საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-1164(კ-25) 18 მარტი, 2026 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, გიზო უბილავა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - გ. თ-ე).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ. თ-ემ სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2023 წლის 25 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა თავის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) არსებული ზონის შზ-3-ის სზ-4-ად ცვლილებასა და მრავალბინიანი კორპუსის აშენებაზე; ბ) რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალოს, მიიღოს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც დაკმაყოფილდება მოსარჩელის მოთხოვნა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) არსებული ზონის შზ-3-ის სზ-4-ად ცვლილებისა და მრავალბინიანის კორპუსის აშენების შესახებ.

2. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილებით გ. თ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2023 წლის 25 ოქტომბრის №... წერილი და დაევალა მოპასუხე ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად გამოსცეს ახალი ინდივიდიუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2024 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ საპროექტო ტერიტორიის მდებარეობის, ასევე მომიჯნავედ არსებული განაშენიანების გათვალისწინებით, მიზანშეუწონლად მიიჩნია მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) არსებული ზონის (შზ-3) ცვლილება საცხოვრებელ ზონა 4-ად და მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. მითითებული მიწის ნაკვეთი და მისი მიმდებარე ტერიტორია სრულად განთავსებულია საქმიან ზონაში (შზ-3), შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის ირგვლივ, ზონა შზ-3-ის გათვალისწინებით განთავსებულია კვებისა და სავაჭრო ობიექტები (ავტომობილების, ავტონაწილების, სამშენებლო მასალების, ავეჯის და სხვ.). მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი განთავსებული უნდა იყოს მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ზონაში, სადაც დომინირებს საცხოვრებელი სახლები და ამასთან, საჭიროებს შესაბამისი რეკრეაციული, საგზაო და სხვა ტიპის ინფრასტრუქტურული პირობების არსებობას. შესაბამისად, მომიჯნავედ არსებული განაშენიანების გათვალისწინებით, მუნიციპალიტეტმა არ მიიჩნია მიზანშეწონილად კონკრეტულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) ზონის ცვლილება და მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ნებართვის გაცემა. ერთადერთი მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსი, რომელიც განთავსებულია სადავო უძრავი ქონების მიმდებარედ, არის №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობა, რომლის მიმართაც მშენებლობის ნებართვა გაცემულია 2009 წელს, ანუ, მანამდე სანამ მუნიციპალიტეტი დაადგენდა ქალაქ რუსთავის ტერიტორიული გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესებს. გარემოს ამსახველი ფოტომასალით დგინდება ის ფაქტი, რომ სხვა მრავალსართულიანი კორპუსი საპროექტო ტერიტორიის მიმდებარედ, გარდა ზემოაღნიშნული მრავალსართულიანი ნაგებობისა, არ არსებობს.

კასატორის განმარტებით, ადმინისტრაციული ორგანოს მიზანი და ვალდებულება არის იმ გარემოებათა შეფასება, თუ რა შედეგის მომტანი იქნება სამომავლოდ მუნიციპალიტეტისათვის მშენებლობის ნებართვის გაცემა, რამდენად უსაფრთხო იქნება სივრცის დაგეგმარების ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის პროცესი. სწორედ აღნიშნული საჯარო და კერძო ინტერესთა შეპირისპირების, ასევე, იმის გათვალისწინებით, რომ მითითითებულ ტერიტორიაზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსის დაგეგმარებისას საჭიროა შესაბამისი რეკრეაციული და ინფასტრუქტურული გარემოს არსებობა, ადმინისტრაციული ორგანო მივიდა ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებამდე. ამასთან, საყურადღებოა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია ტერიტორიისათვის საქმიანი ზონის (შზ-3) მინიჭება.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 3 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) გ. თ-ის საკუთრებაშია მიწის ნაკვეთი, მდებარე ქალაქი რუსთავი, ...ის და ...ის ქუჩის გადაკვეთა, ნაკვეთის დანიშნულება - არასასოფლო-სამეურნეო, ს/კ ..., დაზუსტებული ფართობით 2897 კვ.მ (ს.ფ 26); ბ) მოსარჩელემ 2023 წლის 4 ივლისს განცხადებით მიმართა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) არსებული ზონის შზ-3-ის სზ-4-ად ცვლილება. ქალაქ რუსთავის მერიაში წარდგენილ იქნა საპროექტო წინადადება თანდართული განაშენიანების დეტალური გეგმის ინიცირებით (ს.ფ 20, 21); გ) მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) მიმდებარედ გაშენებულია მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსი (ს.ფ 35-37); დ) 25.10.2023 წლის ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის №... გადაწყვეტილებით საპროექტო ტერიტორიის მდებარეობის და მომიჯნავედ არსებული განაშენიანების გათვალისწინებით, მუნიციპალიტეტმა მიზანშეუწონლად მიიჩნია მოსარჩელის მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) არსებული ზონის (შზ-3) ცვლილება საცხოვრებელ ზონა 4-ად და მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა (ს.ფ 23).

საკასაციო პალატა პირველ რიგში განმარტავს, რომ გ. თ-ეს სააპელაციო წესით არ გაუსაჩივრებია რუსთავის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2024 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება. შესაბამისად, მის მიერ არც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება გასაჩივრებულა საკასაციო წესით. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს მხოლოდ სარჩელის დაკმაყოფილებული ნაწილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს გ. თ-ისათვის მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე გავრცელებული საქმიანი ზონის (შზ-3) მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელ ზონად (სზ-4) ცვლილების შესახებ უარის თქმის კანონიერება.

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად მიუთითებს საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსზე, რომელიც არეგულირებს საქართველოს სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების სისტემას, მის ძირითად პრინციპებს, მიზნებსა და ამოცანებს, სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმების იერარქიასა და შემადგენლობას, მათი შემუშავებისა და დამტკიცების წესებს (1.1,,ა“ მუხლი). დასახელებული კოდექსის მე-8 მუხლის მიხედვით, განმტკიცებულია სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქმშენებლობითი დაგეგმვის სახელმძღვანელო პრინციპები და გეგმების ახალ გარემოებებთან შესაბამისობა. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სივრცის დაგეგმარება და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვა ემყარება მდგრადი განვითარების პრინციპებს, რომლებიც უზრუნველყოფს შესაბამისი ტერიტორიის გამოყენებისა და განვითარების ეკონომიკური და სოციალური წინაპირობების ჰარმონიზაციას საგანგებო სიტუაციების რისკის შემცირების და გარემოსდაცვით მოთხოვნებთან. ამ მიზნით, სივრცის დაგეგმარება და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვა ხორციელდება სხვადასხვა პრინციპების დაცვით, მათ შორის: ა) როგორც დასახლებულ ტერიტორიაზე, ისე დაუსახლებელ ტერიტორიაზე ადამიანისათვის ღირსეული საარსებო პირობების შექმნისა და შენარჩუნების მიზნით; ბ) ქვეყნის ეკონომიკური, სოციალური და ეკოლოგიური განვითარებისათვის თანაბარი წინაპირობების შექმნის, განვითარების გრძელვადიანი პოტენციალის შენარჩუნების და სათანადო უზრუნველყოფის და სხვა პრინციპების დაცვის მიზნით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის სახელმძღვანელო პრინციპების გათვალისწინება სავალდებულოა დაგეგმვის უფლებამოსილების მქონე ადმინისტრაციული ორგანოსთვის, ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის პროცესში ცალკეულ ტერიტორიებზე სივრცით კატეგორიასა და ფუნქციურ ზონას შორის შეუსაბამობის შემთხვევაში საკითხი ამ კოდექსის მე-9 მუხლით დადგენილ მოთხოვნათა შესაბამისად უნდა გადაწყდეს. მითითებული მუხლის თანახმად, საჭიროების შემთხვევაში, ინტერესთა შეჯერების პროცესში წარმოდგენილი და გათვალისწინებული უნდა იქნეს სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის ალტერნატიული გადაწყვეტები და სივრცის დაგეგმარებისა და ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვის პროცესში უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია უზრუნველყოს ყველა მნიშვნელოვანი საჯარო ინტერესისა და კერძო ინტერესის შეწონასწორება და დაბალანსება.

„ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციის – გენერალური გეგმისა და განაშენიანების გეგმის დამტკიცების თაობაზე“ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 29 ნოემბრის №154 დადგენილებით დამტკიცებულია „ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის განაშენიანების გეგმის განაშენიანების მართვის რეგლამენტი“ (დანართი 3), რომლის მე-3 მუხლის მიხედვით, რუსთავის ტერიტორიაზე გამოიყოფა შემდეგი ფუნქციური ქვეზონები: ა) საცხოვრებელი ზონა 2 (სზ-2); ბ) საცხოვრებელი ზონა 3 (სზ-3); გ) საცხოვრებელი ზონა 4 (სზ-4); დ) ცენტრის ზონა (შზ-2); ე) კომერციული ზონა (შზ-5); ვ) საქმიანი ზონა (შზ-3); ზ) საწარმოო ზონა (იზ-1); თ) სამრეწველო ზონა (იზ-2); ი) სპეციალური ზონა 1 (სპზ-1); კ) სპეციალური ზონა 2 (სპზ-2).

ზემოაღნიშნული რეგლამენტის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, საქმიანი ზონა (შზ-3)- საქმიანი ზონა წარმოადგენს მაღალი ინტენსივობის შერეულ საქმიან ქვეზონას, სადაც დომინირებს საზოგადოებრივი დანიშნულების ობიექტები. ნებადართული სახეობებია: მრავალფუნქციური შენობა, რომლის მეორე სართულის იატაკის ნიშნულის სიმაღლე, საზოგადოებრივი სივრცის მხარეს მდებარე მიწისპირა ნიშნულიდან, მინიმუმ შეადგენს 4.8 მ (დომინირებულად გამოყოფილია საზოგადოებრივი ფუნქციური დანიშნულება); სარეკრეაციო სივრცეები და მისი ფუნქციონირებისათვის საჭირო შენობა-ნაგებობები; კვებისა და საოფისე ობიექტები; მომსახურების ობიექტები; სავაჭრო ცენტრი (ავტომობილების, ავტონაწილების, სამშენებლო მასალების, ავეჯის და სხვა); სასტუმრო; ადმინისტრაციული ობიექტები; გასართობი დაწესებულებები რომლის დანიშნულება მისი დასაშვებობის საშუალებას იძლევა; სამეწარმეო ობიექტი, რომელიც არ არღვევს სამეზობლო თმენის პრინციპებს. საგამონაკლისო წესით შეიძლება ასევე დასაშვები იყოს: რელიგიური/საკულტო, კულტურის, სოციალური ობიექტები.

რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა (სზ-4) – მაღალი ინტენსივობის საცხოვრებელი ზონა წარმოადგენს საცხოვრებელი ზონის ერთგვაროვან ქვეზონას, სადაც დომინირებს საცხოვრებელი სახლები. საზოგადოებრივ გზის მიმდებარედ განთავსებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების მიწისპირა სართულები გამოყენებულ უნდა იქნას კომერციული ან საზოგადოებრივი დანიშნულებით. მშენებლობის ნებადართული სახეობებია: მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლები (დომინირებული სახეობა); სასტუმრო; პროფესიული სასწავლებელი; სარეკრეაციო სივრცეები და მისი ფუნქციონირებისთვის საჭირო შენობა და ნაგებობა; კვების და სავაჭრო ობიექტი, რომელიც ემსახურება შესაბამის განაშენიანებას; მცირე ზომის სახელოსნო, რომელიც არ არღვევს სამეზობლო თმენის პრინციპებს; რელიგიური/საკულტო, კულტურის, სოციალური, ჯანდაცვისა და სასპორტო ობიექტი; სკოლამდელი და სასკოლო აღზრდის დაწესებულება; ოფისი; საყოფაცხოვრებო მომსახურების ობიექტი; ადმინისტრაციული ობიექტი; ინდივიდუალური სამეურნეო და ტექნიკური დამხმარე ნაგებობა. საგამონაკლისო წესით შეიძლება ასევე დასაშვები იყოს: სამეწარმეო ობიექტი, რომელიც არ არღვევს სამეზობლო თმენის პრინციპებს; სავაჭრო ცენტრი; უმაღლესი სასწავლებელი და პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლო დაწესებულება.

საკასაციო პალატის მითითებით, მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონირება წარმოადგენს საკუთრების უფლების შინაარსისა და მესაკუთრის უფლებამოსილების დადგენის ერთ-ერთ სამართლებრივ საშუალებას (სუსგ 26.01.2021წ. საქმე №ბს-1112(კ-18)), ხოლო ურბანული განვითარების შეუქცევადობის გათვალისწინებით, კონკრეტულ ტერიტორიებზე ფუნქციური ზონების ცვლილება გარდაუვალი პროცესია, თუმცა ამასთანავე, უფლებრივი ზონირების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებისას დაგეგმვის და დაგეგმვის შენარჩუნების საჭიროების დასაბუთების პროცესში კანონმდებლობა მნიშვნელოვნად მიიჩნევს საჯარო და კერძო ინტერესების შეწონასწორებას და დაბალანსებას. ქალაქის განვითარების გენერალური გეგმა დამუშავებულია ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მოსალოდნელი ტენდენციების გათვალისწინებით. შესაბამისად, დროთა განმავლობაში მასში ცვლილებების შეტანა და ფუნქციური ზონის ცვლილება სხვა ზონად, შეესაბამება მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ რეგულაციებს და მიზანს, თუმცა, აღსანიშნავია, რომ ცვლილების განხორციელებამ არაპროპორციულად და დაუსაბუთებლად არ უნდა შეზღუდოს მესაკუთრეთა კანონიერი ინტერესები.

მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არ შეიცავს არანაირ დასაბუთებას მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვის კანონიერებასა და მართლზომიერებასთან მიმართებით, არამედ ეფუძნება მხოლოდ იმ გარემოებას, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ საპროექტო ტერიტორიის მდებარეობის და მომიჯნავედ არსებული განაშენიანების გათვალისწინებით, მიზანშეუწონლად მიიჩნია ზონის ცვლილება და მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შეუძლებლობა. „..საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. მათი დადგენა მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ან აღნიშნული საკითხი მის დისკრეციას განეკუთვნება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება..“ (სუს 13.12.2018წ. №ბს-681-681(კ-18) გადაწყვეტილება). საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე გამოტანილი სასამართლო გადაწყვეტილების შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ევალება კონკრეტული შინაარსის ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა, ასეთ შემთხვევაში გასაჩივრებული აქტი უქმდება სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, შესაბამისად გამოსაცემი აქტის შინაარსი დამოკიდებულია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად საქმის გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის შედეგებზე. ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ სადავო აქტის გამოცემის დროს სრულყოფილად არ გამოკვლეულა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, იგი არ შეიცავს დასაბუთებას საკუთრების უფლების შეზღუდვის, მისი ხარისხის, ლეგიტიმური მიზნის - საჯარო ინტერესის თანაზომიერების შესახებ, საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის საფუძველზე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე არსებული ზონის ცვლილების დაუშვებლობის შესახებ. განსახილველ შემთხვევაში, გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები. ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია განცხადებაში დასმული საკითხი შეისწავლოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, სრულად გამოიკვლიოს საქმესთან დაკავშირებული გარემოებები და კანონით დადგენილი წესით მიიღოს სათანადოდ დასაბუთებული გადაწყვეტილება. სადავო აქტი ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს, რის გამოც მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება გასაჩივრებულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლების არსებობის შესახებ.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივარს მიიჩნევს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 ოქტომბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. მაკარიძე

ქ. ცინცაძე

გ. უბილავა