საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-422(კ-24) 10 დეკემბერი, 2025 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გენადი მაკარიძე, გიზო უბილავა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი. ნ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 სექტემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური; მესამე პირი (სასკ 16.2) - ერთობლივი საქმიანობა (ამხანაგობა) ,,...“).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2016 წლის 28 მარტს ი. ნ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტარციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ. მოთხოვნათა და მოპასუხეთა წრის დაზუსტების შემდეგ, მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 აპრილის №116 განკარგულების, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 ბრძანების, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 17 ნოემბრის №1-2214 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობა) „...“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ი. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ნ-ემ. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით ი. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მათი სამართლებრივი შეფასება და აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 15 ივნისის №184658 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (ნაკვ. №...)-ში ი. ნ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე, ინდივიდუალური ერთბინიანი საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი; გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2012 წლის 15 ივნისიდან 2013 წლის დეკემბრის ჩათვლით.

საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (საკადასტრო კოდი №...; დაზუსტებული ფართობი 548 კვ.მ) მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებული იყო ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „...“ საკუთრების უფლება.

ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 05 მარტის №10 სხდომის ოქმის საფუძველზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 აპრილის №116 განკარგულებით შეთანხმდა ქალაქ თბილისში, ვაკის რაიონში, ...ას, ...ისა და ...ის ქუჩების მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის კორექტირებული პროექტი. მოცემული პროექტის თანახმად შეიცვალა გრგ-ს ქალაქმშენებლობითი პარამეტრები, კერძოდ: ა) კ1 - 0.4-დან გაიზარდა 0,5-მდე, ხოლო კ2 პარამეტრი 1,3-დან გაიზარდა 2,1-მდე; ბ) შეიცვალა უძრავ ნივთებთან მისასვლელი გზების სქემა; გ) 2007 წლის 18 იანვრის №20/42 ბრძანებით შეთანხმებული განაშენიანების რეგულირების გეგმა გაიყო 2 ნაწილად და 11 ერთეული მიწის ნაკვეთი გამოეყო ძირითად გეგმას; დ) ცალკეულ მიწის ნაკვეთებს მოეხსნა ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის სტატუსი.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 05 ნოემბრის №2280063 ბრძანების თანახმად, გაიცა ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (საკადასტრო კოდი №...) დ. ქ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე შეთანხმებული კორექტირებული განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე დამუშავებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის (სექტორი 2) შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტის საფუძველზე მშენებლობის ნებართვა და გაცემულად ჩაითვალა სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2015 წლის 5 ნოემბრიდან 2017 წლის 5 მაისის ჩათვლით.

2016 წლის 4 აპრილს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას №118411/15 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ი. ნ-ის წარმომადგენელმა და მოითხოვა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანებების ბათილად ცნობა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 17 ნოემბრის №1-2214 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ი. ნ-ის წარმომადგენლის №118411/15 ადმინისტრაციული საჩივარი. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 ბრძანება „4-1“ ფასადის „3-2“ ღერძებში +16.5 ნიშნულზე ღიობის მოწყობის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც მხარე აღიჭურვა „4-1“ ფასადის „3-2“ ღერძებში +16.5 ნიშნულზე ღიობის მოწყობის უფლებით. ძალაში დარჩა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის ბრძანებები დანარჩენ ნაწილში.

სასამართლოს შეფასებით, მართალია მოსარჩელე მიუთითებდა მისი ინტერესების დაზიანებაზე და ქონების გაუფასურებაზე, თუმცა ი. ნ-ის სარჩელი იყო უსაფუძვლო, რადგან ადგილი არ ჰქონდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლით გათვალისწინებულ აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობას - კანონის დარღვევას, გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებში ასახული კონკრეტული ურთიერთობის მოწესრიგება შეესაბამებოდა მათი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდიოდა მოცემული ურთიერთობის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან, რის გამოც სასარჩელო მოთხოვნები უსაფუძვლო იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ნ-ემ. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო აქტები უკანონოა როგორც ფორმალური, ასევე მატერიალური კუთხით. აქტის დასაბუთების ვალდებულების განსაკუთრებით მაღალი ხარისხი საჭიროა იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციის ფარგლებში. წერილობით დასაბუთებაში მითითებული უნდა იყოს ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, რასაც, კასატორის შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, ადგილი არ ჰქონია. კასატორს მიაჩნია, რომ განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს №10-ე სხდომის ოქმის (05/03/2015 წ.) საფუძველზე, შეუძლებელია დადგინდეს განხილული იქნა თუ არა შემდეგი საკითხები: თუ რა გავლენა შეიძლება იქონიოს პარამეტრების გადაჭარბებამ მითითებულ მისამართზე და უბანში; გათვალისწინებული იქნა თუ არა ზონის სტატუსი, მოსახლეობის ინტერესები, ქუჩის საინჟინრო ინფრასტრუქტურა და მისი გამტარიანობა, დასახლების სიმჭიდროვე და სხვა გარემოებები.

კასატორის მითითებით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სამართლის იმ ნორმებს უნდა შეესაბამებოდეს, რომელთა აღსრულებასაც ის ახდენს. ის არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს ქვეყანაში მოქმედი სამართლის სხვა ნორმებსა და კონსტიტუციის ძირითად პრინციპებს. ამასთან, ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის უფლებამოსილება, რამდენადაც ის საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე და მის შესასრულებლად გამოიცემა, უნდა გამომდინარეობდეს თვით ამ სამართლებრივი აქტიდან. კასატორის განმარტებით, აქტის მატერიალურ კანონიერებას ზემოაღნიშნულ გარემოებათა ერთობლიობა ქმნის, ხოლო ასეთის არარსებობა მისი გაუქმების (ბათილად ცნობა, ძალადაკარგულად გამოცხადება) საფუძველია.

მიუხედავად იმისა, რომ კოეფიციენტის გაზრდის საკითხზე გადაწყვეტილების მიღება თბილისის მერის დისკრეციულ უფლებამოსილებათა რიგს განეკუთვნება, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ კანონით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება უნდა განახორციელოს კანონით დადგენილ ფარგლებში. კასატორის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში ასეთ ფარგლებს წარმოადგენს ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები, რომელიც ითვალისწინებს კოეფიციენტების გადამეტების შესაძლებლობას, მხოლოდ გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში და ყოველი კონკრეტული შემთხვევა საჭიროებს შესაბამის დასაბუთებას, რაც კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებულ განკარგულებაში არ არის დასაბუთებული.

მოცემულ შემთხვევაში, წარმოდგენილი დოკუმენტების საფუძველზე ირკვევა, რომ თბილისში, ...ის და ...ის ქუჩის მიმდებარე ტერიტორიაზე მრავალბინიანი სახლის მშენებლობისას განაშენიანების კოეფიციენტისა და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის გაზრდა არსებით ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს, რაც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 ივლისის განჩინებით (მოსამართლე - ნუგზარ სხირტლაძე) საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი. ნ-ის საკასაციო საჩივარი.

ამასთან, მოსამართლე - ნუგზარ სხირლტაძის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის გამო, 2025 წლის 1 სექტემბერს ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული საქმე ელექტრონული პროგრამის მეშვეობით განაწილდა მოსამართლე - ქეთევან ცინცაძეზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა თანახმად, ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2012 წლის 15 ივნისის №184658 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (ნაკვ. №...)-ში ი. ნ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე, ინდივიდუალური ერთბინიანი საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი; გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2012 წლის 15 ივნისიდან 2013 წლის დეკემბრის ჩათვლით.

საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (საკადასტრო კოდი №...; დაზუსტებული ფართობი 548 კვ.მ) მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებული იყო ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „...“ საკუთრების უფლება.

ქალაქ თბილისის მერის 2013 წლის 3 ივნისის №1073 განკარგულებით დამტკიცდა ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი №...) განაშენიანების რეგულირების გეგმის კორექტირებული პროექტი შეთანხმებაზე კ1=0,4, კ2=1,3 ფარგლებში.

ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 05 მარტის №10 სხდომის ოქმის საფუძველზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 აპრილის №116 განკარგულებით შეთანხმდა ქალაქ თბილისში, ვაკის რაიონში, ...ას, ...ისა და ...ის ქუჩების მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის კორექტირებული პროექტი. მოცემული პროექტის თანახმად შეიცვალა გრგ-ს ქალაქმშენებლობითი პარამეტრები, კერძოდ: ა) კ1 - 0.4-დან გაიზარდა 0,5-მდე, ხოლო კ2 პარამეტრი 1,3-დან გაიზარდა 2,1-მდე; ბ) შეიცვალა უძრავ ნივთებთან მისასვლელი გზების სქემა; გ) 2007 წლის 18 იანვრის №20/42 ბრძანებით შეთანხმებული განაშენიანების რეგულირების გეგმა გაიყო 2 ნაწილად და 11 ერთეული მიწის ნაკვეთი გამოეყო ძირითად გეგმას; დ) ცალკეულ მიწის ნაკვეთებს მოეხსნა ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის სტატუსი.

ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 07 სექტემბრის №2177394 ბრძანების თანახმად, შეთანხმდა ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (საკადასტრო კოდი №...) დ. ქ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე შეთანხმებული კორექტირებული განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე დამუშავებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის (სექტორი 2) არქიტექტურული პროექტი.

ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 05 ნოემბრის №2280063 ბრძანების თანახმად, გაიცა ქალაქ თბილისში, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ (საკადასტრო კოდი №...) დ. ქ-ის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე შეთანხმებული კორექტირებული განაშენიანების რეგულირების გეგმის საფუძველზე დამუშავებული მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის (სექტორი 2) შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტის საფუძველზე მშენებლობის ნებართვა და გაცემულად ჩაითვალა სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2015 წლის 5 ნოემბრიდან 2017 წლის 5 მაისის ჩათვლით.

2016 წლის 4 აპრილს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას №118411/15 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ი. ნ-ის წარმომადგენელმა და მოითხოვა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანებების ბათილად ცნობა. სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 17 ნოემბრის №1-2214 ბრძანებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ი. ნ-ის წარმომადგენლის №118411/15 ადმინისტრაციული საჩივარი. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 ბრძანება „4-1“ ფასადის „3-2“ ღერძებში +16.5 ნიშნულზე ღიობის მოწყობის ნაწილში; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც მხარე აღიჭურვა „4-1“ ფასადის „3-2“ ღერძებში +16.5 ნიშნულზე ღიობის მოწყობის უფლებით. დანარჩენ ნაწილში ძალაში დარჩა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის ბრძანებები.

შპს „ა...ას“ 2016 წლის 28 მარტის დასკვნის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის და ...ის ქუჩის მიმდებარედ, შავი კარკასის დონეზე აშენებული 350.63 კვ.მეტრი საცხოვრებელი სახლის (საკადასტრო კოდი ...) საბაზრო ფასი 2016 წლის 28 მარტის მდგომარეობით შეადგენდა 245 440 აშშ დოლარს, კურსით ეროვნულ ვალუტაში 578 625 ლარს; ქ. თბილისში, ...ის და ...ის ქუჩის მიმდებარედ განთავსებული ი. ნ-ის 350.63 კვ. მეტრი საცხოვრებელი სახლის შავი კარკასის დონე მიმდებარედ (გასწვრივ; მიბჯენით), სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან (საკადასტრო კოდი: ...), მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობის გამო, რომელიც მთლიანად ფარავდა ი. ნ-ის საცხოვრებელ სახლს სიგრძეში და სიმაღლეში, მისი საბაზრო ფასი მცირდებოდა მიახლოებით 50%-ით და შეადგენდა 122 720 აშშ დოლარს, ექვივალენტი კურსით ეროვნულ ვალუტაში - 289 312 ლარს; ქ. თბილისში, ...ის და ...ის ქუჩის მიმდებარედ ი. ნ-ის საცხოვრებელი სახლის მიმდებარედ (გასწვრივ, მიბჯენით), სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან (საკადასტრო კოდი: ...), მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობის გამო ი. ნ-ისათვის მიყენებული ზარალის ოდენობა შეადგენდა 122 720 აშშ დოლარს, ექვივალენტი კურსით ეროვნულ ვალუტაში - 289 312 ლარს.

ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2016 წლის 24 ნოემბრის №006930016 დასკვნის თანახმად, თბილისში, ...ის და ...ის მიმდებარედ მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის ვიზუალური დათვალიერებით, დაუმთავრებელია შენობის გადახურვა (არ არის დაგებული რუბეროიდის ბურული). შენობის გარე პერიმეტრი - დატოვებულია ღიად (არ არის დამონტაჟებული კარ-ფანჯარა). შენობა გარე პერიმეტრზე ნაწილობრივ მოპირკეთებულია ფილებით. კიბის უჯრედში თითქმის ყველა სართულზე კედლებზე, რომლებიც გალესილია გაჯით აღინიშნება სისველე, ლიფტის შახტში და გადახურვის ფილების ნაწილზე დგას წყალი, რის გამოც შეინიშნება ფილების გამოტუტვა. აღნიშნული დაზიანებები გამოწვეულია ატმოსფერული ნალექების ჩამოსვლით. თუ გავითვალისწინებთ, რომ იწყება ზამთრის პერიოდი და თუ შენობაში დაუყოვნებლივ არ აღიკვეთება ატმოსფერული ლექების ჩამოსვლა, გარემოს ზეგავლენით (წვიმა, თოვლი, ყინვა) მოსალოდნელია მონოლითური რკინაბეტონის ფილების, ძლიერი გამოტუტვა, ბეტონის დამცავი ფენის ჩამოშლა, არმატურის გაშიშვლება და კოროზია. ასევე შესაძლებელია მოსაპირკეთებელი ფილების აცვენა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, თუ შენობაში დაუყოვნებლივ არ აღიკვეთება ატმოსფერული ნალექების ჩამოსვლა, საჭირო გახდება შენობის ტექნიკური მდგომარეობის დეტალური გამოკვლევა და ამ მიზნით სპეციალურად დამუშავებული პროექტის საფუძველზე შენობის გამაგრება.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეზე კასატორის პირველ მოთხოვნას წარმოადგენდა - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 17 აპრილის №116 განკარგულების ბათილად ცნობა, რომლითაც შეთანხმდა ქალაქ თბილისში, ვაკის რაიონში, ...ას, ...ისა და ...ის ქუჩების მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის კორექტირებული პროექტი. მოცემული პროექტის თანახმად შეიცვალა გრგ-ს ქალაქმშენებლობითი პარამეტრები, კერძოდ: ა) კ1 - 0.4-დან გაიზარდა 0,5-მდე, ხოლო კ2 პარამეტრი 1,3-დან გაიზარდა 2,1-მდე; ბ) შეიცვალა უძრავ ნივთებთან მისასვლელი გზების სქემა; გ) 2007 წლის 18 იანვრის №20/42 ბრძანებით შეთანხმებული განაშენიანების რეგულირების გეგმა გაიყო 2 ნაწილად და 11 ერთეული მიწის ნაკვეთი გამოეყო ძირითად გეგმას; დ) ცალკეულ მიწის ნაკვეთებს მოეხსნა ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის სტატუსი.

ამასთან, დავის საგანს ასევე წარმოადგენს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 7 სექტემბრის №2177394 ბრძანების, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 5 ნოემბრის №2280063 ბრძანებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 17 ნოემბრის №1-2214 ბრძანების ბათილად ცნობა. აღნიშნული აქტებით შეთანხმდა საცხოვრებელი სახლის არქიტექტურული პროექტი, ამავე პროექტის შესაბამისად გაიცა მშენებლობის ნებართვა, ხოლო მოსარჩელე მხარის მიერ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. კასატორის განმარტებით, გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები უკანონოა და მის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს აყენებს არსებით ზიანს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილება (ძალადაკარგულია - საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით) მოიცავს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს. კერძოდ, არეგულირებს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს (მუხლი 1.1). მოცემული დადგენილების მე-3 მუხლის 43-ე პუნქტის შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვა არის განსაკუთრებული იერარქიის ნებართვა, როგორც წესი, იყოფა სამ ურთიერთდამოკიდებულ, მაგრამ ადმინისტრაციული წარმოების თვალსაზრისით დამოუკიდებელ სტადიად: I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება); II სტადია – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება (არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმება); III სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემა. მოცემული დადგენილების თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა (მუხლი 36.1). დადგენილების 37-ე მუხლით კი განსაზღვრულია, რომ მშენებლობის ნებართვა გაიცემა სამ სტადიად, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და დადებითი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ შეუძლია ნებართვის მაძიებელს მოითხოვოს შემდგომი სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 27 მარტის №4-13 გადაწყვეტილებით (ძალადაკარგულია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 05/24/2016 № 14-39 დადგენილებით) დამტკიცებული ქ. თბილისის ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების 24-ე მუხლის 1-ლი - მე-3 პუნქტების თანახმად, 1. განაშენიანების კოეფიციენტისა და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტების მაქსიმალური მაჩვენებლები გადამეტებულ შეიძლება იყოს განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების საფუძველზე, თუ: ა) ამას მოითხოვს დედაქალაქის ქალაქმშენებლობითი და არქიტექტურული, აგრეთვე ქალაქის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) გადამეტება წონასწორდება ან კომპენსირდება გარკვეული ზომებით, რომელთა გატარება უზრუნველყოფს ჯანსაღი საცხოვრებელი და სამუშაო პირობების მოთხოვნების შელახვისა და გარემოზე არახელსაყრელი ზემოქმედების თავიდან აცილებას, სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები. 2. ცალკეულ შემთხვევებში, როდესაც სამშენებლო ნაგებობების სიმაღლის ან სართულიანობის მაჩვენებლების განსაზღვრის საფუძველს წარმოადგენს არსებული განაშენიანების შესაბამის პარამეტრებთან გათანაბრება, დასაშვებია ტერიტორიის განაშენიანების ინტენსივობის ამ რეგლამენტით განსაზღვრული კოეფიციენტის ზღვრული მაჩვენებლის გადამეტების ამ წესებით განსაზღვრული წესით განხილვა. (სპეციალური შეთანხმება) 3. ცალკეულ შემთხვევებში, როდესაც სამშენებლო ნაგებობის მშენებლობა გამართლებულია დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებულ მიზეზებთან (სოციალური, ეკონომიკური, კულტურული და ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით), დასაშვებია კოეფიციენტის (ტერიტორიის განაშენიანებისა (კ-1) და განაშენიანების ინტენსივობის (კ-2)) ზღვრული მაჩვენებლის გადამეტება, შესაბამისი ქალაქგეგმარებითი პროექტის, მშენებლობის ნებართვის გამცემის შესაბამისი სამსახურის და ქ. თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების საკითხთა საბჭოს დასკვნის საფუძველზე.

საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 15 იანვრის №59 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის - „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების“ მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების შემდგომი დახვეწისა და ეფექტური ფუნქციონირების მიზნით, ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელ ორგანოსთან და მისი გადაწყვეტილებით შესაძლებელია, შეიქმნას სათათბირო ორგანო - „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭო“. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის ქვეპუნქტის მიხედვით კი, საბჭოს კომპეტენციათა სფეროს შესაძლებელია განეკუთვნებოდეს: ა) მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოებისთვის დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხებში რეგულარული მოხსენებების მომზადება და კონსულტაციების გაწევა; ბ) ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტების შემუშავების, განხილვისა და დამტკიცების პროცესების საჯაროობის მიზნით, საზოგადოებრივი ინფორმირების სამუშაოებისა და განხილვების ორგანიზება მუნიციპალიტეტის გამგეობის (მერიის) შესაბამის სამსახურთან ერთად; გ) დასახლებათა ტერიტორიის გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხების თაობაზე წინადადებების, შენიშვნების და საჩივრების განხილვა; დ) ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტების გეგმარებითი დავალებების გაცემის თაობაზე მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანოების გადაწყვეტილებათა მომზადება; ე) მიწათსარგებლობის უფლებრივი ზონირების რუკების დამტკიცებისათვის საკრებულოების გადაწყვეტილებათა პროექტების მომზადება მუნიციპალიტეტის გამგეობის (მერიის) შესაბამის სამსახურთან ერთად; ვ) ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტების ან მათი ნაწილების დამტკიცების თაობაზე მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანოების გადაწყვეტილებების და/ან დასკვნების პროექტების მომზადება; ზ) სპეციალური ზონალური შეთანხმებისათვის მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანოს გადაწყვეტილების პროექტის მომზადება.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს დებულება დამტკიცებულია - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 5 დეკემბრის №16-32 დადგენილებით (ძალადაკარგულია - 22.12.17 №7-13).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენებისას აუცილებელია, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ხელმძღვანელობდეს კანონმდებლობით დადგენილი მიზნებისა და პრინციპების შესაბამისად, თანაზომიერებისა და კანონიერების პრინციპის დაცვით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, სადავო პერიოდში მოქმედ „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონზე (ძალადაკარგულია - 20.07.2018, №3213) და განმარტავს, რომ აღნიშნული კანონი ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და მოსახლეობის ჯანსაღი და უსაფრთხო საცხოვრებელი და სამოღვაწეო გარემოთი უზრუნველყოფის მიზნით, არეგულირებდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესს, მათ შორის, განსახლების, დასახლებათა, ინფრასტრუქტურის განვითარებას, კულტურული მემკვიდრეობისა და გარემოს დაცვის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, და ადგენდა ამ სფეროში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების, ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებებსა და მოვალეობებს. ეს კანონი ადგენდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საგანს, პრინციპებს, პრიორიტეტებს, მიზნებსა და ამოცანებს, სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და დაგეგმვის დოკუმენტების ფორმებსა და როლს საქართველოს ტერიტორიის განვითარებასა და განაშენიანებაში (მუხლი 1).

მოცემული კანონის მე-6 მუხლის 1-3 პუნქტების შესაბამისად (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია), სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის სფეროში საჯარო ინტერესებს განეკუთვნებოდა: ქვეყნის დასახლებებისა და დასახლებათაშორისი ტერიტორიების მდგრადი და უსაფრთხო განვითარების პირობების უზრუნველყოფა, საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ფუნქციონირება, ბუნებრივი რესურსების, კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის, სარეკრეაციო ტერიტორიების შენარჩუნება და განვითარება. თუ სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის ღონისძიებები ეწინააღმდეგებოდა საჯარო ინტერესებს, უნდა დასმულიყო მათი შეწყვეტის საკითხი. სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის სფეროში კერძო ინტერესებს განეკუთვნებოდა: ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა ინტერესები, დაკავშირებული მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ობიექტების) სივრცით-ტერიტორიულ დაგეგმვასთან და განვითარებასთან, ჯანსაღ და უსაფრთხო გარემოში არსებობასთან. სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის სფეროში ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა საქმიანობა შეიძლება შეზღუდულიყო იმ შემთხვევაში, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონმდებლობას, საჯარო ინტერესებს, ხელყოფდა სხვათა უფლებებს. სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესში საჯარო და კერძო ინტერესების შეთანხმებას უზრუნველყოფდნენ საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე განმარტავს, რომ ქალაქთმშენებლობითი დაგეგმვა არის მდგრადი განვითარების პრინციპებისა და კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის პრინციპების საფუძველზე ადამიანის ცხოვრების, საქმიანობისა და რეკრეაციისათვის ღირსეული, ჯანსაღი და უსაფრთხო გარემოს შექმნის მიზნით დასახლებებისა და სხვადასხვა ტიპის ტერიტორიებისთვის ქალაქთმშენებლობითი გეგმის შემუშავების პროცესი. ქალაქთმშენებლობითი ზონირება კი ნიშნავს დასახლებული ტერიტორიის დაგეგმარებას ფუნქციური ზონების განსაზღვრისა და განაშენიანების რეგულირების პარამეტრების დადგენის მიზნით. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიწის ნაკვეთ(ებ)ისათვის მიწათსარგებლობის კონკრეტული უფლებრივი ზონირების და განაშენიანების პირობების განსაზღვრისას აუცილებელია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ქალაქგანვითარებადი საკითხების კომპლექსური შეფასება და საპროექტო მიწის ნაკვეთ(ებ)ის მიმდებარე ტერიტორიის განაშენიანების თავისებურებისა და მოწყობის საფუძვლიანი შესწავლა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცა ქალაქ თბილისის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს 2015 წლის 05 მარტის №10 სხდომის ოქმის საფუძველზე, რომლითაც გაიცა თანხმობა ქალაქ თბილისში, ვაკის რაიონში, ...ას, ...ისა და ...ის ქუჩის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე, საცხოვრებელი კომპლექსის განაშენიანების რეგულირების გეგმის კორექტირებული პროექტის შეთანხმებაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა, დისკრეციული უფლებამოსილების საფუძველზე, კომისიის მიერ კოლეგიური წესით. მოცემული აქტის საფუძველზე კი შემდგომში, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ, შეთანხმებულ იქნა კონკრეტული სამშენებლო პროექტი და გაიცა მშენებლობის ნებართვა.

კასატორის, მიერ წარმოდგენილ პოზიციაში არ არის დასაბუთებული და ბუნდოვანია, რატომ მოდიოდა ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები წინააღმდეგობაში ნაკვეთის მიმდებარე ტერიტორიის განაშენიანების თავისებურებებთან, საზოგადოებრივ ინტერესებთან. მხოლოდ ის გარემოება, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ კასატორს განთავსებული ჰქონდა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლი, ვერ გამორიცხავს დაინტერესებული პირების მიერ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ ინტენსიურ განვითარების შესაძლებლობას, თუკი იგი წინააღმდეგობაში არ მოდის მომიჯნავედ, უახლოეს მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ გარემოში, ფუნქციურ ზონაში, დამკვიდრებულ განაშენიანების პირობებთან და არსებულ მდგომარეობასთან. საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილია, რომ მიმდებარე ტერიტორიაზე უკვე არსებობდა/მიმდინარეობდა მიწის ნაკვეთების აქტიური განვითარება მრავალბინიანი კორპუსებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ აქტის ბათილად ცნობის საკითხს აწესრიგებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

შეცილებითი სარჩელის განხილვის პირობებში, სასამართლოს მიერ აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლებს განსაზღვრავს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი კანონს ეწინააღმდეგება და ის პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს, ან უკანონოდ ზღუდავს მის უფლებას, სასამართლო ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანს გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ.

ამდენად, აქტის ბათილად ცნობისთვის აუცილებელი წინაპირობაა, რომ იგი ეწინააღმდეგებოდეს მოქმედ კანონმდებლობას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე საქმის განხილვის ფარგლებში, სასამართლოს შესაფასებელი საკითხია მხოლოდ აქტების შესაბამისობა მოქმედ კანონმდებლობასთან და არა მათი გამოცემის მიზანშეწონილობა, რადგან აღნიშნული საკითხი სცდება სასამართლოს კომპეტენციას და წარმოადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს მიხედულების ფარგლებს.

იმ პირობებში, როდესაც არ დასტურდება, სადავო ნორმატიული აქტების უკანონობა და მოსარჩელისთვის თანაზომიერების პრინციპის საწინააღმდეგოდ უფლების დარღვევა, მხოლოდ შესაძლო საზიანო ეკონომიკური შედეგის დადგომა, ვერ გახდება სადავო აქტების ბათილად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო პერიოდში, მიწის ნაკვეთის სამშენებლო პირობების დადგენის, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების მიზნიდან გამომდინარე, განაშენიანების ტერიტორიაზე არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, არ დგინდება ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან დისკრეციული უფლებამოსილების გადამეტება, არასწორი/თვითნებური გამოყენება. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა. ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, დ. კ-ს საკასაციო საჩივარზე 11/07/2024 წ. №9133 საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 სექტემბრის განჩინება;

3. დ. კ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11/07/2024 წ. №9133 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: გ. მაკარიძე

ბ. უბილავა