საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

ბს-257(2კ-22) 18 ივნისი, 2025წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: თამარ ოქროპირიძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 07.04.2021წ. გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ ...-მ“ 16.10.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და შემოსავლების სამსახურის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 10.03.2017წ. №6422 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 13.06.2017წ. №16004 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 15.09.2017წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.12.2018წ. გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს „...-ის“ მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 07.04.2021წ. გადაწყვეტილებით შპს „...-ს“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს 24.12.2018წ. გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტლება, სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს „...-სთვის“ ჯარიმის სახით 1000 ლარის დაკისრების ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 10.03.2017წ. №6422 ბრძანება, საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 13.06.2017წ. ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 15.09.2017წ. გადაწყვეტილება, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. პალატამ მიუთითა, რომ მართალია № ... ავიაზედდებულით შემოტანილი გზავნილები შესაბამისი წესის დაცვით განთავსდა საწყობში, თუმცა საბაჟო კონტროლის დასრულების მიზნით შპს „...-მ“ უფლებამოსილ ორგანოს წარუდგინა წინა დღით გაშვებულ საფოსტო გზავნილებზე წარდგენილი, №... ავიაზედდებულით შემოტანილ საფოსტო გზავნილებზე შედგენილი №... ნუსხა და საბაჟოს მონაცემთა ბაზაში დაურეგისტრირებელი №... ნუსხა, ამდენად მოსარჩელეს არ განუხორციელებია კანონით დადგენილი წესით საბაჟო პროცედურის დასრულება და შპს „...ის“ საბაჟო საწყობიდან საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით გაიტანა №... ავიაზედდებულით შემოტანილი საფოსტო გზავნილებში განთავსებული საქონელი (სულ 359), რომლის საერთო საბაჟო ღირებულება შეადგენს 36371,15 ლარს. სააპელაციო სასამართლომ გამოითხოვა №... ავიაზედდებულით შემოტანილი გზავნილების საბაჟო ზონიდან გატანის საფუძვლად აპელანტის მიერ წარდგენილი ნუსხები. მათი შესწავლის შედეგად სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზეა შპს „...-ს“ მიერ №... ავიაზედდებულით შემოტანილი და შპს „...ის“ საბაჟო საწყობში განთავსებული 36371,15 ლარის ღირებულების, სულ 359 გზავნილის საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით საბაჟო საზღვარზე გადმოტანა (საბაჟო საწყობის ტერიტორია მოიცავს საბაჟო საზღვარსაც), შესაბამისად სახეზეა საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით გათვალიწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევა. რაც შეეხება საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-15 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის კვალიფიკაციას, აღნიშნული ნორმით პასუხისმგებლობის ზომა განისაზღვრება საბაჟო ორგანოს ნებართვის გარეშე საქონლის მიერ საბაჟო ზონის დატოვების შემთხვევაში. შპს „...-ს“ ქმედების საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილით დაკვალიფიცირება კონკრეტულ შემთხვევაში იმთავითვე მოიცავს საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვებას, საბაჟო ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი საქონლის გადატვირთვას ან გადმოტვირთვას, შესაბამისად დამატებით მითითებული ნორმით აპელანტის ქმედების დაკვალიფიცირება არ არის მართებული. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ შპს „...-ს“ მიერ ჩადენილი ერთი მოქმედების ორი მუხლით დაკვალიფიცირება და ორი სანქციის შეფარდება არღვევს ორჯერ დასჯის აკრძალვის პრინციპს. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტისათვის საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-15 ნაწილით დაკისრებული ჯარიმის - 1000 ლარის ნაწილში არსებობს გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი, ხოლო დანარჩენ ნაწილში უსაფუძვლობის გამო სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 07.04.2021წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.

კასატორმა - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი საფოსტო გზავნილები (ელექტრონული შესყიდვის გზით შეძენილი საქონლის გარდა) საგადასახადო ორგანოს წარედგინება გადამზიდველის მიერ მომზადებული საფოსტო გზავნილების ნუსხით, რომელიც გადამზიდველის მიერ რეგისტრირდება მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემაში - ...-ში და ამობეჭდილი, გადამზიდველის მიერ დამოწმებული ეგზემპლარი წარედგინება გაფორმების ორგანოს. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეს №... ავიაზედდებულით შემოტანილი გზავნილები გაფორმების ორგანოსთვის არ წარუდგენია და არც მათი გაფორმება მომხდარა. საფოსტო გზავნილები საბაჟო კონტროლის ზონიდან სხვა დოკუმენტების გამოყენებით იქნა გატანილი, კერძოდ წინა დღით გაშვებულ საფოსტო გზავნილებზე წარდგენილი და საბაჟოს მონაცემთა ბაზაში დაურეგისტრირებელი ნუსხებით, ამდენად გადამხდელის ქმედებამ გამოიწვია საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვება, რისთვისაც შეფარდებული იქნა შესაბამისი სანქცია. კომპანიის მიერ ჩადენილი იქნა არა ერთი, არამედ ორი სამართალდარღვევა, რასაც ითვალისწინებდა სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 და მე-15 ნაწილები. სამართალდარღვევა გამოიხატა სხვა დოკუმენტების გამოყენებით საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლაში, ასევე საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვებაში. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში მოითხოვა.

კასატორმა - სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აღნიშნა, რომ 21.12.2016წ. შპს „...-მ“ საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოიტანა იმპორტის სასაქონლო ოპერაციისთვის განკუთვნილი საფოსტო გზავნილები №..., №..., №... და №... ავიაზედდებულებით და განათავსა შპს „...ის“ საბაჟო საწყობში. მოსარჩელეს №... ავიზედდებულით შემოტანილი საფოსტო გზავნილების გაფორმების ორგანოში წარსადგენად სსიპ შემოსავლების სამსახურის ელექტრონულ სისტემაში - ...-ში ატვირთული №... და №... ნუსხები არ ამოუბეჭდავს და არ დაუმოწმებია. მან გზავნილები საბაჟო ზონიდან გაიტანა სხვა დოკუმენტების გამოყენებით, კერძოდ წინა დღით გაშვებულ საფოსტო გზავნილებზე წარდგენილი №... ნუსხისა და საბაჟო მონაცემთა ბაზა დაურეგისტრირებელი №... ნუსხის გამოყენებით. საბაჟო კონტროლის ზონიდან საქონლის უნებართვოდ გატანა ასევე დასტურდება ფინანსთა სამინისტროში შპს „...-ს“ მიერ წარდგენილი საჩივრით. საჩივარში მითითებულია, რომ საბაჟო პროცედურების მოგვიანებით ჩატარების თაობაზე მებაჟის პასუხმა გამოიწვია შპს-ის წარმომადგენლის უკმაყოფილება, რის გამო მან საბაჟო კონტროლის ზონა მებაჟის ნებართვის გარეშე დატოვა.

კასატორმა სსიპ შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა, რომ მოსარჩელის მიერ იმპორტის სასაქონლო ოპერაციისთვის განკუთვნილი საფოსტო გზავნილები ექვემდებარებოდა საბაჟო ზედამხედველობას, რომელიც უნდა განხორციელებულიყო გაფორმების ეკონომიკურ ზონაში - „აეროპორტში“. საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების წესებს სადავო პერიოდში არეგულირებდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 26.07.2012წ. №290 ბრძანება. აღნიშნული ბრძანების 7.3 მუხლის თანახმად საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანილი საფოსტო გზავნილების შემთხვევაში საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილებაზე საბაჟო კონტროლი ხორციელდებოდა საფოსტო გზავნილების ნუსხით, შესაბამისად საბაჟო კონტროლის განხორციელების მიზნით საქონლის შემომტანს შესაბამისი საფოსტო გზავნილების ნუსხები უნდა წარედგინა. მოსარჩელემ სისტემაში ატვირთული №... და №... ნუსხების ამობეჭდვის, დამოწმებისა და გაფორმების ორგანოსთვის წარდგენის ნაცვლად უფლებამოსილ ორგანოს წარუდგინა სხვა დოკუმენტაცია, რითაც ფაქტობრივად საბაჟო ორგანოს გვერდის ავლით, საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოიტანა საბაჟო კონტროლს დაქვემდებარებული საქონელი, ხოლო მებაჟე ოფიცრის მიერ გაფორმების პროცედურების დაუყონებლივ განუხორციელებლობით განაწყენებულმა შპს „...-ს“ წარმომადგენელმა საბაჟო ორგანოს თანხმობის გარეშე დატოვა საბაჟო კონტროლის ზონა და გაიტანა საქონელი, რაც სხვადასხვა სამართალდარღვევებს წარმოადგენს და ქმნიდა როგორც სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლის მე-10 ნაწილის, ასევე ამავე მუხლის მე-15 ნაწილით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის შემადგენლობას, შესაბამისად დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის მითითება იმაზე, რომ სახეზე იყო ერთი მოქმედების ორი მუხლით დაკვალიფიცირება და ორი სანქციის შეფარდება. კასატორმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ნაწილში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელემ 21.12.2016წ. რამდენიმე ავიაზედდებულით საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოიტანა იმპორტის სასაქონლო ოპერაციისთვის განკუთვნილი საფოსტო გზავნილები, რომლებიც განთავსდა შპს „...ის“ საბაჟო საწყობში. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 26.07.2012წ. №290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ“ ინსტრუქციის თანახმად (ძალადაკარგულია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 29.08.2019წ. №257 ბრძანებით) საფოსტო გზავნილებით შემოტანილი საქონლის ზოგადი დეკლარირება შესაძლებელი იყო საფოსტო გზავნილების ნუსხის მეშვეობით (4.2 მუხ. „გ“ ქვ.პ.). ერთ-ერთი ავიაზედდებულით (№... გადმოზიდული საფოსტო გზავნილები მოსარჩელის მიერ საბაჟო საწყობიდან გატანილი იქნა წინა დღით გაშვებულ საფოსტო გზავნილებზე წარდგენილი, ასევე საბაჟოს მონაცემთა ბაზაში დაურეგისტრირებელი ნუსხების მეშვეობით. აღნიშნულის გამო სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 10.03.2017წ. №6422 ბრძანებით შპს „...-ს“ საგადასახადო პასუხისმგებლობა დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 289.10 მუხლის გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის და სანქციის სახედ შეეფარდა ჯარიმა საქონლის საბაჟო ღირებულების 100 პროცენტის - 36 371,15 ლარის ოდენობით, ასევე მოსარჩელეს საგადასახადო პასუხისმგებლობა დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 289.15 მუხლის გათვალისწინებული საგადასახადო სამართალდარღვევისთვის და სანქციის სახედ შეეფარდა ჯარიმა 1 000 ლარის ოდნეობით. საგადასახადო პასუხისმგებლობის დაკისრების შესახებ საბაჟო დეპარტამენტის ხსენებული ბრძანება მოსარჩელის მიერ გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 13.06.2017წ. №16004 ბრძანებით შპს „...-ს“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. დავების განხილვის საბჭოს 15.07.2017წ. გადაწყვეტილებით შპს „...-ს“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გასაჩივრებული იქნა მხოლოდ სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში, შესაბამისად საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს არ შეადგენს მოსარჩელის მიერ საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით საქართველოს საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადმოტანის საკითხთან დაკავშირებული გარემოებები და აღნიშნული სამართალდარღვევის გამო სანქციის შეფარდების მართლზომიერება (289.10 მუხ.). საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები შემოწმებას საჭიროებს მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვების გამო პირის სამართალდამრღვევად ცნობისა და შესაბამისი სანქციის შეფარდების თაობაზე (289.15 მუხ.) გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის შესახებ მოთხოვნის ნაწილში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო პასუხისმგებლობის საფუძველს საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი წარმოშობს. საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა (საგადასახადო კოდექსის 269.1 მუხ.). საქართველოს საბაჟო საზღვრის გადაკვეთასთან დაკავშირებულ საგადასახადო სანქციებს სადავო პერიოდში ითვალისწინებდა საგადასახადო კოდექსის 289-ე მუხლი (2019 წლის პირველი სექტემბრიდან საბაჟო კოდექსის ამოქმედებით საგადასახადო კოდექსიდან ამოღებული იქნა საბაჟო სფეროს მარეგულირებელი დებულებები, მათ შორის 289-ე მუხ.). მითითებული მუხლის მე-15 ნაწილის თანახმად საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვება, საბაჟო ზედამხედველობის ქვეშ მყოფი საქონლის გადატვირთვა ან გადმოტვირთვა იწვევდა პირის დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ №... ავიაზედდებულით გადმოზიდული საფოსტო გზავნილები განთავსდა შპს „...ის“ საბაჟო საწყობში. საბაჟო საწყობი თავის მხრივ საბაჟო კონტროლის ზონას წარმოადგენს (სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 231.5 მუხ., ამჟამად მოქმედი საბაჟო კოდექსის 29.2 მუხ. „დ“ ქვ.პ.). საბაჟო საწყობის საქმიანობის ნებართვის გაცემისა და საქმიანობის წესს სადავო პერიოდში განსაზღვრავდა საქართველოს მთავრობის 14.09.2015წ. №471 დადგენილებით დამტკიცებული ინსტრუქცია (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 16.09.2019წ. №455 დადგენილებით). მითითებული ინსტრუქციის თანახმად საბაჟო საწყობი წარმოადგენდა საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე არსებულ, ტერიტორიულად განცალკევებულ შენობა-ნაგებობების ან/და მიწის ნაკვეთისაგან შემდგარ ტერიტორიას, რომელიც უნდა ყოფილიყო ერთიანი და შემოსაზღვრული (მე-2 მუხ. „დ“ ქვ.პ.), საბაჟო საწყობის საქმიანობის ნებართვის მფლობელი ვალდებული იყო საბაჟო საწყობი მოეწყო ისე, რომ გამორიცხულიყო საქონლის, სატრანსპორტო საშუალების შემოტანა ან/და გატანა კონტროლის გვერდის ავლით და დაცული ყოფილიყო საბაჟო საწყობში შენახვის სათანადო პირობები (მე-8 მუხ. „დ“ ქვ.პ.). დეკლარირებული მონაცემების სისწორის დადგენის მიზნით საბაჟო კონტროლი ხორციელდებოდა საბაჟო კონტროლის ზონაში, რომელიც საქართველოს საბაჟო ტერიტორიის ნაწილია (სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 214.1 მუხ.). საბაჟო კონტროლის ფორმებად მიიჩნეოდა დოკუმენტებისა და მონაცემების შემოწმება, ზეპირი გამოკითხვა, საქონლის, სატრანსპორტო საშუალებისა და ტერიტორიის დათვალიერება, საქონლის გაშვების შემდგომი შემოწმება და სხვ. (214.3 მუხ.), ამდენად საბაჟო კონტროლის ზონიდან, მით უმეტეს საბაჟო საწყობიდან საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის გატანის ფაქტის დადგენა სათანადო დასაბუთებას საჭიროებს, ვინაიდან საწყობის საქმიანობის წესებითა და კანონით დადგენილი საბაჟო კონტროლის ფორმებით მაქსიმალურად გამოირიცხება საწყობიდან საქონლის გატანა საგადასახადო ორგანოს მიერ საქონლის გატანის თაობაზე ინფორმაციის ფლობის გარეშე. სადავო პერიოდში მოქმედი საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 26.07.2012წ. №290 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ“ ინსტრუქციის 46-ე მუხლის თანახმად საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი საფოსტო გზავნილები (ელექტრონული შესყიდვის გზით შეძენილი საქონლის გარდა) საგადასახადო ორგანოს წარედგინებოდა გადამზიდველის მიერ მომზადებული საფოსტო გზავნილების ნუსხებით, აღნიშნული ნუსხები საფოსტო გზავნილების საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანიდან არა უგვიანეს 3 სამუშაო დღისა, გადამზიდველის მიერ რეგისტრირდებოდა მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა „...-ში“, შემოსავლების სამსახურის ვებგვერდის (...) საშუალებით, ხოლო ამობეჭდილი და გადამზიდველის მიერ დამოწმებული ეგზემპლარი წარედგინებოდა გაფორმების ორგანოს (ინსტრუქციის 46.1 მუხ., 46.1¹ მუხ.). საწყობიდან საქონლის გატანისას საგადასახადო ორგანოს წარედგინებოდა სასაქონლო საბაჟო დეკლარაცია ან საგადასახადო ორგანოსთვის მისაღები სხვა დოკუმენტი (ინსტრუქციის 66.1 მუხ.). დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიერ საბაჟო საწყობიდან საფოსტო გზავნილები გატანილი იქნა სხვა საფოსტო გზავნილებზე წარდგენილი, ასევე საბაჟოს მონაცემთა ბაზაში დაურეგისტრირებელი ნუსხების მეშვეობით, შესაბამისად მოსარჩელემ საქართველოს საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადმოტანა განახორციელა სხვა დოკუმენტების გამოყენებით. კასატორები მიუთითებენ, რომ ადგილი ჰქონდა არა მხოლოდ საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით საქონლის გადმოტანას (289.10 მუხ.), არამედ აგრეთვე სახეზეა საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე საქონლის მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვება (289.15 მუხ.). საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმეში დაცული მასალებითა და საქმეზე დადგენილი გარემოებებით არ დგინდება მოსარჩელის მიერ სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 289.15 მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი. მითითებული ნორმით გათვალისწინებულ სამართალდარღვევად პირის ქმედების დაკვალიფიცირების საფუძველს ქმნის საქონლის მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვება საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე. აღნიშნული გულისხმობს საბაჟო დეკლარაციის, საფოსტო გზავნილების ნუსხის ან საგადასახადო ორგანოსთვის მისაღები სხვა რაიმე დოკუმენტის წარდგენის გარეშე საქონლის მიერ საბაჟო კონტროლის ზონის დატოვებას. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ საქონელი საბაჟო საწყობიდან გატანილი იქნა საფოსტო გზავნილების ნუსხების გამოყენებით. საფოსტო გზავნილებთან შეუსაბამო ნუსხების საგადასახადო ორგანოსთვის წარდგენა და პროცედურების დარღვევით (სხვა დოკუმენტების გამოყენებით) საქონლის საბაჟო საწყობიდან გასატანად უფლებამოსილი ორგანოსგან „თანხმობის“ მოპოვება აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის შემადგენლობას არ ქმნის, ამასთან სხვა დოკუმენტების გამოყენებით საბაჟო კონტროლის გვერდის ავლით საფოსტო გზავნილების გადმოტანის გამო მოსარჩელე უკვე მიჩნეული იქნა სამართალდარღვევად სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 289.10 მუხლის საფუძველზე, აღნიშნულ ნაწილში სადავო აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე უარის თქმის შესახებ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში. საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გასაჩივრებულ აქტებში აგრეთვე მიეთითა, რომ შპს „...-ს“ საქონელი არ გადმოუტანია საბაჟო კონტროლისგან მალულად, ამასთან საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 06.02.2017წ. წერილის თანახმად კომპანიის ხელმძღვანელი პირების მიერ სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნები არ გამოკვეთილა. საგადასახადო კოდექსის 270.3 მუხლის თანახმად ერთი და იმავე საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს არ შეიძლება დაეკისროს სხვადასხვა პასუხისმგებლობა ან განმეორებით დაეკისროს პასუხისმგებლობა, შესაბამისად ერთი და იმავე ქმედებისთვის დაუშვებელია სხვადასხვა საგადასახადო სანქციის დაწესება. კასატორებმა ვერ უზრუნველყვეს იმ გარემოების მტკიცება, რომ მოსარჩელემ საბაჟო კონტროლის ზონიდან საქონლის გატანა საგადასახადო ორგანოს თანხმობის გარეშე განახორციელა. მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა არა თანხმობის გარეშე, არამედ სხვა დოკუმენტების გამოყენებით საფოსტო გზავნილების გადმოტანას, რომლის გამოც მოსარჩელე მიჩნეული იქნა სამართალდარღვევად და შეეფარდა საგადასახადო კოდექსის 289.10 მუხლით გათვალისწინებული სანქცია, ამასთან საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირისთვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო იმის შესახებ, რომ №...ავიაზედდებულით გადმოზიდული საქონლის საბაჟო საწყობიდან გატანა ხორციელდებოდა სხვა საფოსტო გზავნილებზე უკვე წარდგენილი და დაურეგისტრირებელი ნუსხების მეშვეობით. სსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების მიხედვით, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივების უარმყოფელ სამართლებრივად დასაბუთებულ არგუმენტაციას. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო საჩივრები არ შეიცავს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების თუ მათი სამართლებრივი შეფასების უსწორობის სათანადო დასაბუთებას, წარმოდგენილი არ არის დასაბუთებული და დასაშვები პრეტენზიები (შედავება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სანსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 07.04.2021წ. გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: თ. ოქროპირიძე

გ. გოგიაშვილი