საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-555(2კ-23) 16 მარტი, 2026 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, გიზო უბილავა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ შემოსავლების სამსახური

კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. უცხოური საწარმოს ფილიალმა „ა..., შპს აი...მა“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 18 სექტემბრის საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტი №...; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი გადასახადის დარიცხვისა და სანქციის დაკისრების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №26959 ბრძანება; გ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნა; დ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანება; ე) ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება №7344/2/2018 საჩივარზე.

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 18 სექტემბრის საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტი №...; გადასახადის დარიცხვისა და სანქციის დაკისრების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №26959 ბრძანება; სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნა; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება (№7344/2/2018 საჩივარზე); - ჯარიმის სახით - 40015 ლარის დარიცხვის ნაწილში. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლოს მიერ დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 2018 წლის 14 აგვისტოს №21716 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა ა..., შპს „აი...ს“ საქონლის გაშვების შემდგომი კამერალური შემოწმება მომჩივნის სახელზე გაფორმებულ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებზე, რომლითაც კომპანიამ განახორციელა ...ის იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან; ბ) შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის თანახმად, უსფ „ა..., შპს ,,აი...მა’’ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით განახორციელა საქონლის -...ს იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. გადასახადის გადამხდელმა საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017 და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. ზემოაღნიშნული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში ,,პრეფერენცია’’ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია (643), შესაბამისად, შემცირდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია. საქმის სრულყოფილად შესწავლის მიზნით, აღნიშნული პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1 გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში. გადამოწმების პასუხად, რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებულ იქნა №... წერილი, რომლითაც შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ გადამოწმებული სერტიფიკატი №... 17.05.2017 №... 30.06.2017წ. არის ძალადაკარგული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით და შესაბამისად, მოხდა მათი ანულირება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უსფ შპს ,,აი...ს’’ მიერ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია), რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება; გ) შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის საფუძველზე, ა..., შპს ,,აი...ს’’ ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა ძირითადი გადასახადი: დღგ - 6104 ლარი, იმპორტის გადასახადი - 33 911 ლარი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სანქცის სახით დაეკისრა ჯარიმა - 40015 ლარი. დასარიცხი გადასახდელები ა..., შპს ,,აი...ს’’ პირადი აღრიცხვის ბარათზე აისახა საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების №ა115- 21-10 აქტში მითითებული სახეებისა და ვადების მიხედვით; დ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რამდენადაც მოპასუხის მოსაზრებით, არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენციული წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატი CT-1. აღნიშნულმა კი, გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება; ე) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით №7344/2/2018 საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ მიუთითა სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 210-ე, 213-ე, 228-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ დეკლარანტი უფლებამოსილია მოითხოვოს იმპორტის გადასახდელის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათების (პრეფერენციების) გამოყენება, თუ იგი წარადგენს წარმოშობის სერტიფიკატს, რომელიც ითვალისწინებს იმპორტის გადასახადის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათების (პრეფერენციების) გამოყენებას.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ უსფ ,,ა..., შპს ,,აი...მა’’ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით განახორციელა ...ის იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. გადასახადის გადამხდელმა საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. სადავო არ არის ის გარემოება, რომ აღნიშნული წარმოშობის სერთიფიკატები გაცემულია რუსეთის ფედერაციის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ კანონით დადგენილი ფორმით და წესით, ამასთან წარმოშობის ქვეყნის გამსაზღვრელ ფაქტორად ორივე სერტიფიკატში მითითებულია რუსეთის ტერიტორიაზე საკმარისი გადამუშავება. ამდენად, წარდგენილი დოკუმენტები იძლეოდა საკმარის სამართლებრივ საფუძველს მოსარჩელის მიერ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში გამოყენებული ყოფილიყო პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია).

რაც შეეხება ,,რუსეთის ტერიტორიაზე საკმარის გადამუშავებას’’, სასამართლომ მნიშვნელოვნად მიიჩნია განემარტა, რას გულისხმობს აღნიშნული, რატომ აძლევდა საფუძველს ეს ჩანაწერი მოსარჩელეს პროდუქციის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრისათვის მიეჩნია რუსეთი და ესარგებლა სერტიფიკატის წარდგენით გამოწვეული შეღავათებით. სასამართლომ მიუთითა სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 212-ე მუხლზე, „დსთ-ის წევრ ქვეყნებთან თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმის შეუფერხებელი ფუნქციონირების შესახებ’’ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 14 აგვისტოს №152 დადგენილებაზე, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის მთავრობების მეთაურთა საბჭოს 2000 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ ,,საქონლის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის წესებზე’’, საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №420 დადგენილებით დამტკიცებულ „საქონლის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის კრიტერიუმების, წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატის ფორმის, მისი შევსებისა და გაცემის წესზე“, 2013 წლის 25 ნოემბრის მრავალმხრივი საერთაშორისო ხელშეკრულებების ოქმზე ,,ასოცირების შესახებ შეთანხმება“ (I ოქმი ,,საქონლის წარმოშობის ცნების განსაზღვრის და ადმინისტრირების თანამშრომლობის მეთოდების შესახებ“) და განმარტა, რომ საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი არის საქონლის აღწერის განსაზღვრული ფორმის დოკუმენტი, რომლითაც მისი გაცემისათვის უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს, რომ საქონელი, რომელზეც გაცემულია ეს სერტიფიკატი, წარმოშობილია მოცემული ქვეყნიდან. საქონლის წარმოშობის ცნების განსაზღვრისათვის სერტიფიკატში მითითება - „რუსეთის ტერიტორიაზე საკმარისად გადამუშავება“ ქმნიდა იმის სამართლებრივ საფუძველს, რომ მოსარჩელეს სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში გამოეყენებინა პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია). პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატების ექსპორტიორ ქვეყანაში გადამოწმების პასუხად, რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებულ იქნა №... წერილი, რომლითაც შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ სერტიფიკატი №... 17.05.2017 №... 30.06.2017წ. არის ძალადაკარგული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით და შესაბამისად, მოხდა მათი ანულირება. შესაბამისად, მოპასუხის მიერ უფლებამოსილი ორგანოებიდან რუსეთის ფედერაციაში გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია, რომლითაც დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიერ საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის დეკლარირებისას გამოყენებულ იქნა ძალადაკარგულად გამოცხადებული პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატი, აღნიშნულმა კი, განაპირობა იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება იმ პირობებში, როდესაც ამის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი სახეზე არ არის. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში იმპორტიორისათვის დამატებით გადასახდელად იმპორტის გადასახდელების - 40015 ლარის დარიცხვა საფუძვლიანია.

რაც შეეხება სანქციას/ჯარიმას, სასამართლომ ჩათვალა, რომ სახეზეა საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენების საფუძვლები და აღნიშნა, რომ საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის ფარგლებში, მისი ქმედება, საქმეში არსებული მასალების საფუძველზე, გამორიცხავს მის ბრალეულობას. სერტიფიკატში არსებული მონაცემები -„რუსეთის ტერიტორიაზე საკმარისად გადამუშავება“ მოსარჩელეს აძლევდა იმის საფუძველს, რომ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში გამოეყენებინა პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია). სახეზეა პასუხისმგებლობის (ბრალის) გამომრიცხველი გარემოება, გადასახადის გადამხდელს გააჩნია უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის მიმართ კანონიერი ნდობა. საქმეში წარმოდგენილი არცერთი დოკუმენტი არ მიუთითებს იმაზე, რომ მას გააჩნდა სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება დეკლარაციაში აღნიშნული ინფორმაციის მითითებისას. მიუხედავად იმისა, რომ კომპანიის მიერ საქონლის დეკლარირება მოხდა იმ დოკუმენტების საფუძველზე, რომელიც ძალადაკარგულია, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს კომპანიის კეთილსინდისიერებაში ეჭვის შეტანის საფუძველი, მის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ არის დადასტურებული, მით უფრო, როდესაც რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილით შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ სერტიფიკატი №... 17.05.2017 №... 30.06.2017წ. არის ძალადაკარგული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით და შესაბამისად, მოხდა მათი ანულირება, ანუ წარმოდგენილი სერტიფიკატი თავდაპირველად გაცემულ იქნა უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, მასში რაიმე ინფორმაციის გაყალბება წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდება, ხოლო მისი მოგვიანებით უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ძალადაკარგულად გამოცხადება, არ მიუთითებს მოსარჩელის მიერ განზრახ ან თუნდაც გაუფრთხილებლობით ინფორმაციის არასწორ ასახვაზე, რის გამოც მოსარჩელე უნდა განთავისუფლდეს საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემების შეტანის გამო საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან, რამაც გამოიწვია იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. ა..., შპს „აი...ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გასაჩივრებულ ნაწილში გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ა...ს, შპს „აი...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 18 სექტემბრის საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების №... აქტი, გადასახადის დარიცხვისა და სანქციის დაკისრების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №26959 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება (№7344/2/2018 საჩივარზე) - დღგ-ის და იმპორტის გადასახადის ნაწილში. დანარჩენ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 2018 წლის 14 აგვისტოს №21716 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა ა..., შპს „აი...ს“ საქონლის გაშვების შემდგომი კამერალური შემოწმება მომჩივნის სახელზე გაფორმებულ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებზე, რომლითაც კომპანიამ განახორციელა ...ის იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან; ბ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის თანახმად, უსფ „ა..., შპს „აი...მა“ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით განახორციელა საქონლის - ...ს იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან; გ) გადასახადის გადამხდელმა საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017 №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. ზემოაღნიშნული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში „პრეფერენცია“ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია (643), შესაბამისად, შემცირდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია. აღნიშნული პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1 სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში; დ) გადამოწმების პასუხად, რუსეთის ფედერაციიდან (რუსეთის ფედერაციის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა, მოსკოვის ოლქის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა, გაერთიანება „ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა“) 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილით (10.07.2018წ. №114 წერილი) სსიპ შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ „CT-1 ფორმის საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატები: №... - 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. არ არის მოქმედი. ზემოაღნიშნული CT-1 სერტიფიკატები შეცდომით იყო გაცემული და გაუქმებული ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ექსპერტის მიერ“; ე) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის საფუძველზე, ა..., შპს „აი...ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა ძირითადი გადასახადი: დღგ - 6104 ლარი, იმპორტის გადასახადი - 33 911 ლარი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სანქცის სახით ჯარიმა - 40015 ლარი. დასარიცხი გადასახდელები ა..., შპს „აი...ს“ პირადი აღრიცხვის ბარათზე აისახა საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების №ა115- 21-10 აქტში მითითებული სახეებისა და ვადების მიხედვით; ვ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანებით ა..., შპს „აი...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რამდენადაც მოპასუხის მოსაზრებით, არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენციული წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატი CT-1. აღნიშნულმა კი გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება; ზ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილებით (№7344/2/2018 საჩივარზე) ა..., შპს „აი...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ იმპორტი გამოიყენება უცხოური საქონლის მიმართ და ითვალისწინებს იმპორტის გადასახდელების გადახდას. იმპორტში მოქცეული უცხოური საქონელი იღებს საქართველოს საქონლის სტატუსს და გაიშვება თავისუფალ მიმოქცევაში. ამასთან, კანონმდებელი განსაზღვრავს იმპორტირებულ საქონელზე იმპორტის გადასახდელების განაკვეთების გამოყენების ზოგად წესს. საქონლის იმპორტისას დეკლარანტი უფლებამოსილია მოითხოვოს იმპორტის გადასახდელის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათების (პრეფერენციების) გამოყენება, თუ წარადგენს იმ ქვეყნის მიერ გაცემულ საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატს, რომელთანაც საქართველოს აქვს თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმება. განსახილველი დავის სწორად გადაწყვეტისთვის აუცილებელია შეფასდეს დადასტურებულია თუ არა ა..., შპს „აი...ის“ მიერ საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის დეკლარირებისას პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატის CT-1-ის არასწორად გამოყენების ფაქტი.

სასამართლოს მითითებით საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატი, რომელიც დეკლარანტს ანიჭებს იმპორტის გადასახდელის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათიანი პრეფერენციების გამოყენების მოთხოვნის უფლებას, წარმოადგენს ექსპორტიორი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემულ საქონლის აღწერის განსაზღვრული ფორმის დოკუმენტს, რომლითაც მისი გაცემისათვის უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს, რომ სერტიფიკატში მითითებული საქონელი წარმოშობილია მოცემული ქვეყნიდან. ამასთან, საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატის ნამდვილობაში ეჭვის შეტანის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილება მიმართოს სერტიფიკატის გამცემ ორგანოს ან სერტიფიკატის გამცემი ქვეყნის სხვა კომპეტენტურ უწყებას დამატებითი ან დაზუსტებული მონაცემების მისაღებად, არ უნდა განიმარტოს იმგვარად, რომ საგადასახადო ორგანომ უპირობოდ უნდა გაიზიაროს შესაბამისი ქვეყნის მიერ მოწოდებული ნებისმიერი ფორმის/სახის ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. იმის გათვალისწინებით, რომ სერტიფიკატის გამცემი უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს სერტიფიკატში მითითებული საქონლის მოცემული ქვეყნიდან წარმოშობის ფაქტს, ხოლო ექსპორტიორი ქვეყნის მიერ დამატებით წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია შესაძლოა გახდეს იმპორტის გადასახდელების დამატებით დარიცხვის საფუძველი, მნიშვნელოვანია, ასევე ცალსახად დადასტურდეს ის ფაქტი, რომ წარდგენილ სერტიფიკატში მითითებული მონაცემები არასწორია.

განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილია №... 17.05.2017 და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1-ის, რომლებშიც მითითებულია სერტიფიკატის გამცემი ორგანო, ექსპორტიორი, იმპორტიორი, საქონლის მახასიათებლები, ხელმოწერილია და დამოწმებულია ბეჭდით. დადგენილია და სადავო არ არის ის გარემოება, რომ მითითებული სერტიფიკატები გაცემულია რუსეთის ფედერაციის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ და მათი ნამდვილობის პირობებში დეკლარანტს გააჩნდა უფლება სასაქონლო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში „პრეფერანცია“ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მიეთითებინა რუსეთის ფედერაცია (643) და შეემცირებინა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. სადავო აქტების გამოცემისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ, მხოლოდ რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებულ №... წერილზე დაყრდნობით, დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ არასწორად გამოიყენა პრეფერენციული წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატი CT-1. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციული წარმოების არცერთ ეტაპზე 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილის ქართულ ენაზე თარგმანი არ განხორციელებულა და სადავო აქტებში მითითებული წერილის შინაარსი ადმინისტრაციული ორგანოს ინტერპრეტაციას წარმოადგენს, რაც, თავის მხრივ, დასტურდება სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას წარმოდგენილი აღნიშნული წერილის ქართულენოვანი თარგმანით. რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... საინფორმაციო ხასიათის წერილი შეიცავს მხოლოდ ზოგად მითითებას №... 17.05.2017 და №... 30.06.2017წ. სერტიფიკატებთან დაკავშირებით, თუმცა, აღნიშნულ წერილს თან არ ერთვის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გამოცემული შესაბამისი აქტი, რომელიც ცალსახად დაადასტურებს, რომ სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემები მცდარია. იმის გათვალისწინებით, რომ სერტიფიკატი CT-1 წარმოადგენს საქონლის აღწერის განსაზღვრული ფორმის დოკუმენტს, რომლითაც მისი გაცემისათვის უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს სერტიფიკატში მითითებული საქონლის მოცემული ქვეყნიდან წარმოშობას, მნიშვნელოვანია სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემების მცდარობა ასევე ცალსახად დადასტურდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გამოცემული შესაბამისი აქტით, რაც განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც გადასახადის გადამხდელს გააჩნია უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის მიმართ კანონიერი ნდობა, აპელანტის - სსიპ შემოსავლების სამსახურის პოზიცია ინვოისებში მითითებულ წარმოშობის ქვეყანაზე (ავსტრია) უსაფუძვლოა.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მხოლოდ რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... საინფორმაციო ხასიათის წერილი ვერ იქნება მიჩნეული იმ გარემოების დამადასტურებელ შესაბამის მტიცებულებად, რომ №... 17.05.2017 და №... 30.06.2017წ. სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემები არასწორია. აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ყველა ეტაპზე ადმინისტრაციული ორგანო დაეყრდნო მხოლოდ არაქართულენოვანი წერილის შინაარსის მის ინტერპრეტაციას და დამატებით არ იქნა მოძიებული იმ სახის მტკიცებულება, რომლითაც სარწმუნოდ დადასტურდებოდა სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემების მცდარობა. ამგვარი მტკიცებულება საგადასახდო ორგანოს მიერ არც საერთო სასამართლოებში მიმდინარე სამართალწარმოების ეტაპზე არ არის წარმოდგენილი. ამდენად, დასაბუთებულია აპელანტის - ა..., შპს „აი...ის“ პოზიცია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სათანადოდ არ არის დადასტურებული დეკლარანტის მიერ პრეფერენცია - 643-ის (რუსეთის ფედერაცია) არასწორად გამოყენების და იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირების ფაქტი. შესაბამისად, არსებობს გასაჩივრებული აქტების დღგ-ის და იმპორტის გადასახადის ნაწილში ბათილად ცნობის საფუძველი. ამასთან, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს მიერ კანონშეუსაბამოდ იქნა მიჩნეული გასაჩივრებული აქტები ძირითადი გადასახადის დარიცხვის ნაწილში, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოპასუხეთა სააპელაციო საჩივარი, არ იმსჯელა მასში მოყვანილ არგუმენტებზე, რადგან გადასახადის გადამხდელისთვის ჯარიმის დაკისრებას თავისთავად საფუძველი არ გააჩნია. ამრიგად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სადავო აქტების ჯარიმის სახით - 40015 ლარის დარიცხვის ნაწილში ბათილად ცნობის თაობაზე უნდა დარჩეს უცვლელად.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ.

4.1 კასატორი - სსიპ შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ უსფ „ა..., შპს აი...მა“ განახორციელა ...ის იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. მან საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. იმპორტის სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში - „პრეფერენცია“ საქონლის წარმოშობის ქვეყანად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია და შესაბამისად, იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყანად დაფიქსირებული იყო ავსტრია.

საქმის სრულყოფილად შესწავლის მიზნით, წარმოშობის სერტიფიკატები 2018 წლის 18 მაისის №... წერილით გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში. რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილის თანახმად, გადამოწმებული ორი სერტიფიკატი (№... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ.) არის გაუქმებული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო - სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უსფ „ა..., შპს აი...მა“ არასწორად ისარგებლა პრეფერენციული დაბეგვრის რეჟიმით, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება.

კასატორის განმარტებით, დაუსაბუთებელია სასამართლოს განმარტება, რომ ექსპორტიორი ქვეყნიდან გამოთხოვილი და მიღებული დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, ერთმნიშვნელოვნად არ ადასტურებს წარმოშობის სერტიფიკატში მითითებული მონაცემის მცდარობას. კერძოდ, ისევე როგორც წარმოშობის სერტიფიკატი, 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილიც გაცემულია რუსეთის ფედერაციის ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის მიერ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ არის დასაბუთებული, რატომ იქნა სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემები მიჩნეული უპირატესი ძალის მქონედ წერილში მითითებულ მონაცემებთან მიმართებით, იმ პირობებში, როდესაც ორივე დოკუმენტი გაცემულია ერთი და იგივე ორგანოს მიერ. ამასთან, 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილი უფრო გვიანაა გაცემული და უარყოფს წარმოშობის სერტიფიკატში მითითებული მონაცემის სისწორეს, უფრო მეტიც, მიუთითებს სერტიფიკატის შეცდომით გაცემაზე და ამის გამო აღნიშნული დოკუმენტების გაუქმებაზე. თუ გაზიარებული იქნება გასაჩივრებულ გადაწყვეილებაში მითითებული სასამართლოს დასაბუთება, ასეთ შემთხვევაში, აზრს კარგავს კანონმდებლობით საბაჟო ორგანოსთვის მინიჭებული უფლებამოსილება, გადაამოწმოს სერტიფიკატის სისწორე მისი გამცემი ქვეყნის კომპეტენტურ უწყებაში.

სსიპ შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ შესაფასებელი ორივე დოკუმენტი საბაჟო ორგანოში წარდგენილ იქნა არაქართულ (რუსულ) ენაზე, რაც დაშვებულია კანონმდებლობით. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლო მსჯელობს მხოლოდ ერთი დოკუმენტის არაქართულ ენაზე წარდგენასთან დაკავშირებით, ხოლო მეორე დოკუმენტზე საერთოდ არ ამახვილებს ყურადღებას. რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილ თარგმანში და სადავო აქტებში გამოყენებულ ტერმინებს (ანულირება; გაუქმება), მათ შორის არანაირი შინაარსობრივი სხვაობა არ არის. საგადასახადო ორგანოში დოკუმენტების წარდგენა დაიშვება უცხო ენაზეც, ხოლო იმ შემთხვევაში თუ უცხო ენაზე შედგენილი დოკუმენტები გაუგებარია საგადასახადო ორგანოს თანამშრომლისთვის, ასეთ შემთხვევაში მას აქვს უფლება (და არა ვალდებულება) მოითხოვოს დოკუმენტების ქართულენოვანი თარგმანი. განსახილველ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს არ მოუთხოვია არც წარმოშობის სერტიფიკატების და არც რუსეთის სავაჭრო სამრეწველო პალატის წერილის თარგმანები, რადგან მათი შინაარსი გასაგები იყო საგადასახადო ორგანოს იმ თანამშრომლებისთვის, რომლებიც გაეცნენ აღნიშნულ დოკუმენტებს სამსახურებრივი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში.

4.2 კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აღნიშნავს, რომ ა..., შპს „აი...მა“ განახორციელა ...ის იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. მან საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017 წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. იმპორტის სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში „პრეფერენცია“ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია და შესაბამისად, შემცირდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ. და №.../30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია.

საქმის სრულყოფილად შესწავლის მიზნით, წარმოშობის სერტიფიკატები 2018 წლის 18 მაისის №... წერილით გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში. რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილის თანახმად, გადამოწმებული ორი სერტიფიკატი (№... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ.) არის გაუქმებული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ა..., შპს „აი...მა“ არასწორად ისარგებლა პრეფერენციული დაბეგვრის რეჟიმით, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება.

კასატორის განმარტებით, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მითითება, რომ ექსპორტიორი ქვეყნიდან გამოთხოვილი და მიღებული დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, ერთმნიშვნელოვნად არ ადასტურებს წარმოშობის სერტიფიკატში მითითებული მონაცემის მცდარობას. საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, გადაამოწმოს პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატში არსებული მონაცემების სისწორე გამცემი ქვეყნის კომპეტენტურ უწყებაში, რაც ემსახურება, მცდარი მონაცემების აღმოჩენის შემთხვევაში კუთვნილი გადასახადების დარიცხვას და არანაირი სხვა მიზანი მას არ გააჩნია. საგულისხმოა, რომ ორივე დოკუმენტი, როგორც წარმოშობის სერტიფიკატი, ასევე, 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილიც, გაცემულია ერთიდაიგივე უწყების, რუსეთის ფედერაციის ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის მიერ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ არის დასაბუთებული, თუ რატომ იქნა მის მიერ სერტიფიკატებში მითითებული მონაცემები პრეიუდიციული/უპირატესი ძალის მქონედ აღიარებული, წერილში მითითებულ მონაცემებთან მიმართებით, იმ პირობებში, როდესაც ორივე დოკუმენტი გაცემულია ერთიდაიგივე ორგანოს მიერ, მით უფრო, რომ 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილი უფრო გვიანაა გაცემული და უარყოფს წარმოშობის სერტიფიკატში მითითებული მონაცემის სისწორეს, მიუთითებს სერტიფიკატის შეცდომით გაცემაზე და ამის გამო აღნიშნული დოკუმენტების გაუქმებაზე.

კასატორის განმარტებით, საგადასახადო ორგანოში დოკუმენტების წარდგენა დაიშვება უცხო ენაზეც, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ უცხო ენაზე შედგენილი დოკუმენტები გაუგებარია საგადასახადო ორგანოს თანამშრომლისთვის, მას უფლება აქვს (და არა ვალდებულება) მოითხოვოს დოკუმენტების ქართულენოვანი თარგმანი. განსახილველ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს არ მოუთხოვია არც წარმოშობის სერტიფიკატების და არც რუსეთის სავაჭრო სამრეწველო პალატის წერილის თარგმანები, რადგან მათი შინაარსი გასაგები იყო საგადასახადო ორგანოს იმ თანამშრომლებისთვის, რომლებიც გაეცნენ აღნიშნულ დოკუმენტებს სამსახურებრივი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში. სასამართლოს მიერ შესაფასებელი ორივე დოკუმენტი საბაჟო ორგანოში წარდგენილი იქნა არაქართულ (რუსულ) ენაზე, რაც დაშვებულია კანონმდებლობით. მიუხედავად ამისა, თბილისის სააპელაციო სასამართლო მსჯელობს მხოლოდ ერთი დოკუმენტის არაქართულ ენაზე წარდგენასთან დაკავშირებით, ხოლო მეორე დოკუმენტზე საერთოდ არ ამახვილებს ყურადღებას. იმ პირობებში, თუ სასამართლო მიიჩნევს დოკუმენტის არაქართულ ენაზე წარდგენას კანონშეუსაბამოდ და დაუშვებლად, მაშინ ეს სტანდარტი დაცული უნდა იყოს ყველა დოკუმენტის მიმართ და არა შერჩევით, იმ დოკუმენტთან მიმართებით, რომელიც ადმინისტრაციული ორგანოს პოზიციას ამყარებს. რაც შეეხება თბილისის სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილ თარგმანში და სადავო აქტებში გამოყენებულ ტერმინებს: „ანულირება“ და „გაუქმება“, მათ შორის ლინგვისტურად/გრამატიკულად არანაირი შინაარსობრივი განსხვავება არ არის, ხოლო თუ სააპელაციო სასამართლომ მაინც ჩათვალა, რომ ამ ტერმინებში არის არსებითი სახის სხვაობა, რაც ძირეულად ცვლის საქმის ვითარებას, მაშინ იგი ვალდებული იყო დაესაბუთებინა ეს განსხვავება, რაც მას არ განუხორცილებია.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ აქვს არც კანონის ბუნდოვანებას და არც სირთულეს. რაც შეეხება შეცდომას იმ საკითხში, იმპორტირებული პროდუქცია სად იყო ნაწარმოები, გადამხდელს შეეძლო ევარაუდა, რომ პროდუქცია შესაძლოა რუსეთში არ ყოფილიყო ნაწარმოები, ვინაიდან მის ხელთ არსებულ №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია. შესაბამისად ადგილი აქვს დაუდევრობას, რომელიც არ შეიძლება მიჩნეულ იყოს საპატიო შეცდომად.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 29 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის განხილვა განისაზღვრა მხარეთა დასწრებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2026 წლის 18 თებერვლის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მათი განხილვა განისაზღვრა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა განმარტებების მოსმენის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებისა და საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული (გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები). ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები.

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 14 აგვისტოს №21716 ბრძანებით დაინიშნა უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით გაფორმებული საქონლის გაშვების შემდგომი კამერალური შემოწმება (ტ.1, ს.ფ 90); ბ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის თანახმად, უცხოური საწარმოს ფილიალმა „ა..., შპს აი...მა“ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით განახორციელა საქონლის - ...ს იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. გადასახადის გადამხდელმა საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. ზემოაღნიშნული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში ,,პრეფერენცია’’ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია (643), შესაბამისად, შემცირდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია. საქმის სრულყოფილად შესწავლის მიზნით, აღნიშნული პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1 გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში. გადამოწმების პასუხად, რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებულ იქნა №... წერილი, რომლითაც შემოსავლების სამსახურს ეცნობა, რომ გადამოწმებული სერტიფიკატი №... 17.05.2017წ. №... 30.06.2017წ. არის ძალადაკარგული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით და შესაბამისად, მოხდა მათი ანულირება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, უცხოური საწარმოს ფილიალის „ა..., შპს აი...ს“ მიერ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია), რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება (ტ.1, ს.ფ 12-17); გ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 18 სექტემბრის №... საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტის საფუძველზე, უცხოური საწარმოს ფილიალს „ა..., შპს აი...ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა: ძირითადი გადასახადი დღგ - 6104 ლარი, იმპორტის გადასახადი - 33 911 ლარი; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სანქცის სახით დაეკისრა ჯარიმა - 40015 ლარი (ტ.1, ს.ფ 20, 18-19); დ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანებით უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ადმინისტრაციული ორგანოს განმარტებით არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენციული წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატი CT-1. აღნიშნულმა კი გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება (ტ.1, ს.ფ 21-24, 25-28); ე) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის №7344/2/2018 გადაწყვეტილებით უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (ტ.1, ს.ფ 34-39).

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსზე (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია), რომელიც საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად განსაზღვრავს საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს, აწესრიგებს საქართველოს საბაჟო საზღვარზე მგზავრის, საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, სამართლებრივ ურთიერთობაში მონაწილე პირის, გადასახადის გადამხდელისა და უფლებამოსილი ორგანოს სამართლებრივ მდგომარეობას, განსაზღვრავს საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, უფლებამოსილი ორგანოსა და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების წესსა და პირობებს, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს, არეგულირებს საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს (1-ლი მუხლი).

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 262-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო შემოწმება შეიძლება იყოს კამერალური და გასვლითი. ამავე კოდექსის 263-ე მუხლი არეგულირებს კამერალური საგადასახადო შემოწმების ჩატარების წესსა და პირობებს, კერძოდ, (1) კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის ბრძანების საფუძველზე, ამ ბრძანებით განსაზღვრულ კონკრეტულ საკითხზე; (2) კამერალური საგადასახადო შემოწმების ჩატარებისას საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, ამ კოდექსით დადგენილი წესით მოითხოვოს სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ან/და დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის წარდგენა; (3) კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება პირის საქმიანობის ადგილზე გაუსვლელად, საგადასახადო ორგანოში არსებული პირის დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის, აგრეთვე გადასახადის გადამხდელისაგან მიღებული ახსნა-განმარტებისა და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის საფუძველზე; (4) თუ კამერალური საგადასახადო შემოწმების შედეგად გამოვლენილი შეცდომები იწვევს გადასახადის თანხის ცვლილებას, კამერალური საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელი უფლებამოსილი პირი ადგენს საგადასახადო შემოწმების აქტს.

მითითებული კოდექსის 266-ე მუხლის თანახმად (სადავო პერიოდში მოქმედი), (1) საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმება გამოიყენება დეკლარანტის ან/და სხვა ვალდებული პირის მიმართ, თუ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; (2) საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმება არის საბაჟო კონტროლის პროცედურა, რომლის გამოყენებაც საშუალებას იძლევა: ა) შემცირდეს საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანილი ან ამ ტერიტორიიდან გასატანი საქონლის მიმართ საქონლის გაშვებამდე განსახორციელებელი საბაჟო კონტროლის პროცედურების ხვედრითი წილი; ბ) გაიზარდოს საქონლის გაფორმების ადგილებისა და საბაჟო გამშვები პუნქტების გამტარუნარიანობა; გ) გაიზარდოს საბაჟო კონტროლის ეფექტიანობა.

განსახილველ საქმეზე დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 14 აგვისტოს №21716 ბრძანებით დაინიშნა უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით გაფორმებული საქონლის გაშვების შემდგომი კამერალური შემოწმება. შემოწმების შედეგად საგადასახადო ორგანომ მიიჩნია, რომ უცხოური საწარმოს ფილიალის „ა..., შპს აი...ს“ მიერ სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენცია-643 (რუსეთის ფედერაცია), რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება. შედეგად მოსარჩელეს დაერიცხა ძირითადი გადასახადები (იმპორტი, დღგ) და ჯარიმა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 227-ე მუხლზე, რომლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, საქონლის გაფორმებისას გამოიყენება შემდეგი სასაქონლო ოპერაციები: ა) იმპორტი; ბ) ექსპორტი; გ) რეექსპორტი; დ) ტრანზიტი; ე) საწყობი; ზ) თავისუფალი ზონა; თ) დროებითი შემოტანა; ი) შიდა გადამუშავება; კ) გარე გადამუშავება.

ზემოაღნიშნული კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი 228-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, იმპორტისას საქონელს ენიჭება საქართველოს საქონლის სტატუსი, გამოიყენება სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებები და გადაიხდევინება იმპორტის გადასახდელები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, დეკლარანტი უფლებამოსილია მოითხოვოს იმპორტის გადასახდელის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათების (პრეფერენციების) გამოყენება, თუ: ა) ამას ითვალისწინებს საბაჟო დეკლარაციის რეგისტრაციის დღეს მოქმედი საქართველოს კანონმდებლობა; ბ) საქართველოს კანონმდებლობით იმპორტის გადასახდელის განაკვეთი შემცირდა საბაჟო დეკლარაციის რეგისტრაციის შემდეგ, მაგრამ არა უგვიანეს საქონლის გაშვებისა; გ) იგი წარადგენს წარმოშობის სერტიფიკატს, რომელიც ითვალისწინებს იმპორტის გადასახადის შეღავათიანი განაკვეთის ან/და შეღავათების (პრეფერენციების) გამოყენებას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „დსთ-ის წევრ ქვეყნებთან თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმის შეუფერხებელი ფუნქციონირების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 14 აგვისტოს №152 დადგენილებაზე, რომლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, მიღებულ იქნა ცნობად, რომ ძალაშია დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის მეთაურთა საბჭოს 2000 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დამტკიცებული „საქონლის წარმოშობის სახელმწიფოს განსაზღვრის წესი“, რის შესაბამისად, გაცემული „საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი CT–1“ არის საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც გამოიყენება „თავისუფალი სავაჭრო ზონის შექმნის შესახებ“ 1994 წლის 15 აპრილის შეთანხმებითა და ამ შეთანხმებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ 1999 წლის 2 აპრილის ოქმით გათვალისწინებული შეღავათების გავრცელების მიზნით. ამავე დადგენილების მე-5 პუნქტით განისაზღვრა, რომ საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა – შემოსავლების სამსახურმა და საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატამ დსთ-ის წევრი ქვეყნებისათვის განკუთვნილ საექსპორტო პროდუქციაზე საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის დროს იხელმძღვანელონ „საქონლის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის კრიტერიუმების, წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატის ფორმის, მისი შევსებისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №420 დადგენილებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად.

1994 წლის 15 აპრილის „თავისუფალი სავაჭრო ზონის შექმნის შესახებ“ შეთანხმების (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის მიერ) მე-8 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, ხელშემკვრელი მხარეები პირდაპირ ან ირიბად არ დაბეგრავენ სხვა ხელშემკვრელ მხარეთა საბაჟო ტერიტორიიდან წარმომდგარ საქონელს ფისკალური ხასიათის გადასახადებითა და მოსაკრებლებით იმ ზომით, რაც აღემატება მათ დონეს ეროვნული საქონლისათვის.

საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს „საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობასა და რუსეთის ფედერაციის მთავრობას შორის თავისუფალი ვაჭრობის თაობაზე შეთანხმებაზე“ (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2000 წლის 11 თებერვლის №146 - IIს დადგენილებით), რომლის 1-ლი მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, ხელშემკვრელი მხარეები არ იყენებენ საბაჟო გადასახადებს და ანაკრებებს, რომლებიც ერთნაირად მოქმედებენ იმ საქონლის ექსპორტსა და იმპორტზე, რომლის წარმოშობის ადგილია ერთ-ერთი ხელშემკვრელი მხარის საბაჟო ტერიტორია და დანიშნულია მეორე ხელშემკვრელი მხარის საბაჟო ტერიტორიაზე მისაწოდებლად. საქონლის ნომენკლატურის შესათანხმებლად სავაჭრო რეჟიმის გამოყენების თავისებურება ორივე ქვეყანას შორის ფორმდება ყოველწლიური ოქმებით, რომლებიც წარმოადგენს წინამდებარე შეთანხმების განუყოფელ ნაწილს. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, წინამდებარე შეთანხმების მიზნებისათვის და მისი მოქმედების პერიოდისათვის ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიიდან წარმოშობილად მიიჩნევა საქონელი: ა) მთლიანად წარმოებული ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე; ბ) რომლებიც გადამუშავდა ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე მესამე ქვეყნებიდან წარმოშობილი ნედლეულის, მასალების და მაკომპლექტებელი ნაკეთობების გამოყენებით და რომლებმაც ამის გამო შეიცვალეს კუთვნილება საგარეო ეკონომიკური საქმიანობის სასაქონლო ნომენკლატურის კლასიფიკაციის მიხედვით, რაც ემყარება საქონლის აღწერისა და კოდირების ჰარმონიზებულ სისტემას და ევროპის ეკონომიკური თანამეგობრობის კომბინირებულ სატარიფო-სტატისტიკურ ნომენკლატურას, გამომდინარე პირველი ოთხი ნიშნიდან; გ) წარმოებული „ბ“ პუნქტში მითითებული ნედლეულის, მასალებისა და მაკომპლექტებელი ნაკეთობების გამოყენებით იმ პირობით, რომ მათი საერთო ღირებულება არ აღემატება რეალიზებული საქონლის ფიქსირებული საექსპორტო ღირებულების წილს.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ უცხოური საწარმოს ფილიალმა „ა..., შპს აი...მა“ 2017 წლის 22 მაისის №... და 2017 წლის 5 ივლისის №... სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციებით განახორციელა საქონლის - ...ს იმპორტი რუსეთის ფედერაციიდან. გადასახადის გადამხდელმა საქონლის გაფორმებისას წარადგინა №... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატები CT-1. ზემოაღნიშნული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების 36-ე გრაფაში ,,პრეფერენცია’’ საქონლის წარმოშობის ქვეყნად მითითებულ იქნა რუსეთის ფედერაცია (643), შესაბამისად, შემცირდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობა. მოცემული სასაქონლო საბაჟო დეკლარაციების თანმხლებ №... 17.05.2017წ და №... 30.06.2017წ. ინვოისებში წარმოშობის ქვეყნად დაფიქსირებული იყო ავსტრია.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2012 წლის 26 ივლისის №290 ბრძანებით დამტკიცებულ „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ ინსტრუქციაზე“ (ძალადაკარგულია - 29.08.2019, №257), რომლის 112-ე მუხლიც განსაზღვრავს საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების საფუძვლებსა და მიზანს, კერძოდ, (1) საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების ჩატარების საფუძვლებია: ა) ლურჯი დერეფნით დასრულებული საბაჟო დეკლარაცია; ბ) დეკლარანტის წერილობითი განცხადება (გარდა ამ ინსტრუქციის 41–ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა), თუ მის მიერ აღმოჩენილ იქნა, რომ გაშვებული საქონლის სახეობების რაოდენობა ან/და საქონლის რაოდენობა ან/და საქონლის ღირებულება ან/და საქონლის საბაჟო ღირებულება ან/და გადასახდელების თანხის ოდენობა ნაკლებია საბაჟო დეკლარაციაში და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში მითითებულ შესაბამის მონაცემებზე; გ) საგადასახადო ორგანოში არსებულ მონაცემთა ანალიზის შედეგების გათვალისწინებით, დადგენილი წესით მოთხოვნილი და მიღებული ინფორმაცია, მათ შორის, საერთაშორისო თანამშრომლობისა და ურთიერთდახმარების ფარგლებში მიღებული ინფორმაცია; დ) სამართალდამცავი ორგანოს სათანადო გადაწყვეტილება ან/და ინფორმაცია; (2) საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების მიზანია საქონლის საბაჟო ღირებულების ან/და იმპორტის გადასახდელების დარიცხვის ან/და საქონლის რაოდენობის ან/და სახეობათა რაოდენობის ან/და სეს ესნ-ის კოდის განსაზღვრის სისწორის ან/და საქონლის მიმართ არასატარიფო ღონისძიებების განხორციელებასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვის შემოწმება.

საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №420 დადგენილებით დამტკიცებულ „საქონლის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის კრიტერიუმების, წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატის ფორმის, მისი შევსებისა და გაცემის წესზე“ (ძალადაკარგულია - 16.09.2019, №453), რომლის 1-ლი მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, საქონლის წარმოშობის ქვეყანა განისაზღვრება საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის შემოტანისას ან/და საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან საქონლის გატანისას სავაჭრო პოლიტიკის ღონისძიებების გატარების მიზნით (შენიშვნა: საქონლის წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრა საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის შემოტანისას ნიშნავს, რომ წარმოშობის ქვეყნის დადგენა ხორციელდება საქონლის პირველივე სასაქონლო ოპერაციაში მოქცევის დროს. იმ შემთხვევაში, თუ ამ მომენტისათვის წარდგენილი დოკუმენტებით დასტურდება საქონლის პრეფერენციული წარმოშობა, საქონელი ექცევა თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმში. საქონლის ახალ სასაქონლო ოპერაციაში მოქცევისას წარმოშობის ქვეყნის განმეორებით დადგენა არ ხდება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა აღნიშნულის თაობაზე დეკლარანტი თხოვნით მიმართავს საგადასახადო ორგანოს და წარადგენს დამატებით დოკუმენტებს). ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, საქონლის წარმოშობის დასადასტურებლად საგადასახადო ორგანოს წარედგინება საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი ან „წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის შესახებ წინასწარი გადაწყვეტილება“ ან „ერთი მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებსა და, მეორე მხრივ, საქართველოს შორის“ ასოცირების შესახებ 2014 წლის 27 ივნისის შეთანხმების I ოქმით გათვალისწინებული წარმოშობის დეკლარაცია ან „საქართველოსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ“ 2007 წლის 21 ნოემბრის შეთანხმების II ოქმით გათვალისწინებული ანგარიშფაქტურის (ინვოისის) დეკლარაცია ან ხორციელდება საქონლის წარმოშობის დეკლარირება. ამავე დადგენილების მე-4 პუნქტის საფუძველზე, საქონლის წარმოშობა შეიძლება იყოს შეღავათიანი (პრეფერენციული) ან შეღავათების გარეშე (არაპრეფერენციული). აღნიშნულის გათვალისწინებით: ა) საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი შეიძლება იყოს პრეფერენციული ან არაპრეფერენციული; ბ) საქონლის წარმოშობის დეკლარირება ან „წარმოშობის ქვეყნის განსაზღვრის შესახებ წინასწარი გადაწყვეტილების“ წარდგენა შესაძლებელია მხოლოდ არაპრეფერენციული მიზნებისათვის; გ) „ერთი მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებსა და, მეორე მხრივ, საქართველოს შორის“ ასოცირების შესახებ 2014 წლის 27 ივნისის შეთანხმების I ოქმით გათვალისწინებული წარმოშობის დეკლარაციისა და „საქართველოსა და თურქეთის რესპუბლიკას შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ“ 2007 წლის 21 ნოემბრის შეთანხმების II ოქმით გათვალისწინებული ანგარიშფაქტურის (ინვოისის) დეკლარაციის შედგენა ხორციელდება პრეფერენციული მიზნებისათვის.

ზემოაღნიშნული წესის მე-2 მუხლის თანახმად, (1) საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატი წარმოადგენს ექსპორტიორი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემულ დოკუმენტს, რომელიც ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს საქონლის წარმოშობის ქვეყანას; (2) თუ საგადასახადო ორგანო ეჭვს შეიტანს საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი სერტიფიკატის ნამდვილობაში ან მასში აღნიშნული მონაცემების სისწორეში, მას შეუძლია თხოვნით მიმართოს სერტიფიკატის გამცემ ორგანოს ან სერტიფიკატის გამცემი ქვეყნის სხვა კომპეტენტურ უწყებას დამატებითი ან დაზუსტებული მონაცემების მისაღებად; (3) საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის შემოტანისას საქონლის წარმოშობის ქვეყნის დადასტურება ხდება ექსპორტიორი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული წარმოშობის სერტიფიკატით, ხოლო გატანისას – საქართველოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული წარმოშობის სერტიფიკატით, თუ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

მოცემულ შემთხვევაში კასატორები აღნიშნავენ, რომ წარმოშობის სერტიფიკატები 2018 წლის 18 მაისის №... წერილით გადამოწმდა ექსპორტიორ ქვეყანაში. რუსეთის ფედერაციიდან 2018 წლის 17 ივლისს მიღებული №... წერილის თანახმად, გადამოწმებული ორი სერტიფიკატი (№... 17.05.2017წ. და №... 30.06.2017წ.) არის გაუქმებული, რადგან ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ექსპერტთა მიერ გაიცა შეცდომით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორები მიიჩნევენ, რომ „ა..., შპს „აი...მა“ არასწორად ისარგებლა პრეფერენციული დაბეგვრის რეჟიმით, რამაც გამოიწვია იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება.

საგულისხმოა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს დასკვნა მოსარჩელის მიერ პრეფერენციული დაბეგვრის რეჟიმით არასწორად სარგებლობასთან დაკავშირებით ეფუძნება რუსეთის ფედერაციის სავაჭრო-სამრეწველო პალატის, მოსკოვის ოლქის სავაჭრო-სამრეწველო პალატის გაერთიანება „ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის“ წერილს, რომლის მიხედვითაც CT-1 ფორმის საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატები: №... – 17.05.2017წ., №... – 30.06.2017წ., არ არის მოქმედი. ზემოაღნიშნული CT-1 სერტიფიკატები შეცდომით იყო გაცემული და გაუქმებული ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ექსპერტის მიერ (ტ.2, ს.ფ 176).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს ძირითად პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა. ამ ვალდებულების შესრულება ემსახურება ადმინისტრაციული ორგანოს ასევე უმნიშვნელოვანეს, მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთების, ვალდებულებას. ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა ახსნას, განმარტოს, დაასაბუთოს, თუ რატომ, რა ფაქტებზე დაყრდნობით მიიღო ამგვარი გადაწყვეტილება, გარდა აღნიშნულისა, გადაწყვეტილების დასაბუთება აუცილებელია ადრესატისათვის, რათა შეაფასოს მისი მართლზომიერება, დარწმუნდეს მის კანონშესაბამისობაში, ხოლო უფლების დარღვევის განცდის შემთხვევაში ისარგებლოს გასაჩივრების შესაძლებლობით, მას უნდა შეეძლოს იცოდეს, რა არგუმენტებით უნდა დაუპირისპირდეს მიღებულ გადაწყვეტილებას, რასაც დასაბუთების გარეშე გადაწყვეტილების მიღების პირობებში მოკლებულია. აგრეთვე, დასაბუთებული აქტის გამოცემა აადვილებს საჩივრის ან სარჩელის განმხილველი ორგანოების მიერ მისი კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების პროცესს. კანონმდებელი იმდენად არსებით და აქტის კანონიერების განმსაზღვრელ ფუნქციას ანიჭებს საქმის გარემოებათა გამოკვლევას, რომ იმპერატიულად კრძალავს, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაუდოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 თებერვლის №ბს-463-451(კ-13) გადაწყვეტილება; 2020 წლის 17 სექტემბრის №ბს-974(2კ-19) განჩინება).

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების საფუძვლების არსებობის შესახებ, თუმცა მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად არ ყოფილა შესწავლილი და გამოკვლეული საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. როგორც ზემოთ აღინიშნა, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანო დაეყრდნო გაერთიანება „ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის“ ზოგად წერილს ისე, რომ არ გამოუკვლევია, თუ რა გახდა CT-1 სერტიფიკატების შეცდომით გაცემულად მიჩნევისა და მათი გაუქმების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმება ზოგადი ტერმინია და მოიცავს როგორც აქტის ბათილად ცნობას, ისე ძალადაკარგულად გამოცხადებას. ბათილად ცნობის ობიექტია უკანონო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ხოლო ძალადაკარგულად ცხადდება კანონიერი აქტი. ორივე შემთხვევაში აქტი წყვეტს მოქმედებას, მათ შორის განსხვავება გაუქმებული აქტის სამართლებრივ ბუნებასა და იმ სამართლებრივ შედეგში გამოიხატება, რომელიც აქტის გაუქმებას მოსდევს. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა მისი უკანონობის შემთხვევაში ხდება და ზოგადი წესის მიხედვით, იგი ძალას კარგავს ძალაში შესვლის დღიდან, იწვევს წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას. რაც შეეხება ძალადაკარგულად გამოცხადებას, იგი სამართლებრივ შედეგს იწვევს სამომავლოდ (ex nunc) და არა მანადმე (ex tunc).

განსახილველ საქმეზე მოპასუხე მხარე დაეყრდნო რუსეთის ფედერაციის სავაჭრო-სამრეწველო პალატის, მოსკოვის ოლქის სავაჭრო-სამრეწველო პალატის გაერთიანება „ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის“ წერილს, რომლის მიხედვითაც CT-1 სერტიფიკატები შეცდომით იყო გაცემული და გაუქმებული ქ. ...ს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ექსპერტის მიერ, თუმცა ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია რას გულისხმობდა სერტიფიკატების გაუქმება - მოხდა მათი ბათილად ცნობა თუ ძალადაკარგულად გამოცხადება, რა პერიოდიდან დაკარგა სერტიფიკატებმა ძალა, რაც როგორც ზემოთ აღინიშნა, განსხვავებული სამართლებრივი შედეგების გამომწვევია.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოკვლევას საჭიროებდა რაში გამოიხატებოდა ზემოაღნიშნული სერტიფიკატების შეცდომით გაცემა - რამდენად უკავშირდებოდა სერტიფიკატების გაუქმება საქონლის წარმოშობის ქვეყანად რუსეთის მიჩნევას. მხოლოდ აღნიშნული გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ იყო ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი შეეფასებინა, იყო თუ არა საქონლის წარმოშობა შეღავათიანი (პრეფერენციული) და რამდენად სწორად ისარგებლა მოსარჩელემ პრეფერენციული დაბეგვრის რეჟიმით. სწორედ აღნიშნულის შედეგად იყო მოპასუხე უფლებამოსილი მიეღო გადაწყვეტილება მოსარჩელისთვის გადასახადის დარიცხვასთან/არდარიცხვასთან დაკავშირებით. მხოლოდ რუსეთის ფედერაციიდან მიღებული წერილი ვერ იქნება მიჩნეული იმ გარემოების დამადასტურებელ საკმარის მტიცებულებად, რომ სერტიფიკატებში მითითებული წარმოშობის ქვეყანასთან დაკავშირებული მონაცემები არასწორია და მოსარჩელემ არასწორად ისარგებლა პრეფერენციით (643 - რუსეთის ფედერაცია).

საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის 289-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საბაჟო დეკლარაციასა და მის თანმხლებ დოკუმენტაციაში არასწორი მონაცემის არსებობისას იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირება დეკლარანტის (ამ მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილებით გათვალისწინებულის გარდა) ან მისი წარმომადგენლის მიერ – იწვევს პირის დაჯარიმებას საბაჟო დეკლარაციაში შემცირებული იმპორტის/ექსპორტის გადასახდელების თანხის 100 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

გადამხდელის კეთილსინდისიერებასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 17 მარტის გადაწყვეტილებაზე (საქმე №ბს-272 (კ-21)), რომელშიც განმარტებულია, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი საგადასახადო ორგანოს/სასამართლოს ანიჭებს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი დარიცხული სანქციისაგან, რაც გულისხმობს, რომ საგადასახადო ორგანო არ არის ვალდებული, ნებისმიერ შემთხვევაში გამოიყენოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმა. გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერების პრინციპი პასუხისმგებლობის გამომრიცხველ გარემოებად განიხილება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი გადასახადის გადამხდელის ქმედების შესაფასებლად არ განსაზღვრავს „კეთილსინდისიერების“ ან „არაკეთილსინდისიერების“ ცნებას. თუმცა კეთილსინდისიერების საკითხს საგადასახადო დავის გადაწყვეტისა და კონკრეტული საგადასახადო-სამართლებრივი ნორმების შეფარდების პროცესში განსაკუთრებული დატვირთვა გააჩნია. გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირს სწამს, რომ მისი ქმედება კანონიერია, არ არის მართლსაწინააღმდეგო. ამასთან, პირი მოქმედებს ე.წ საპატიებელი შეცდომის პირობებში, ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას. საპატიებელი შეცდომის დროს პირი ფიქრობს, რომ არ არსებობს ისეთი ნორმა, რომელიც მის ქმედებას კრძალავს. მაშასადამე, მას არ გააჩნია სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება. მოცემულ შემთხვევაში კანონის მიზანს წარმოადგენს, საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს არა სტანდარტულად შეცდომის დამშვები პირი, არამედ პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს. გადასახადის გადამხდელი შეიძლება კეთილსინდისიერად ცდებოდეს კანონის არსთან მიმართებაში, თუ აშკარად ბუნდოვანი და ორაზროვანი შინაარსის გამო კანონის ნორმა აზრთა სხვადასხვაობის, განსხვავებული ინტერპრეტაციისა და არაერთგვაროვანი განმარტების საშუალებას იძლევა.

საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ წინამდებარე გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებების გამოკვლევის შემდეგ სსიპ შემოსავლების სამსახურმა ასევე მსჯელობა უნდა იქონიოს მოსარჩელის კეთილსინდისიერ გადამხდელად მიჩნევასა და მისი სანქციისგან გათავისუფლების საკითხზე, კერძოდ, უნდა შეფასდეს, რამდენად იყო სამართალდარღვევა გამოწვეული გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შეუძლებლობა. „..საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. მათი დადგენა მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ან აღნიშნული საკითხი მის დისკრეციას განეკუთვნება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება..“ (სუს 13.12.2018წ. №ბს-681-681(კ-18) გადაწყვეტილება). ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას.

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გამოკვლევას საჭიროებს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას არსებითად შეაფასოს სადავო საკითხი. ამდენად, არსებობს სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად გასაჩივრებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 18 სექტემბრის საქონლის გაშვების შემდგომი №... შემოწმების აქტის, გადასახადის დარიცხვისა და სანქციის დაკისრების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №26959 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის საფუძველი. ამასთან, აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის პირობებში არსებობს ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილებების სრულად ბათილად ცნობის წინაპირობა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაშიც. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ სარჩელზე გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 2400.90 ლარის ოდენობით (ტ.1, ს.ფ 62), ხოლო სააპელაციო საჩივარზე - 1600.60 ლარი, (ტ.2, ს.ფ 117), რომლის გადახდაც ჯამში 4001.50 ლარის ოდენობით მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ მოპასუხეებს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, ამავე კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი: სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 18 სექტემბრის საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმების აქტი №..., სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №26959 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2018 წლის 26 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნა და დაევალოს მოპასუხე სსიპ შემოსავლების სამსახურს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

5. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34264 ბრძანება;

6. ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 30 იანვრის გადაწყვეტილება №7344/2/2018 საჩივარზე;

7. უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

8. სსიპ შემოსავლების სამსახურსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს უცხოური საწარმოს ფილიალი „ა..., შპს აი...ს“ სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 4001.50 (ოთხი ათას ერთი ლარი და 50 თეთრი) ლარის ოდენობით;

9. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

გ. უბილავა