საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-433(2კ-24) 30 ოქტომბერი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) – ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოსარჩელე) – ლ. ქ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2021 წლის 19 ოქტომბერს ლ. ქ-მა სარჩელით, ხოლო 2021 წლის 26 ოქტომბერს დაზუსტებული სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილების და ლ. ქ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანების ბათილად ცნობა.

სარჩელის თანახმად, ლ. ქ-ის საკუთრებაში ირიცხება ავტოფარეხი შენობა №15 მდებარე: ქ. თბილისში, დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., კორპუსი 13. 2021 წლის 28 ივლისს მუნიციპალური ინსპექციის მიერ მიღებულ იქნა №001459 დადგენილება, რომლითაც ლ. ქ-ი დაჯარიმდა 8 000 ლარით და დაევალა უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხის დემონტაჟი. აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანებით.

მოსარჩელის მითითებით, მის მიერ დასახელებული ავტოფარეხი შეძენილ იქნა 2006-2007 წლებში, ხოლო ავტოფარეხის მშენებლობა განხორციელებული იყო დაახლოებით 2002-2003 წლებში, შესაბამისად ლ. ქ-ი არ წარმოადგენდა მშენებლობის განმახორციელებელ სუბიექტს. ამასთან, მოსარჩელემ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ სადავო უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მის საკუთრებად, რის გამოც ადმინისტრაციული ორგანო მოკლებული იყო შესაძლებლობას უძრავი ნივთის რეგისტრირებული მესაკუთრისთვის დაევალებინა ობიექტის დემონტაჟი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილება სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანება ლ. ქ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ქ. თბილისში ... ქ. №6-ში (ყოფილი ..., ... მ/რ, კორპ №13, ს/კ: ...) მდებარე კაპიტალური ავტოფარეხის (შენობა №15, ს/კ: ...) დემონტაჟის მესაკუთრისათვის დავალების ნაწილში; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილება სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანება ლ. ქ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ლ. ქ-ის დაჯარიმების ნაწილში დარჩა უცვლელი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილებით, ლ. ქ-ი საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისთვის დაჯარიმებულ იქნა 8 000 (რვა ათასი) ლარით, ქ. თბილისში, ... ქ. №6-ში (ყოფ. დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., კორპუსი 13) უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხისათვის (შენობა №15, ს/კ ...) და დაევალა აღნიშნული ავტოფარეხის დემონტაჟი. ლ. ქ-ს პასუხისმგებლობა დაეკისრა, როგორც სადავო ავტოფარეხის მესაკუთრეს, რამდენადაც ვერ დადგინდა მშენებლობის მწარმოებელი პირი.

სასამართლომ განმარტა, რომ როდესაც ცალსახად არ დგინდება სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელი პირი, კანონმდებლობა პასუხისმგებლობას სწორედ მესაკუთრეს აკისრებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ლ. ქ-ის დაჯარიმება სამშენებლო სამართალდარღვევისათვის განხორციელდა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ამდენად, შესაბამისი ფაქტობრივ-სამართლებრივი წინაპირობების არსებობის ფარგლებში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ლ. ქ-ის დაჯარიმების ნაწილში იყო კანონიერი.

რაც შეეხება უნებართვო დემონტაჟის დავალების საკითხს, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებებზე, რომ უნებართვოდ აშენებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის ნაწილში საქმის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენს სადავო შენობა-ნაგებობის სამართლებრივი მდგომარეობა და საქმეზე დადგენილი გარემოებები, რომლის თანახმად, ლ. ქ-მა უძრავი ქონება (ავტოფარეხი) შეიძინა მას შემდეგ, როდესაც სადავო ობიექტი უკვე აშენებული იყო, შეძენის შემდეგ (არაფორმალური ნასყიდობა) საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით აღირიცხა მის სახელზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე. ამასთან, სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის „ლეგიტიმური მოლოდინი“ მოპოვებული საკუთრების უფლების მიმართ, ემყარებოდა საკანონმდებლო დანაწესს - საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლს, რომლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ლ. ქ-ისათვის, უკანონოდ შექმნილი საკუთრების ობიექტის პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის ვალდებულების დაკისრების საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ქ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ლ. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილების მე-3 პუნქტი და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ლ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილება დაჯარიმების ნაწილში და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციას დაევალა ლ. ქ-ის დაჯარიმებასთან მიმართებაში, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, წინამდებარე გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის კანონით დადგენილ ერთ თვიან ვადაში; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანება ლ. ქ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ლ. ქ-ის დაჯარიმების ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ კაპიტალური ავტოფარეხი აშენებულია შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გარეშე, რაც კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით წარმოადგენს დამრღვევზე შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ქ-ი დაჯარიმდა არა როგორც უკანონო მშენებლობის განმახორციელებელი, არამედ როგორც უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხის მესაკუთრე და აღნიშნა, რომ მართალია სამშენებლო სამართალდარღვევის დენადი ხასიათის გათვალისწინებით, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი ითვალისწინებს უძრავი ნივთის მესაკუთრისათვის, უნებართვო მშენებლობის გამო პასუხისმგებლობის დაკისრებას, თუმცა აღნიშნული დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაუდგენელია მშენებლობის უშუალოდ მწარმოებელი პირი. სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციულ ორგანოებს სათანადოდ არ გამოუკვლევიათ და არ დაუდგენიათ უნებართვო მშენებლობის განმახორციელებელი პირის ვინაობა, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე ადმინისტრაციული წარმოებისას აკონკრეტებდა იმ პირთა ვინაობას, რომლებიც იყვნენ ავტოფარეხის წინა მფლობელები.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილება მოსარჩელის დაჯარიმების ნაწილში გამოცემული იყო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე და იკვეთებოდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4-ე მუხლის საფუძველზე, დაჯარიმების ნაწილში, გასაჩივრებული დადგენილების, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის და მოპასუხისთვის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების საფუძვლები. ამასთან, სააპელაციო პალატის მითითებით, ამ პირობებში, ასევე სახეზე იყო ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანების - ჯარიმის ნაწილშიც ბათილად ცნობის საფუძველი.

რაც შეეხება სადავო აქტების კანონიერების საკითხს ლ. ქ-ისთვის ავტოფარეხის დემონტაჟის დავალების ნაწილში, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლო მსჯელობა და მიიჩნია, რომ დასახელებულ ნაწილში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე ემყარებოდა საკანონმდებლო დანაწესს - საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით, რომელიც აღიარებულია არა მხოლოდ ეროვნული, არამედ საერთაშორისო აქტებითაც.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის №ბს-160(კ-19) და №ბს-859(კ-20) განჩინებებზე, აგრეთვე „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილების 39-ე მუხლის მე-16 და მე-18 პუნქტებზე მითითებით აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქალაქო და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოებმა დაადგინეს, რომ ავტოფარეხი აშენებული იყო შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გარეშე, შესაბამისად შენობა-ნაგებობა ფორმალურად არალეგალურია, ხოლო იქიდან გამომდინარე, რომ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების დამტკიცების შესახებ“ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილების 39-ე მუხლის მე-16 პუნქტის თანახმად მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების მიწის ნაკვეთის საზღვრებში აკრძალულია ავტოსატრანსპორტო საშუალების შენახვისათვის განკუთვნილი შენობა-ნაგებობების მშენებლობა, ეს ნიშნავს რომ ავტოფარეხი, როგორც დაუშვებელი ფუნქციური დანიშნულების შენობა-ნაგებობა ვერ მოექცევა მატერიალური კანონიერების ჩარჩოებში. ამასთან, კასატორის მითითებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტების თანახმად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე საკუთრების უფლების მოპოვების ფაქტი გამორიცხავს ლ. ქ-ის კეთილსინდისიერ შემძენად ყოფნის ფაქტს, შესაბამისად სასამართლოების მიერ ასეთი შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის დავალების ნაწილში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 2 ივლისის №001459 დადგენილების ბათილად ცნობა იყო უკანონო.

რაც შეეხება სადავო აქტის კანონიერებას დაჯარიმების ნაწილში, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლოს მხრიდან არასწორად იქნა გამოყენებული საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლი და აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მართალია ლ. ქ-ი აკონკრეტებდა წინა მფლობელების ვინაობას, თუმცა ვერ ასახელებდა კონკრეტულ საიდენტიფიკაციო მონაცემებს, რაც შესაძლებლობას მისცემდა ადმინისტრაციულ ორგანოს მოეძიებინა კონკრეტული პირები და გამოეკითხა ისინი. ამდენად, კასატორი უკანონოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა მოახდინოს ხელახალი წარმოების ჩატარებისას მოწმეთა გამოკითხვა სამშენებლო სამუშაოების განმახორციელებელი პირის დასადგენად, რადგან ამის ვალდებულება ინსპექციის მითითებით, სასამართლოს გააჩნდა, რაც მას არ განუხორციელებია.

კასატორი - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 122-ე მუხლზე, ასევე საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2 და მე-9 მუხლებზე მითითებით აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ავტოფარეხი არსებობდა 2005 წლის მდგომარეობით. შესაბამისად, აღნიშნული ქმედების (მშენებლობის) კანონიერების შესაფასებლად სამშენებლო საქმიანობის სფეროში სწორედ 2005 წლისათვის მოქმედი კანონმდებლობა უნდა იქნეს გამოყენებული. ამდენად, კასატორი 2005 წელს მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140 დადგენილების მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტსა და საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის მე-3 მუხლის ჰ¹⁸ ქვეპუნქტზე მითითებით განმარტავს, რომ სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების საფუძვლად 2005 წელს მოქმედი კანონმდებლობა იმპერატიულად მიიჩნევდა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის არსებობას. ამდენად, პირი, რომელიც გეგმავდა მშენებლობის განხორციელებას, ვალდებული იყო სამშენებლო სამუშაოები წარემართა ზემოხსენებული დადგენილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით, წინააღმდეგ შემთხვევაში დარღვევის გამოვლენისას უნებართვო მშენებლობის სახით ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას.

ამასთან, კასატორი დადგენილად მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, აშენებულია კაპიტალური ავტოფარეხი, რომელსაც ესაჭიროებოდა შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული მშენებლობის ნებართვა, რაც საქმეში წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, ზემოხსენებული სამშენებლო სამუშაოების სამშენებლო დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელება მიუთითებდა მათ უნებართვო ხასიათზე, რაც მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, წარმოადგენს დამრღვევზე შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს.

გარდა ამისა, კასატორმა ყურადღება გაამახვილა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ვინაიდან უტყუარად ვერ იქნა დადგენილი სადავო დადგენილებაში მითითებული მშენებლობის მწარმოებელი პირი, მოსარჩელეს პასუხისმგებლობა დაეკისრა, როგორც უძრავი ნივთის მესაკუთრეს. ადმინისტრაციული ორგანო ასევე განმარტავს, რომ მესაკუთრისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი მაშინ არის სახეზე, როდესაც იგი მისთვის დადგენილ ვადაში არ ასრულებს მითითებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ აღმოფხვრის ამავე დოკუმენტით დაფიქსირებულ დარღვევებს. ამგვარ შემთხვევაში, მესაკუთრე, მართალია, არ წარმოადგენს უნებართვო სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელ პირს, მაგრამ მის ვალდებულებას ამავდროულად წარმოადგენს, უზრუნველყოს სამშენებლო სფეროში კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების სრული დაცვა. შესაბამისად, მისსავე მოვალეობაში შედის სამშენებლო საქმიანობის მომწესრიგებელი ნორმებითა და სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, რაც გამოხატულ უნდა იქნეს ზედამხედველობის ორგანოს მიერ გაცემული მითითების შესრულებასა და მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე არსებული დარღვევების გამოსწორებაში.

მერიამ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 125-ე მუხლის მე-4 ნაწილსა და 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე მითითებით განმარტა, რომ ჯარიმის დაკისრებასთან ერთად უნებართვო ობიექტის დემონტაჟის დავალება წარმოადგენდა მუნიციპალური ინსპექციის კანონით მინიჭებულ უფლებამოსილებას და ის გამომდინარეობდა სამართალდარღვევის აღმოფხვრის მიზნიდან. ამასთან, კასატორმა ხაზი გაუსვა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, როგორც ადმინისტრაციული წარმოების, ისე სამართალწარმოების პროცესში ლ. ქ-ი უთითებდა, რომ მოცემული კაპიტალური ავტოფარეხი ზეპირი გარიგების საფუძველზე შეიძინა 2006 წელს მ. მ-ისგან, რომელმაც თავის მხრივ იგი შეიძინა 2002 ან 2003 წელს ასევე ზეპირი გარიგების საფუძველზე, ხოლო თვითონ მ. მ-ისთვის უცნობი იყო უკანონო მშენებლობის განმახორციელებელი პირი, რაც აღნიშნულმა პირმა დაადასტურა სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხვისას. შესაბამისად, ვერ მოხერხდა უკანონო მშენებლობის განმახორციელებელი პირის დადგენა, ამდენად, სამშენებლო სამართალდარღვევის დენადი ბუნებიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ლ. ქ-ს პასუხისმგებლობა დაეკისრა, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 122-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, როგორც შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მერიისათვის გაუგებარია რა დამატებითი არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისკენ მიუთითებდა სასამართლო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 15 აპრილის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ხოლო ამავე სასამართლოს 2024 წლის 13 მაისის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრები განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილების და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანების კანონიერება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, უნებართვო მშენებლობა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში გამოიწვევს დაჯარიმებას: ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა) – 8 000 ლარის ოდენობით. ამავე კოდექსის 122-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, ამ კოდექსის XIV და XV თავების მიზნებისთვის სამშენებლო სამართალდამრღვევი შეიძლება იყოს: ა) მშენებლობის ნებართვის მფლობელი; ბ) უნებართვო მშენებლობის განმახორციელებელი პირი; გ) შენობა-ნაგებობის ან/და სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე ან მოსარგებლე − თუ ვერ დგინდება მშენებლობის განმახორციელებელი პირი; დ) უნებართვო მშენებლობის განხორციელებისას, თუ მიწის ნაკვეთი სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის საკუთრებაა, − უნებართვო მშენებლობის განმახორციელებელი პირი, ხოლო თუ ეს პირი ვერ დგინდება − მიწის ნაკვეთით მოსარგებლე; ე) მესაკუთრე, რომლის შენობა-ნაგებობის ავარიულობის ხარისხი უშუალო საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას, გარდა კულტურული/არქიტექტურული ძეგლის სტატუსის მქონე შენობისა, რომლის რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის შესახებ მესაკუთრემ მიმართა შესაბამის ორგანოს და ვერ მიიღო საჭირო ნებართვა.

განსახილველ შემთხვევაში 2010 წლის 16 ივნისის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად დგინდება, რომ ლ. ქ-ი არის მისამართზე - ქ. თბილისი, დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., კორპუსი №13, (ს/კ ...) მდებარე ავტოფარეხის შენობა №15-ის მესაკუთრე (ფართი 21.15 კვ.მ). საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...“-ის 2010 წლის 27 მაისის №13 კრების ოქმი №100508197.

ასევე დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 10 ივნისის №001459 მითითებით, ლ. ქ-ს დაევალა მოეხდინა მისამართზე - ქ. თბილისი, დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., კორპუსი №13 (ს/კ ...) მის საკუთრებაში არსებული ავტოფარეხის დემონტაჟი ან წარედგინა განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია შვიდი კალენდარული დღის ვადაში. ხოლო, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილებით ლ. ქ-ი საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისთვის დაჯარიმებულ იქნა 8 000 (რვა ათასი) ლარით, ქ. თბილისში, ... ქ. №6-ში (ყოფ. დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., კორპუსი №13) უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხისათვის (შენობა №15, ს/კ: ...) და დაევალა აღნიშნული ავტოფარეხის დემონტაჟი.

2021 წლის 3 აგვისტოს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილება ლ. ქ-ის მიერ გასაჩივრებულ იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, რომელმაც 2021 წლის 31 აგვისტოს №1258 ბრძანებით ლ. ქ-ს უარი უთხრა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე და ძალაში დატოვა სადავო დადგენილება.

ასევე დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე განთავსებული ინტერაქციული რუკის თანახმად, 2005 წლის მდგომარეობით ... საკადასტრო კოდზე ფიქსირდება სადავო ავტოფარეხის არსებობის ფაქტი. მოსარჩელემ საკუთრების უფლება ნაგებობაზე მოიპოვა 2010 წლის 27 მარტის ნოტარიულად დამოწმებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...“-ის №13 კრების ოქმის საფუძველზე. ამდენად, საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობით დგინდება, რომ უკანონო მშენებლობა განხორციელებულია იმ პერიოდში, როდესაც მოსარჩელე არ წარმოადგენდა უძრავი ნივთის მესაკუთრეს.

აღსანიშნავია, რომ ლ. ქ-ი დაჯარიმდა არა როგორც უკანონო მშენებლობის განმახორციელებელი, არამედ როგორც უნებართვოდ აშენებული კაპიტალური ავტოფარეხის მესაკუთრე. აღნიშნული კი მოხდა იმ პირობებში, როდესაც ადმინისტრაციული წარმოებისას ლ. ქ-ის წარმომადგენელი მიუთითებდა იმ პირთა შესახებ, რომლებიც იყვნენ მოსარჩელემდე სადავო ავტოფარეხის მფლობელები.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მართალია საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი ითვალისწინებს უძრავი ნივთის მესაკუთრისათვის უნებართვო მშენებლობის გამო პასუხისმგებლობის დაკისრებას, თუმცა აღნიშნული დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაუდგენელია მშენებლობის უშუალოდ მწარმოებელი პირი. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე არ დგინდება ის გარემოება, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოებს ლ. ქ-ის დაჯარიმებამდე ჰქონდათ მცდელობა დაედგინათ უშუალოდ სამართალდამრღვევის განმახორციელებელი პირის ვინაობა, მით უმეტეს, იმ პირობებში, როდესაც დაინტერესებული პირი აკონკრეტებდა წინა მფლობელების ვინაობას. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ განსახილველ შემთხვევაში უნებართვო მშენებლობასა და ობიექტის კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანაზე პასუხისმგებელი პირის დასადგენად თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციას ჰქონდა ვალდებულება, გამოეკვლია, თუ როდის და ვის მიერ განხორციელდა უნებართვო მშენებლობა, საამისოდ მოეპოვებინა ინფორმაცია უძრავი ქონების სხვადასხვა დროს მფლობელებისგან, მიეღო მათგან ახსნა-განმარტებები, გამოეკითხა მოწმეები და მოეპოვებინა სხვა მტკიცებულებები, რასაც ადგილი არ ჰქონია. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჰქონდა საფუძველი მიეჩნია, რომ ვერ დგინდებოდა უნებართვო მშენებლობის მწარმოებელი პირი, რის გამოც ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრება ობიექტის მესაკუთრეზე არ შეესაბამება კანონმდებლობით დადგენილ ნორმებს, რა გარემოებაც ადასტურებს ჯარიმის ნაწილში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილების საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4-ე მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნობის წინაპირობების არსებობას. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია შეფასებულიყო მშენებლობის დასრულების პერიოდი, რამეთუ ამ გარემოების დადგენას მნიშვნელობა ენიჭება დასაკისრებელი სანქციის ოდენობის განსაზღვრისთვის, რადგანაც სამშენებლო კანონმდებლობა უნებართვო მშენებლობისთვის სხვადასხვა პერიოდში განსხვავებული ოდენობის სანქციას ითვალისწინებდა. შესაბამისად, მიუხედავად უნებართვო მშენებლობის გამოვლენის დროისა, სანქციის დაკისრების მიზნებისათვის გამოყენებული უნდა ყოფილიყო ამ ქმედებისათვის კანონმდებლის მიერ გათვალისწინებული სანქციებიდან ყველაზე მსუბუქი სანქცია (სასკ-ის მე-9 მუხლი).

რაც შეეხება სადავო აქტის კანონიერებას ლ. ქ-ისთვის ავტოფარეხის დემონტაჟის დავალების ნაწილში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში სადავო ავტოფარეხზე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში უკვე რეგისტრირებულია ლ. ქ-ის საკუთრების უფლება, მისი შეზღუდვა შესაძლებელია მხოლოდ საგამონაკლისო და განსაკუთრებულ შემთხვევაში, შესაბამისი კრიტერიუმების დაცვით. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში პირველ რიგში უნდა შეფასდეს, თუ რამდენად ეფუძნება სადავო ავტოფარეხის დემონტაჟის დაკისრება შესაბამის ლეგიტიმურ მიზნებს და წარმოადგენს თუ არა იგი მოსარჩელის უფლებაში პროპორციულ ჩარევას.

ასევე აღსანიშნავია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შემდეგი სამართლებრივი მსჯელობა: „შენობის დემონტაჟის, როგორც სამშენებლო წესრიგის დაცვის ინსტრუმენტის გამოყენების საფუძველი შეიძლება გახდეს ფორმალურად და მატერიალურად უკანონო მშენებლობა... ფორმალურად და მატერიალურად არალეგალური შენობა-ნაგებობა წინააღმდეგობაში მოდის საჯარო-სამართლებრივ სამშენებლო წესრიგთან და ქმნის შენობის დემონტაჟის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს. ამასთან, მართლწესრიგის დაცვის ღონისძიების შერჩევა უნდა მოხდეს თანაზომიერების პრინციპის საფუძველზე. თითოეული შემზღუდავი ხასიათის ღონისძიება უნდა იყოს თანაზომიერი, რაც კრძალავს მმართველობითი ღონისძიების ადრესატის შეუსაბამო შეზღუდვას. თანაზომიერების პრინციპის საფუძველზე მოწმდება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოყენებულ საშუალებასა და მისაღწევ მიზანს შორის არსებული დამოკიდებულება“ (სუსგ №ბს-160(კ-19), 29.12.2021).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობისთვის შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს შეტყობინების ვალდებულება პირველად, 2008 წლის 27 ოქტომბრის საკანონმდებლო ცვლილების სახით, ასახულ იქნა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140 დადგენილების (ძალის დაკარგვის თარიღი: 27/03/2009) მე-60 მუხლში, რომელიც მანამდე დასახელებული შეტყობინების ვალდებულებას არ ითვალისწინებდა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ნებართვის აღებისა და შეტყობინების ვალდებულება არ ვრცელდებოდა 2008 წლის 27 ოქტომბრამდე აშენებულ I კლასის შენობა-ნაგებობაზე.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ლ. ქ-მა უძრავი ქონება (ავტოფარეხი) შეიძინა მას შემდეგ, როდესაც სადავო ობიექტი უკვე აშენებული იყო, ხოლო შეძენის შემდეგ (არაფორმალური ნასყიდობა) საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით აღირიცხა მის სახელზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე და იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას, რომ მოსარჩელის ლეგიტიმური მოლოდინი მოპოვებული საკუთრების უფლების მიმართ, ემყარება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლს, რომლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განსახილველ შემთხვევაში ერთი მხრივ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენდა I კლასის შენობა-ნაგებობას, ხოლო მეორე მხრივ იგი აშენებულ იქნა ისეთ პერიოდში, როდესაც საქართველოს კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა აღნიშნული კატეგორიის ნაგებობის მშენებლობისთვის ნებართვის აღების ან შესაბამისი ორგანოსთვის შეტყობინების ვალდებულებას. ამდენად, სადავო ნაგებობის აშენება, მისი განხორციელებისთვის მშენებლობის ნებართვის არ არსებობის გამო, არ ადასტურებს მის უკანონობას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ უკანონოდ შექმნილი საკუთრების ობიექტის პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის ვალდებულების დაკისრების საფუძველი არ არსებობს, თუ უტყუარად არ დადასტურდება, რომ იმავე პირის უკანონო მოქმედება (მოქმედებები) დაედო საფუძვლად ან ხელი შეუწყო უკანონო საკუთრების ობიექტის შექმნას, ასეთი გარემოებების დაუდასტურებლობის შემთხვევაში საკუთრების უფლებაში ნებისმიერი ჩარევა გამართლებული უნდა იქნეს უპირატესი უფლების დაცვის მიზნით. აღნიშნულის მტკიცების ტვირთი კი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება. ამდენად, სახეზეა ლ. ქ-ისთვის დემონტაჟის დავალების ნაწილში ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 28 ივლისის №001459 დადგენილების ბათილად ცნობის წინაპირობების არსებობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ იძლევა საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრებს მიიჩნევს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა