საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
№ბს-482(კ-25) 29 იანვარი, 2026 წელი ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: გენადი მაკარიძე, გიზო უბილავა
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 8 ნოემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - გ. ყ-ე).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2023 წლის 10 თებერვალს გ. ყ-ემ სარჩელით მიმართა ახალციხის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე - სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს მიმართ.
მოსარჩელემ, მოპასუხის 2023 წლის 11 იანვრის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და 2022 წლის 29 დეკემბრის №... განცხადებით წარდგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე გ. ყ-ეის საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე (...) პირველი კლასის შენობა-ნაგებობების მშენებლობის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.
ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. ყ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს 2023 წლის 11 იანვრის №... გადაწყვეტილება; სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს გ. ყ-ეის საქმესთან დაკავშირებული გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოპასუხემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2023 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ყ-ეის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს და აცნობა, რომ ს.კ. ... რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე სურდა სასათბურე მეურნეობისთვის განკუთვნილი პირველი კლასის შენობა-ნაგებობის განთავსება, შესაბამისად, ითხოვა პირველი კლასის მშენებლობისთვის თანხმობის გაცემა. სსიპ ბაკურიანის განვითრების სააგენტომ 2023 წლის 11 იანვრის №... გადაწყვეტილებით მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, ვინაიდან „ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი გეგმების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილების შესაბამისად აღნიშნული ნაკვეთი წარმოადგენდა სამშენებლოდ შეზღუდულ მიწის ნაკვეთს და მინიჭებული ჰქონდა პირობითი კოეფიციენტი - 0,4. დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის დანართი №1-ის მიხედვით, პირობითი კოეფიციენტი მიწის ნაკვეთს მინიჭებული ჰქონდა ბაკურიანის გენერალური გეგმის საფუძველზე და მისი გამოყენება შესაძლებელი იყო მხოლოდ სხვა სამშენებლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის პარამეტრების შეცვლის მიზნით.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის, დანართი №1-ის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პირობითი კოეფიციენტი იყო კოეფიციენტი, რომელიც მიწის ნაკვეთს მინიჭებული ჰქონდა ბაკურიანის გენერალური გეგმის საფუძველზე და რომლის გამოყენებაც შესაძლებელი იყო მხოლოდ სხვა სამშენებლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის პარამეტრების შეცვლის მიზნით. აპელანტი ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო გარემოება, როდესაც სახელმწიფო იღებდა კურორტისათვის მნიშვნელოვან ნაკვეთებს საკურორტო ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად და კურორტის იერსახის შესანარჩუნებლად, ხოლო არასამშენებლო ტერიტორიაზე მოხვედრილი ნაკვეთების მესაკუთრეები არ რჩებოდნენ საკუთრების უფლების გარეშე, მინიჭებული პირობითი კოეფიციენტიდან გამომდინარე, მათ რჩებოდათ ნაკვეთის გასხვისებისა და კოეფიციენტის სხვა ტერიტორიის განვითარებისთვის გამოყენების შესაძლებლობა. განსახილველ შემთხვევაში უდავოდ დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელეს საკუთრებაში ჰქონდა მიწის ნაკვეთი, რომლის მიმართაც მომეტებული საჯარო ინტერესი არსებობდა. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მიწის ნაკვეთისთვის ფუნქციური ზონისა და პირობითი კოეფიციენტის მინიჭება იყო არა საკუთრების უფლების ჩამორთმევა (ფორმალური ექსპროპრიაცია), არამედ საკუთრების უფლების შინაარსისა და ფარგლების დადგენა. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საკუთრების უფლებას არ ჰქონდა აბსოლუტური ძირითადი უფლების ხასიათი, იგი ექვემდებარებოდა შეზღუდვას, თუმცა პროპორციულობის პრინციპის დაცვით.
მოცემულ შემთხვევაში, საჯარო ინტერესი იყო ლანდშაფტის შენარჩუნება და ამით ბაკურიანის საკურორტო რესურსების ეფექტიანი დაცვა, ხოლო მეორე მხარეს არსებობდა მოსარჩელის კერძო ინტერესი, რაც გამოიხატებოდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის თავისუფალი სარგებლობის უფლების შეზღუდვაში. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის საკუთრების უფლება იმ სახით შეიზღუდა, რომ მას არ შეეძლო ეწარმოებინა რაიმე სახის მშენებლობა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე და ამის მიზეზი იყო ის მოცემულობა, რომ ნაკვეთზე დადგენილი იყო პირობითი კოეფიციენტი. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ პირობითი კოეფიციენტი გამოიყენებოდა მხოლოდ პირობითი კოეფიციენტის მქონე მიწის ნაკვეთის სახელმწიფოს სასარგებლოდ მიტოვების შემდეგ (ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი გეგმების დამტკიცების თაობაზე მე-4.2 ,,ა“ ქვ.პ. მე-9.3 მუხ. „ა“ ქვ.პ. მე-10.1 ,,ა“ ქვ.პ.). იმისთვის, რომ კერძო სუბიექტს პრაქტიკული ქონებრივი სარგებელი მიეღო პირობითი კოეფიციენტის გამოყენებით, იგი იძულებული იყო ან გაესხვისებინა არასამშენებლო ტერიტორიაზე მდებარე, პირობითი კოეფიციენტის მქონე მიწის ნაკვეთი სხვა კერძო სუბიექტზე ან მიეტოვებინა პირობითი კოეფიციენტის მქონე მიწის ნაკვეთი, სახელმწიფოს სასარგებლოდ. ამდენად, უკეთუ მესაკუთრე ინარჩუნებდა საკუთრების უფლებას არასამშენებლო ტერიტორიაზე მდებარე მიწის ნაკვეთზე, პირობითი კოეფიციენტით იგი ვერ მიიღებდა პრაქტიკულ ქონებრივ სარგებელს.
სააპელაციო პალატის მითითებით, სამშენებლო შეზღუდვის დაწესება ამცირებდა მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულებას, რადგან ის ხდებოდა ნაკლებ ლიკვიდური ქონება, შესაბამისად იკლებდა მესაკუთრისა და სხვა კერძო პირთა ინტერესი სამშენებლოდ შეზღუდული მიწის ნაკვეთის მიმართ. აღნიშნულის საპირისპიროდ პირობითი კოეფიციენტით იზრდებოდა მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებული ინტერესი (კერძო პირებს მიეცემათ სხვა, სამშენებლო ტერიტორიაზე მდებარე მიწის ნაკვეთისთვის დადგენილი განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის მომატებისა და უფრო მეტი ფართის მქონე შენობის აშენების უფლება), რაც ზრდიდა სამშენებლო შეზღუდვადაწესებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულებას. შესაბამისად, ერთის მხრივ, მცირდებოდა მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება მასზე სამშენებლო შეზღუდვის დაწესებით, მეორეს მხრივ, იზრდებოდა - მისთვის პირობითი კოეფიციენტის მინიჭებით. უკეთუ შეზღუდვის დაწესება აუცილებელი/საჭირო (პროპორციულობა ფართო გაგებით) იყო, მაშინ შეზღუდვის დაწესებით შემცირებულ საბაზრო ღირებულებას და პირობითი კოეფიციენტით მომატებულ საბაზრო ღირებულებას შორის სხვაობა არ უნდა ყოფილიყო არსებითი, რათა სამშენებლო შეზღუდვა მიჩნეულ ყოგილიყო თანაზომიერად (პროპორციულად ვიწრო გაგებით), შესაბამისად, ასეთ დროს პირობითი კოეფიციენტი დასაშვები ჩათვლილიყო კომპენსაციის ერთგვარ მექანიზმად.
სააპელაციო პალატის შეფასებით, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა ადმინისტრაციული წარმოების და ადმინისტრაციული სასამართლწარმოების პროცესში სადავო მიწის ნაკვეთისთვის პირობით კოეფიციენტად 0.4-ის განსაზღვრით, სამშენებლო შეზღუდვის კომპენსაციის თანაზომიერების გამოკვლევის ფაქტი. ასევე, არ დგინდებოდა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებასთან დაკავშირებით, მხარისთვის დამატებითი ინფორმაციის და/ან მტკიცებულების წარმოდგენის შეთავაზება, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში დავალება, ადმინისტრაციულ სამართლწარმოებაში ინკვიზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 8 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს მიერ. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 6 მარტის №116 დადგენილებით, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 36-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ბაკურიანს მიენიჭა სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსი. საქართველოს მთავრობის მიერ 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილებით დამტკიცდა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი გეგმები. აღნიშნული დოკუმენტაცია შემუშავებულია დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი განვითარების პრიორიტეტებისა და სპეციფიკის გათვალისწინებით. კასატორის მითითებით, ხსენებული დადგენილებით დამტკიცებული დაბა ბაკურიანის გენერალური გეგმის მიხედვით, ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს სამშენებლოდ შეზღუდულ მიწის ნაკვეთს და მინიჭებული აქვს პირობითი კოეფიციენტი (0.4). დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის, დანართი №1-ის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, პირობითი კოეფიციენტი არის კოეფიციენტი, რომელიც მიწის ნაკვეთს მინიჭებული აქვს ბაკურიანის გენერალური გეგმის საფუძველზე და რომლის გამოყენებაც შესაძლებელია მხოლოდ სხვა სამშენებლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის პარამეტრების შეცვლის მიზნით. ბაკურიანის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის ტექსტური ნაწილის თანახმად, ბაკურიანის სამშენებლო ტერიტორიებზე საცხოვრებელი და სასტუმროს შენობებისათვის დგინდება კ2 კოეფიციენტი 0.2, არასამშენებლო ტერიტორიებს მიენიჭება პირობითი კ2- კოეფიციენტი, დღეს არსებული მიწის საბაზრო ღირებულების და არსებული სამშენებლო პარამეტრების შესაბამისად. სამშენებლო ტერიტორიებზე აღნიშნული კოეფიციენტი წარმოადგენს რეალურ სამშენებლო კოეფიციენტს, არასამშენებლო ტერიტორიებზე კოეფიციენტი წარმოადგენს პირობით ციფრს, რომლის გამოყენება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ სამშენებლო ტერიტორიებზე.
კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა გარემოება, როდესაც სახელმწიფო იღებს შესაბამის ზომებს კურორტისათვის მნიშვნელოვანი ნაკვეთებს საკურორტო ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად და კურორტის იერსახის შესანარჩუნებლად, ხოლო არასამშენებლო ტერიტორიაზე მოხვედრილი ნაკვეთების მესაკუთრეები არ რჩებიან საკუთრების უფლების გარეშე, მინიჭებული პირობითი კოეფიციენტიდან გამომდინარე, მათ რჩებათ ნაკვეთის გასხვისებისა და პირობითი კოეფიციენტის სხვა ტერიტორიის განვითარებისთვის გამოყენების შესაძლებლობა. შესაბამისად, ვინაიდან გენერალური გეგმის მიხედვით მიწის ნაკვეთის მინიჭებული აქვს პირობითი კოეფიციენტი, დაუშვებელია კერძო პირის მიერ მისი სამშენებლოდ განვითარება. მესაკუთრეს მხოლოდ შეუძლია მისი გასხვისება ან სახელმწიფოს საკუთრებაში გადაცემა.
კასატორის მითითებით, საქართველოს მთავრობის მიერ კონკრეტულ მიწის ნაკვეთებზე პირობითი კოეფიციენტის მინიჭება მოხდა იმპერატიულად, კანონი პირობითი კოეფიციენტების მქონე მიწების მიმართ არ ითვალისწინებს საგამონაკლისო ღონისძიებებს, შესაბამისად, სააგენტო ვერ იმოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში და გადაწყვეტილების მიღებისას ვერ შეძლებს იხელმძღვანელოს ნაკლებად შემზღუდავი ღონისძიებით. ამ იმპერატიული დანაწესის არსებობისას, სააგენტოს არ აქვს შესაძლებლობა საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის საფუძველზე კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. შესაბამისად, სააგენტო როგორც ადმინისტრაციული ორგანო, ხელმძღვანელობს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული პირობითი კოეფიციენტის განმარტებით და გადაწყვეტილებას იღებს მის შესაბამისად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 13 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 17 სექტემბრის განჩინებით სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით. სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა შედგა 2025 წლის 29 ოქტომბერს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე მხარეთა პოზიციების მოსმენისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2022 წლის 19 დეკემბერს გ. ყ-ეის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს და აცნობა, რომ ს.კ. ... რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე სურდა სასათბურე მეურნეობისთვის განკუთვნილი პირველი კლასის შენობა- ნაგებობის განთავსება. შესაბამისად ითხოვა პირველი კლასის მშენებლობისთვის თანხმობის გაცემა. სსიპ ბაკურიანის განვითრების სააგენტომ 2023 წლის 11 იანვარის №... გადაწყვეტილებით განმცხადებლის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, ვინაიდან „ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი გეგმების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილების შესაბამისად აღნიშნული ნაკვეთი წარმოადგენს სამშენებლოდ შეზღუდულ მიწის ნაკვეთს და მინიჭებული აქვს პირობითი კოეფიციენტი 0,4.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილებით დამტკიცებული „დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის“ (დანართი №1) მე-3 მუხლის თანახმად, ბაკურიანის სივრცითი განვითარების მართვა ხორციელდება საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის, „სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების შემუშავების წესის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 3 ივნისის №260 დადგენილების, „ტერიტორიების გამოყენების და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 3 ივნისის №261 დადგენილების და წინამდებარე რეგლამენტის საფუძველზე. ტერიტორიები გამოყენებისა და განვითარების მიზნით იყოფა: ა) სამშენებლო ტერიტორიებად; ბ) არასამშენებლო ტერიტორიებად. არასამშენებლო ტერიტორიების განსაზღვრა შესაძლებელია სივრცის დაგეგმარების, ქალაქთმშენებლობითი ან/და დარგობრივი გეგმების მიერ შესაბამისი ტერიტორიული რეჟიმების დადგენით, სადაც ცალკეულ შემთხვევებში დასაშვებია მხოლოდ შესაბამისი ფუნქციით განპირობებული მშენებლობა.
საქმის მასალებით დასტურდება, რომ გ. ყ-ეის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, განაშენიანების გეგმის მიხედვით, განეკუთვნება ლანდშაფტურ ზონას. ამასთან, ნაკვეთი წარმოადგენს სამშენებლოდ შეზღუდულ მიწის ნაკვეთს და მინიჭებული აქვს პირობითი კოეფიციენტი 0,4. ზემოხსენებული რეგლამენტის (დანართი №1) მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პირობითი კოეფიციენტი არის კოეფიციენტი, რომელიც მიწის ნაკვეთს მინიჭებული აქვს ბაკურიანის გენერალური გეგმის საფუძველზე და რომლის გამოყენებაც შესაძლებელია მხოლოდ სხვა სამშენებლო მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის პარამეტრების შეცვლის მიზნით. სწორედ აღნიშნული დანაწესი დაედო საფუძვლად ადმინისტრაციული ორგანოს სადავო გადაწყვეტილებას.
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილებით დამტკიცებული „დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის“ (დანართი №2) მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, ლანდშაფტური ტერიტორია მოიცავს ბუნებრივი ლანდშაფტის ან ხელოვნური ლანდშაფტის ტერიტორიებს, სადაც შესაძლებელია მხოლოდ მისი ფუნქციონირებისათვის უზრუნველმყოფი შენობა-ნაგებობების არსებობა. ბუნებრივ-ლანდშაფტურ ტერიტორიაზე დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა: ა) მისი ფუნქციონირებისა და დაცვისთვის უზრუნველმყოფი შენობა-ნაგებობებისა; ბ) რელიგიური/საკულტო შენობა-ნაგებობებისა საგამონაკლისო წესით; გ) სპეციალური ტურისტული მარშუტის პროექტით შეთანხმებული, პანორამული ხედების მქონე, 100 მ2-მდე ფართის ტურისტული ინფრასტრუქტურისათვის საჭირო შენობა-ნაგებობებისა. ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, ლანდშაფტურ ზონაში ცალსახად და ერთმნიშვნელოვნად არ არის აკრძალული ყოველგვარი სამშენებლო სამუშაოების წარმოება, არამედ, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება ნაგებობის ფუნქციასა და დანიშნულებას. საკასაციო პალატა განსაკუთრებულ ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ზემოხსენებული ნორმა ზოგადი ხასიათისაა და ვრცელდება დაბა ბაკურიანის ტერიტორიაზე არსებულ ყველა ლანდშაფტურ ზონაზე, რეგლამენტი არ შეიცავს რაიმე დათქმას, რაც გამორიცხავდა, პირობითი კოეფიციენტის მქონე ლანტშაფტურ ზონაში მდებარე ნაკვეთებზე, შესაბამისი ნორმით განსაზღვრული ფუნქციური დატვირთვის მქონე შენობა-ნაგებობის მშენებლობის შესაძლებლობას.
საქმეზე დადგენილადაა ცნობილი, რომ მოსარჩელის მიზანს სასათბურე მეურნეობისთვის განკუთვნილი პირველი კლასის შენობა-ნაგებობის, კერძოდ, ორანჟერიის მოწყობა წარმოადგენდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა ემსჯელა ხსენებული ნაგებობის დანიშნულებასა და ფუნქციაზე და შეეფასებინა ხომ არ იყო სახეზე - საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 2 დეკემბრის №591 დადგენილებით დამტკიცებული „დაბა ბაკურიანის სარეკრეაციო ტერიტორიის გენერალური გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტის“ (დანართი №2) მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული საგამონაკლისო შემთხვევა. ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს მოცემულ საქმეზე დამდგარ სამართლებრივ შედეგს და მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საკითხზე ხელახალი მსჯელობისას, მოპასუხე - ადმინისტრაციულმა ორგანომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს და შეაფასოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, მათ შორის, წარდგენილი სამშენებლო პროექტით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობის სტატუსი/ფუნქციური დანიშნულება, მისი შესაბამისობა დადგენილებით განსაზღვრულ საგამონაკლისო ნორმებთან და მხოლოდ აღნიშნულის შედეგად გამოსცეს ახალი დასაბუთებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს განსახილველ საქმეთან მიმართებაში სააპელაციო პალატის მიერ განვითარებულ მსჯელობას, მოპასუხის - სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს ვალდებულების შესახებ - მიწის ნაკვეთზე პირობითი კოეფიციენტის დადგენასა და მასზე სამშენებლო შეზღუდვის დადგენას შორის კომპენსაციის თანაზომიერების საკითხზე მსჯელობის ნაწილში. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებისას სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტო ხელმძღვანელობს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, რომელიც არ იძლევა მსგავს საკითხზე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დამატებითი ინტერპრეტაციის განხორციელების შესაძლებლობას - კომპენსირებისა თუ კომპენსაციის თანაზომიერების განსაზღვრის კუთხით. თუმცა ამავდროულად ადმინისტრაციულ ორგანოს აკისრია ვალდებულება, შესაბამისი დადგენილების (რეგლამენტისა) და მასში არსებული საგამონაკლისო ნორმების ურთიერთშეჯერების შედეგად, საკითხზე მიიღოს კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაყენებულ სამართლებრივ შედეგს და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.
ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, სსიპ ბაკურიანის გავითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარზე 05.06.2025წ. №01568 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ ბაკურიანის განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 8 ნოემბრის განჩინება;
3. სსიპ ბაკურიანის გავითარების სააგენტოს (ს/კ 226167590) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 05.06.2025წ. №01568 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე
მოსამართლეები: გ. მაკარიძე
გ. უბილავა
