საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე № ბს-997(კ-25) 30 იანვარი, 2026 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემდეგი შემადგენლობა:
ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე , გოჩა აბუსერიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) – ი. მ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება
დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ი. მ-მა 2022 წლის 20 ივნისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ 2023 წლის 04 მაისის საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის სხდომაზე დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნები და საბოლოოდ მოითხოვა: ა) ი. მ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლებისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროდან დათხოვნის შესახებ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2022 წლის 18 აპრილის MIA 3 22 01024179 ბრძანების ბათილად ცნობა; ბ) ი. მ-ის საქართველოს შსს ... პოლიციის დეპარტამენტის უბნის ინსპექტორების სამმართველოს უბნის უფროსი ინსპექტორ-გამომძიებლის თანამდებობაზე ან/და მის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება და გ) მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ი. მ-ის სასარგებლოდ განაცდური ხელფასის ანაზღაურება, სამსახურიდან დათხოვნის დღიდან (13.08.2018წ.) სამსახურში მის აღდგენამდე, შესაბამისი თანამდებობისთვის დადგენილი ხელფასის ყოველთვიური ოდენობით.
მოსარჩელის მითითებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ,,თანამდებობიდან გათავისუფლების და შინაგან საქმეთა სამინისტროდან სამხედრო ძალების რეზერვში დათხოვნის შესახებ“ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2018 წლის 13 აგვისტოს №MIA 41801956513 ბრძანება და მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით და ვადაში, ახალი აქტის გამოცემა. ხოლო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 აპრილის განჩინებით (ბს-1259(კ-20)) უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილება. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ ორივე სასამართლო აქტის საერთო შინაარსის მიხედვით, გამოკვლევას საჭიროებდა მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობა (საავადმყოფო ფურცელზე ყოფნის პერიოდის, სტრესისა და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით) თუმცა, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2022 წლის 18 აპრილის MIA 3 22 01024179 სადავო ბრძანება გამოცემულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, სასამართლო აქტების შესრულების განზრახვის გარეშე. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ ასევე დარღვეულია „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ნორმა, რომელიც საქართველოს შსს მოსამსახურეს აღჭურავს 14 დღის განმავლობაში სამსახურიდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ნების გამოხმობის უფლებამოსილებით, ხოლო რამდენადაც 2018 წლის 22 აგვისტოს, მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა შსს სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსს, რომელსაც მიაწოდა ინფორმაცია სამსახურიდან ზეწოლის ფონზე გათავისუფლების თაობაზე, თავდაპირველად გამოვლენილი ნება გამოხმობილად უნდა ჩაითვალოს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 06 ივნისის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2022 წლის 18 აპრილის MIA 3 22 01024179 ბრძანება და მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, ი. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 06 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ი. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმის მასალებზე, მოწმეთა ჩვენებებზე, მხარეთა ახსნა-განმარტებებზე, სადავო საკითხის გადაწყვეტის პერიოდში მოქმედ საკანონმდებლო ჩარჩოზე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოსა და საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკაზე, რის საფუძველზედაც აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს შეადგენდა სარჩელში მითითებული გარემოების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურება მის მიმართ გამოვლენილი იძულებისა და ზეწოლის ფაქტებთან დაკავშირებით. ამ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება მოსარჩელის მიერ არც ადმინისტრაციული წარმოებისას და არც სასამართლო წესით საქმის განხილვისას არ ყოფილა წარდგენილი. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ 2018 წლის 22 აგვისტოს ი. მ-მა განცხადებით მიმართა შსს სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს იმერეთის რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის აუდიტის დეპარტამენტის უბნის ინსპექტორების სამმართველოს უფროსის დ. ბ-ის მხრიდან განხორციელებულ ზეწოლისა და მუქარის ფაქტზე აპრიორი არ ადასტურებს მისი განმარტების მართებულობას მის მიერ 2018 წლის 09 აგვისტოს ნების ნაკლოვანი გამოვლენის თვალსაზრისით. ხელახალი წარმოების ფარგლებში სადავო აქტის გამოცემისას შსს სამინისტროს მიერ შეფასდა მოსარჩელის ნების ნამდვილობა სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე. საქმის მასალებით არ დასტურდება ძალადობა ან ძალადობის, სამსახურიდან დათხოვნის მუქარა, არ დასტურდება აგრეთვე განცხადების დაწერა სტრესის მდგომარეობაში. მოსარჩელე ვერ ასახელებს და არც პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ დაუდგენია ადმინისტრაციის წარმომადგენლების მხრიდან მოსარჩელის მიმართ ძალადობის ან მოტყუების რაიმე მოტივი. ამასთანავე, მოსარჩელის მიერ მითითებულ ზეწოლისა და მუქარის ფაქტთან დაკავშირებით, როგორც შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის 2018 წლის 08 სექტემბრის MIA 5 18 02188750 წერილით ირკვევა შს სამინისტროს გენერალური ინსპექციაში ჩატარდა სამსახურებრივი შემოწმება, რომლის შედეგადაც ... პოლიციის დეპარტამენტის მოსამსახურეების მხრიდან დისციპლინური გადაცდომის ფაქტი არ დადასტურდა. მოსარჩელის განცხადებასთან დაკავშირებით შსს-მ იქონია შესაბამისი რეაგირება, განახორციელა სამსახურებრივი შემოწმება და განმცხადებელს ეცნობა, რომ დარღვევა არ დადგინდა. ამავდროულად, შემოწმების ჩატარების შედეგები ძალაშია. სააპელაციო პალატამ უმართებულოდ მიიჩნია მოსარჩელის განმარტება, რომელიც უკავშირდებოდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-2 პუნქტისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის” 36-ე მუხლით განსაზღვრული ნორმის ურთიერთკავშირს. სპეციალური ნორმებით განსაზღვრულია საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსამსახურის პირადი განცხადებით სამსახურიდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებული მოთხოვნის დაუყოვნებლივი დაკმაყოფილების შესაძლებლობა. ამდენად, სადავო აქტი უფლებამოსილი პირის მიერ მიღებულ იქნა შესაბამისი სამართალურთიერთობისთვის დადგენილი რეგულირების ჩარჩოს ფარგლებში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი. მ-ის მიერ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. ი. მ-მა ასევე მოითხოვა იურიდიული მომსახურების საფასურის (1500 ლარი) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის დაკისრება.
კასატორი მიუთითებს წინამდებარე საქმის ფარგლებში მიღებულ სასამართლო აქტებში, კერძოდ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებასა (საქმე №3ბ/2832-19) და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 აპრილის (საქმე №ბს-1259(კ-20)) განჩინებაში მოყვანილ ფაქტობრივ-სამართლებრივ მსჯელობაზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორი აკრიტიკებს სადავო გადაწყვეტილებაში განვითარებულ მსჯელობას, რომელიც მიემართება საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის” 36-ე მუხლით გათვალისწინებული სამინისტროს მოსამსახურის პირადი განცხადების (პატაკი) საფუძველზე დათხოვნის მარეგულირებელი ნორმის გამოყენების პრიმატს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლით გათვალისწინებულ მოწესრიგებასთან შედარებით, უპირატესად, გამოვლენილი ნების 14 სამუშაო დღის ვადის გასვლამდე გამოთხოვის უფლებამოსილების არსებობის ჭრილში. კასატორის მოსაზრებით, “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლის გამოყენების პრიმატი დასტურდება ზემოთ ციტირებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით. კასატორის შეფასებით, მას არ მოუთხოვია სამსახურიდან დაუყოვნებლივ გათავისუფლება, საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანების 36-ე მუხლის აბსტრაქტული შემადგენლობა აქცენტირებს უშუალოდ დაუყოვნებლივ გათავისუფლებაზე, ხოლო ასეთი მოთხოვნის არ არსებობისა და ასევე იმის გათვალისწინებითაც, რომ სპეციალური კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი, კასატორის სამსახურიდან დათხოვნის მიმართ ვრცელდება “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლით გათვალისწინებული რეგულირების წესი. ამასთანავე, კასატორი სადავო განცხადების დაწერამდე იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე (სხვა საფუძვლებთან ერთად გასათვალისწინებელია სტრესიც). ამდენად, კასატორმა ისარგებლა “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლით გათვალისწინებული გარანტიით და მოითხოვა სამსახურში აღდგენა, აღნიშნული დასტურდება 2018 წლის 22 აგვისტოს კასატორის მიერ შსს სამინისტროს გენერალური ინსპექციის უფროსისათვის მიმართვის ფაქტით, რაც ადასტურებს კანონით გათვალისწინებულ ვადაში მიმართვის ფაქტის დაცულობას. მაშასადამე, გამოვლენილი ნების ნამდვილობის პირობებშიც კი, კასატორი ექვემდებარება სამსახურში აღდგენას, განაცდურის ანაზღაურებას სარჩელით მოთხოვნილ ფარგლებში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 01 ოქტომბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ელი ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო საჩივრის შემოწმება, საპროცესო-სამართლებრივი შინაარსით, უკავშირდება საკასაციო საჩივრის საფუძვლების ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან საპროცესო ვალდებულებას. სსკ-ის 393-ე მუხლის 1-ელი ნაწილის 1-ელი წინადადების მიხედვით, საკასაციო საჩივარი შეიძლება დაეფუძნოს იმას, რომ გადაწყვეტილება გამოტანილია კანონის დარღვევით. ამასთანავე, მატერიალური სამართლის ნორმების დარღვევა შეიძლება გამოიხატოს შესაბამისი კანონის გამოუყენებლობით, მისი არასწორად განმარტებით ან იმ კანონის გამოყენებით, რომელიც არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული (სსკ-ის 393.2 მუხ. „ა“-„გ“ ქვ.პ.), ხოლო საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მაშინ მიიჩნევა არსებითად და ამდენად, გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი (სსკ-ის 393.3 მუხ.). ამავდროულად, სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). კასატორი ვალდებულია უშუალოდ მიუთითოს, დააფიქსიროს ან სულ მცირე შინაარსობრივი თვალსაზრისით მაინც, განაცხადოს იმ მატერიალურ ან/და საპროცესო-სამართლებრივ დარღვევებთან დაკავშირებით, რომლებმაც არსებითი ზეგავლენა იქონიეს ევროკონვენციით დაცული უფლებების სავარაუდო დარღვევაზე ან ასეთი დარღვევით გამოწვეულ შედეგზე (იხ. ევროსასამართლოს დიდი პალატის 2023 წლის 1 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Fu Quan, S.R.O. V. the Czech Republic, App. No. 24827/14, §§145,172.). დასახელებული სტანდარტის მხედველობაში მიღებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ წინამდებარე საკასაციო საჩივარი იურიდიული მსჯელობისა და ფაქტობრივი არგუმენტაციის გარეშე მიუთითებს საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2022 წლის 18 აპრილის MIA 3 22 01024179 გასაჩივრებული ბრძანების ბათილობის საკითხზე სამსახურიდან გათავისუფლებისას კასატორის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობის შეუსწავლელობის თვალსაზრისით. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილი ფაქტობრივ-სამართლებრივი მოცემულობის საწინააღმდეგოდ კასატორის მიერ არაა წამოყენებული დასაბუთებული და კვალიფიციური საკასაციო პრეტენზია სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მნიშვნელობით, მაშასადამე მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის მიერ თავდაპირველად გამოვლენილი ნების ნამდვილობა უდავოდ დადგენილად მიიჩნევა. საკასაციო საჩივრის ფარგლების განსაზღვრა ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტის ნორმატიული მნიშვნელობის მიზნებისათვის, უშუალოდ და ერთმნიშვნელოვნად უკავშირდება სასამართლოთა ვალდებულებას, უპასუხონ პირის „საკვანძო მოსაზრებებს აგრეთვე, მნიშვნელოვან, რელევანტურ და კონკრეტულ არგუმენტებს (ევროსასამართლოს 09.12.1994წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Hiro Balani v. Spain, App. No. 18064/91, §28; ევროსასამართლოს 24.05.2005წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Buzescu v. Romania, App. No. 61302/00, §67.). ამავდროულად, საკასაციო პალატა შენიშნავს, რომ ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტი არ უწესებს უზენაეს სასამართლოს დეტალური დასაბუთების ვალდებულებას, როდესაც იგი იყენებს კონკრეტულ სამართლებრივ დებულებას საჩივრის დაუშვებლად ცნობისათვის, იმ საფუძვლით, რომ იგი არ აკმაყოფილებს ასეთი საჩივრის დასაშვებად ცნობისათვის კანონით განსაზღვრულ წინაპირობებს ან მას წარმატების პერსპექტივა არ გააჩნია (იხ. ევროსასამართლოს დიდი პალატის 2009 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილება საქმეზე Gorou v. Greece (No. 2), App. No. 12686/03, §41; ევროსასამართლოს 2009 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილება საქმეზე Kukkonen v. Finland (No. 2), App. No. 47628/06, §24; ევროპული სასამართლოს 1997 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Helle v. Finland, App. No. 157/1996/776/977, §60). აღნიშნული ეფუძნება იმ დაშვებას, რომ სადავო საკითხებზე არსებობს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დეტალური გადაწყვეტილება ან/და ჩატარდა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის სხდომა (იხ. ევროპული სასამართლოს 2023 წლის 7 თებერვლის გადაწყვეტილება საქმეზე Paun Jovanović v. Serbia, App. No. 41394/15, §109.). ამასთანავე, ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტით განსაზღვრული დასაბუთების ვალდებულება არ მიიჩნევა დარღვეულად იმ შემთხვევაში, როდესაც საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის განხილვისას უბრალოდ იზიარებს და მხარს უჭერს იმ ფაქტობრივ-სამართლებრივ არგუმენტებს, რომელთაც საფუძვლად დაედო ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებები (ევროსასამართლოს დიდი პალატის 1994 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Case of García Ruiz v. Spain, App. No. §26.). სასამართლო არ არის ვალდებული დეტალურად გასცეს პასუხი მხარის თითოეულ არგუმენტს, მით უფრო მაშინ, როდესაც ასეთ არგუმენტს არ აქვს რაიმე ზეგავლენა მისი მოთხოვნის წარმატების პერსპექტივაზე (ევროსასამართლოს 1994 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება საქმეზე Van De Hurk v. Netherlands, App. No. 16034/90, §61.). ამგვარი სახის არგუმენტებზე სასამართლოს მიერ პასუხის პირდაპირ გაუცემლობა შესაძლოა განიმარტოს ასეთი არგუმენტების ნაგულისხმევ უარყოფადაც (ევროსასამართლოს 1994 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Hiro Balani v. Spain, App. No. 18064/91, §28; ევროსასამართლოს 1994 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, App. No. 18390/91, §30). თუმცა, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კასატორის იმ მატერიალურ ან/და საპროცესო-სამართლებრივ საკასაციო პრეტენზიებს, რომელთაც გადამწყვეტი ზეგავლენა აქვთ საკასაციო მოთხოვნის წარმატების ბედსა და ამდენად, საქმის განხილვის საბოლოო შედეგზე, პასუხი უცილობლად უნდა გაეცეს „სრულად და ამომწურავად“, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სადავო შემთხვევა უკავშირდება ევროკონვენციით დაცული უფლებების დარღვევასთან დაკავშირებულ შედავებებს (ევროსასამართლოს 2007 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე Wagner and J.M.W.L. v. Luxembourg, App. No. 76240/01, §96; ევროსასამართლოს 1994 წლის 09 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, App. No. 18390/91, §30; ევროსასამართლოს 2007 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილება საქმეზე Tatishvili v. Russia, App. No.1509/02, §62).
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ წინამდებარე შემთხვევის გადაწყვეტა საჭიროებს საქართველოს შსს მოსამსახურის (პოლიციელის) მიერ პირადი განცხადების (პატაკის) საფუძველზე მისი სამსახურიდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებით წარმოშობილი სამართალურთიერთობის რეგულირების წესის გამორკვევას საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანებით დამტკიცებული “საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის” 36-ე მუხლით და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლით განსაზღვრული მოწესრიგების სადავო შემთხვევის მიმართ გავრცელების კონტექსტში.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონი განსაზღვრავს საჯარო სამსახურის ორგანიზების იურიდიულ სტრუქტურას. „ნორმატიული აქტების შესახებ“ ორგანული კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის მნიშვნელობით, აღნიშნული კანონი არის საჯარო ბუნების ნორმატიული აქტი, იგი არსობრივად შეიცავს საჯარო სამსახურის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ერთგვაროვანი ურთიერთობების მომწესრიგებელ იურიდიულ ნორმათა სისტემატიზებულ ერთობლიობას, მუდმივი და მრავალჯერადი გამოყენების ზოგად წესებსა და პრინციპებს. აღნიშნული ბუნებრივია არ გამორიცხავს სამართლის სისტემის თავისებურებას, რომ რიგ შემთხვევებში, სახელმწიფო ან/და საჯარო სამსახურის მოწესრიგება, ხოლო, მათ შორის, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოწესრიგების საჯარო-სამართლებრივი სფერო, რომლის საქმიანობის მხოლოდ ერთ-ერთ მიმართულებას წარმოადგენს საპოლიციო საქმიანობა, არ რედუცირდება მხოლოდ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონამდე. სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის მქონე განსაკუთრებული სფეროს ავტონომიური ფორმით მოწესრიგება ცალკეული სფეროს ორგანიზაციულ მოწყობასთან და მის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ასპექტების რეგულირება საკანონმდებლო სტრატეგია და ერთგვარი იურიდიული ტექნიკაა, რომელიც მეტყველებს სიღრმისეულად გაანალიზებული საკანონმდებლო ჩანაფიქრის ცხად გამოხატულებაზე. საკასაციო პალატა შენიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილი მოწესრიგება ნათლად გამოხატავს აღნიშნულ ჩანაფიქრს. დასახელებული ნორმის მიხედვით, „თუ სპეციალური კანონმდებლობით ან მის საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადგენილი, ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსამსახურეებზე.“ მითითებული ნორმის მოქმედების სუბიექტებად გვევლინება საქართველოს შსს მოსამსახურეები, ნორმის მოქმედების ობიექტად კი, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მოქმედების ფარგლების განსაზღვრა სახელდება. მოცემულის გათვალისწინებით, ნორმა თავის თავში აერთიანებს სამ საკვანძო ფუნქციას: ა) მიმთითებელ ფუნქციას, რამეთუ მიუთითებს სპეციალურ კანონმდებლობაზე, აგრეთვე, მის საფუძველზე დადგენილ საკანონმდებლო მოცემულობაზე; ბ) ნორმათაშორისი კონფლიქტის გადაწყვეტის ფუნქციას, ვინაიდან ადგენს სპეციალური კანონმდებლობის ნორმატიულ პრიმატს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის და სპეციალური კანონმდებლობის სხვა ნორმებს შორის კოლიზიის შემთხვევაში და გ) „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მოქმედების ფარგლების დამდგენ ფუნქციას. ამდენად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს შსს მოსამსახურის, პოლიციელის მიმართ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მოქმედების ფარგლების მართებულად იდენტიფიცირება უშუალოდ ეფუძნება სპეციალურ კანონმდებლობას, მარტოოდენ ეს უკანასკნელი ადგენს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის ზემოაღნიშნულ პირებზე გავრცელების მასშტაბს, მის მოცულობას. აღნიშნული შეფასება სისტემურად ესადაგება „პოლიციის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტს, რომლის მიხედვით „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მოქმედება პოლიციელზე ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ კანონით, სხვა საკანონმდებლო აქტით ან/და მათ საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ყოველივე ზემოხსენებულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს იმას, რომ საპოლიციო საქმიანობასთან დაკავშირებული ურთიერთობების სპეციალური კანონით მოწესრიგება, მისი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული ზოგადი დებულებებისათვის აბსოლუტურ დაქვემდებარებაზე უარს, განაპირობებს საპოლიციო საქმიანობის სპეციფიკა, მასთან დაკავშირებული თავისებურებები, ურთიერთობათა ვრცელი სპექტრი რომლებიც ადეკვატურად ვერ მოექცევა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონით განსაზღვრული ზოგადი ნორმების სამართლებრივ ჩარჩოში, რაც წარმოშობს აღნიშნული სფეროს სპეციალური კანონმდებლობით მოწესრიგების აუცილებლობას.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, „პოლიციის შესახებ“ კანონის 36-ე მუხლის 1-ელი პუნქტის მიხედვით, პოლიციაში სამსახურის გავლის წესი განისაზღვრება საქართველოს შსს მინისტრის ნორმატიული აქტით. საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის“ 1-ელი მუხლის 11-ელი და მე-2 პუნქტების მიხედვით, აღნიშნული სამსახური წარმოადგენს საჯარო სამსახურის განსაკუთრებულ სახეს, იგი ეფუძნება „პოლიციის შესახებ“ კანონს, აგრეთვე „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონით დადგენილ ძირითად პრინციპებს და იგი უშუალოდ სამინისტროზე, როგორც სამართალდამცავ ორგანოზე ვრცელდება მისი საქმიანობისთვის დამახასიათებელი განსაკუთრებული თავისებურებების გათვალისწინებით. დასახელებული „წესის“ 1-ელი მუხლის მე-31 პუნქტი ახდენს ზემოაღნიშნული „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილი მოწესრიგების კონკრეტიზებას, რომლის მიხედვით „საჯარო სამსახურის“ შესახებ კანონის მოქმედება სამინისტროს მოსამსახურეზე, როგორც სპეციალური ნორმებით მოწესრიგებული ურთიერთობის სუბიექტზე, ვრცელდება ხსენებული კანონის მე-5, 51-ე, 64-ე, 66-ე და 103-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ „წესის“ 1-ელი მუხლის მე-31 პუნქტში „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის ნორმების სახელდებით მოხსენიება მეტყველებს მათ ამომწურავ, ე.წ. numerus clausus ბუნებაზე და არ დაიშვება ნორმის მოქმედების ფარგლების გაფართოება. ამდენად, „წესის“ 1-ელი მუხლის მე-31 პუნქტი ასრულებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოწესრიგების ზემოხსენებული ფუნქციების შესრულების მიზანს.
საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2013 წლის 31 დეკემბრის №995 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში სამსახურის გავლის წესის“ 36-ე მუხლი ადგენს პირადი განცხადების (პატაკი) საფუძველზე სამინისტროს მოსამსახურის დათხოვნის სამართლებრივ საფუძველს. ეს უკანასკნელი ესადაგება „პოლიციის შესახებ“ კანონის 41-ე მუხლის მე-3 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ მოწესრიგებას, რომლის მიხედვით პოლიციელი სამსახურიდან შეიძლება დათხოვნილ იქნეს პირადი განცხადების (პატაკის) საფუძველზე. „წესის“ სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 36-ე მუხლის 1-ელი პუნქტი ადგენდა როგორც სამინისტროს მოსამსახურის უფლებას პირადი განცხადებით (პატაკი) გათავისუფლებულიყო სამსახურიდან, ასევე გათავისუფლებაზე უფლებამოსილი პირის უფლებას უარი განეცხადებინა მოთხოვნის დაუყოვნებლივ დაკმაყოფილებაზე, რაც დაიშვებოდა მოსამსახურის გათავისუფლების შედეგად სახელმწიფო ინტერესებისათვის ზიანის მიყენების რისკის შემთხვევაში. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტი ითვალისწინებდა განცხადების (პატაკი) დაუყოვნებლივ დაკმაყოფილებაზე უარის შემთხვევაში, ასეთი განცხადების (პატაკი) არაუგვიანეს ერთი თვის განმავლობაში დაკმაყოფილების ვალდებულებას. ამასთანავე, ამავე „წესის“ 36-ე მუხლის 1-ელ და მე-2 პუნქტში მითითებული ტერმინი „დაუყოვნებლივ“ უკავშირდება გათავისუფლებაზე უფლებამოსილი პირის მიერ გათავისუფლების უფლებამოსილების გამოყენების დროით ჩარჩოს, ასეთი უფლებამოსილების გამოყენებით განცხადების დაუყოვნებლივ ან არაუგვიანეს ერთი თვის ვადაში დაკმაყოფილების შესახებ, ხოლო, სამინისტროს მოსამსახურეს შეეძლო მოთხოვნის როგორც ორდინალური ფორმით, ისე დაუყოვნებლივ დაკმაყოფილების მოთხოვნის ფორმით დაყენება, რასთან მიმართებით გადაწყვეტილების მიღება უფლებამოსილი პირის დისკრეციაში ექცეოდა. რამდენადაც „წესის“ 36-ე მუხლი ცალსახად განსაზღვრავდა სამინისტროს მოსამსახურის უფლებას სამსახურიდან პირადი განცხადებით (პატაკი) გათავისუფლებასთან დაკავშირებით, ავტომატურად გამოირიცხება მოცემული სამართალურთიერთობის მიმართ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლით დადგენილი მოწესრიგების გავრცელება.
უსაფუძვლოა კასატორის შეფასება მასზედ, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლით განსაზღვრული მოწესრიგების გავრცელებას ადასტურებს კასატორის მიერ გათავისუფლებასთან დაკავშირებული მოთხოვნის არა „დაუყოვნებლივ“, არამედ ორდინალური ფორმით დაყენება. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სადავო შემთხვევის მიმართ „წესის“ 36-ე მუხლის გამოყენების საფუძველს წარმოადგენს ამავე „წესის“ 1-ელი მუხლის მე-31 პუნქტის და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილი მოწესრიგების სისტემური ინტერპრეტაცია. მსგავსად, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლი ითვალისწინებს როგორც მოთხოვნის დაუყოვნებლივ, ისე ჩვეული ფორმით დაყენების შესაძლებლობას (სუსგ ბს-924 (კ-18), 17.10.2019წ.; ბს-432(კ-20), 16.12.2020წ.; ბს-898 (კ-19), 24.12.2020წ.; ბს-1259(კ-20), 22.04.2021წ.; ბს-161(კ-21), 16.09.2021წ.; ბს-309(კ-21), 17.03.2022წ.; ბს-140(კ-22), 13.07.2022წ.; ბს-80(კ-24), 11.12.2024წ.; ბს-493(2კ-23), 20.02.2025წ.; ბს-128(კ-24), 22.05.2025წ.). საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სახეზეა ზოგად და სპეციალურ ნორმებს შორის კოლიზიის კლასიკური შემთხვევა. ზოგადია ნორმა, რომლის მოქმედებაც გენერალურია სუბიექტთა წრის თვალსაზრისით და ეფუძნება საერთო მახასიათებლებსა და ნიშან-თვისებებს. ნორმა სპეციალურია, რამეთუ ამ უკანასკნელს სპეციფიკური ნიშან-თვისებები გააჩნია, როდესაც გაუმართლებელია ასეთი სამართალურთიერთობის ზოგადი ნორმის აბსტრაქტული დათქმის შინაარსით გათვალისწინება. ამასთან, ნორმებს შორის კოლიზია სახეზეა რამეთუ შესადარებელი ნორმები იდენტური სამართალურთიერთობის მიმართ განსხვავებულ სამართლებრივ შედეგებს ადგენენ. „პოლიციის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, პოლიციელი საჯარო მოხელეა რომელიც მსახურობს სამინისტროში. ამდენად, ზოგადი და სპეციალური ნორმების იდენტიფიცირების prima facie დონეზე სამინისტროს მოსამსახურის მიერ პირადი განცხადების დაწერის მიმართ მოქმედებს როგორც „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლი, ასევე „წესის“ 36-ე მუხლი, თუმცა, ნორმები განსხვავებულ სამართლებრივ შედეგებს ადგენენ იდენტური სამართალურთიერთობის მიმართ. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ განსაზღვრულობის ძირითადი პრინციპი მოითხოვს ურთიერთობათა სტაბილიზაციას, გამოსაყენებელი ნორმების განსაზღვრავს, შესაბამისად, ნორმებს შორის კონფლიქტის არსებობის შემთხვევაში, მათი გადაწყვეტის წესის იდენტიფიცირებას. სკ-ის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ერთი და იმავე დონის ნორმათა კოლიზიის შემთხვევაში მოქმედებს სპეციალური და უფრო ახალი კანონი. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, „წესის“ 1-ელი მუხლის მე-31 პუნქტი ადგენს ნორმათაშორისი კონფლიქტის წესს, იგი სათავეს იღებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტიდან, რომელთა საერთო შინაარსის ანალიზის საფუძველზედაც „წესის“ 36-ე მუხლი გვევლინება ურთიერთობის მარეგულირებელ სპეციალურ ნორმად. ამასთანავე, სხვადასხვა დონის ნორმებზე მითითება არარელევანტურია, ვინაიდან ზემოაღნიშნული „წესის“ შემუშავება ეფუძნება „პოლიციის შესახებ“ კანონს. საკასაციო პალატა ასევე შენიშნავს იმასაც, რომ აღნიშნული „წესის“ 36-ე მუხლი სადღეისოდ ჩამოყალიბებულია ახლებური რედაქციით (საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2023 წლის 20 ივლისის ბრძანება №47 - ვებგვერდი, 21.07.2023წ.), მისი არანამდვილი უკუძალით თეორიულად გავრცელების შემთხვევაშიც კი არ მიიღწევა კასატორისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგი, რამეთუ ნოვაცია არ ადგენს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მსგავს სამართლებრივ მოწესრიგებას (შეადარე: №ბს-128(კ-24), 22.05.2025წ.).
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ნორმის ამგვარი ინტერპრეტაციის სამართლებრივი შედეგი ეფუძნება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სტაბილურ სასამართლო პრაქტიკას, კერძოდ, აღნიშნული საკითხი დეტალურ ანალიზს დაექვემდებარა საკასაციო პალატის მიერ 2020 წლის 24 დეკემბერს მიღებულ განჩინებაში საქმეზე №ბს-898(კ-19), რომელიც ხელახლა განმტკიცდა როგორც საკასაციო პალატის 2022 წლის 17 მაისის განჩინებით საქმეზე №ბს-773(2კ-21), ისე 2022 წლის 13 ივლისის განჩინებით საქმეზე №ბს-140(კ-22), ამავდროულად, აღნიშნულ საკითხს ყურადღება დაეთმო საკასაციო პალატის 2025 წლის 20 თებერვლის განჩინებაში საქმეზე №ბს-493(2კ-23). საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს არ ქმნის კასატორის მიერ საკასაციო პალატის 2021 წლის 22 აპრილის განჩინებაზე მითითება (საქმე №ბს-1259(კ-20). საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტით გათვალისწინებული „განსაზღვრულობის“ პრინციპი და ლეგიტიმური მოლოდინის დაცულობის მოთხოვნა არ ქმნის სასამართლო პრაქტიკის ერთგვაროვნების ნაგულისხმევ უფლებას, პრაქტიკის განვითარება, თავისთავად არ ეწინააღმდეგება მართლმსაჯულების ჯეროვან ადმინისტრირებას, ვინაიდან დინამიკურ და ევოლუციურ მიდგომაზე უარის თქმა შექმნის რეფორმირებისა თუ გაუმჯობესების შეფერხების რისკს (დიდი პალატის 2011 წლის 20 ოქტომბრის Nejdet Şahi̇n and Peri̇han Şahi̇n v. Turkey, App. No. 13279/05, §58.). სასამართლო პრაქტიკის არაერთგვაროვნება ნებისმიერი სასამართლო სისტემის თანმდევი შედეგია, თუმცა, უზენაესი სასამართლოს როლი ასეთი წინააღმდეგობების აღმოფხვრას ითვალისწინებს (2007 წლის 06 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Beian v. Romania (No. 1), App. No. 30658/05, §37.). ამასთანავე, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ევროკონვენციის მე-6 მუხლის 1-ელი პუნქტის მიზნებისათვის კასატორის მიერ 2021 წლის 22 აპრილის განჩინებაზე მითითება საქმეში ბს-1259(კ-20) არ ქმნის „სიღრმისეულ“ და „ხანგრძლივ“ არაერთგვაროვნებას, იგი შეეხება იზოლირებულ შემთხვევას, დროის არსებითად მოკლე მონაკვეთს, ორივე კრიტერიუმი კუმულაციურია, თითოეული მათგანი უნდა არსებობდეს ავტონომიურად, შესაბამისად, განჭვრეტადობის პრინციპი წინამდებარე შემთხვევაში არაა დარღვეული (2023 წლის 20 ივნისის დაუშვებლობის შესახებ განჩინება საქმეზე Lo Fermo v. Italy, App. No. 58977/12, §§49-59.). ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სადავო ნორმების შინაარსი კასატორისთვის ვერ იქნებოდა განუჭვრეტადი (2007 წლის 06 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე Beian v. Romania (No. 1), App. No. 30658/05, §37.).
საკასაციო პალატა მიუთითებს სსკ-ის 53-ე მუხლის 1-ელი პუნქტის მე-2 წინადადებაზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა. მოცემულ შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რომ გადაწყვეტილება არ ყოფილა მხარის სასარგებლოდ მიღებული, არ არსებობს კასატორის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.
ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით,
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება;
3. ი. მ-ის შუამდგომლობა ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდეს.
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: ბ. სტურუა
მ. ვაჩაძე
გ. აბუსერიძე
