საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
Nბს-1099(კ-24) 13 ნოემბერი, 2025 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე, თამარ ზამბახიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს (მოპასუხე) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 5 ივნისის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს ,,ქ...“).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2018 წლის 23 აგვისტოს შპს ,,ქ...ს“ წარმომადგენელმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ, სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521 და 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 23 აგვისტოს განჩინებით, შპს ,,ქ...ს“ სარჩელი განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს.
2018 წლის 10 სექტემბერს შპს ,,ქ...ს“ წარმომადგენელმა დაზუსტებული სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521, 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 და 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა; ასევე, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და შპს ,,ქ...ს“ შორის სამედიცინო მომსახურების (მშობიარობა და საკეისრო კვეთის) გაწევაზე 2017 წლის 1 მარტს გაფორმებული ხელშეკრულების იმ პუნქტის ბათილად ცნობა, რომლითაც დადგენილია მიმწოდებლისათვის ჯარიმის დაკისრება მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის გადაჭარბებისას.
2018 წლის 24 ოქტომბერს შპს ,,ქ...ს“ წარმომადგენელმა შუამდგომლობით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს და სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერება მოითხოვა. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით, შპს ,,ქ...ს’’ შუამდგომლობა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გასაჩივრდა შპს ,,ქ...ს’’ მიერ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 16 იანვრის განჩინებით, შპს „ქ...ს“ კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება და მიღებულ იქნა ახალი განჩინება; შპს „ქ...ს“ შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და სარჩელზე საბოლოო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, შეჩერდა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521, 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 და 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებების მოქმედება.
2022 წლის 15 სექტემბერს შპს ,,ქ...ს“ წარმომადგენელმა დაზუსტებული სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხე - სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521, 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 და 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა; ასევე, მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 138 000 ლარის გადახდის დაკისრება.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, შპს „ქ...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521, 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 და 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები; ასევე, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს შპს „ქ...ს“ სასარგებლოდ დაეკისრა 138 000 (ასოცდათვრამეტი ათასი) ლარი. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხე მხარემ.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 5 ივნისის განჩინებით, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე და გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება იმის თაობაზე, რომ სადავო გადაწყვეტილებით შპს „ქ...ს“ დაჯარიმების საფუძველი გახდა „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის ისეთი რედაქცია, რომელიც 2017 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში (01.03.2017-28.02.2018) არ მოქმედებდა. აღნიშნულით კი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაირღვა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერება, რამეთუ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521 და 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არსებითად დაეფუძნა სამართლებრივ საფუძველს - ნორმას, რომელიც სადავო სამართალურთიერთობის დროს არ იყო მოქმედი. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა ადმინისტრაციული საჩივრით გასაჩივრების შედეგად ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ამავე სააგენტოს დირექტორის 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განვითარებული მსჯელობაც.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის N180 დადგენილების მე-2 მუხლში პირდაპირ არის მითითებული, რომ დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“, „გ.ბ“, „დ.ა“ და „დ.დ“ ქვეპუნქტების მოქმედება ვრცელდება 2018 წლის 1 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე, ხოლო პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „გ.ბ“ ქვეპუნქტი ეხება სწორედ პროგრამის მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტში განხორციელებულ ცვლილებას. ამდენად, ცალსახაა, რომ სადავო გადაწყვეტილებაში მითითებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის რედაქცია ვრცელდება მხოლოდ 2018 წლის 1 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე. შესაბამისად, შპს ,,ქ...ს“ დაჯარიმება სააგენტოს მიერ განხორციელდა არა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არსებული, არამედ გადაწყვეტილების გამოტანის დროს მოქმედი ნორმის საფუძველზე.
სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა 2017 წლის 1 მარტიდან 2018 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტზე და გაიზიარა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს შეფასება იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული ნორმის მითითებულმა რედაქციამ ცალსახად დაადგინა, რომ ხელშეკრულების გაფორმებიდან ყოველი 6 თვის დასრულებისა და შესაბამისი მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრებოდა ჯარიმა მითითებულ 6 თვეში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს შპს ,,ქ...ს“ შემოწმება და შესაბამისი მონაცემების ანალიზი უნდა განეხორციელებინა მასთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან (2017 წლის 1 მარტიდან) 6 თვის დასრულების და არა 1 წლის გასვლის შემდგომ. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების საფუძვლების არსებობასთან დაკავშირებით.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 5 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულმა სააგენტომ.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების დარღვევას, აღნიშნული წარმოადგენდა სამედიცინო დაწესებულებისთვის საჯარიმო სანქციის დაკისრების საფუძველს. ამასთან, კასატორის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ნორმა არ გამორიცხავს მოსარჩელის პასუხისმგებლობას 2017 წლის კონტრაქტის ფარგლებში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521 გადაწყვეტილებით, საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის საფუძველზე, შპს ,,ქ...ს“ დაეკისრა საჯარიმო სანქცია 124 200 ლარის ოდენობით. გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ სააგენტოს ინფორმაციული ტექნოლოგიების დეპარტამენტიდან გამოთხოვილი იქნა მონაცემები შესაბამის დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან 1 წლის განმავლობაში (ხელშეკრულება გაფორმებულია 2017 წლის 1 მარტს) მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის, მისი შემცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ სათანადო მაჩვენებელთან შესაბამისობისა და საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამის ფარგლებში ზემოაღნიშნულ პერიოდში ჩვენებით ჩატარებული საკეისრო კვეთების რაოდენობის (ხელოვნური კოდი CSE) თაობაზე. მიღებული ინფორმაციით, შპს ,,ქ...ს“ მიერ დარღვეულია პროგრამისა და ხელშეკრულების პირობები, კერძოდ, არ ფიქსირდება მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის შემცირების ტენდენცია, რის გამოც „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის საფუძველზე, სამედიცინო დაწესებულებას დაეკისრა საჯარიმო სანქცია. აღნიშნული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრით გასაჩივრდა შპს ,,ქ...ს“ მიერ.
ასევე დადგენილია, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 გადაწყვეტილებით, სტატისტიკური მონაცემების მხრივ გარკვეული ხარვეზის დაფიქსირების გამო, გადაიხედა 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521 გადაწყვეტილებით დაკისრებული საჯარიმო სანქციის ოდენობა და შპს ,,ქ...ს“ საჯარიმო სანქციის ოდენობა განისაზღვრა 138 000 ლარით. გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ პერინატალური სერვისის მიმწოდებელ შესაბამის დაწესებულებებთან 2017 წელს გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების მიხედვით, პერინატალური მოვლის სპეციალიზებული (II) დონის მიმწოდებელ სამედიცინო დაწესებულებებში მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის შემცირების პროპორცია განისაზღვრება საანგარიშგებო წლის წინა კალენდარული წლის (2016 წელი) განმავლობაში მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ქვემოთ მოყვანილი ხვედრითი წილის შუალედის შესაბამისად და შეადგენს: 31%-35%-იან შუალედში - 1%-ს; 36%-40%-იან შუალედში - 3%-ს; 41%-45%-იან შუალედში - 5%-ს; 46%-50%-იან შუალედში - 7%-ს; 51%-55%-იან შუალედში - 9%-ს; 56%-60%-იან შუალედში - 12%-ს; 61%-ზე მეტის შემთხვევაში - 15%-ს. მხარეთა შორის გაფორმებულ კონტრაქტში მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის შემცირების პროპორცია განსაზღვრულია 9%-ით. 2016 წლის განმავლობაში მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი შეადგენდა 51%-ს, ხოლო განსახილველი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ამ მაჩვენებელმა შეადგინა დაახლოებით 53%, რაც წარმოადგენს ხელშეკრულების პირობების დარღვევას და მიმწოდებლის მიმართ საჯარიმო სანქციის დაკისრების საფუძველია.
დადგენილია, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებით, შპს ,,ქ...ს“ ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით დგინდება, რომ შპს ,,ქ...ს“ დაკისრებული საჯარიმო სანქცია 138 000 ლარი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ჩამოჭრილი აქვს.
განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე მხარე სადავოდ ხდის სწორედ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის N04/24521, 2018 წლის 28 ივნისის N04/37476 და 2018 წლის 24 აგვისტოს N04/46566 გადაწყვეტილებების კანონიერებას. ასევე, მის თანმდევ მოთხოვნას წარმოადგენს მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 138 000 ლარის გადახდის დაკისრება. ამდენად, მხარეთა შორის არსებითად სადავოა 2017 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების პირობების დარღვევის გამო, შპს ,,ქ...სთვის“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის საფუძველზე, საჯარიმო სანქციის დაკისრების კანონიერების საკითხი.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და შპს ,,ქ...ს“ შორის 2017 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების გაფორმების დროს მოქმედი საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტზე, რომლის თანახმად, ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან ყოველი 6 თვის დასრულებისა და შესაბამისი მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ზემოაღნიშნულ 6 თვეში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება დანართი №1-ის 191 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად. საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 28 დეკემბრის N577 დადგენილებით განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილების შედეგად, „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტი 2018 წლის 1 იანვრიდან ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: ,,ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან წლიური ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება დანართი №1-ის 191 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად.“
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის N180 დადგენილების (ამოქმედდა 2018 წლის 17 აპრილიდან) პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის ,,გ.ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, კვლავ შევიდა ცვლილება „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტში და მითითებული ნორმა ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: ,,ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან 12 თვის ანალიზის საფუძველზე, რომელიც განხორციელდება ხელშეკრულების გაფორმებიდან მე-13 თვეს, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება ამ დანართის 191 მუხლის შესაბამისად.“ ამასთან, საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის N180 დადგენილების მე-2 მუხლში მიეთითა, რომ მათ შორის, დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „გ.ბ“ ქვეპუნქტის მოქმედება ვრცელდებოდა 2018 წლის 1 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე.
საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებში მოსარჩელისთვის საჯარიმო სანქციის დაკისრების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია სწორედ „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის ის რედაქცია, რომელიც საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის N180 დადგენილებით განხორციელებული, ზემოაღნიშნული ცვლილების შედეგად იქნა ჩამოყალიბებული და რომელმაც პირდაპირ განსაზღვრა, რომ მითითებული ცვლილების მოქმედება ვრცელდებოდა 2018 წლის 1 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე. მოცემულ შემთხვევაში კი, სადავო სამართალურთიერთობა მხარეებს შორის წარმოშობილია 2017 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების საფუძველზე და მოიცავს 2017 წლის 1 მარტიდან 2018 წლის 28 თებერვლის ჩათვლით პერიოდს. ამდენად, ცალსახაა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებები არსებითად დაეფუძნა სამართლებრივ საფუძველს - ნორმას, რომელიც სადავო სამართალურთიერთობის დროს არ იყო მოქმედი და რითაც დაირღვა მათი მატერიალური კანონიერება.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის 2017 წლის 1 მარტიდან (ხელშეკრულების გაფორმებიდან) 2018 წლის 1 იანვრამდე მოქმედი რედაქცია პირდაპირ ადგენდა, რომ ხელშეკრულების გაფორმებიდან ყოველი 6 თვის დასრულებისა და შესაბამისი მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრებოდა ჯარიმა ზემოაღნიშნულ 6 თვეში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს შპს ,,ქ...ს“ შემოწმება და შესაბამისი მონაცემების ანალიზი უნდა განეხორციელებინა მასთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან (2017 წლის 1 მარტიდან) 6 თვის დასრულების და არა 1 წლის გასვლის შემდგომ. ამასთან, უდავოა, რომ შემოწმების პერიოდის მოცულობის ზუსტი დადგენა აუცილებელია როგორც დარღვევის გამოვლენის, ისე საჯარიმო სანქციის განსაზღვრისა და წინა შემოწმების შედეგებთან შედარების კუთხითაც, ვინაიდან თუნდაც ერთი დღით მეტი ან ნაკლები პერიოდის მონაცემების შეჯამებამ შესაძლოა განსხვავებული სურათი შექმნას, რაც საბოლოოდ ასახვას ჰპოვებს სააგენტოს გადაწყვეტილებაში და შესაძლოა პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიაყენოს მიმწოდებლის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს. (სუსგ Nბს-581(კ-20), 25.03.2021წ.; Nბს-1257(კ-20), 22.07.2021წ.; Nბს-467(კ-23), 10.10.2023წ.).
ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების შეფასებას იმის თაობაზე, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული აქტები სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ გამოცემული იქნა არასწორ სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით, რაც ქმნიდა მათი ბათილად ცნობისა და შესაბამისად, მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ, შპს ,,ქ...სთვის“ ჩამოჭრილი ჯარიმის თანხის - 138 000 ლარის გადახდის დაკისრების საფუძველს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის პირობებში, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 200294519) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2024 წლის 10 დეკემბერს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 6 900 ლარის 70% - 4 830 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 5 ივნისის განჩინება;
3. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 200294519) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2024 წლის 10 დეკემბრის N34582 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 6 900 (ექვსი ათას ცხრაასი) ლარის 70% - 4 830 (ოთხი ათას რვაას ოცდაათი) ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე
მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე
თამარ ზამბახიძე
