საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-496(3კ-25) 19 დეკემბერი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - 1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა (მოპასუხე); 2. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ო.ჩ-ე

მესამე პირები - შპს „ ...“, მ.ა-ი

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 დეკემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2022 წლის 30 ივნისს ო.ჩ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიმართ. მოსარჩელემ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი...) ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... განკარგულების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელის განმარტებით, მისი საცხოვრებელი სახლის მომიჯნავედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც წარმოადგენს შპს „...ის“ საკუთრებას, იგეგმება კერძო ...ის მოწყობა. აღნიშნულ შემთხვევაში კი, მოსარჩელისათვის გართულდება მის საკუთრებაში არსებულ სახლში ცხოვრება როგორც ემოციური, ისე ეკოლოგიური თვალსაზრისით, რადგან მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე ...ის მოწყობა ფაქტობრივად შეუძლებელს გახდის საცხოვრებელი სახლის ვარგისიანად გამოყენებას. გარდა ამისა, მოსარჩელის საკუთრებას მატერიალური თვალსაზრისითაც მნიშვნელოვნად ეცვლება საბაზრო ღირებულება, რამეთუ ...ის მომიჯნავედ არსებული საცხოვრებელი სახლი ნაკლებად ექცევა ინტერესის სფეროში. სადავო განკარგულებით კი, მოწონებულ იქნა ხსენებული ...ის მოწყობის პროექტი. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ ...ის მოწყობის პროექტი ლახავს მის უფლებებს და ზიანს აყენებს მის კანონიერ ინტერესებს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით ო.ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა ...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი...) ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... განკარგულება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა ...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი...) ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების თაობაზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო განკარგულება გამოცემულია იმ გარემოების გამოკვლევისა და დასაბუთების გარეშე, თუ რა მანძილით განისაზღვრა დაშორება უკვე არსებული ...ის მიმდებარედ ...ის მოწყობისას, ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №...-ში (ს/კ...) მდებარე საცხოვრებელ სახლთან მიმართებით. სადავო გადაწყვეტილება არ შეიცავს დასაბუთებას, ამგვარი დაშორების მანძილის განსაზღვრისას თუ რას დაეფუძნა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენება, გათვალისწინებულ იქნა თუ არა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე არსებული საცხოვრებელი შენობისათვის, ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა ...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მოსაწყობი ...დან მომდინარე ზემოქმედებისაგან დაცვის არეალი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ. აპელანტებმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

2024 წლის 8 იანვრის სააპელაციო შესაგებელში ო.ჩ-ემ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფის მიზნით, იშუამდგომლა საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... სადავო განკარგულების მოქმედების შეჩერების თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 9 იანვრის განჩინებით ო.ჩ-ის შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა, რაც კერძო საჩივრით გაასაჩივრა საქმეში მონაწილე მესამე პირმა - მ.ა-მა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 25 ივლისის განჩინებით მ.ა-ის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 9 იანვრის განჩინება და მოცემულ საქმეზე, საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, შეჩერდა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა ...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... განკარგულების მოქმედება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 დეკემბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები მოცემული საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...ამ“, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 16 მაისის განჩინებით შპს „...ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად. ამავე პალატის 2025 წლის 16 მაისისა და 27 ივნისის განჩინებებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად, წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები.

კასატორი ადმინისტრაციული ორგანოები არ იზიარებენ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №... დადგენილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში ...ის წესზე“ მითითებით აღნიშნავენ, რომ ახალი ... უნდა განლაგდეს ქალაქის გარეუბანში, საცხოვრებელი შენობებიდან და დასასვენებელი ადგილებიდან სულ ცოტა 300 მეტრის დაშორებით, ხოლო უკვე არსებული ...ის მიმდებარედ ...ის მოწყობისას, თუ ეს მანძილი უკვე არსებულ ...სთან მიმართებაში დარღვეულია, დაშორება განისაზღვრება უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმებისას. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს ის გარემოება, რომ წარმოდგენილი პროექტით ...ის მოწყობა გათვალისწინებული იყო უკვე არსებული ...ის მიმდებარედ, განმცხადებლისავე საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, მხოლოდ სპეციალური ზონა 2-ის ტერიტორიაზე. კასატორები აღნიშნავენ, რომ კანონმდებლობის თანახმად, ...ის განთავსება შესაძლებელია მხოლოდ სპეციალური ზონა 2-ის ნაწილში. მიწის ნაკვეთზე არსებული ჯანსაღი ხე-ნარგავები, პროექტის მიხედვით, შენარჩუნებულია, ასევე შეთანხმებულია საგზაო მოძრაობის ორგანიზების სქემები. კასატორთა განმარტებით, მოსარჩელისათვის საცხოვრებელი პირობების გაუარესებაზე ან/და არსებული უძრავი ქონების ღირებულების შემცირებაზე მითითება უსაფუძვლოა, რადგან მიწის ნაკვეთი მდებარეობს სამრეწველო ზონაში, სადაც განაშენიანების დომინირებულ სახეობას სამრეწველო ობიექტები წარმოადგენს და აღნიშნული სტატუსის მქონე ტერიტორიაზე დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ...ებისა და მათი დამხმარე შენობა-ნაგებობებისა. შპს „...ამ“ ისარგებლა მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებით და სპეციალურ ზონა 2-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მოითხოვა ...ების მოწყობა. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების შემცირება კი, სხვა დავის საგანია და აღნიშნულმა არ შეიძლება გავლენა მოახდინოს გასაჩივრებული განკარგულების კანონიერებაზე. კასატორები აღნიშნავენ, რომ სადავო განკარგულებაში დეტალურად იქნა მითითებული ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები. კასატორები მიიჩნევენ, რომ სადავო აქტი კანონიერია, არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი, ხოლო ქვედა ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო როგორც საპროცესო, ისე მატერიალური ნორმების დარღვევით მაშინ, როდესაც საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო, პირველ რიგში, განმარტავს, რომ სასამართლო არ არის ვალდებული დეტალურად გასცეს პასუხი მხარის თითოეულ არგუმენტს, მით უფრო მაშინ, როდესაც ასეთ არგუმენტს არ აქვს რაიმე ზეგავლენა მისი მოთხოვნის წარმატების პერსპექტივაზე (ევროპული სასამართლოს 1994 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საქმეზე Van De Hurk v. Netherlands, App. No. 16034/90, §61). ამგვარი სახის არგუმენტებზე სასამართლოს მიერ პასუხის პირდაპირ გაუცემლობა შესაძლოა განიმარტოს ასეთი არგუმენტების ნაგულისხმევ უარყოფადაც (ევროსასამართლოს 1994 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Hiro Balani v. Spain, App. No. 18064/91, §28; ევროსასამართლოს 1994 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, App. No. 18390/91, §30).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში სადავო საკითხს წარმოადგენს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... განკარგულების კანონიერება. გასაჩივრებული აქტით ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) შეთანხმდა ...ის მოწყობის პროექტი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოსა და შპს „...ის“ შორის 2020 წლის 21 ოქტომბერს გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, ელექტრონულ აუქციონში გამარჯვების შედეგად, შპს „...ის“ საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე 7793 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი (ს/კ...) მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებით.

დადგენილია, რომ 2022 წლის 27 თებერვალს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს წარედგინა შპს „...ის“ განაცხადი ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში ...ის მოწყობის ნებართვის გაცემის მოთხოვნით. წარდგენილი საპროექტო დოკუმენტაციის მიხედვით, ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში მდებარე, შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) გავრცელებულია სპეციალური ზონა-2, სამრეწველო ზონა-1 და სარეკრეაციო ზონა-2. საპროექტოდ წარდგენილი გენგეგმის მიხედვით, ... მოსაწყობად განკუთვნილია I-IV სექტორი, რომელიც ემთხვევა სპეციალური ზონა-2-ის ფარგლებს, ხოლო სამრეწველო ზონა-1-სა და სარეკრეაციო ზონა-2-ზე მოსაწყობია .. ფუნქციონირებისათვის საჭირო შენობა-ნაგებობები, პარკინგი, გამწვანება და სხვა.

2022 წლის 16 მარტს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ გამოიცა №... განკარგულება, რომლითაც ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. ...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (სკ ...) შეთანხმდა ...ის მოწყობის პროექტი.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებული საკადასტრო რუკის მიხედვით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე 2768.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (ს/კ...) ორი გვერდი ესაზღვრება ქ. თბილისში, ...ის ქ. ...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთს (ს/კ...). ამასთან, ს/კ... მიწის ნაკვეთის ჩრდილოეთ მხარეს არსებული მიჯნა ესაზღვრება ს/კ ... მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილს, რომელზეც ვრცელდება სპეციალური ზონა-2 და საპროექტო დოკუმენტაციით გათვალისწინებულია ...თა ნაგებობების განთავსება. საქმეში დაცული საპროექტო დოკუმენტაციის მიხედვით, ო.ჩ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის (ს/კ... მიწის ნაკვეთის) ხსენებულ საზღვარზე გათვალისწინებულია ორი ნაგებობის განთავსება, კერძოდ, №... - არსებული შენობა, ხოლო №... - საპროექტო შენობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №... დადგენილებით დამტკიცებულ „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტში ...ის წესზე“, რომელიც განსაზღვრავს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის (შემდგომში - თბილისი) ტერიტორიაზე არსებული ...ების მოწყობის, მოვლა-პატრონობის, ... საქმიანობის, ...ების დახურვისა და ახალი ...ების გახსნის წესს. ხსენებული „წესის“ პირველი მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, თბილისის ...ების მოწყობის, მოვლა-პატრონობის, ... საქმიანობის ორგანიზების მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული კონკრეტული ფორმების გამოყენებასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებას იღებს თბილისის მთავრობა. ...ების მოწყობის პროექტები, ...სათვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფა, მოქმედი ...ების გაფართოება და რეკონსტრუქცია საჭიროებს თბილისის მთავრობასთან სავალდებულო შეთანხმებას („წესის“ 3.2 მუხ.).

საგულისხმოა, რომ „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტში ...ის წესის“ მე-3 მუხლით რეგულირებულია ახალი ...ის გახსნის პროცედურა და პირობები. დასახელებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ახალი ... უნდა განლაგდეს ქალაქის გარეუბანში, სულ ცოტა 300 მეტრის დაშორებით საცხოვრებელი შენობებიდან და დასასვენებელი ადგილებიდან, ხოლო არსებული ...ის მიმდებარედ ...ის მოწყობისას, თუ ეს მანძილი უკვე არსებულ ...სთან მიმართებაში დარღვეულია, დაშორება განისაზღვრება უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმებისას.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ შპს „...ის“ მიერ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. ...-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) ...ის მოწყობა მოთხოვნილია უკვე არსებული ...ის მიმდებარედ, მისსავე საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე. ამგვარ ვითარებაში კი, კანონმდებლობა საკითხის განმხილველ ადმინისტრაციულ ორგანოს ანიჭებს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, არსებული ... მიმდებარედ ...ის მოწყობისას, თუ ნორმატიულად დადგენილი მანძილი საცხოვრებელი შენობებიდან და დასასვენებელი ადგილებიდან უკვე არსებულ ...სთან მიმართებაში დარღვეულია, ეს დაშორება განისაზღვროს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმებისას. იმ შემთხვევაში კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებული იყო, აქტის დასაბუთებაში მიეთითებინა იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო ...ის მოწყობისათვის გაცემულ ნებართვას. მოცემულ შემთხვევაში ირკვევა, რომ გადაწყვეტილების საფუძვლად მითითებული გარემოებები, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სათანადოდ გამოკვლეული არ არის. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ არ მიუთითა კონკრეტული გარემოებები, რომლებსაც დაეფუძნა მიწის ნაკვეთზე განსათავსებელ ობიექტთა და მომიჯნავე მიწის ნაკვეთს შორის დაშორების მანძილის განსაზღვრა. სადავო აქტით ასევე არ დგინდება გაითვალისწინა თუ არა ადმინისტრაციულმა ორგანომ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მოსაწყობი ...დან მომდინარე ზემოქმედებისაგან დაცვის არეალი და მოსაწყობი ...ის ტერიტორიისა და მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთს შორის დაშორების კონკრეტული მანძილის განსაზღვრის შესაძლებლობა.

მოცემულ შემთხვევაში შპს „...ის“ საკუთრების უფლების რეალიზაციის ინტერესი გამოხატულია არსებული ...ის მიმდებარედ ...ის მოწყობით, ხოლო მოსარჩელის ინტერესი - ...ის ტერიტორიისა და მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთს შორის ნორმატიული აქტით დადგენილი დაშორების უზრუნველყოფაში. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე, რომ „კონსტიტუციის მე-19 მუხლი ასახავს საკუთრების უფლების უშუალო კონსტიტუციურ გარანტიას. აღნიშნულიდან გამომდინარეობს სახელმწიფოს ვალდებულებები - უზრუნველყოს საკუთრების, როგორც ინსტიტუტის დაცვა, ყოველი ინდივიდის მიერ საკუთრების შეუფერხებელი მოხმარება (პოზიტიური ვალდებულება) და, ამავდროულად, არ ჩაერიოს საკუთრების უფლებაში თვითნებურად და გაუმართლებლად (ნეგატიური ვალდებულება). საკუთრების კონსტიტუციურ სამართლებრივი ცნების უმთავრესი მიზანი სწორედ სახელმწიფოს ჩარევისაგან დაცვაში მდგომარეობს. კონსტიტუციის მე-19 მუხლიდან გამომდინარეობს სახელმწიფოს ნეგატიური ვალდებულება, თავი შეიკავოს ისეთი მოქმედებებისაგან, რომელიც გამოიწვევს საკუთრების უფლებაში ჩარევას. ამავე დროს იგი პოზიტიურადაა ვალდებული, შექმნას ისეთი სამართლებრივი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სამართლიან ბალანსს საზოგადოების წევრებს შორის“ (სუსგ №ბს-768(კ-22), 17.05.2023წ.). მოცემულ შემთხვევაში, ო.ჩ-ეს მართალია, არ დაუკარგავს ქონებაზე საკუთრების უფლება, თუმცა არ უნდა შეიქმნას იმგვარი მოცემულობა, რომ ამ უფლებას გამოეცალოს ძირითადი არსი - სარგებლობისა და განკარგვის თავისუფლება. საკასაციო პალატა მიუთითებს ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველ მუხლზე, რომლითაც ყოველ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს აქვს თავისი საკუთრებით შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება. მხოლოდ საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის შეიძლება ჩამოერთვას ვინმეს საკუთრება კანონითა და საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპებით გათვალისწინებულ პირობებში. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით, პირველი ოქმის პირველი მუხლი, რომლის ძირითადი ობიექტი გახლავთ ინდივიდის დაცვა სახელმწიფოს მიერ დაუსაბუთებელი ჩარევისაგან მისი საკუთრების მშვიდობიან სარგებლობაში, აგრეთვე შეიძლება მოიცავდეს პოზიტიურ ვალდებულებებს სახელმწიფოს მხრიდან, რათა მიიღოს გარკვეული ზომები, რომლებიც აუცილებელია საკუთრების უფლების დაცვისათვის. კერძოდ, როდესაც არსებობს პირდაპირი კავშირი იმ ღონისძიებებს, რომლებსაც შეიძლება მომჩივანი ლეგიტიმურად ელოდებოდეს ხელისუფლების ორგანოებისგან და მისი საკუთრების ეფექტურ გამოყენებას შორის (Öneryildiz v. Turkey, App. No. 48939/99, §134, 30.11.2004; PĂDURARU v. Romania, App. No. 63252/00, §88, 01.03.2006; Broniowski v. Poland, App. No. 31443/96, §143 28.09.2005; და Sovtransavto Holding v. Ukraine, App. No. 48553/99, §96, 25.07.2002).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. საქმის გარემოებების სრულ და ყოველმხრივ გამოკვლევას ავალდებულებს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილიც, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას ...ის მოწყობის პროექტის შეთანხმების თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2022 წლის 16 მარტის №... სადავო განკარგულების ბათილად ცნობისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისათვის საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემასთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ახალი აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ მხედველობაში უნდა მიიღოს არა მხოლოდ ნორმატიული აქტის ზოგადი მოთხოვნები, არამედ უნდა უზრუნველყოს დაპირისპირებულ ლეგიტიმურ ინტერესებს შორის სამართლიანი ბალანსის მიღწევა, რათა თავიდან აირიდოს საკუთრების უფლების დაუშვებელი შეზღუდვა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს მის საკასაციო საჩივარზე 24.06.2025წ. №07123 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 დეკემბრის განჩინება;

3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 24.06.2025წ. №07123 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე