საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-1210(კ-24) 4 ივნისი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს ,, ...ის“ (მოსარჩელე) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 ივნისის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - სსიპ შემოსავლების სამსახური, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 15 ივლისს შპს ,,...ამ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურის და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 19 ივნისის საგადასახადო შემოწმების აქტის, მის საფუძველზე გამოცემული 2015 წლის 22 ივნისის №22166 ბრძანებისა და 2015 წლის 23 ივნისის №001-131 საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 4 სექტემბრის №33402 ბრძანების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 8 თებერვლის №77 დასკვნის, მის საფუძველზე გამოცემული 2016 წლის 16 თებერვლის №3954 ბრძანებისა და 2016 წლის 17 თებერვლის №001-80 საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 28 აპრილის №12093 ბრძანების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 30 მაისის დასკვნის, მის საფუძველზე გამოცემული 2016 წლის 13 ივნისის №16586 ბრძანებისა და №001-207 საგადასახადო მოთხოვნის; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 15 მარტის №11213/2/15 გადაწყვეტილების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 1 მაისის №11581 ბრძანების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის №988 დასკვნის, მის საფუძველზე გამოცემული 2017 წლის 15 ივნისის №16255 ბრძანებისა და №001-202 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 3 აგვისტოს №20460 ბრძანების; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 7 ივნისის №4563/2/2017 გადაწყვეტილების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 13 ოქტომბრის №1560 დასკვნის, მის საფუძველზე გამოცემული 2017 წლის 31 ოქტომბრის №29082 ბრძანებისა და №001-305 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 12 იანვრის №368 ბრძანების; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 7 ივნისის №5298/2/2018 გადაწყვეტილების; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 14 მარტის №344 დასკვნის, მის საფუძველზე გამოცემული 2018 წლის 21 მარტის №6052 ბრძანებისა და 2018 წლის 22 მარტის №001-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 7 ივნისის №6201/2/2018 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით, შპს ,,...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელე მხარემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 ივნისის განჩინებით, შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავოა სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, მოსარჩელის მიერ შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვა. ამასთან, ოპერაციის კვალიფიკაციის შეცვლას შედეგად შპს „...ს“ საგადასახადო ვალდებულების გაზრდა მოყვა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 576-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 581-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და განმარტა, რომ მართალია, როგორც ლიზინგის, ისე იჯარის ხელშეკრულების დროს ხდება ხელშეკრულების ობიექტის ფაქტობრივ მფლობელობასა და სარგებლობაში გადაცემა, თუმცა ისინი განსხვავებულ სამართლებრივ მოწესრიგებას ექვემდებარება. შესაბამისად, კონკრეტული ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების შესწავლისას, ზუსტად უნდა განისაზღვროს როგორც ხელშეკრულების შინაარსი, ისე მისი დადების მიზანი და ფაქტობრივი შედეგები, მნიშვნელოვანია ხელშეკრულების წინარე და შემდგომი ეტაპები.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით არ მომხდარა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების საბოლოო განსაზღვრა - ცალსახად და ერთმნიშვნელოვნად არ მომხდარა სადავო ოპერაციების იჯარად განხილვა. კერძოდ, გასაჩივრებული აქტებით არაერთხელ მოხდა თავად საგადასახადო ორგანოთა სისტემაში საკითხის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება, რა დროსაც გადასახადის გადამხდელს მიეცა მტკიცებულებათა დამატებით წარდგენის შესაძლებლობა, ხოლო - აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლა და მათ საფუძველზე დარიცხვის ხელახალი გადაანგარიშება. ამასთან, მოცემული დავის ფარგლებში სადავოდ გამხდარი, საგადასახადო ორგანოს მიერ ბოლოს გამოცემული სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხის დამატებითი შესწავლა. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა შეესწავლა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების ყოველთვიური გადასახდელი თანხები როგორი შესადარისია იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა, დაედგინა ლიზინგის და საიჯარო მომსახურებების საბაზრო ფასი და შეედარებინა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიურ გადასახდელ თანხებთან, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. აღნიშნულის და საქმეში არსებული სხვა ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). აღნიშნული ბრძანების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი, შპს „...ის“ საჩივარი კი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიერ მიღებული 2019 წლის 7 ივნისის №6201/2/2018 გადაწყვეტილებით, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დარიცხული სანქციების კორექტირება ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა გასაჩივრებული აქტებით გათვალისწინებულ ზემოაღნიშნულ მოწესრიგებაზე და მიუთითა, რომ მათ საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელის ინტერესებისა და უფლებების მხედველობაში მიღებით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობაზე მითითებით, განისაზღვრა სადავო საკითხის კიდევ ერთხელ გამოკვლევის, მტკიცებულებების შესწავლის, ხელშეკრულებების შედარებისა და შეფასების ვალდებულება. ამ მოვალეობის სათანადოდ შესრულების საკითხის გამოკვლევა კი ცდება განსახილველი დავის საგანს, რადგან ამ შემთხვევაში გასაჩივრებული არ არის სადავო აქტების აღსრულების პროცესში საბოლოოდ გამოცემული კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც რეალურად განისაზღვრა საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა (სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ აუდიტის დეპარტამენტმა გამოსცა 2020 წლის 17 თებერვლის დასკვნა, რომლის შედეგად გადამხდელს წარედგინა 2020 წლის 24 თებერვლის №5060 ბრძანება და 25 თებერვლის №001-24 საგადასახადო მოთხოვნა. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნით შპს „...ის“ გადასახდელად დაეკისრა ჯამში 509 629.93 ლარი). მაშასადამე, იმ პირობებში, როდესაც გასაჩივრებული აქტების საბოლოო შედეგის - საბოლოოდ გამოცემული კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის კანონიერების შესწავლა განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენს, სადავო აქტები ვერ იქნება განხილული მოსარჩელის უფლებების უკანონოდ შემზღუდველ აქტებად, რადგან მათ საფუძველზე განისაზღვრა ადმინისტრაციული წარმოების კიდევ ერთხელ, საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევით წარმართვის ვალდებულება.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ ზემოთ მითითებული აქტები მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლებოდა მიჩნეულიყო უკანონოდ, თუკი საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ცალსახად და უპირობოდ დადასტურდებოდა საკითხის დამატებით შესწავლის აუცილებლობის არარსებობა, ე.ი. გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ოპერაციის ფორმის შერჩევის მართებულობა. განსახილველ შემთხვევაში კი, მსგავსი მტკიცებულებები ამ ეტაპზე საქმეში წარმოდგენილი არ არის, რაც ადასტურებს სადავო აქტებით საკითხის კიდევ ერთხელ შესწავლის სისწორეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...ის“ მიერ.

კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან გასაჩივრებული არ არის სადავო აქტების აღსრულების პროცესში საბოლოოდ გამოცემული კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც რეალურად განისაზღვრა საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა, წარდგენილი სააპელაციო საჩივარი ცილდება დავის საგანს და საბოლოო კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის კანონიერების შესწავლა დავის საგანს არ წარმოადგენს. კასატორის განმარტებით, სასამართლო ვალდებული იყო გასაჩივრებული აქტების ფარგლებში განეხილა საგადასახადო მოთხოვნის კანონიერების საკითხიც, შეეფასებინა იგი და მიეღო შესაბამისი გადაწყვეტილება. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ლიზინგის ხელშეკრულების საიჯარო ხელშეკრულებად გადაკვალიფიცირების საკითხი. შესაბამისად, ოპერაციის საფუძველი კერძოსამართლებრივი ხელშეკრულებაა, რომელიც რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით. კასატორი სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 56-ე მუხლებზე მითითებით, განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ იკვეთება ნების ნაკლი, გარიგების დადება მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოყვეს, ასევე ადგილი არ აქვს სხვა გარიგების დაფარვას. კასატორი აქვე აღნიშნავს, რომ დაუშვებელია პასუხისმგებლობის დაწესება გადამხდელის ისეთი მოქმედებისთვის, რომლებიც ხორციელდება მისი კანონიერი უფლებების, მიკუთვნებული შეღავათების ფარგლებში და იძლევა გადასახადის ოპტიმიზაციის საშუალებას. კასატორის განმარტებით, გადამხდელის მიერ სამართლებრივი თავისუფლების ფარგლებში მიზნის მიღწევის ერთ-ერთი კანონიერი გზის არჩევა არ უნდა იწვევდეს მის ავტომატურ მოდიფიცირებას უფრო მძიმე დაბეგვრას დაქვემდებარებული ხელშეკრულების სახეობად, მით უმეტეს კანონსაწინააღმდეგო მიზნისა და ფორმის არარსებობის შემთხვევაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს ,,...ის“ საკასაციო საჩივარი. ამავე განჩინებით, შპს „...ს“ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა გადაუვადდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს „...ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ განხორციელდა შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმება, ხოლო შემოწმების შედეგებზე 2015 წლის 19 ივნისს შედგენილი იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი. აღნიშნული შემოწმების აქტის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2015 წლის 22 ივნისს გამოიცა №22166 ბრძანება, ხოლო 2015 წლის 23 ივნისს გადასახადის გადამხდელს წარედგინა №001-131 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს „...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 465 233.15 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. საჩივრის ავტორი სადავოდ ხდიდა შემდეგ საკითხებს: 1. შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვას; 2. ტაქსით გადაადგილების მსურველთა გამოძახების შესახებ ინფორმაციის მიწოდების დაბეგვრას.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 4 სექტემბრის №33402 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარედგინა დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები. თავის მხრივ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, ლიზინგით გაცემულ ავტომობილებზე შედგენილი ხელშეკრულებების შეწყვეტის შემდეგ პერიოდებში იჯარად არ განეხილა ისეთი შემთხვევები, როდესაც არ დასტურდებოდა აღნიშნულ პერიოდში მოიჯარეების მიერ ავტომობილების ფლობის ფაქტები, ასევე, ისეთი შემთხვევები, როდესაც ადგილი ჰქონდა ხელშეკრულებების შეწყვეტის მიუხედავად მოიჯარეთა მიერ ავტომობილების გადამხდელის ნების საწინააღმდეგოდ ფლობის ფაქტს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა განეხორციელებინა შემოწმებით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). ამავე ბრძანების თანახმად, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარედგინა დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები იმის თაობაზე, რომ ლიზინგის ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ სალიზინგო გადასახდელების თანხაში შედიოდა ე.წ. სადისპეჩერო მომსახურების ღირებულების თანხა. თავის მხრივ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი ინფორმაციის შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, თუ დადასტურდებოდა ყოველთვიური სალიზინგო გადასახდელების თანხაში ე.წ. სადისპეჩერო მომსახურების თანხის შეყვანა, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა უზრუნველეყო აღნიშნული თანხის ერთობლივ შემოსავალში და დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ასახვის საფუძვლით დარიცხული თანხების კორექტირება.

დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 4 სექტემბრის №33402 ბრძანების აღსრულების მიზნით, შპს „...ამ“ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტში წარადგინა დამატებითი დოკუმენტები, რომლებიც შესწავლილ იქნა საგადასახადო ორგანოს მიერ და 2016 წლის 8 თებერვალს მომზადდა დასკვნა. დასკვნის თანახმად, პირველ საკითხთან დაკავშირებით გადასახადის გადამხდელმა წარადგინა მის მიერ იჯარით გაცემული ავტომობილების საიჯარო ხელშეკრულებები და ხელშეკრულებების შეწყვეტის ბრძანებები. წარდგენილ ინფორმაციაში აღმოჩნდა ისეთი ხელშეკრულებები, რომლებიც შემოწმების დროს საწარმოს შემოწმებისთვის არ წარუდგენია, შედეგად გადასახადის გადამხდელს მოგების გადასახადის ნაწილში გაეზარდა გამოსაქვითი ზარალი 2011 წელს - 7 500 ლარით, დასაბეგრი მოგება 2012 წელს შეუმცირდა 14 472 ლარით, ხოლო 2013 წელს - 32 050 ლარით. აღნიშნულს მოგების გადასახადში ცვლილება არ გამოუწვევია, რადგან საწარმო შესამოწმებელ პერიოდში ზარალზე იყო. ამასთან, დღგ-ში შეუმცირდა შესაბამისი პერიოდების მიხედვით დარიცხული ძირითადი თანხა - 14 210 ლარის და ჯარიმა - 7 105 ლარის ოდენობით. ამავე დასკვნის თანახმად, მეორე სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საწარმომ წარადგინა რამდენიმე პირის (მომსახურების მიმღების) განმარტება, რომ სადისპეჩერო მომსახურების თანხები შედიოდა ყოველდღიურ გადასახდელებში. აღნიშნულს ადასტურებდა საწარმოც და აღნიშნავდა, რომ სადისპეჩერო მომსახურების თანხის დამატებითი გადახდა არ ხდებოდა, რადგან ის იყო ხელშეკრულების ნაწილი. აღნიშნული პოზიცია არ გაიზიარა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა. შესაბამისად, აღნიშნულ საკითხში საგადასახადო შემოწმებით დამატებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულება გადაანგარიშებას (შემცირებას) არ დაექვემდებარა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 8 თებერვლის №77 დასკვნის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2016 წლის 16 თებერვალს გამოსცა №3954 ბრძანება, ხოლო 2016 წლის 17 თებერვალს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-80 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 436 192.75 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. საჩივრის ავტორი სადავოდ ხდიდა შემდეგ საკითხებს: 1. ფიზიკურ პირებზე ლიზინგით გაცემულ მსუბუქ ავტომობილებზე გაფორმებული ხელშეკრულებებიდან შეწყვეტილი სალიზინგო ხელშეკრულებების განხილვას იჯარად და ამ საკითხთან დაკავშირებული გადაანგარიშებით შემცირებული თანხის ოდენობას; 2. ე.წ. სადისპეჩერო მომსახურებაზე დარიცხულ გადასახადებს და აღნიშნავდა, რომ მითითებული მომსახურება შედიოდა სალიზინგო ხელშეკრულებაში.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 28 აპრილის №12093 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით გადაანგარიშების შედეგების თაობაზე საჩივარში მითითებული გარემოებების შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში შემოწმებით დარიცხული თანხების კორექტირების (შემცირების) განხორციელება; ასევე, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა ე.წ. სადისპეჩერო მომსახურების განხილვა ლიზინგის ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილად და შესაბამისად, შემოწმების აქტით აღნიშნულ ნაწილში დარიცხული თანხების შესაბამისი კორექტირების (შემცირება) განხორციელება.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 28 აპრილის №12093 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2016 წლის 30 მაისს მომზადდა დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, აღსასრულებელი გადაწყვეტილების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით დამატებით შესწავლილ იქნა წარდგენილი ინფორმაცია და დარიცხული გადასახადების გადაანგარიშების ცხრილები. შედეგად, დაკორექტირდა დაზიანებულ/ჩამოწერილ მანქანებზე დარიცხული საიჯარო ღირებულებები. შემცირებას დაექვემდებარა დამატებული ღირებულების გადასახადში დარიცხული თანხები 12 329 ლარის ოდენობით. აგრეთვე, ბრძანების შესაბამისად, სადისპეჩერო მომსახურება განხილულ იქნა ლიზინგის/იჯარის ხელშეკრულების ნაწილად. შესაბამისად, გადაანგარიშებას დაექვემდებარა: 1. იჯარად განხილულ ხელშეკრულებებში დამატებით დარიცხული სადისპეჩერო მომსახურების თანხები; 2. ლიზინგად დაკვალიფიცირებულ ხელშეკრულებებში არსებული სადისპეჩერო და ლიზინგის მომსახურების თანხები დაკვალიფიცირდა როგორც დაბეგვრას დაქვემდებარებული და გათავისუფლებული მომსახურების მიწოდება. შესაბამისად, ამ უკანასკნელში დღგ-ს მიზნებისათვის გადასახადის შემცირებას ადგილი არ ჰქონია. ორივე შემთხვევის გათვალისწინებით, მოგების გადასახადის ნაწილში საწარმოს გაეზარდა გამოქვითვას დაქვემდებარებული ზარალი. სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2016 წლის 30 მაისის დასკვნის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2016 წლის 13 ივნისს გამოსცა №16586 ბრძანება და გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-207 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 354 856.31 ლარი.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 23 ივნისის №001-131 საგადასახადო მოთხოვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 4 სექტემბრის №33402 ბრძანება შპს ,,...ის“ მიერ გასაჩივრებული იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. დავის საგანს წარმოადგენდა: 1. შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვა; 2. ტაქსით გადაადგილების მსურველთა გამოძახების შესახებ ინფორმაციის მიწოდების მომსახურების დაბეგვრა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 15 მარტის №11213/2/15 გადაწყვეტილებით, შპს ,,...ის“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; პირველ დავის საგანთან დაკავშირებით გაუქმდა შემოსავლების სამსახურის 2015 წლის 4 სექტემბრის №33402 ბრძანება და საჩივარი ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ამავე სამსახურს; დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ასევე დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ 2017 წლის 27 აპრილს გამართულ სხდომაზე (ოქმი №40) განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 15 მარტის №11213/2/15 გადაწყვეტილების საფუძველზე განსახილველად დაბრუნებული შპს „...ის“ საჩივარი, აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 23 ივნისის №001-131 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის თაობაზე და 2017 წლის 1 მაისს გამოსცა ბრძანება №11581. აღნიშნული ბრძანების თანახმად, შპს „...ის“ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დამატებით შეესწავლა შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განეხორციელებინა აქტში მითითებული საფუძვლით სამეურნეო ოპერაციაზე კვალიფიკაციის შეცვლის შედეგად შემოწმებით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება); დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 1 მაისის №11581 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2017 წლის 1 ივნისს მომზადდა №988 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, საკითხის დამატებითი შესწავლით, აქტის მიხედვით ოპერაციაზე (ლიზინგი) კვალიფიკაციის შეცვლის შედეგად (იჯარა) შემოწმებით დარიცხული თანხების კორექტირების (შემცირება) საფუძვლის არსებობა არ დადგინდა, ვინაიდან: 1. შესამოწმებელ პერიოდში არ დადგინდა არცერთი ფაქტი, რომ შესრულდა სალიზინგო ხელშეკრულება და პირმა მიიღო სალიზინგო საგანი ხელშეკრულების შესაბამისად (ფიქსირდება სალიზინგო საგნის გადაცემა ნასყიდობით); 2. საწარმოს ინფორმაციით (დადასტურებულია ხელშეკრულებებით) ერთი და იგივე მანქანა შესამოწმებელ პერიოდში ლიზინგით გადაცემულია რამდენჯერმე სხვადასხვა ფიზიკურ პირზე; ასევე, დავის პერიოდში, საწარმოს მიერ წარდგენილ იქნა ისეთი ხელშეკრულებები, რომლებიც შემოწმების პერიოდში წარდგენილი არ ყოფილა; 3. შსს საინფორმაციო ბაზით დადგინდა, რომ ლიზინგის ხელშეკრულებების შეწყვეტისა და შემდგომ სხვა პირზე გადაცემის თარიღებს შორის ფიქსირდებოდა არაერთი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ფაქტი (როგორც უშუალოდ პიროვნებების მითითებით, ასევე, ვიდეოჯარიმები); 4. საწარმოს მიერ განსაზღვრული ყოველდღიური გადასახადები მოიცავდა დამატებითი მომსახურების ღირებულებას (სადისპეჩერო); 5. საწარმო არ აღრიცხავდა შეწყვეტილი ხელშეკრულებების შემდეგ ლიზინგის საგნის ნარჩენ ღირებულებას (რიგ შემთხვევებში ხდებოდა მისი საქონლად აღიარება და ბუღალტრულად 16-ის ანგარიშზე დაბრუნება); 6. რიგ შემთხვევებში სალიზინგო საგანი არ იყო განპიროვნებული მოსარგებლე პირზე (ჯარიმების ანალიზის შედეგად დადგენილია, რომ დაჯარიმებულები არიან პირები, რომლებიც ამავდროულად ლიზინგით სარგებლობენ სხვა ავტომობილებზე). ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე დადგინდა, რომ მომსახურება არ წარმოადგენს სალიზინგო ოპერაციას, რაც სსკ-ის 168-ე მუხლის მიხედვით გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან. შესაბამისად, ოპერაციის სსკ-ის 73-ე და 161-ე მუხლების მიხედვით დაბეგვრა მიჩნეულ იქნა მართლზომიერად და არ დაექვემდებარა შემცირებას.

დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 1 ივნისის დასკვნის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2017 წლის 15 ივნისს გამოსცა №16255 ბრძანება და გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-202 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 354 856.31 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. საჩივრის ავტორი არ ეთანხმებოდა შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულების საფუძველზე განხორციელებულ გადაანგარიშებას, კერძოდ, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვას.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 3 აგვისტოს №20460 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტისათვის წარედგინა სათანადო მტკიცებულებები. თავის მხრივ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხის დამატებით შესწავლა და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში აქტით დარიცხული თანხების კორექტირების (შემცირება) განხორციელება; დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული ბრძანება შპს ,,...ის“ მიერ 2017 წლის 23 აგვისტოს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. აღნიშნულ საჩივარზე, დავების განხილვის საბჭომ 2019 წლის 7 ივნისს მიიღო №4563/2/2017 გადაწყვეტილება, რომლითაც საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 3 აგვისტოს №20460 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2017 წლის 13 ოქტომბერს მომზადდა №1560 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, საკითხის დამატებითი შესწავლით, აქტის მიხედვით ოპერაციაზე (ლიზინგი) კვალიფიკაციის შეცვლის შედეგად (იჯარა) შემოწმებით დარიცხული თანხების კორექტირების (შემცირება) საფუძვლის არსებობა არ დადგინდა, ვინაიდან საწარმოს მიერ წარდგენილ იქნა მხოლოდ შესამოწმებელ პერიოდში ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული სალიზინგო ხელშეკრულებები, რომლებშიც დაფიქსირებული ავტომობილები გარკვეული პერიოდის შემდეგ (გაურკვეველი შეთანხმების საფუძველზე) გადაცემულია საკუთრებაში. აღნიშნულ პირებზე აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესწავლილი იქნა მოცემული ხელშეკრულებების პირობები და მასთან თანმხლები დოკუმენტები (ფიზიკური პირების გადახდის ქვითრები). ასევე დადგინდა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულებებით ნაკისრი პირობები არ არის შესრულებული ფიზიკური პირების მიერ (დოკუმენტურად საკომპენსაციო თანხის ნაწილი აქვთ გადახდილი). შესაბამისად, მიჩნეულ იქნა, რომ ლიზინგის იჯარად დაკვალიფიცირების საკითხი მართლზომიერად იყო განსაზღვრული. ამდენად, დადგინდა, რომ აღნიშნული არ წარმოადგენს სალიზინგო ოპერაციას, რომელიც სსკ-ის 168-ე მუხლის მიხედვით გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან. შესაბამისად, ოპერაციის სსკ-ის 73-ე და 161-ე მუხლების მიხედვით დაბეგვრა მიჩნეულ იქნა მართლზომიერად და არ დაექვემდებარა შემცირებას.

აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2017 წლის 31 ოქტომბერს გამოსცა №29082 ბრძანება და გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-305 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 354 856.31 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. საჩივრის ავტორი არ ეთანხმებოდა შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულების საფუძველზე განხორციელებულ გადაანგარიშებას, კერძოდ, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვას.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 12 იანვრის №368 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხის დამატებითი შესწავლა. აღნიშნული მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა შეესწავლა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიური გადასახდელი თანხები როგორი შესადარისია იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი საიჯარო მომსახურებად. აღნიშნულის და საქმეში არსებული სხვა ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება); დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული ბრძანება შპს ,,...ის“ მიერ 2018 წლის 1 თებერვალს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. აღნიშნულ საჩივარზე, დავების განხილვის საბჭომ 2019 წლის 7 ივნისს მიიღო №5298/2/2018 გადაწყვეტილება, რომლითაც საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 12 იანვრის №368 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2018 წლის 14 მარტს მომზადდა №344 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, აუდიტის დეპარტამენტმა შეისწავლა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიური გადასახდელი თანხების შესადარისობა იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. შესწავლის შედეგების და ბრძანებაში აღნიშნული საფუძვლის გათვალისწინებით, აღნიშნული საკითხი არ ცვლიდა სალიზინგო მომსახურების იჯარით გადაკვალიფიცირების საკითხს. შესაბამისად, შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები შემცირებას არ დაექვემდებარა.

აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2018 წლის 21 მარტს გამოსცა №6052 ბრძანება, ხოლო 2018 წლის 22 მარტს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-51 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 354 856.31 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. საჩივრის ავტორი არ ეთანხმებოდა შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულების საფუძველზე განხორციელებულ გადაანგარიშებას, კერძოდ, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად განხილვას.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხის დამატებითი შესწავლა. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა შეესწავლა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიური გადასახდელი თანხები როგორი შესადარისია იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დაედგინა ლიზინგის და საიჯარო მომსახურებების საბაზრო ფასი და შეედარებინა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიურ გადასახდელ თანხებთან, რომელიც შემოწმებით განხილული იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი -საიჯარო მომსახურებად. აღნიშნულის და საქმეში არსებული სხვა ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება); დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მითითებული ბრძანება აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 22 მარტის №001-51 საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად შპს ,,...ის“ მიერ 2018 წლის 2 ივლისს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. აღნიშნულ საჩივარზე, დავების განხილვის საბჭომ 2019 წლის 7 ივნისს მიიღო №6201/2/2018 გადაწყვეტილება, რომლითაც საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ნაწილობრივ გაუქმდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანება; ნაწილობრივ გაუქმდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 22 მარტის №001-51 საგადასახადო მოთხოვნა; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დარიცხული სანქციების კორექტირება ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად; დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ ვინაიდან საგადასახადო დავის პერიოდში, სანქციის განმსაზღვრელ ნორმებში განხორციელდა ცვლილებები და ამ ცვლილებებით, სანქციები, ამავე ნორმებში მითითებული პირობების არსებობისას შემსუბუქებულია, საბჭომ მიზანშეწონილად მიიჩნია, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შეფარდებული სანქციების სსკ-ის 272-ე და 275-ე მუხლებში 2018 წლის 27 დეკემბრის №4225-რს კანონით განხორციელებულ ცვლილებებთან შესაბამისობის საკითხის შესწავლა და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციების კორექტირება.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 7 ივნისის №6201/2/2018 გადაწყვეტილების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2020 წლის 17 თებერვალს მომზადდა №193 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, კორექტირებას დაექვემდებარა მხოლოდ დამატებით დარიცხული ჯარიმები (-677 ლარი). მითითებული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2020 წლის 24 თებერვალს გამოსცა №5060 ბრძანება, ხოლო 2020 წლის 25 თებერვალს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-24 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 509 629.93 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 9 სექტემბრის №10791/2/2020 გადაწყვეტილებით, შპს ,,...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2020 წლის 17 თებერვალს მომზადდა №194 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, დამატებითი შესწავლის შედეგად, შემოწმებით დარიცხული თანხები კორექტირებას არ დაექვემდებარა. მითითებული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2020 წლის 25 თებერვალს გამოსცა №5311 ბრძანება, ხოლო 2020 წლის 26 თებერვალს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-29 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 509 716.41 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 27 ივლისის N21205 ბრძანებით, შპს ,,...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ძირითად სადავო საკითხს წარმოადგენს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ოპერაციისთვის კვალიფიკაციის შეცვლის, კერძოდ, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხი, რასაც შედეგად გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების გაზრდა მოყვა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ გადასახადების გადახდის დროს კონკრეტული ოპერაციის დაბეგვრა და გადასახადების გაანგარიშება უნდა მოხდეს არა ოპერაციის სახელწოდების/ფორმის, არამედ მისი რეალური შინაარსის მიხედვით. სწორედ ამიტომ, ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თუკი მხარეებმა დადეს კონკრეტული სახის შეთანხმება, მაგრამ შეთანხმებით გამოხატული ნება არ შეესაბამება იმავე შეთანხმების ფორმას, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია, შეცვალოს სამეურნეო ოპერაციის კვალიფიკაცია და გაითვალისწინოს ხელშეკრულების რეალური ბუნება. შესაბამისად, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება ხელშეკრულების სამართლებრივ შინაარსს და არა ფორმას. ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ,,(საგადასახადო კოდექსის) 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილი არ იძლევა მართლზომიერი გარიგების კვალიფიკაციის შეცვლის შესაძლებლობას, ის ეხება ბათილ, ნების ნაკლის მქონე გარიგებებს, მათ შორის თვალთმაქცურ და მოჩვენებით გარიგებებს (სუს 14.03.2017წ. Nბს-702-695(2კ-16) განჩინება) და არა მართლზომიერ გარიგებებს, რომელთა შინაარსიც შეესაბამება მისივე ფორმას. ოპერაციის შინაარსის და ფორმის შესაბამისობა ურთიერთობის მარეგულირებელი კანონმდებლობით დგინდება. მხარეთა რეალური ნების შესწავლის გარეშე არ დაიშვება გარიგების კვალიფიკაციის შეცვლა. დაუშვებელია მხარის რეალური ნების იგნორირება, თუ არ არის საკმარისად დიდი ალბათობა იმისა, რომ მხარე თვალთმაქცობს ან ცდება თავისი ნების გამოხატვაში. ხელშეკრულების ფორმისა და მხარეთა ნებას შორის შესაბამისობის გარკვევა ხდება იმ კანონმდებლობის საფუძველზე, რომლითაც რეგულირდება კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობა. ამ ნორმატიული აქტების გამოყენებით ხდება კონკრეტული სამართლებრივი კონსტრუქციის ფორმის ნორმატიულად დადგენილი შინაარსისა და მხარეთა ფაქტობრივი ნების შეპირისპირება. ფორმა წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმების კანონმდებლობით დადგენილ შინაარსს, ხოლო შინაარსი კი - მხარეთა რეალურ ნებას.“ (სუსგ Nბს-1275(კ-18), 25.11.2021 წელი). ამდენად, განხორციელებული ოპერაციისთვის კვალიფიკაციის შეცვლისას, საგადასახადო ორგანომ, ერთი მხრივ, დეტალურად უნდა შეისწავლოს ხელშეკრულების შინაარსი, შედეგები, მიზნები, ხელშეკრულების მხარეთა ქმედება და დაადგინოს მათი ნება, მეორე მხრივ კი, აღნიშნულ ნებას უნდა შეუსაბამოს მოქმედი, შესაბამისი კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფორმა.

მოცემულ შემთხვევაში, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო საკითხი შეეხება ლიზინგისა და იჯარის მომსახურებებს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 576-ე მუხლის პირველ ნაწილზე (სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი რედაქცია), რომლის თანახმად, ლიზინგის ხელშეკრულებით ლიზინგის გამცემი ვალდებულია ლიზინგის მიმღებს სარგებლობაში გადასცეს განსაზღვრული ქონება ხელშეკრულებით დათქმული ვადით, ამ ქონების შესყიდვის უფლებით ან ასეთი უფლების გარეშე, ხოლო ლიზინგის მიმღები ვალდებულია გადაიხადოს საზღაური დადგენილი პერიოდულობით, იმ პირობით, რომ: ა) ლიზინგის მიმღები განსაზღვრავს ქონებას და ირჩევს მიმწოდებელს, რომლისგანაც ხდება ქონების შესყიდვა ან მისი სხვაგვარად მიღება; ბ) ლიზინგის გამცემი ქონებას იძენს ლიზინგით გასაცემად და მიმწოდებლისთვის ეს ფაქტი ცნობილია. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ლიზინგით გაცემული ქონება ლიზინგის ხელშეკრულების ვადის გასვლისას ან ვადაზე ადრე შეწყვეტისას განმეორებით შეიძლება გაიცეს ლიზინგით, მაგრამ იმისათვის, რომ მასზე გავრცელდეს ამ თავის დებულებები, ლიზინგის გამცემმა უნდა მოიპოვოს ლიზინგის მიმღებისგან ქონების დამოუკიდებელი შერჩევის დადასტურება. ამასთან, მითითებული კოდექსის 581-ე მუხლის პირველი ნაწილი ადგენს, რომ იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით. მხარეებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ საიჯარო ქირის განსაზღვრის სხვა საშუალებებზედაც.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მართალია, როგორც ლიზინგის, ისე იჯარის ხელშეკრულების დროს ხდება ხელშეკრულების ობიექტის ფაქტობრივ მფლობელობასა და სარგებლობაში გადაცემა, თუმცა ისინი განსხვავებულ სამართლებრივ მოწესრიგებას ექვემდებარება. შესაბამისად, კონკრეტული ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნების შესწავლისას, ზუსტად უნდა განისაზღვროს როგორც ხელშეკრულების შინაარსი, ისე მისი დადების მიზანი და ფაქტობრივი შედეგები, მნიშვნელოვანია ხელშეკრულების წინარე და შემდგომი ეტაპები. ამასთან, საგადასახადო ორგანოს მიერ ოპერაციის კვალიფიკაციის შეცვლის მართებულობის, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების შემოწმებისას, ყურადღება უნდა გამახვილდეს ერთი მხრივ, ოპერაციის კვალიფიკაციის შეცვლის წინაპირობების არსებობაზე, ხოლო მეორე მხრივ, ოპერაციის კვალიფიკაციის სისწორეზე. ამდენად, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს საგადასახადო ორგანოსა და სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტები, ასევე, სადავო აქტების დასაბუთება.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დგინდება, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით არ მომხდარა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების საბოლოო განსაზღვრა, ცალსახად და ერთმნიშვნელოვნად არ მომხდარა სადავო ოპერაციების იჯარად განხილვა. კერძოდ, გასაჩივრებული აქტებით არაერთხელ მოხდა თავად საგადასახადო ორგანოთა სისტემაში საკითხის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება, რა დროსაც გადასახადის გადამხდელს მიეცა მტკიცებულებათა დამატებით წარდგენის შესაძლებლობა, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლა და მათ საფუძველზე დარიცხვის ხელახალი გადაანგარიშება. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ მოცემული დავის ფარგლებში სადავოდ გამხდარი, საგადასახადო ორგანოს მიერ ბოლოს გამოცემული სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანებით, შპს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეწყვეტილი ლიზინგის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრული ლიზინგის საიჯარო მომსახურებად გადაკვალიფიცირების საკითხის დამატებითი შესწავლა. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა შეესწავლა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიური გადასახდელი თანხები როგორი შესადარისია იმ ხელშეკრულებების მიმართ, რომელიც შემოწმებით განხილულ იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დაედგინა ლიზინგის და საიჯარო მომსახურებების საბაზრო ფასი და შეედარებინა ფიზიკურ პირებთან გაფორმებული ხელშეკრულებების მიხედვით ყოველთვიურ გადასახდელ თანხებთან, რომელიც შემოწმებით განხილული იქნა ლიზინგად, ხოლო ნაწილი - საიჯარო მომსახურებად. აღნიშნულის და საქმეში არსებული სხვა ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში აქტით დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). აღნიშნული ბრძანების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი, შპს „...ის“ საჩივარი კი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიერ მიღებული 2019 წლის 7 ივნისის №6201/2/2018 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა დარიცხული სანქციების კორექტირება ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად.

ამდენად, მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით დგინდება, რომ გასაჩივრებული აქტების საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელის ინტერესებისა და უფლებების მხედველობაში მიღებით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობაზე მითითებით, განისაზღვრა სადავო საკითხის კიდევ ერთხელ გამოკვლევის, მტკიცებულებების შესწავლის, ხელშეკრულებების შედარებისა და შეფასების ვალდებულება. ამ მოვალეობის სათანადოდ შესრულების საკითხის გამოკვლევა კი ცდება განსახილველი დავის საგანს, რადგან ამ შემთხვევაში გასაჩივრებული არ არის სადავო აქტების აღსრულების პროცესში საბოლოოდ გამოცემული აქტები, რომლითაც რეალურად განისაზღვრა საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა. კერძოდ, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმის მასალების თანახმად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 7 ივნისის №6201/2/2018 გადაწყვეტილების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2020 წლის 17 თებერვალს მომზადდა №193 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, კორექტირებას დაექვემდებარა მხოლოდ დამატებით დარიცხული ჯარიმები (-677 ლარი). მითითებული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2020 წლის 24 თებერვალს გამოსცა №5060 ბრძანება, ხოლო 2020 წლის 25 თებერვალს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-24 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 509 629.93 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 9 სექტემბრის №10791/2/2020 გადაწყვეტილებით, შპს ,,...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 6 ივნისის №14041 ბრძანების აღსრულების ფარგლებში, ამავე სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2020 წლის 17 თებერვალს მომზადდა №194 დასკვნა, შპს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე. დასკვნის თანახმად, დამატებითი შესწავლის შედეგად, შემოწმებით დარიცხული თანხები კორექტირებას არ დაექვემდებარა. მითითებული დასკვნის საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2020 წლის 25 თებერვალს გამოსცა №5311 ბრძანება, ხოლო 2020 წლის 26 თებერვალს გადასახადის გადამხდელს წარუდგინა №001-29 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც შპს ,,...ის“ გადასახდელად დაერიცხა სულ 509 716.41 ლარი. მითითებული საგადასახადო მოთხოვნა გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 27 ივლისის N21205 ბრძანებით, შპს ,,...ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ შპს ,,...ის“ მოცემული დავის ფარგლებში არცერთი ზემოაღნიშნული აქტი სადავოდ არ აქვს გამხდარი. მათ გასაჩივრებაზე არც მხარე მიუთითებდა. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საბოლოო შედეგის, მათ შორის საბოლოოდ გამოცემული კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის კანონიერების შესწავლა განსახილველი დავის საგანს არ წარმოადგენს, სადავო აქტები ვერ იქნება განხილული მოსარჩელის უფლებების უკანონოდ შემზღუდველ აქტებად, რადგან მათ საფუძველზე განისაზღვრა ადმინისტრაციული წარმოების კიდევ ერთხელ, საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევით წარმართვის ვალდებულება. შესაბამისად, უსაფუძვლოა კასატორის პოზიცია მოცემული საქმის ფარგლებში სასამართლოს მიერ საბოლოო კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნის კანონიერებაზე მსჯელობის საკითხთან დაკავშირებით. ამასთან, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლებოდა მიჩნეულიყო უკანონოდ, თუკი საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ცალსახად და უპირობოდ დადასტურდებოდა საკითხის დამატებით შესწავლის აუცილებლობის არარსებობა, ე.ი. გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ოპერაციის ფორმის შერჩევის მართებულობა. განსახილველ შემთხვევაში კი, ამგვარი მტკიცებულებები საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის, რაც ადასტურებს სადავო აქტების შესაბამისად, საკითხის კიდევ ერთხელ შესწავლის სისწორეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, შპს ,,...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, იურიდიული პირისათვის სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში არ უნდა აღემატებოდეს - 8 000 ლარს. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინასწარ არ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და მას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, გადავადებული აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან კასატორს - შპს ,,...ის“ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით სახელმწიფო ბაჟის გადახდა გადაუვადდა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე, კასატორს - შპს ,,...ას“ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 2 400 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს ,,...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 ივნისის განჩინება;

3. შპს ,,...ას“ (ს/კ...) დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის - 2 400 (ორი ათას ოთხასი) ლარის გადახდა შემდეგ ანგარიშზე: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

გიორგი გოგიაშვილი