საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-674(კ-25) 30 ოქტომბერი, 2025 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე, თამარ ზამბახიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 დეკემბრის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - (მოსარჩელეები) - ჯ. ქ-ი, სო. ქ-ა, რ. ქ-ა, რა. ქ-ა, ს. ქ-ა, მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისი, ქ. ქ-ი).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ჯ. ქ-იმა 2020 წლის 06 აგვისტოს სარჩელით, ხოლო 2021 წლის 20 მაისს სო., რ., რა. და ს. ქ-აებთან ერთად დაზუსტებული სარჩელით მიმართა ზუგდიდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების - ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიასთან შექმნილი ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამეგრელოს რეგიონული ოფისის და ქ. ქ-ის მიმართ და მოითხოვა აღიარების კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის სხდომის ოქმის, ამავე კომისიის N... გადაწყვეტილების, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულების და 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობის ბათილად ცნობა; ასევე მოითხოვა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 20 ივნისის N... გადაწყვეტილების (რის საფუძველზეც მოპასუხე ქ. ქ-ის დაურეგისტრირდა საკუთრებაში უძრავი ქონება (ს/კ. ...)) ბათილად ცნობა.
ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით, ჯ. ქ-ის, სო. ქ-ას, რ. ქ-ას, რა. ქ-ას და ს. ქ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის N19 ოქმი და N... გადაწყვეტილება, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულება და N336 საკუთრების უფლების მოწმობა. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა სადავო საკითხთან დაკავშირებით არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემა. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. ქ-ის მიერ.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 დეკემბრის განჩინებით ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. ქ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება.
პალატამ მიუთითა სადაო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი (03/06/2016 - 20/07/2018 პერიოდში მოქმედი რედაქცია) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლზე, მე-2 მუხლის „დ“ პუნქტზე, 51 მუხლის მე-3 ნაწილზე, საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებულ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „თ“ ქვეპუნქტებზე და ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელე მხარის იმ მსჯელობაზე, რომ ქ. ქ-ის საკუთრებაში გადაცემული სადავო ნაკვეთი (ს/კ. ...) მათი კომლის წევრების თანასაკუთრებაა და მასზე საკუთრების უფლების აღიარება, როგორც თვითნებურად დაკავებულის, დაუშვებელია. ასევე მიუთითა მოსარჩელე მხარის მიერ ყურადღებაგამახვილებულ 2020 წლის 19 ივნისის N34/46826 საარქივო ცნობაზე, რომლითაც სოფელ ...ში მდებარე 0.45 ჰა საკარმიდანო მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ე. ფ.-ს ძე ქ-ის კომლს, რომლის შემადგენლობაში ირიცხებოდნენ: ე. ფ.-ს ძე ქ-ი - ოჯახის უფროსი (ხაზგადასმულია, გარდაიცვალა); სოფ. ა-ს ასული ქ-ი - მეუღლე; ჯ. ე.-ს ასული ქ-ი - შვილი; სო. გ-ს ასული ქ-ი - შვილიშვილი; ს. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რა. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რ. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი. საკომლო წიგნის ჩანაწერების, როგორც უფლების დამდგენი დოკუმენტის მნიშვნელობასთან დაკავშირებით კი ქუთაისის სააპელაციო პალატამ მიუთითა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის მეორე მუხლის „პ“ პუნქტზე (ამოღებულია 29.05.2020, №5989 კანონით) და განმარტა, რომ მართალია, საკომლო წიგნიდან ამონაწერი უფლების დამადასტურებელ მტკიცებულებად მიიჩნევა, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ „საკანონმდებლო მოწესრიგების საფუძველზე მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, საკომლო ცნობა მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს იმ შემთხვევაში, თუ იგი ასახავს კომლის წევრთა ვინაობას და კომლზე რიცხულ ქონებას 1992 წლის 01 იანვრის მდგომარეობით“ (საქმე №ას-464-2022, 06.12.2022წ.), რამდენადაც სწორედ ამ მდგომარეობით რიცხულ კომლების საკუთრებად გამოცხადდა მათ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთები.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ ქ. ქ-ის 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობით, საკუთრებაში გადაეცა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების 2801.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და ორი შენობა - ნაგებობა ფართით 123.4 კვ.მ. და 68.4 კვ.მ., როგორც მის მიერ თვითნებურად დაკავებული. ასევე მიუთითა ქ. ქ-ი მიერ შესაგებლით დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომ სადაო მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ბებიას - ს. ა-ის და ბაბუას - ე. ქ-ის და რომ მოსარჩელე ჯ. ქ-ი არის მისი მამიდა, რომელიც გათხოვების შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა მეუღლის სახლში, ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ში და რომელსაც მიაჩნია, რომ ვინაიდან ის 1986 წლიდან ჩაწერილი იყო დედ - მამის კუთვნილ კომლში, ეს ჩანაწერი მას აძლევდა მშობლების კუთვნილი ქონების მისაკუთრების უპირატეს უფლებას. სააპელაციო სასამართლომ საკითხზე მსჯელობის დროს მნიშვნელოვნად მიიჩნია საჯარო რეესტრის ამონაწერი (01.08.2024 წელი) და დადგენილად მიიჩნია, რომ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე 3252.00 კვ.მ. სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების (სახნავი) მიწის ნაკვეთი ს/კ ..., თანასაკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია რ., რა., სო., სოფ., ს. და ჯ. ქ-იების სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში უძრავი ნივთის ადგილზე დათვალიერების 26.03.2024 წლის N... ოქმი, სარეგისტრაციო ბლოკის გეგმა N005, საკომლო წიგნიდან ამონაწერი (საარქივო ცნობა) N..., სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში უძრავი ნივთის ადგილზე დათვალიერების 01.08.2024 წლის N... ოქმი და აღნიშნულით მიიჩნია, რომ ჯ. ქ-იმა მოახდინა კომლის ქონების - 3252 კვ.მ. სახნავი მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია, თუმცა ამ ნაკვეთში არ შედის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, რომელიც შესაძლოა იყოს ის ნაკვეთი, რომელიც კომისიამ, როგორც თვითნებურად დამკავებელს უღიარა ქ. ქ-ის.
„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კომისია, რომელიც წყვეტს საკითხს საკუთრების უფლების აღიარების წესით ფიზიკური პირისათვის მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ განცხადება შეეხება სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთს. სასამართლომ განმარტა, რომ აღიარების კომისია ვალდებული იყო ქ. ქ-ის განცხადების დადებითად გადაწყვეტამდე გამოერკვია განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი მის მომიჯნავედ მდებარე სხვა რომელიმე კერძო პირის საკუთრებას (მართლზომიერ მფლობელობას) ხომ არ წარმოადგენდა ანდა მასზე, როგორც ფაქტობრივად სარგებლობაში არსებულზე, ხომ არ შეიძლებოდა სხვა კერძო პირს, როგორც მართლზომიერ მფლობელს ჰქონოდა კანონიერი ინტერესი.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.
კასატორი მიიჩნევს, რომ საქმის განმხილველმა სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთების უფლების მოწმობისა და 2017 წლის 13 ივნისის N322 განკარგულების გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს. მისივე მსჯელობით, ქ. ქ-ის 2017 წლის 31 მაისის N5633/02 განცხადებით აღიარებამოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის (თვითნებურად დაკავებული) ადგილზე დათვალიერებით და საკითხის შესწავლით კომისიამ დადგინდა, რომ მიწის ნაკვეთი იმყოფებოდა მის სარგებლობაში და მასზე განთავსებული იყო საცხოვრებელი სახლი. კომისიას წარედგინა ცნობა ტექ - ბიუროს არქივიდან და ასევე ცნობა მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის მდგომარეობის შესახებ, რომლითაც სადავო ქონებაზე მესამე პირების უფლებები არ დადგინდა. მისივე მსჯელობით, კომისიამ ასევე შეისწავლა უძრავი ქონების მიმდებარედ მყოფი მეზობლების ნოტარიულად დამოწმებული განცხადებები ქ. ქ-ის მიერ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის თაობაზე და მიიჩნია, რომ აღნიშნული გარემოებები აკმაყოფილებდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნებს. კასტორის მსჯელობით, საარქივო ცნობებით და დოკუმენტაციით არ დგინდება ჯ. ქ-ის უფლებები სადავო მიწის ნაკვეთზე, ასევე არ არის შემხებლობაში აღიარების კომისიის მიერ განხილულ საკითხთან და არ წარმოადგენს კომისიის მიერ გამოცემული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველს. ამდენად, მიიჩნევს, რომ არ არსებობს აღიარების კომისიის 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთების უფლების მოწმობისა და 2017 წლის 13 ივნისის განკარგულების ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 30 ივნისის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში, მსჯელობის საგანს წარმოადგენს აღიარების კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის სხდომის ოქმის, ამავე კომისიის N... გადაწყვეტილების, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულების და 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონიერება. იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის დაკანონების უფლებას წარმოშობს პირის ფაქტობრივი დამოკიდებულება მოთხოვნილი ნივთისადმი და ასევე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ უფლებასთან ერთად კანონმდებლის მიერ გაწერილია მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შემზღუდველი გარემოებები, საკასაციო პალატა დეტალურად მიუთითებს შემხებლობაში არსებულ მტკიცებულებებს და აღნიშნულ მტკიცებულებათა შეფასება დიდწილად გადაწყვეტს საკასაციო საჩივრის და შესაბამისად სარჩელის ბედს.
უპირველესად საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ფარგლებში, ბათილად იქნა ცნობილი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის N19 ოქმი და N... გადაწყვეტილება, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულება და N336 საკუთრების უფლების მოწმობა. ამავე გადაწყვეტილებით, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა სადავო საკითხთან დაკავშირებით არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემა. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. ქ-ის მიერ, ხოლო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილი (მოსარჩელე მხარის მოთხოვნას ასევე წარმოადგენდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 20 ივნისის N... გადაწყვეტილების - ქ. ქ-ის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა) არ გასაჩივრებულა მოსარჩელე მხარის მიერ. რაც შეეხება სააპელაციო სასამართლოს განჩინებას (19.12.2024 წელი), რომლითაც უცვლელი დარჩა ზუგდიდის რაიონული სასამართლოს 2024 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება, საკასაციო წესით გასაჩივრებულია მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ და შესაბამისად საკასაციო პალატა შეაფასებს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინების (19.12.2024 წელი) მართებულობას მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის კასაციის ფარგლებში, შესაბამისად მხოლოდ კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის სხდომის ოქმის, ამავე კომისიის N... გადაწყვეტილების, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულების და 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონიერების ნაწილში.
უძრავ ქონებაზე ქ. ქ-ის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ. ქ-იმა 2017 წლის 31 მაისს განცხადებით მიმართა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის გამგეობასთან შექმნილ ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა სოფელ ...ში მდებარე 2801 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე და მასზე მდებარე 123.4 კვ.მ. საცხოვრებელი სახლზე და 68.4 კვ.მ. დამხმარე შენობაზე, როგორც თვითნებურად დაკავებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღიარება. კომისიას უფლების დამდგენ დოკუმენტად წარედგინა მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი /აზომვითი ნახაზი, ორთოფოტო, ცნობა საჯარო რეესტრიდან, ცნობა ტექ.ბიუროს არქივიდან და ნოტარიალურად დამოწმებული მოწმეების ჩვენება.
2017 წლის 31 მაისს, ნოტარიალურად დამოწმებული განცხადებით მოწმეებმა - რ. ჭ-ამ, თ. ა-ემ, რ. თ-ამ, თ. შ-ამ და ვ. ს-იმა დაადასტურეს, რომ ქ. ქ-ი 2000 წლიდან თვითნებურად ფლობდა და სარგებლობდა ზუგდიდის, სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების უძრავ ქონებას მიწის ნაკვეთს, ფართით - 2801 კვ.მ. და ამავე წლიდან მასზე განლაგებულ შენობა - ნაგებობას, საცხოვრებელი სახლი (აშენებული) ფართით - 123.4 კვ.მ. და დამხმარე ნაგებობა (აშენებული) ფართით - 68.4 კვ.მ.
კომისიის 2017 წლის 8 ივნისის დათვალიერების ოქმით ირკვევა, რომ ქ. ქ-ის განცხადების საფუძველზე ადგილზე მისვლით დათვალიერებულ იქნა ქ. ქ-ის განცხადების უტყუარობა და აღმოჩნდა, რომ განცხადებით გათვალისწინებული მიწის ნაკვეთი განაშენიანებულია სხვადასხვა ჯიშის ხეხილით და თხილნარით, შემოღობილია და იმყოფება სარგებლობაში, მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია საცხოვრებელი და დამხმარე შენობა - ნაგებობა.
სამეგრელოს რეგიონული არქივის 2017 წლის 21 ივნისის N34/84264 ცნობაში მითითებულია, რომ სამეგრელოს რეგიონულ არქივში დაცულ ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ს საკრებულოს 1986 - 1990 (ცვლილებები ნაწარმოებია 1995 წლის ჩათვლით) წლების საკომლო წიგნში ი. ე.-ს ძე ქ-ი ფიქსირდება ე. ფ.-ს ძე ქ-ის კომლში. კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: ე. ფ.-ს ძე ქ-ი - ოჯახის უფროსი; სოფ. ა-ს ასული ქ-ი - მეუღლე; ი. ე.-ს ძე ქ-ი - შვილი; ლ. ე.-ს ასული ქ-ი - შვილი; ჯ. ე.-ს ასული ქ-ი - შვილი; სო. გ-ს ასული ქ-ი - შვილიშვილი.
ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ს საკრებულოს 1986-1990 (ცვლილებები ნაწარმოებია 1995 წლის ჩათვლით) წლების საკომლო წიგნში 1986-1990 წლებში კომლს ერიცხება მიწის ფართი 0.2 ჰა (რთულად იკითხება). ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ს საკრებულოს 1996 - 2000 და 2001-2005 (ცვლილებები ნაწარმოებია 2006 წლის ჩათვლით) წლების საკომლო წიგნებში ი. (ჯ.) ე.-ს ძე ქ-ი კომლის უფროსად/წევრად არ ფიქსირდება. სამეგრელოს რეგიონულ არქივში ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ს საკრებულოს გადასახდის გადამხდელად აღრიცხვის შესახებ სიები, მიწის განაწილების სიები და 2007 წლის საკომლო წიგნები დაცვაზე არ შესულა.
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების მიზნით შექმნილი კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის N19 სხდომის ოქმის ამონაწერით ირკვევა, რომ მიღებული იქნა N... გადაწყვეტიელბა და დადგინდა, რომ ქ. ქ-ის მიერ, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფ. ...ში მდებარე, მის მიერ თვითნებურად დაკავებული 2801.0 კვ.მ. სასოფულო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, მასზე განთავსებულ 123.4 კვ.მ. საცხოვრებელ სახლზე და 68.4 კვ.მ. დამხმარე შენობა - ნაგებობაზე გაიცემა საკუთრების უფლების მოწმობა მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად განმცხადებლისაგან დადგენილი საფასურის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის შემდეგ.
კომისიის 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულებით დაკმაყოფილდა ქ. ქ-ის მოთხოვნა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფ. ...ში მდებარე, მის მიერ თვითნებურად დაკავებული 2801.0 კვ.მ. სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, მასზე განთავსებულ 123.4 კვ.მ. საცხოვრებელ სახლზე და 68.4 კვ.მ. დამხმარე შენობა - ნაგებობაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ და გაიცა საკუთრების უფლების მოწმობა N336.
დადგენილია, რომ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფ. ...ში მდებარე 2801.0 კვ.მ. სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, მასზე განთავსებულ 123.4 კვ.მ. საცხოვრებელ სახლზე და 68.4 კვ.მ. დამხმარე შენობა - ნაგებობაზე, ქ. ქ-ის სახელზე 2017 წლის 19 ივნისს გაიცა N336 საკუთრების უფლების მოწმობა.
განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესია სადავო აქტების ბათილად ცნობის შემდგომ განხორციელდეს მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ (კომლის ქონება) ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე 2801 კვ.მ. სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, მასზე მდებარე 123.4 კვ.მ. საცხოვრებელ სახლზე და 68.4 კვ.მ დამხმარე შენობაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ვინაიდან, სადავოდ ქცეული აქტების მიღების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი, საკასაციო პალატა უპირველესად მიუთითებს რეგულაციის იმ ჩანაწერზე, რომელმაც სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისებისა და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით დაადგინა კერძო პირების მიერ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთების მათ საკუთრებაში გადაცემის შესაძლებლობა და მისი რეალიზების ძირითადი პირობები. მითითებული კანონის მიზნის განსაზღვრისას გასათვალისწინებელია მისი მიღების პერიოდისათვის არსებული ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი რეალობა. აღნიშნული კანონის მიღებით კანონმდებელმა წაახალისა კერძო ინიციატივა და მოახდინა არსებული მიწის რესურსის ათვისების სტიმულირება ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ. ხსენებული კანონის საფუძველზე, ფიზიკურ პირებს და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებს მიენიჭათ უფლება დადგენილი წესით და დადგენილი წინაპირობების არსებობისას მოეხდინათ საკუთრების უფლების აღიარება. ზემოაღნიშნული კანონის მიღებით, მიწის ფონდის ათვისების ხელშეწყობის მიზნით, სახელმწიფომ დაადგინა სახელმწიფო ქონების - მიწის ნაკვეთების პრივატიზების გარკვეული შეღავათების შემცველი რეჟიმი (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2013 წლის 27 დეკემბრის N2/3/522,553 გადაწყვეტილება, §17,46,47). კანონის მიღების მიზეზი სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის მნიშვნელოვანი ნაწილის მართლზომიერ მფლობელობასა და სარგებლობაში არსებობა და თვითნებური დაკავება გახდა, რაც აფერხებდა მიწის ფონდის ათვისებას, მიწის ბაზრისა და მიწის განკარგვის სახელმწიფო სტრატეგიული გეგმის განვითარებას. ამასთანავე, მიუხედავად მოქალაქეთა მიერ აღნიშნული მიწებით მრავალწლიანი სარგებლობისა, მათზე საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია დაკავშირებული იყო მთელ რიგ სირთულეებთან, თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების რეგისტრაცია შეუძლებელი იყო. არსებული ვითარება განაპირობებდა სახელმწიფო ბიუჯეტის ზრდის შეფერხებას, რადგან ვერ ხერხდებოდა მიწების საჯარო რეესტრში იდენტიფიცირება და, შესაბამისად, მათი მიწის გადასახადით დაბეგვრა (იხ. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტის განმარტებითი ბარათი). სახელმწიფოს მიზანს შეადგენდა ქვეყნის მასშტაბით არსებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ რეალურად დაკავებული, დაურეგისტრირებელი მიწების ოდენობის დადგენა, აღრიცხვა და მათი რეგისტრირება (სუს 2019 წლის 28 ოქტომბრის Nბს-504-501(კ-17) გადაწყვეტილება). კანონი არეგულირებს სპეციფიკურ სამართალურთიერთობას. განსახილველი შემთხვევისთვის რელევანტურია აღინიშნოს, რომ მოცემული კანონი დაინტერესებული პირისთვის ქმნის მოლოდინს ისეთ მიწაზე საკუთრების უფლების წარმოშობაზე, რომელიც სახელმწიფოს საკუთრებაა, თუმცა მას ფაქტობრივად დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ კანონმა ასეთი პრივილეგია გაითვალისწინა ექსპლიციტურად იმ პირების მიმართ, რომელთაც არ გააჩნიათ მიწის ნაკვეთის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, მაგრამ ფაქტობრივად წლების განმავლობაში მინიმუმ კანონის ამოქმედებიდან (2007 წელი) - უფლების რეალიზაციის მომენტამდე აქვთ ფაქტობრივი კავშირი მიწის ნაკვეთთან. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი წარმოადგენს სახელმწიფო ქონების განკარგვის ალტერნატიულ მექანიზმს (მსგავს საკითხზე იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სპს „გრიშა აშორდია“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, N2/3/522,553; II, 60-63;), სამართლებრივ საფუძველს, რომელიც სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვებას უკავშირებს ფაქტობრივ გარემოებას - პირის მიერ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმართ არსებულ ფაქტობრივ, ინდივიდუალურ, განსაკუთრებულ კავშირს, დროის განგრძობად მონაკვეთში.
მეტი სიცხადისთვის, საკასაციო პალატა მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) მე-2 მუხლის „დ“ პუნქტზე სადაც საკუთრების უფლების აღიარება განმარტებულია, როგორც ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნისათვის სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის, მასზე განთავსებული შენობა - ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, ამ კანონითა და საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესით განსაზღვრული პირობებისა და პროცედურის შესაბამისად საკუთრებაში სასყიდლიანი ან უსასყიდლო ფორმით გადაცემა. კანონის 51.3 მუხლის თანახმად, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის დასადასტურებლად დაინტერესებულმა პირმა უნდა წარადგინოს: ა) მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან/და მოწმის ჩვენება; ბ) მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, ხოლო ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზედაც მითითებული უნდა იყოს მაგისტრალური მილსადენის ადგილმდებარეობა და მაგისტრალურ მილსადენსა და მიწის ნაკვეთს შორის მანძილი; გ) ინფორმაცია საკუთრების უფლების აღიარების საფასურის ოდენობის დასადგენად; დ) დაინტერესებული პირის საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ასლები.
საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებულ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესზე“ (სადავო პერიოდის რედაქცია), რომელიც არეგულირებს მართლზომიერ მფლობელობაში ან სარგებლობაში არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან/და არასასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის საკუთრების უფლების აღიარების პროცედურებსა და პირობებს, განსაზღვრავს საკუთრების უფლების აღიარების უფლებამოსილების მქონე ორგანოს სამართლებრივ სტატუსს, კომპეტენციასა და სამართლებრივ საფუძვლებს, აგრეთვე საკუთრების უფლების აღიარების პროცესში მონაწილე მხარეთა უფლება - მოვალეობებს. აღნიშნული წესის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით, მიწის თვითნებურად დაკავების დამადასტურებელ დოკუმენტად კანონმდებელმა მიუთითა ცნობა - დახასიათება უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე, სასამართლოს აქტი, ორთოფოტო (აეროფოტოგადაღება), აბონენტად აყვანის დოკუმენტი, გადახდის ქვითარი ან/და სხვა დოკუმენტი. დასახელებული მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოწმის ჩვენება არის, მიწის თვითნებურად დაკავების ფაქტის თაობაზე მოწმის ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება.
განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე ფიზიკური პირების დავის დაწყების მთავარ არგუმენტს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ ქ. ქ-ის საკუთრებაში გადაცემული სადავო ნაკვეთი (ს/კ ...) მათი კომლის წევრების თანასაკუთრებაა და მასზე საკუთრების უფლების აღიარება, როგორც თვითნებურად დაკავებულის, დაუშვებელია. აღნიშნულის დამადასტურებლად მიუთითეს 2020 წლის 19 ივნისის N34/46826 საარქივო ცნობაზე, რომლითაც სოფელ ...ში მდებარე 0.45 ჰა საკარმიდანო მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ე. ფ.-ს ძე ქ-ის კომლს, რომლის შემადგენლობაში ირიცხებოდნენ: ე. ფ.-ს ძე ქ-ი - ოჯახის უფროსი (ხაზგადასმულია, გარდაიცვალა); სოფ. ა-ს ასული ქ-ი - მეუღლე; ჯ. ე.-ს ასული ქ-ი - შვილი; სო. გ-ს ასული ქ-ი - შვილიშვილი; ს. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რა. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რ. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი. საკომლო წიგნის ჩანაწერების, როგორც ქონებაზე უფლების დამდგენი დოკუმენტის მნიშვნელობასთან მიმართებით, ქუთაისის სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის მეორე მუხლის „პ“ პუნქტზე (ამოღებულია 29.05.2020, №5989 კანონით) სადაც განმარტებული იყო, რომ საკომლო წიგნი არის ადმინისტრაციული ერთეულის - დასახლების (სოფლის, დაბის, ქალაქის) დასახლებათა გაერთიანების (თემის) ტერიტორიულ საზღვრებში კომლების და მათში პირთა რაოდენობის ამსახველი ჟურნალი, რომელიც ადასტურებს ამ პირთა კონკრეტულ დასახლებულ პუნქტში ცხოვრებისა და კომლის წევრად ყოფნის ფაქტს. ამდენად, მართალია, საკომლო წიგნიდან ამონაწერი უფლების დამადასტურებელ მტკიცებულებად მიიჩნევა, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ „საკანონმდებლო მოწესრიგების საფუძველზე მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, საკომლო ცნობა მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს იმ შემთხვევაში, თუ იგი ასახავს კომლის წევრთა ვინაობას და კომლზე რიცხულ ქონებას 1992 წლის 01 იანვრის მდგომარეობით“ (საქმე №ას-464-2022, 06.12.2022წ.), რამდენადაც სწორედ ამ მდგომარეობით რიცხულ კომლების საკუთრებად გამოცხადდა მათ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთები. აღნიშნული დასკვნა კი გამომდინარეობს შემდეგი ფაქტობრივ - სამართლებრივი გარემოებების ანალიზით: ...„პალატა აღნიშნავს, რომ კომლი სოფლის ადგილობრივი ორგანოების მიერ ყოველთვის ცალკე იყო რეგისტრირებული საადგილმამულო წიგნში, ოჯახის თითოეული წევრის და ოჯახის რიცხული ქონების აღნიშვნით. კომლი წარმოადგენდა ოჯახის წევრთა ერთიან კავშირს, რომელსაც გააჩნდა ერთიანი ქონება, გარკვეული უფლება - მოვალეობები, აგრეთვე პასუხისმგებლობა როგორც ერთმანეთის, ისე მესამე პირთა მიმართ (იხ. თამარ ჩიტოშვილი, კომლი ქართულ სამართალში, თბ. 2004, გვ. 11). კომლში შეიძლებოდა ყოფილიყო როგორც რამდენიმე, ისე ერთი წევრი. კომლის საქმიანობა არ რეგულირდებოდა სპეციალური წესდებით, რადგან კომლი არ განიხილებოდა როგორც იურიდიული პირი. კომლს გააჩნდა პირადი საკუთრება და როგორც ამ საკუთრების უფლების სუბიექტი, რეგისტრირებული იყო სოფლის საბჭოში, სადაც მითითებული იყო კომლის უფროსი, კომლის წევრები და კომლის ქონება. საკომლო ქონებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობები რეგულირებული იყო 1964 წლის სამოქალაქო სამართლის კოდექსით, რომლის 122-ე მუხლის თანახმად, კომლის ქონება ეკუთვნის მის წევრებს თანასაკუთრების უფლებით, ამავე კოდექსის 125-ე მუხლის თანახმად, საკოლმეურნეო კომლის ყველა წევრს კომლის ქონება თანაბარი წილით ეკუთვნის. კომლს გააჩნდა საერთო საკუთრება, რომელიც მის წევრებს ეკუთვნოდა თანასაკუთრების უფლებით. კომლის საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების მფლობელობა, სარგებლობა და განკარგვა წარმოებდა კომლის ყველა წევრის თანხმობით. კომლის საერთო ქონებიდან კომლის წევრის წილის განსაზღვრა გამიჯვნა შესაძლებელი იყო მხოლოდ სამ შემთხვევაში, კერძოდ, 1) მისი გასვლისას კომლის შემადგენლობიდან, ახალი კომლის შეუქმნელად (გამოყოფა); 2) ერთი კომლიდან ორი ან მეტი კომლის შექმნისას (გაყრა); 3) კომლის წევრის პირადი ვალდებულებების მიხედვით გადახდევინება. კომლის ქონებაში ყველა წევრს, მათ შორის არასრულწლოვანსა და შრომისუუნაროსაც, თანაბარი წილი ეკუთვნოდათ (იხ. თამარ ჩიტოშვილი, კომლი ქართულ სამართალში, თბ., 2004, გვ.18). „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო მეურნეობების, კოლმეურნეობების და სხვა სასოფლო - სამეურნეო საწარმოების რეორგანიზაციის წესის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 1992 წლის 22 სექტემბრის №949 დადგენილების, სახელმწიფო საბჭოს 1993 წლის 21 ოქტომბრის №29 დეკრეტის საფუძველზე, 1993 წლიდან დადგინდა სახელმწიფო მეურნეობების, კოლმეურნეობების რეორგანიზაცია და ახალ ორგანიზაციულ სამართლებრივ ფორმაზე გადასვლა. კოლმეურნეობების გაუქმებით საკოლმეურნეო კომლის არსებობას სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა და მან არსებობა შეწყვიტა. „საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის №48 დადგენილებით საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებზე კანონით დადგენილი ნორმის ფარგლებში რიცხული საკარმიდამო, საბარე და სააგარაკო მიწები უსასყიდლოდ გადადიოდა მათ კერძო საკუთრებაში. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 6 თებერვლის №128 დადგენილების მეორე პუნქტით კი, დადგინდა, რომ საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები უნდა გაცემულიყო 1992 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რიცხული კომლების მიხედვით (სუსგ №ას-211-203-2013, 03 ივნისი, 2013 წ). ამ მიმართებით არსებითი მნიშვნელობა ენიჭებოდა იმ ფაქტს, რომ ნორმატიული აქტით დადგენილი პერიოდისათვის, კერძოდ, 1992 წლის 1 იანვრის მდომარეობით, პირი კომლის ოჯახის წევრად უნდა ყოფილიყო რეგისტრირებული (აღრიცხული). ამავე ნორმატიული ბაზიდან გამომდინარე, აღნიშნულ ფაქტს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რადგან დამოუკიდებელ ოჯახად გასულ და რეგისტრირებულ ოჯახს უფლება წარმოეშობოდა, სხვა ადგილას მიეღო ასევე ქონება მიღება - ჩაბარების აქტით. შესაბამისად, ზემოაღნიშნული ნორმატიული წყაროს მიზანი იყო ოჯახების მფლობელობასა და სარგებლობაში არსებული მიწების დაკანონება, ამდენად, აღნიშნული პერიოდისათვის ოჯახის ერთ-ერთი სრულწლოვანი წევრის სახელზე მიღება - ჩაბარების აქტით გადაცემულ ქონებაზე საკუთრების უფლებას იძენდა ამავე ოჯახის ყველა ის წევრი, რომელსაც სხვა მიწის ნაკვეთის მიღებაზე უფლება არ გააჩნდა, მიუხედავად იმისა, აპირებდა თუ არა იგი აღნიშნული უფლების რეალიზება“ (სუსგ №ას-464, 06.12.2022წ.).
როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, ქ. ქ-ის 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობით საკუთრებაში გადაეცა ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების 2801.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და ორი შენობა - ნაგებობა ფართით 123.4 კვ.მ. და 68.4 კვ.მ, როგორც მის მიერ თვითნებურად დაკავებული. ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში ქ. ქ-ი თავად ადასტურებს, რომ სადაო მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ბებიას - ს. ა-ის და ბაბუას - ე. ქ-ის და რომ მოსარჩელე ჯ. ქ-ი არის მისი მამიდა, რომელიც გათხოვების შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდა მეუღლის სახლში, ზუგდიდის რაიონის სოფელ ...ში. 2024 წლის 01 აგვისტოს მომზადებული ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან ირკვევა, რომ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ...ში მდებარე 3252.00 კვ.მ. სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების (სახნავი) მიწის ნაკვეთი ს/კ ..., თანასაკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია რ., რა., სო., სოფ., ს. და ჯ. ქ-იების სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია - სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში უძრავი ნივთის ადგილზე დათვალიერების 26.03.2024 წლის N... ოქმი, სარეგისტრაციო ბლოკის გეგმა N005, საკომლო წიგნიდან ამონაწერი (საარქივო ცნობა) N..., დამოწმების თარიღი - 01.08.2024წ., სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში უძრავი ნივთის ადგილზე დათვალიერების 01.08.2024 წლის N... ოქმი. აღნიშნულით მართებულად იქნა დადგენილია, რომ ჯ. ქ-იმა მოახდინა კომლის ქონების - 3252 კვ.მ. სახნავი მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია, თუმცა ამ ნაკვეთში არ შედის საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, რომელიც შესაძლოა იყოს ნაკვეთი, რომელიც აღიარების კომისიამ, როგორც თვითნებურად დამკავებელს საადავო აქტებით უღიარა ქ. ქ-ის. საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ გაამახვილებს ყურადღებას „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე, სადაც კანონმდებელმა ცალსახად განმარტა საკუთრების უფლების აღიარების მნიშვნელობა, კერძოდ მიუთითა ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნისათვის სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის, მასზე განთავსებული შენობა - ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, ამ კანონითა და საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით დამტკიცებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესით განსაზღვრული პირობებისა და პროცედურის შესაბამისად საკუთრებაში სასყიდლიანი ან უსასყიდლო ფორმით გადაცემა. „გ“ პუნქტით კი, თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის წარმოშობის წინაპირობას წარმოადგენს აღნიშნული კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ სახელმწიფო მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავება. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. იმავე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობის მფლობელის/მოსარგებლის ვინაობის განსაზღვრა წარმოადგენდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას, შესაბამისად, საკუთრების უფლების აღიარების კომისია ვალდებული იყო სრულყოფილად გამოეკვლია აღნიშნული. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის იმ შედავებას, რომ დასტურდება ქ. ქ-ის მიერ სადავო მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივი მფლობელობის/სარგებლობის ფაქტი და რომ საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება. ადმინისტრაციული ორგანოს პოზიციის საპირისპიროდ, მოსარჩელეთა მიერ წარმოდგენილია 2020 წლის 19 ივნისის N34/46826 საარქივო ცნობა, რომლითაც სოფელ ...ში მდებარე 0.45 ჰა საკარმიდანო მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა ე. ფ.-ს ძე ქ-ის კომლს, რომლის შემადგენლობაში ირიცხებოდნენ: ე. ფ.-ს ძე ქ-ი - ოჯახის უფროსი (ხაზგადასმულია, გარდაიცვალა); სოფ. ა-ს ასული ქ-ი - მეუღლე; ჯ. ე.-ს ასული ქ-ი - შვილი; სო. გ-ს ასული ქ-ი - შვილიშვილი; ს. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რა. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი; რ. გ.-ს ძე ქ-ი - შვილიშვილი. კასატორის მითითება, რომ ქ. ქ-ის 2017 წლის 31 მაისის N5633/02 განცხადებით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის (თვითნებურად დაკავებული) ადგილზე დათვალიერებით და საკითხის შესწავლით კომისიამ დაადგინდა განცხადებით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლის მის სარგებლობაში ყოფნა, ასევე უძრავი ქონების მიმდებარედ მყოფი მეზობლების ნოტარიულად დამოწმებული განცხადებებით დადგენილად მიიჩნია ქ. ქ-ის მიერ მიწის ნაკვეთით სარგებლობა, საკასაციო პალატის მსჯელობით, არასაკმარისია უფლებრივი საკითხის განსაზღვრის თვალსაზრისით. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოების შეფასებას იმის თაობაზე, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტები გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. განსახორციელებელი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ რომელიც წყვეტს საკითხს საკუთრების უფლების აღიარების წესით ფიზიკური პირისათვის მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, უნდა გამოიკვლიოს განცხადება შეეხება თუ არა სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთს. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს ევალებოდა ქ. ქ-ის განცხადების დადებითად გადაწყვეტამდე გამოერკვია განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი მის მომიჯნავედ მდებარე სხვა რომელიმე კერძო პირის საკუთრებას (მართლზომიერ მფლობელობას) ხომ არ წარმოადგენდა ანდა მასზე, როგორც ფაქტობრივად სარგებლობაში არსებულზე, ხომ არ შეიძლებოდა სხვა კერძო პირს, როგორც მართლზომიერ მფლობელს ჰქონოდა კანონიერი ინტერესი.
დავის საგნის გათვალისწინებით აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ,,მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონში შეტანილი იქნა ცვლილებები (ამოქმედდა 2022 წლის 01 იანვრიდან). კანონის მე-4 მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტებით, (6) სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებას უზრუნველყოფს სააგენტო. საკუთრების უფლების აღიარების წესი განისაზღვრება მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციით. (7) სააგენტო უფლებამოსილია სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიულ არეალში საკუთრების უფლება აღიაროს, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიწის ნაკვეთის გარდა, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სასოფლო - სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (სათიბის, სახნავის (მათ შორის, მრავალწლიანი ნარგავებით დაკავებული, საბაღე, საბოსტნე) ან საკარმიდამო კატეგორიის მიწის ნაკვეთზე) იმ შემთხვევაშიც, თუ მასზე განთავსებული არ არის შენობა - ნაგებობა ან ის არ არის დაინტერესებული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი. ამ შემთხვევაში აღიარებული მიწის ნაკვეთების ჯამური ფართობი ერთ ფიზიკურ პირზე ან კომლზე (კომლის წევრებზე) ბარში არ უნდა აღემატებოდეს 1.25 ჰას, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰა-ს.
საკასაციო პალატა მიუთითებს ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ’’ საქართველოს კანონის (მოქმედი რედაქცია) მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტზე, რომლის თანახმად „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღნიშნული ბრძანებით დადგენილი ვადით აღიარებაზე უფლებამოსილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. სისტემური რეგისტრაციის დასრულების შემდეგ შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება გაგრძელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ,,მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის მე-9 პუნქტით, სისტემური რეგისტრაციის დაწყებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანო სააგენტოს განსახილველად უგზავნის შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ წარმოებაში არსებულ განცხადებას, რომელზედაც, ამ კანონის მე-41 მუხლის 11-ლი პუნქტის თანახმად, სისტემური რეგისტრაციისთვის დადგენილი ვადით ჩერდება მუნიციპალიტეტის შესაბამისი უფლებამოსილება, თუ აღნიშნულ განცხადებაზე საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ არის.
„საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2019 წლის 31 დეკემბრის N487 ბრძანებაში შეტანილი იქნა ცვლილება და განისაზღვრა მიწის ნაკვეთების ადგილმდებარეობის უფლების დამდგენ დოკუმენტთან იდენტურობის დადგენა და თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი. ინსტრუქციის 371-ე მუხლის მე-2 პუნქტით, სისტემური რეგისტრაციის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია სააგენტო, სისტემური რეგისტრაციისთვის განსაზღვრული ვადით. დასახელებული საკანონმდებლო ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებას შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემას ამჟამად ახორციელებს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, თუმცა ეს უფლებამოსილება მას მინიჭებული აქვს ბრძანებით დადგენილი ვადით და სისტემური რეგისტრაციის დასრულების შემდეგ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება გაგრძელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ანუ მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიების მიერ, რომლებსაც ამჟამად სისტემური რეგისტრაციისთვის დადგენილი ვადით უფლებამოსილება საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ შეჩერებული აქვს.
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი. ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რადგან ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები. კომისია ვალდებულია მასთან წარდგენილ განცხადებაში დასმული საკითხი შეისწავლოს სზაკ-ით დადგენილი წესით, სრულად გამოიკვლიოს საქმესთან დაკავშირებული გარემოებები და მიიღოს სათანადოდ დასაბუთებული გადაწყვეტილება. განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტები ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს. შეჯამების სახით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად არ იქნა გამოკვლეული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში აღიარების კომისიამ რომელიც წყვეტს საკითხს საკუთრების უფლების აღიარების წესით ფიზიკური პირისათვის მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, უნდა გამოიკვლიოს განცხადება შეეხება თუ არა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს.
პალატა კიდევ ერთხელ მიუთითებს პროცესიუალურ ნაწილზე და განმარტავს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შეფასა მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის კასაციის ფარგლებში, მხოლოდ კომისიის 2017 წლის 12 ივნისის სხდომის ოქმის, ამავე კომისიის N... გადაწყვეტილების, 2017 წლის 19 ივნისის N346 განკარგულების და 2017 წლის 19 ივნისის N336 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონიერების ნაწილში.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 19 დეკემბრის განჩინებაზე არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 დეკემბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე
მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე
თამარ ზამბახიძე
