საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-580(კ-25) 16 დეკემბერი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – ლ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

მესამე პირი (ასკ - 16.2 მუხ.) – მ. ჩ-ი, კ. ჩ-ი

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 15 აპრილის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. გ-იმა 2019 წლის 14 ივნისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მესტიის (სამეგრელოს) რეგიონული ოფისისა და მესტიის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 20 ივნისის განჩინებით, ლ. გ-ის სარჩელი განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოს. ლ. გ-ის სარჩელის დაზუსტების შედეგად ჩამოყალიბებული სასარჩელო მოთხოვნების ნაწილთან დაკავშირებით ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 27 ივნისის განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება მათი დაუშვებლობის გამო, რის შედეგადაც ლ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნები ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ს/კ ... რეგისტრირებულ უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში ცვლილების რეგისტრაციის შესახებ 2018 წლის 21 ივნისის N... გადაწყვეტილება; ბ) დაევალოს მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს მოსარჩელე ლ. გ-ისთვის უძრავი ნივთის, მდებარე მესტია, ..., 2278 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან (ს/კ ... ) 1750 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში აღრიცხვა.

მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ქონების მოთხოვნილი ნაწილი მას ეკუთვნის ე.წ. „ყოფილობის“ უფლებით, იმის მიუხედავად, რომ მას უფლებადამდგენი დოკუმენტი (მიღება-ჩაბარების აქტი, მიწის ნაკვეთის განაწილების დოკუმენტი) არ გააჩნია. სადავო მიწის ნაკვეთი (მდებარე მესტია, ...) მოსარჩელის მამას ვ. გ-ის ჩამოერთვა კოლმეურნეობის მიერ საბჭოთა პერიოდში. მოგვიანებით, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი უკანონოდ (მესტიის მუნიციპალიტეტის მიერ გაცემული გაყალბებული ცნობის საფუძველზე), აღირიცხა კ. და მ. ჩ-იების საკუთრებაში. შესაბამისად, სახეზეა მოსარჩელის უფლებების დარღვევა, რამეთუ სადავო უძრავი ქონების კოორდინატები შედის მოსარჩელის კომლზე აღრიცხულ უძრავ ქონებაში.

ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ლ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 15 აპრილის განჩინებით ლ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებისა და კანონმდებლობის ურთიერთშეჯერების საფუძველზე სრულად გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება იმის თაობაზე, რომ სარწმუნოდ არ დგინდება მოსარჩელის მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი და მის კომლზე რიცხული მიწის ნაკვეთის იმ ადგილზე მდებარეობა, სადაც მესამე პირთა საკუთრის უფლება და შემდგომ ცვლილების რეგისტრაცია განხორციელდა. მარეგისტრირებელმა ორგანომ კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით განახორციელა საკუთრების უფლებაში ცვლილება, რომლის შედეგადაც მიიღო მართებული გადაწყვეტილება სადავო ქონების მესამე პირთა საკუთრებაში აღრიცხვასთან დაკავშირებით. წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, კერძოდ, სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ტერიტორიული ორგანო მესტიის არქივის მიერ გაცემული №AA2012025075-03 (08/08/2012წ.), №45/116144 (08/08/2017წ.) და №D141735/R93/M216819 საარქივო ცნობების საფუძველზე ირკვევა, რომ მესამე პირთა საკუთრებაში სხვადასხვა პერიოდში დარეგისტრირდა მიწის ნაკვეთები, რომელთა რაოდენობა სრულ თანხვედრაშია ცნობებში მითითებულ ფართობებთან. ასევე არ იქნა გაზიარებული მოსარჩელის მოსაზრება მასზედ, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის მესამე პირთა საკუთრებაში აღრიცხვა გამოიწვია მესტიის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ შეცდომით გაცემულმა ცნობამ, რომელშიც სადავო მიწის ნაკვეთის მისამართად არასწორად არის მითითებული - მესტია, ...ს ქუჩა, ..., აღნიშნულის ნაცვლად, მითითებული უნდა იყოს ..., .... მოსარჩელის მიერ სააპელაციო განხილვის ეტაპზე დადასტურდა, რომ ... და ... ერთმანეთისგან 100 მეტრის დაშორებით მდებარეობს. ნიშანდობლივია ასევე მესამე პირთა წარმომადგენლის მითითება იმის თაობაზე, რომ ... სოფელია, ხოლო ... არის ...ის უბანი, რომლებიც ერთმანეთისაგან ქედით იმიჯნება, მოსარჩელე, თავის მხრივ, ცხოვრობს ...ში და მიწის ნაკვეთებიც, შესაბამისად, ...ში აქვს რეგისტრირებული, რომელთაც არ აქვთ რაიმე კავშირი ...ში რეგისტრირებულ სადავო ნაკვეთთან. აღნიშნული თვალსაზრისით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ მესტიის ადგილობრივი არქივის 22.05.2017 წლის №45/63474 წერილზე, რომლის თანახმად, მესტიის რაიონის ...ს საკრებულოს 2001-2005 წლების საკომლო წიგნის ჩანაწერებში კომლის უფროსად და ერთადერთ წევრად ფიქსირდება ლ. (ც.) ვ.-ის ასული გ-ი. კომლს პირად საკუთრებაში 2001-2005 წლებში ერიცხება სულ მიწის ფართი, შენობა - ნაგებობიანად: 9 560 კვ.მეტრი; მათ შორის სახნავი - 5 080 კვ.მ, სათიბი - 4 480 კვ.მ შესაბამისად, მოსარჩელე ლ. გ-ის მიწის ნაკვეთი გამოყოფილი ჰქონდა ...ში. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება კი, მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 15 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ლ. გ-ის მიერ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 28 ივლისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ელი ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო საჩივრის შემოწმება, საპროცესო-სამართლებრივი შინაარსით, უკავშირდება საკასაციო საჩივრის საფუძვლების მითითებასთან დაკავშირებულ უმნიშვნელოვანეს პროცესუალურ ვალდებულებას. სსკ-ის 393-ე მუხლის 1-ელი ნაწილის 1-ელი წინადადების მიხედვით, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. ამასთან, მატერიალური სამართლის ნორმების დარღვევა შეიძლება გამოიხატოს შესაბამისი კანონის არ გამოყენებით, მისი არასწორად განმარტებით ან იმ კანონის გამოყენებით, რომელიც არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული (სსკ-ის 393.2 მუხ. „ა“-„გ“ ქვ.პ.), ხოლო საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მაშინ მიიჩნევა არსებითად და ამდენად, გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი (სსკ-ის 393.3 მუხ.). ამავდროულად, სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). შესაბამისად, კასატორი ვალდებულია უშუალოდ მიუთითოს, დააფიქსიროს ან სულ მცირე შინაარსობრივი თვალსაზრისით მაინც, განაცხადოს იმ მატერიალურ ან/და საპროცესო-სამართლებრივ დარღვევებთან დაკავშირებით, რომლებმაც არსებითი ზეგავლენა იქონიეს საქმის განხილვის საბოლოო შედეგზე (იხ. ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 2023 წლის 1 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე Fu Quan, S.R.O. V. the Czech Republic, App. No. 24827/14, §§145,172.). ეს უკანასკნელი, ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტის ნორმატიული მნიშვნელობის მიზნებისათვის, პირდაპირ, უშუალოდ უკავშირდება სასამართლოთა ვალდებულებას უპასუხონ პირის „საკვანძო მოსაზრებებს ... აგრეთვე, მნიშვნელოვან, რელევანტურ და კონკრეტულ არგუმენტებს“ (იხ. ევროპული სასამართლოს 09.12.1994წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Hiro Balani v. Spain, App. No. 18064/91, §28; იხ. აგრეთვე. ევროპული სასამართლოს 24.05.2005წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Buzescu v. Romania, App. No. 61302/00, §67.). ყოველივე აღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი შეიცავს მხოლოდ საკასაციო მოთხოვნას, მასში ციტირებულია კანონის ნორმები საჯარო სამართლის სხვადასხვა წყაროდან, ამავდროულად, საკასაციო საჩივარში არ არის დაფიქსირებული არცერთი პირდაპირი ან ირიბი მატერიალური ან/და საპროცესო-სამართლებრივი პრეტენზია, არაა დეტერმინირებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, რაც საკასაციო პალატას აღჭურავდა საკასაციო საჩივრის სწორედ „საკასაციო საჩივრის ფარგლებში განხილვის“ შესაძლებლობით (სსკ-ის 401.1 მუხ.). შესაბამისად, დავას არ იწვევს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებათა წრე, კასატორის მიერ არ არის წამოყენებული პრეტენზია მასზედ, რომ გასაჩივრებული განჩინება კანონის დარღვევით არის მიღებული. საკასაციო პალატა შენიშნავს, რომ ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტი არ უწესებს უზენაეს სასამართლოს დეტალური დასაბუთების ვალდებულებას, როდესაც იგი იყენებს კონკრეტულ სამართლებრივ დებულებას საჩივრის დაუშვებლად ცნობისათვის, იმ საფუძვლით, რომ იგი არ აკმაყოფილებს ასეთი საჩივრის დასაშვებად ცნობისათვის კანონით განსაზღვრულ წინაპირობებს ან მას წარმატების პერსპექტივა არ გააჩნია (იხ. ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 2009 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილება საქმეზე Gorou v. Greece (No. 2), App. No. 12686/03, §41; იხ. აგრეთვე., ევროპული სასამართლოს 2009 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება საქმეზე Kukkonen V. Finland (No. 2), App. No. 47628/06, §24; შეადარე: ევროპული სასამართლოს 1997 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Helle v. Finland, App. No. 157/1996/776/977, §60.). აღნიშნული ეფუძნება იმ დაშვებას, რომ სადავო საკითხებზე არსებობს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დეტალური გადაწყვეტილება ან/და ჩატარდა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის სხდომა (იხ. ევროპული სასამართლოს 2023 წლის 7 თებერვლის გადაწყვეტილება საქმეზე Paun Jovanović v. Serbia, App. No. 41394/15, §109.).

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით, კერძოდ მესტიის ადგილობრივი არქივის 22.05.2017 წლის №45/63474 წერილით დასტურდება, რომ მესტიის რაიონის ...ს საკრებულოს 2001-2005 წლების საკომლო წიგნის ჩანაწერებში კომლის უფროსად და ერთად-ერთ წევრად ფიქსირდება ლ. (ც.) ვ.-ის ასული გ-ი. კომლს პირად საკუთრებაში 2001-2005 წლებში ერიცხება სულ მიწის ფართი შენობა - ნაგებობიანად: 9 560 კვ.მეტრი; მათ შორის სახნავი - 5 080 კვ.მ სათიბი - 4 480 კვ.მ მესტიის რაიონის ...ს საკრებულოს 2004 წლის მიწის გადასახადის გადამხდელთა სიაში სულ მიწის ფართი ფიქსირდება ც. ვ.-ს ასული გ-ის სახელზე და შეადგენს: 9 560 კვ.მ; მათ შორის სახნავი - 5080 კვ.მ; სათიბი - 4480 კვ.მ მესტიის რაიონის ...ს საკრებულოს მიწის განაწილების საკადასტრო წიგნში მიწის ფართი ფიქსირდება ც. ვ.-ს ასული გ-ის სახელზე და შეადგენს: 9560 კვ.მ; მათ შორის სახნავი - 5080 კვ.მ; სათიბი - 4 480 კვ.მ. საარქივო ცნობის საფუძველზე, ლ. გ-ის დარეგისტრირებული აქვს მესტია, სოფელ ...ში მდებარე 1 500 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სათიბი) მიწის ნაკვეთი, ს/კ ... და მესტია, სოფელ ...ში მდებარე 500 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო (სათიბი) მიწის ნაკვეთი. კ. ჩ-იმა 2012 წლის 18 სექტემბერს საჯარო რეესტრში წარადგინა N... განცხადება, რომლითაც მოითხოვა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. განცხადებაზე თანდართული იყო დაინტერესებული პირის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი, ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ გაცემული ცნობა, თანასაკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი, მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი. 2012 წლის 25 სექტემბერს მარეგისტრირებელმა ორგანომ მიიღო სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ N... გადაწყვეტილება, ვინაიდან დაფიქსირდა ზედდება რეგისტრირებულ მონაცემებთან. 2012 წლის 17 ოქტომბერს დაინტერესებული პირის მიერ წარმოდგენილი იქნა კორექტირებული საკადასტრო-აზომვითი ნახაზი. 2012 წლის 24 ოქტომბერს მარეგისტრირებელმა ორგანომ მიიღო გადაწყვეტილება N... რეგისტრაციის შესახებ, ვინაიდან, განცხადებაზე თანდართული აზომვითი ნახაზის ელ. ვერსიის საფუძველზე არ ფიქსირდებოდა ზედდება რომელიმე რეგისტრირებულ დაზუსტებულ საკადასტრო მონაცემთან, ასევე არ არსებობდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების რაიმე სხვა საფუძველი. 2012 წლის 24 ოქტომბერს გაიცა ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლითაც მესტიაში, ...ში მდებარე 2 116 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების (სათიბი) მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა კ. და მ. ჩ-იების საკუთრებად. მითითებულ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტია 2012 წლის 8 აგვისტოს საარქივო ცნობა, რომლითაც ირკვევა, რომ მესტიის საკრებულოს 2001-2005 წლების საკომლო წიგნების ჩანაწერებით, კ. ჩ-ის კომლზე რიცხული მიწის ფართი შენობა-ნაგებობიანად შეადგენს 0,52 ჰა-ს. 2018 წლის 15 ივნისს კ. ჩ-იმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარადგინა განცხადება, რომლითაც სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მესტია, ...ში მდებარე უძრავ ნივთზე ცვლილების რეგისტრაცია მოითხოვა. კერძოდ: 2 278 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების რეგისტრაცია. 2018 წლის 21 ივნისის N... გადაწყვეტილებით, საკადასტრო კოდით ... რეგისტრირებულ უძრავ ნივთზე განხორციელდა სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში ცვლილების რეგისტრაცია. განცხადებაზე თანდართული იყო: დაინტერესებული პირის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი, თანამესაკუთრის თანხმობა ცვლილებაზე, საკადასტრო აზომვითი ნახაზი. ს/კ ... რეგისტრირებული უძრავი ნივთის ფართობი განისაზღვრა 2 278 კვ.მ-ით. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ირკვევა ისიც, რომ სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ტერიტორიული ორგანო მესტიის არქივის მიერ გაცემული №AA2012025075-03 (08/08/2012წ.), №45/116144 (08/08/2017წ.) და №D141735/R93/M216819 საარქივო ცნობების საფუძველზე, მესამე პირთა საკუთრებაში სხვადასხვა პერიოდში დარეგისტრირდა მიწის ნაკვეთები, რომელთა რაოდენობა სრულ შესაბამისობაშია ზემოაღნიშნულ ცნობებში მითითებული ფართობებისა. 2019 წლის 29 მარტის N... გადაწყვეტილებით, საკადასტრო კოდით ... რეგისტრირებულ უძრავ ნივთზე განხორციელდა ჩუქების საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენს, უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება, დამოწმებული 25.03.2019 წელს, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ. შესაბამისად, უძრავ ნივთზე საკადასტრო კოდით ... დარეგისტრირდა მ. ჩ-ის საკუთრება.

უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო პალატა შენიშნავს, რომ „ყოფილობის“ უფლება, რაზეც მოსარჩელის მიერ გამახვილდა ყურადღება, არ წარმოადგენს სამართლის წყაროს მეშვეობით დეტერმინირებულ უფლებას. ზაკ-ის მე-5 მუხლის 1-ელი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება. „ყოფილობის“ უფლებას ან ასეთი უფლების მსგავს კონცეფციას არ ითვალისწინებს არც „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონი და არც შესაბამისი მომიჯნავე კანონმდებლობა. „ყოფილობის“ უფლება ჩვეულებადაც რომ ჩაითვალოს, ასეთი ჩვეულება ვერ იქნება განხილული სამართლის წყაროდ, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, ჩვეულებანი გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, თუ ისინი არ ეწინააღმდეგება სამართლისა და ზნეობის საყოველთაოდ აღიარებულ ნორმებს ან საჯარო წესრიგს. საჯარო სამართალში მოქმედებს პრინციპი - ყველაფერი აკრძალულია, რაც დაშვებული არ არის კანონით. ამავდროულად, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლების ცნებაში იმანენტურია ლეგიტიმური მოლოდინის კონცეფცია, იმ თვალსაზრისით, რომ იმ პირს, რომელიც ამ უფლების ძალით აღიჭურვა ლეგიტიმური მოლოდინით, იმედოვნებს იმ სამართლებრივი სიკეთით სარგებლობას, რომელიც გარკვეული უფლებით არის მინიჭებული. ლეგიტიმური მოლოდინი ყოველთვის უნდა იყოს მართლზომიერი და ეფუძნებოდეს კანონს ან/და სასამართლო გადაწყვეტილებას, პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცული საკუთრების უფლების მიზნებისათვის ეროვნული კანონმდებლობით გათვალისწინებული საკანონმდებლო მოთხოვნის დაუცველობა არარად აქცევს და სრულად გააქარწყლებს ლეგიტიმური მოლოდინის არსებობას (იხ. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 28.09.2004წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Kopecký v. Slovakia, App. No. 44912/98, §35; იხ. აგრეთვე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 12.07.2001წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Prince Hans-Adam II of Liechtenstein v. Germany, App. No. 42527/98, §83.), შესაბამისად, ლეგიტიმური მოლოდინი დაკარგავს „ლეგიტიმურის“ სახელდებას, იგი გარდაიქმნება უბრალო მოლოდინად და იმედად, რომელიც არ ეფუძნება არც სამართლის კონკრეტულ ნორმას და არც რაიმე სასამართლო გადაწყვეტილებას (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დასაშვებობის შესახებ 10.07.2002წ. განჩინება საქმეზე Gratzinger and Gratzingerova v. the Czech Republic, App. No. 39794/98, §73.).

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს იმას, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა დეტალურად გაანალიზეს საკითხის მომწესრიგებელი ზოგადი და სპეციალური კანონმდებლობა, სიღრმისეულად იქნა გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებათა წრე, რომლის შედეგადაც, სააპელაციო პალატის მიერ მართებულად აღინიშნა, რომ არ დგინდებოდა მოსარჩელის მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი და მის კომლზე რიცხული მიწის ნაკვეთის იმ ადგილზე მდებარეობა, სადაც მესამე პირთა საკუთრების უფლება და შემდგომ ცვლილების რეგისტრაცია განხორციელდა. ამავდროულად, ნიშანდობლივია მესტიის ადგილობრივი არქივის 22.05.2017 წლის №45/63474 წერილი, რომლითაც უტყუარად დასტურდება, რომ ლ. გ-ის მიწის ნაკვეთი გამოყოფილი ჰქონდა ...ში. სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, საქმის გარემოებები, რაც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. აღნიშნული თვალსაზრისით, მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი განკუთვნადი წერილობითი საბუთები მასზედ, რომ მას მიწის ნაკვეთი გამოყოფილი ჰქონდა ...ში. საგულისხმოა მოსარჩელის განმარტებაც იმის თაობაზე, რომ ... და ... ერთმანეთისგან 100 მეტრის დაშორებით მდებარეობს, ასევე მესამე პირთა მოსაზრება, რომ ... არის სოფელი, ხოლო ... არის ...ის უბანი, რომლებიც ერთმანეთისგან ქედით არიან გამოყოფილნი. შესაბამისად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატამ მართებულად გადაწყვიტა ხსენებული სადავო შემთხვევა, როგორც ფაქტობრივი, ასევე სამართლებრივი თვალსაზრისით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ვინაიდან, ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარზე ნ. კ-ას (პ/ნ ...) მიერ 08.05.2025წ. №27194956177 საგადახდო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ნ. კ-ას (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 15 აპრილის განჩინება;

3. ნ. კ-ას (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 08.05.2025წ. №27194956177 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე