საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

Nბს-1287(2კ-24) 10 ივნისი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა (მოპასუხე) და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის (მოპასუხე) საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 აპრილის გადაწყვეტილებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „ ...“).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2021 წლის 29 სექტემბერს შპს ,,...“-მა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და დაზუსტებული სარჩელის წარდგენის შემდგომ მოპასუხეებად მიუთითა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია. მოსარჩელემ მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000421 და №000424 დადგენილებების, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 9 თებერვლის №70 და №72 ბრძანებების ბათილად ცნობა. ამავე სარჩელში მოსარჩელემ იშუამდგომლა გასაჩივრებული აქტების მოქმედებისა და მათი აღსრულების შეჩერების თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 5 ოქტომბრის განჩინებით, შპს ,,...“-ის შუამდგომლობა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მოქმედების შეჩერების თაობაზე, დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შეჩერდა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს N000421 და N000424 დადგენილებების მოქმედება წინამდებარე ადმინისტრაციულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე; მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე შეჩერდა მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 27.08.2021 წელს გაცემული N4-5/ს.ფ.-799-21 სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე თბილისის სააღსრულებო ბიუროში დაწყებული 21.08.2020 წლის N000424 დადგენილების მე-2 პუნქტის აღსრულება; მოსარჩელის შუამდგომლობა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მოადგილის (ვიცე-მერის) 2021 წლის 9 თებერვლის N70 და N72 ბრძანებების მოქმედების შეჩერების შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, შპს ,,...“-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 21.08.2020 წლის N000424 დადგენილება N1 შენობასთან დაკავშირებით შიდა ეზოს მხრიდან შენობაზე მიშენებული გადახურვის ფილისა და კოლონების გამო მოსარჩელე შპს ,,...“-ის სამშენებლო სამართალდამრღვევად ცნობისა და მის მიმართ საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის თაობაზე დავალების გაცემის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 09.02.2021 წლის N71 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 21.08.2020 წლის N000424 დადგენილება N1 შენობასთან დაკავშირებით შიდა ეზოს მხრიდან შენობაზე მიშენებული გადახურვის ფილისა და კოლონების გამო მოსარჩელე შპს ,,...“-ის სამშენებლო სამართალდამრღვევად ცნობისა და მის მიმართ საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის თაობაზე დავალების გაცემის შესახებ; სხვა ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...“-მა, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 აპრილის გადაწყვეტილებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; შპს „...“-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შპს „...“-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; შპს „...“-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გასაჩივრებულ ნაწილში სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000424 და №000421 დადგენილებები, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 9 თებერვლის №70 და №72 ბრძანებები და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, კანონით დადგენილ ვადაში.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის ნაწილში არსებითად სწორად გადაწყვიტა სადავო საკითხი და სამართლებრივი თვალსაზრისით სწორად შეაფასა საქმესთან დაკავშირებული ყველა ფაქტობრივი გარემოება; ამასთან, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და მიიჩნია, რომ საკითხი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დამატებით გამოკვლევასა და შესწავლას საჭიროებდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლზე, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 127-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე და აღნიშნა, რომ მითითებული ნორმებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისთვის სანქციის დაკისრებისთვის უნდა დადასტურდეს სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება მშენებლობის ნებართვის გარეშე. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, გარდა იმისა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას მშენებლობის ნებართვის/თანხმობის არსებობის საკითხის გამოკვლევა უნდა მოხდეს, აუცილებელია დადგინდეს ვინ არის სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელი პირი.

სააპელაციო სასამართლომ უპირველეს ყოვლისა ყურადღება გაამახვილა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილზე. კერძოდ, სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოსარჩელე ცნობილი იქნა სამართალდამრღვევად №1 შენობასთან დაკავშირებით, შიდა ეზოს მხრიდან შენობაზე გადახურვის ფილისა და კოლონების მიშენებისთვის. ამასთან, საქმეში არსებული საინვენტარიზაციო გეგმით, ფოტოსურათებითა და მოწმის სახით დაკითხული, №000424 მითითების შემდგენი, მუნიციპალური ინსპექციის უფროსი სპეციალისტის ჩვენებით დადგინდა, რომ საინვენტარიზაციო გეგმაზე ჩანდა ფოტოსურათებზე ასახული გადახურვის ფილა და კოლონები. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლომ სადავო აქტი მართებულად ცნო ბათილად, რამეთუ არ დასტურდება სამუშაოების უკანონობა და არ არსებობდა შპს „...“-ისთვის აღნიშნული სამუშაოების საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის დავალების საფუძველი.

ამასთან, სამართალდამრღვევად მიჩნევის საფუძვლად დასახელებულ სხვა სამშენებლო სამუშაოებთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო აქტების თანახმად, შიდა ეზოს მხრიდან შენობა „დ“ დემონტირებულია, თუმცა საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებში შპს „...“-ის საკუთრებაში შენობა „დ“ არ ფიქსირდება. ასევე, მოსარჩელე განმარტავს, რომ ასეთი ქონება მის საკუთრებაში არასდროს ყოფილა და შენობა კომპანიის მიერ უძრავი ქონების შეძენამდე იყო დემონტირებული. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ერთი მხრივ, ვინაიდან, ამონაწერში შპს „...“-ის ქონებად შენობა „დ“ არ ფიქსირდება, მისთვის აღნიშნული სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრებამდე სრულყოფილად არის შესასწავლი და გამოსაკვლევი, რა მდგომარეობაში შეიძინა მოსარჩელემ სადავო ქონება, მათ შორის, მნიშვნელოვანია საჯარო რეესტრში დაცული მონაცემებისა და საკადასტრო აზომვითი ნახაზების გათვალისწინება. მეორე მხრივ კი, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს არ შეუფასებია მისი დავალების შესრულების - დემონტირებული შენობის საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის რეალურობა, რადგან ამ ეტაპზე დადგენილი გარემოებებით შენობის საპროექტო დოკუმენტაცია არ არსებობს.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სადავო აქტების თანახმად, ფასადზე ნაწილობრივ შეცვლილია ფანჯრების გაბარიტები, თუმცა საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლებითაც შესაძლებელი იქნებოდა ფანჯრების თავდაპირველი გაბარიტების (ნებართვის მიხედვით) და არსებული გაბარიტების ზუსტი შედარება და განსაზღვრა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სასამართლო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, ასეთი მონაცემები წარმოდგენილ მასალაზე დაყრდნობით დაედგინა. ამასთან, თავად მოსარჩელის განმარტებით, მას გააჩნდა სამუშაოების განხორციელებაზე თანხმობა. ამდენად, სააპელაციო პალატის განმარტებით, მითითებულ ნაწილში საკითხი ასევე საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას, რისთვისაც შესწავლილ უნდა ყოფილიყო საპროექტო დოკუმენტაცია, ფასადის გეგმა და მშენებლობის ნებართვის/თანხმობის არსებობა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ მოპასუხეთა განმარტებით, შენობის ფასადზე ნაწილობრივ დემონტირებულია კედლები. მოსარჩელის განმარტებით კი, მიწის ნაკვეთზე ორი ერთმანეთზე მიდგმული შენობა მდებარეობდა, რომელთაგან ერთიც დემონტირებულ იქნა სათანადო ნებართვის საფუძველზე, სწორედ ამ გარემოებამ გამოიწვია მუნიციპალური ინსპექციის თანამშრომელთა შეფასება, თითქოს შენობის ფასადზე ნაწილობრივ დემონტირებულია კედლები. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 14 სექტემბრის №2830811 ბრძანებაზე, თბილისში, ...ს 7ა-ში, შპს „...ის“ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობის 3/4-ის დემონტაჟის თაობაზე და აღნიშნა, რომ მითითებული გარემოება ასევე საჭიროებდა დამატებით გამოკვლევას, კერძოდ, არის თუ არა კედლების დემონტირება შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე განხორციელებული შენობის დემონტაჟის თანმდევი შედეგი.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ გასაჩივრებული აქტების მიხედვით, მოწყობილია ბეტონის პანდუსი, მოაჯირები და საფეხურები, მსუბუქი კონსტრუქციის საჩრდილობელი. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ მას გააჩნდა სამუშაოების განხორციელების უფლება. საქმეში წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2020 წლის 4 მაისის №4943274 და 3 ივლისის №5002009 გადაწყვეტილებები, რომლებითაც შპს „...“-ს მიეცა პირველი კლასის სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებაზე თანხმობა. ამრიგად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შესასწავლი იყო სამშენებლო დოკუმენტაცია, რათა გამორიცხულიყო მოსარჩელის ისეთი სამშენებლო სამუშაოებისთვის დაჯარიმება, რომლებიც შესაბამისი თანხმობის/ნებართვის საფუძველზე არის ნაწარმოები.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული აქტების მიხედვით, მოსარჩელის მიერ უნებართვოდ განთავსებულია სამშენებლო ღობე და მიწის დონეზე მოწყობილია ბეტონის ფილა. ეს სამშენებლო ღობე და ბეტონის ფილა ნაწილობრივ ცდება საკადასტრო საზღვრებს და გადადის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. მოსარჩელემ სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ საზღვრების კორექტირების შედეგად ღობე აღარ ცდება საზღვრებს, ამასთან, სააპელაციო საჩივრის მიხედვით, ღობე უკვე დემონტირებულია. რაც შეეხება ბეტონის ფილას, ის მხოლოდ ლანდშაფტური სამუშაოა და ნებართვა არ საჭიროებდა. ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საკითხი საჭიროებდა დამატებით შესწავლას - ფაქტობრივი ვითარების ზუსტ დადგენასა და შეფასებას. ამასთან, ფასადზე კონდიციონერების მოწყობასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის განმარტებით, კონდიციონერები მისი განთავსებული არ არის. ამდენად, დასადგენია, ვინ განახორციელა კონდიციონერების განთავსება, ასევე, დემონტაჟის ნაწილში გასათვალისწინებელია არსებული ვითარება.

აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ პირველ ყოვლისა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ სრულყოფილად უნდა შეისწავლოს, რა მდგომარეობაში შეიძინა მოსარჩელემ ქონება, რომელი სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა შესაბამისი ნებართვის/თანხმობის გარეშე, გაითვალისწინოს არსებული ვითარება. ამასთან, თუკი საკითხის გამოკვლევის შემდეგ კვლავ დადასტურდება უკანონო სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ზუსტად უნდა განსაზღვროს, რომელი კლასის სამშენებლო სამუშაოები არის ნაწარმოები და შედეგად მოყვა თუ არა მათ ნაგებობის გაბარიტების ცვლილება, რამეთუ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების გათვალისწინებით, ხსენებულ გარემოებაზე არის დამოკიდებული სანქციის ოდენობა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სანქციის კანონიერად დაკისრებისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოვლენა, არამედ დარღვევის ზუსტი კვალიფიკაცია. აღნიშნულიდან გამომდინარე კი, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო აქტები (მოსარჩელე მხარის მიერ გასაჩივრებულ ნაწილში) გამოცემული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლებით გათვალისწინებული, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულად დადგენის, შესწავლისა და გამოკვლევის ვალდებულების დარღვევით, რის გამოც საკითხი დამატებით შესწავლას საჭიროებდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2, მე-9 მუხლებზე, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 93-ე, 94-ე, 101-ე, 102-ე, 122-ე, 125-ე, 127-ე, 131-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადგილი აქვს იმ სახის სამუშაოების განხორციელებას, რომელსაც ესაჭიროებოდა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული სანებართვო დოკუმენტაცია მშენებლობის ნებართვის/შეთანხმებული შეტყობინების სახით. ის ფაქტი კი, რომ ამგვარი დოკუმენტაცია მოცემული სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების ფარგლებში ვერც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ იქნა მოძიებული და ვერც საჩივრის ავტორის მიერ იქნა წარმოდგენილი, ცალსახად მიუთითებს გასაჩივრებულ დადგენილებებში მითითებული სამშენებლო სამუშაოების უნებართვო ხასიათზე, რაც კანონმდებლობის თანახმად, სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს წარმოადგენს. სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებელ სუბიექტთან დაკავშირებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ მესაკუთრისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი მაშინ არის სახეზე, როდესაც იგი მისთვის დადგენილ ვადაში არ ასრულებს მითითებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ აღმოფხვრის ამავე დოკუმენტით დაფიქსირებულ დარღვევებს. მოცემულ შემთხვევაში, შპს ,,...“-ისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრება განაპირობა სწორედ მისმა უმოქმედობამ, რამდენადაც მის მიერ დადგენილ ვადაში არ იქნა ობიექტი საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანილი. ამდენად, კასატორს მიაჩნია, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების, მითითებული სამართლებრივი საფუძვლების, ასევე სასამართლო სხდომაზე ექსპერტის მიერ დაფიქსირებული პოზიციის გათვალისწინებით, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძველი, ვინაიდან საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 122-ე, 127-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ პირველ ინსტანციაში საქმის განხილვის ეტაპზე ყველა სადავო საკითხი დეტალურად იქნა გამოკვლეული შესაბამისი ცოდნის მქონე არქიტექტორის თანდასწრებით. შესაბამისად, კასატორის მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების საფუძველი და საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის წარმომადგენლებმა 2020 წლის 25 მაისს დაათვალიერეს თბილისში, ...ს ქუჩა №...-ში მდებარე, შპს ,,...“-ის სახელზე № ... საკადასტრო კოდით (წინა ნომერი №..., №..., №... რეგისტრირებული №1 და №2 შენობები.

№1 შენობასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულმა ორგანომ 2020 წლის 1 ივნისს გამოსცა მითითება და კომპანიას განუმარტა, რომ №1 შენობაზე განხორციელებული იყო შემდეგი უნებართვო სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები: 1) ფასადებზე ნაწილობრივ შეცვლილია ფანჯრების გაბარიტები. ზოგიერთი ფანჯარა გაუქმებულია, ზოგიერთი ფანჯრის ნაცვლად მოწყობილია კარები; 2) შენობაზე შიდა ეზოს მხრიდან მოწყობილია ბეტონის პანდუსი, მოაჯირები და საფეხურები; 3) შენობაზე გზის მხრიდან მოწყობილია პანდუსი და მსუბუქი კონსტრუქციის საჩრდილობელი. შენობის პირველ სართულზე მოწყობილია ბეტონის პანდუსი; 4) შიდა ეზოს მხრიდან შენობაზე მიშენებულია გადახურვის ფილა და კოლონები; 5) შენობაში მე-2 სართულზე გადახურვის ფილაში მოწყობილია ღიობი; 6) შენობის ფასადზე ნაწილობრივ დემონტირებულია კედლები; 7) შიდა ეზოს მხრიდან შენობა „დ“ დემონტირებულია; 8) ფასადზე მოწყობილია კონდიციონერები.

№2 შენობასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულმა ორგანომ 2020 წლის 27 მაისს გამოსცა მითითება, რომლითაც კომპანიას განუმარტა, რომ №2 შენობაზე განხორციელებული იყო შემდეგი უნებართვო სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები: 1) შენობაზე ნაწილობრივ დემონტირებულია კარ-ფანჯრები და გაზრდილია ღიობების გაბარიტები; 2) შენობის უკანა ფასადზე ნაწილობრივ დემონტირებულია კედლები, ფასადზე გაუქმებულია ერთ-ერთი კარი; 3) უნებართვოდ განთავსებულია სამშენებლო ღობე და მიწის დონეზე მოწყობილია ბეტონის ფილა. სამშენებლო ღობე და ბეტონის ფილა ნაწილობრივ ცდება საკადასტრო საზღვრებს და გადადის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე.

დადგენილია, რომ ზემოაღნიშნული მითითებებით კომპანიას განესაზღვრა ვადა, რათა წარედგინა განხორციელებული სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია ან უსაფრთხოების წესების დაცვით ობიექტი საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოეყვანა. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განხორციელებული შემოწმებით გამოვლინდა აღნიშნული მითითებების შეუსრულებლობა. შედეგად, თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში მდებარე №1 შენობაზე სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე სამშენებლო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების განხორციელებისთვის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000424 დადგენილებით, შპს „...“-ს საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისთვის დაეკისრა ჯარიმა 8 000 ლარის ოდენობით, ხოლო მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000421 დადგენილებით, შპს „...“-ს ამავე კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისთვის დაეკისრა ჯარიმა 25 000 ლარის ოდენობით. ამავე დადგენილებებით, შპს ,,...“-ს დაევალა N1 და N2 შენობების საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანა.

ასევე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000421 და №000424 დადგენილებები შპს „...“-ის მიერ გასაჩივრდა ადმინისტრაციული საჩივრებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 9 თებერვლის №70 და №72 ბრძანებებით, შპს „...“-ის ადმინისტრაციული საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

საქმის მასალებში წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 14 სექტემბრის №2830811 ბრძანება, რომლითაც შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში, შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობის 3/4-ის დემონტაჟის პროექტი; გაიცა მშენებლობის (დემონტაჟის) ნებართვა და გაცემულად ჩაითვალა მშენებლობის (დემონტაჟის) სანებართვო მოწმობა. ასევე წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2020 წლის 18 მაისის N4953705 ბრძანება, რომლითაც შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში, შპს „...“-ის კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე N06/1 და N07/1 შენობა-ნაგებობების დემონტაჟის პროექტი; გაიცა დემონტაჟის მშენებლობის ნებართვა და გაცემულად ჩაითვალა დემონტაჟის მშენებლობის სანებართვო მოწმობა.

ამასთან, საქმის მასალებში წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2020 წლის 4 მაისის №4943274 და 3 ივლისის №5002009 გადაწყვეტილებები, რომელთა თანახმად, შპს „...“-ს მიეცა თბილისში, ...ის ქ. N...-ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებულ ფართზე I კლასის სარეკონსტრუქციო სამუშაოების განხორციელებაზე თანხმობა.

განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2020 წლის 21 აგვისტოს №000421 და №000424 დადგენილებების, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 9 თებერვლის №70 და №72 ბრძანებების კანონიერება, რომლითაც შპს „...“-ს საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევებისთვის დაეკისრა ჯარიმა 8 000 ლარის და 25 000 ლარის ოდენობით, რაც ძალაში დარჩა ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს ბრძანებებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტებზე, რომელთა თანახმად, უნებართვო მშენებლობა (გარდა ამ მუხლის 1¹−3¹ ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) საქართველოს ტყის კოდექსითა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიაზე ან ზონაში, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონაში ან ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში გამოიწვევს დაჯარიმებას: ა) სახელმწიფოს ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე − 25 000 ლარის ოდენობით;

ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა) – 8 000 ლარის ოდენობით.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მითითებული ნორმით გათვალისწინებული სამართალდარღვევისთვის სანქციის დაკისრებისთვის უნდა დადასტურდეს სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება მშენებლობის ნებართვის გარეშე. ამასთან, „სამართალდარღვევის ჩადენის დროდ განიხილება უშუალოდ უკანონო სამშენებლო სამუშაოების, როგორც კანონსაწინააღმდეგო ქმედების განხორციელების პერიოდი“ (სუსგ №ბს-21(2კ-22), 06.10.2022წ.). ამდენად, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მშენებლობის უნებართვოდ მიჩნევისთვის უნდა შეფასდეს სავარაუდო სამართალდარღვევის ჩადენის, ე.ი. სამშენებლო სამუშაოების წარმოების დროს საჭირო იყო თუ არა მშენებლობის ნებართვის მოპოვება, ხოლო ასეთის აუცილებლობის შემთხვევაში, ფლობდა თუ არა მოსარჩელე ასეთ ნებართვას, ასევე, რამდენად განხორციელდა მშენებლობა სწორედ ნებართვის შესაბამისად. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ როგორც „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილება (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით), ისე ამჟამად მოქმედი საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი განასხვავებს სხვადასხვა კლასის მშენებლობას. საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 94-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა, ამ კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, ექვემდებარება მშენებლობის მარტივ შეტყობინებას. II−IV კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა კი, ამ კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, ექვემდებარება მშენებლობის ნებართვის მიღების ვალდებულებას. იგივე წესი იყო გათვალისწინებული „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებითაც.

საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებულ ნაწილზე, რაც ასევე ძალაში დარჩა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით. კერძოდ, სადავო აქტების თანახმად, შპს ,,...“-ს ჯარიმა დაეკისრა მათ შორის №1 შენობასთან დაკავშირებით, შიდა ეზოს მხრიდან შენობაზე გადახურვის ფილისა და კოლონების მიშენებისთვის. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ საქმის განხილვის ეტაპზე საქმეში წარმოდგენილი საინვენტარიზაციო გეგმით, ფოტოსურათებითა და მოწმის სახით დაკითხული, №000424 მითითების შემდგენი პირის, მუნიციპალური ინსპექციის უფროსი სპეციალისტის ჩვენებით დადგინდა, რომ საინვენტარიზაციო გეგმაზე ჩანდა ფოტოსურათებზე ასახული გადახურვის ფილა და კოლონები. ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების პოზიცია აღნიშნულ ნაწილში სადავო აქტების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით, რამეთუ არ დასტურდება სამუშაოების უკანონობა და არ არსებობდა შპს „...“-ისთვის აღნიშნული სამუშაოების საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის დავალების საფუძველი.

ამასთან, მოსარჩელის სამართალდამრღვევად მიჩნევის საფუძვლად არსებულ სხვა სამშენებლო სამუშაოებთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო აქტების თანახმად, შიდა ეზოს მხრიდან შენობა „დ“ დემონტირებულია, თუმცა საქმეში წარმოდგენილ საჯარო რეესტრის ამონაწერებში შპს „...“-ის საკუთრებაში შენობა „დ“ არ ფიქსირდება. ამდენად, მოსარჩელისთვის აღნიშნული სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრებამდე ადმინისტრაციულმა ორგანომ სრულყოფილად უნდა შეისწავლოს და გამოიკვლიოს თუ რა მდგომარეობაში იყო სადავო ქონება მოსარჩელის მიერ მასზე საკუთრების უფლების მოპოვების დროს, მათ შორის, მნიშვნელოვანია საჯარო რეესტრში დაცული მონაცემებისა და საკადასტრო აზომვითი ნახაზების გათვალისწინება, რადგან სწორედ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, არის კანონის საფუძველზე შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი და ამ კანონით განსაზღვრული საჯარო-სამართლებრივი უფლებამოსილების განმახორციელებელი მარეგისტრირებელი ორგანო. ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს არ აქვს შეფასებული მისი დავალების შესრულების, კერძოდ, დემონტირებული შენობის საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანის რეალურობა, იმ პირობებში, როდესაც ამ ეტაპზე დადგენილი გარემოებებით შენობის პროექტი ვერ იქნა მოძიებული, ახალი პროექტის გაცემა კი ახალ მშენებლობის ნებართვას საჭიროებს. ამდენად, ვინაიდან შენობის საინვენტარიზაციო გეგმასთან შესაბამისობაში მოყვანა სამართალდარღვევის აღმოფხვრას, სამართალდარღვევამდე არსებული ვითარების აღდგენას ემსახურება, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა შეესწავლა, რამდენად არის ზოგადად შესაძლებელი ასეთი დავალების შესრულება, თუკი საპროექტო დოკუმენტაცია არ არსებობს.

საკასაციო სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ სადავო აქტების თანახმად, ფასადზე ნაწილობრივ შეცვლილია ფანჯრების გაბარიტები, თუმცა საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლებითაც შესაძლებელი იქნებოდა ფანჯრების თავდაპირველი გაბარიტების (ნებართვის მიხედვით) და არსებული გაბარიტების ზუსტი შედარება და განსაზღვრა. ამდენად, მითითებულ ნაწილში საკითხი ასევე საჭიროებს დამატებით გამოკვლევას, რისთვისაც შესწავლილ უნდა იქნეს საპროექტო დოკუმენტაცია, ფასადის გეგმა და მშენებლობის ნებართვის/თანხმობის არსებობა. ამასთან, ფასადზე დემონტირებულ კედლებთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 14 სექტემბრის №2830811 ბრძანება, ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში, შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობის 3/4-ის დემონტაჟის პროექტის შეთანხმების თაობაზე. ასევე, წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2020 წლის 18 მაისის N4953705 ბრძანება, ქ. თბილისში, ...ის ქ. N...-ში, შპს „...“-ის კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე N06/1 და N07/1 შენობა-ნაგებობების დემონტაჟის პროექტის შეთანხმების თაობაზე. შესაბამისად, მითითებული ბრძანებების გათვალისწინებით, აღნიშნული საკითხი ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე ასევე დამატებით კვლევას საჭიროებს. ამასთან, რაც შეეხება ბეტონის პანდუსის, მოაჯირების და საფეხურების, მსუბუქი კონსტრუქციის საჩრდილობლის მოწყობას, საქმეში წარმოდგენილია სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2020 წლის 4 მაისის №4943274 და 3 ივლისის №5002009 გადაწყვეტილებები, რომელთა თანახმად, შპს „...“-ს მიეცა თბილისში, ...ის ქ. N...-ში მდებარე, მის საკუთრებაში არსებულ ფართზე I კლასის სარეკონსტრუქციო სამუშაოების განხორციელებაზე თანხმობა. ამდენად, ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე შესწავლას საჭიროებს სამშენებლო დოკუმენტაცია, რათა გამოირიცხოს მოსარჩელის ისეთი სამშენებლო სამუშაოებისთვის დაჯარიმება, რომლებიც შესაბამისი თანხმობის/ნებართვის საფუძველზე არის ნაწარმოები. სამშენებლო ღობესა და მიწის დონეზე მოწყობილ ბეტონის ფილასთან დაკავშირებით, რომლებიც ნაწილობრივ ცდება საკადასტრო საზღვრებს და გადადის სახელმწიფოს ტერიტორიაზე, მოსარჩელემ ქვედა ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ საზღვრების კორექტირების შედეგად ღობე აღარ ცდება საზღვრებს. მეტიც, წარმოდგენილ საკასაციო შესაგებელში მოწინააღმდეგე მხარე მიუთითებს, რომ აღნიშნული ღობე უკვე დემონტირებულია, ხოლო ბეტონის ფილა არანაირ ნაგებობას არ წარმოადგენს, ის არის მხოლოდ გზის საფარი და ნებართვას არ საჭიროებდა. ამდენად, აღნიშნული საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე, კერძოდ, ფაქტობრივი ვითარების ზუსტ დადგენასა და შეფასებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სრულყოფილად უნდა შეისწავლოს, რა მდგომარეობით მოიპოვა მოსარჩელემ საკუთრების უფლება ქონებაზე, რომელი სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა შესაბამისი ნებართვის/თანხმობის გარეშე, გაითვალისწინოს არსებული ვითარება. ამასთან, თუკი საკითხის გამოკვლევის შემდეგ კვლავ დადასტურდება უკანონო სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ზუსტად უნდა განსაზღვროს, რომელი კლასის სამშენებლო სამუშაოები არის ნაწარმოები და შედეგად მოყვა თუ არა მათ ნაგებობის გაბარიტების ცვლილება, რამეთუ აღნიშნულ გარემოებაზე არის დამოკიდებული სანქციის ოდენობა. კერძოდ, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, ამ მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ ტერიტორიაზე უნებართვო რეკონსტრუქცია, რომელიც არ იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეცვლას, − გამოიწვევს დაჯარიმებას 4 000 ლარის ოდენობით, ხოლო ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ტერიტორიაზე I კლასის შენობა-ნაგებობის უნებართვო ახალი მშენებლობა, რეკონსტრუქცია ან/და დემონტაჟი − გამოიწვევს დაჯარიმებას 8 000 ლარის ოდენობით. ამდენად, მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას მოცემულ შემთხვევაში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმებასა და ამ ნაწილში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით დადგენილი რეგულაციის გამოყენებასთან დაკავშირებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

გიორგი გოგიაშვილი