№ბს-1484(კ-22) 3 ივლისი, 2024 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ბმა „ ...“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივნისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ბმა „...-მა“ სარჩელით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა (დაზუსტებული მოთხოვნა): ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება; ბ) დაევალოს ქ. ბათუმის მერიას, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბმა „...-ის“ მიერ 2019 წლის 10 სექტემბერს წარდგენილი განცხადების და დოკუმენტაციის შესაბამისად ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 30 დღის განმავლობაში განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

დაზუსტებული სარჩელის თანახმად, ბმა „...-ის“ თავმჯდომარემ 2019 წლის 10 სექტემბერს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიას მიმართა განცხადებით, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება. განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა ყველა საჭირო დოკუმენტი უფლების მოსაპოვებლად, მათ შორის, წინასაპროექტო ისტორიულ-არქიტექტურული კვლევა. პროექტის კვლევის მასალებით მოთხოვნილი იყო ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის 4.5-მდე გაზრდა. წარდგენილი დოკუმენტაციის კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შესახებ მერიის მიერ არ გამოვლენილა არავითარი ხარვეზი, შესაბამისად, დაიწყო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება.

2019 წლის 12 სექტემბრის კორესპონდენციით ქალაქ ბათუმის მერიის ქალაქგანვითარების და ურბანული პოლიტიკის სამსახურიდან აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოზე განსახილველად წარდგენილ იქნა ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე განცხადება, რომლის წარმოების ვადა გაგრძელდა 3 თვით. აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს 2019 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ იქნა №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები უფრო მოკლე ვადებში, რაც მერიას არ აძლევდა არაგონივრული და არაკანონიერი დაყოვნების საფუძველს მოთხოვნილი აქტის გამოსაცემად.

მოსარჩელის მიერ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში წარდგენილ იქნა სარჩელი მერიის მიმართ, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა მოპასუხის დავალდებულება, გამოეცა აქტი მოსარჩელის მიერ წარდგენილი განცხადების და დოკუმენტაციის შესაბამისად ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე. სარჩელის აღძვრიდან 1 წლის განმავლობაში მოპასუხეს შესაგებელიც კი არ წარმოუდგენია თავისი სამართლებრივი პოზიციის წარმოსაჩენად. სასამართლოში საქმის მომზადების სტადიაზე, 2021 წლის 22 ივლისს, წარმოდგენილ იქნა 2020 წლის 27 ივლისის №189 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც მოსარჩელისთვის ცნობილი გახდა, რომ მოპასუხის მიერ უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე, შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ დაზუსტდა სასარჩელო მოთხოვნაც.

მოსარჩელის მოსაზრებით, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის ბრძანება არის დაუსაბუთებელი. ის ზიანს აყენებს დაინტერესებული პირის უფლებებს, რომელსაც ჰქონდა გონივრული მოლოდინი წარდგენილი განცხადების გონივრულ, კანონით დადგენილ ვადაში განხილვისა და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღებასთან დაკავშირებით. ადმინისტრაციული აქტი არ შეიცავს დასაბუთებას. ადმინისტრაციული ორგანო მიუთითებს ახალ კანონმდებლობაზე, რომელიც მიღებულ იქნა დაინტერესებული მხარის მიერ განცხადების წარდგენის შემდგომ. მოსარჩელის განცხადება არ იქნა განხილული კანონით დადგენილ ვადებში. მოსარჩელის იურიდიულ ინტერესს წარმოადგენს საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება. ამხანაგობა სამართლებრივ ურთიერთობებში აერთიანებს ფიზიკურ პირებს, რომელთა მიზანია მოპოვებულ იქნეს მშენებლობის უფლება, რაც მათ საცხოვრებელ პირობებს გააუმჯობესებს.

2. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით ბმა „...-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება. დაევალა ქ. ბათუმის მერიას გამოსცეს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტი ბმა „...-ის“ მიერ 2019 წლის 10 სექტემბერს წარდგენილი განცხადების და დოკუმენტაციის შესაბამისად ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ს/კ... მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 30 დღის განმავლობაში განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) ბმა „...-ის“ თავმჯდომარემ, მ.ვ-ემ, 2019 წლის 10 სექტემბერს ქალაქ ბათუმის მერიას მიმართა განცხადებით, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ს/კ... მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება; ბ) განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა ყველა საჭირო დოკუმენტაცია უფლების მოსაპოვებლად, რაც დადგენილი იყო განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონით გათვალისწინებული წესით, მათ შორის, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ის წინასაპროექტო ისტორიულ-არქტიტექტურული კვლევა. პროექტის კვლევის მასალებით მოთხოვნილი იყო ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის 4.5-მდე გაზრდა. წარდგენილი დოკუმენტაციის კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შესახებ ქ. ბათუმის მერიის მიერ არ გამოვლენილა არავითარი ხარვეზი, შესაბამისად, დაიწყო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება; გ) 2019 წლის 12 სექტემბრის კორესპონდენციით ქალაქ ბათუმის მერიის ქალაქგანვითარების და ურბანული პოლიტიკის სამსახურიდან აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოზე განსახილველად წარდგენილ იქნა ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ს/კ... მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე განცხადება, რომლის წარმოების ვადა გაგრძელდა სამი თვის ვადით. აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს 2019 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ იქნა მოსარჩელის განცხადება და დამტკიცდა ს/კ...-ზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები; დ) მოსარჩელის მიერ ბათუმის საქალაქო სასამართლოში წარდგენილ იქნა სარჩელი ქალაქ ბათუმის მერიის წინააღმდეგ, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა ქ. ბათუმის მერიის დავალდებულება, გამოეცა ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტი ბმა „...-ის“ მიერ 2019 წლის 10 სექტემბერს წარდგენილი განცხადების და დოკუმენტაციის შესაბამისად ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ს/კ... მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე, სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 30 დღის განმავლობაში განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაგრძელებული ადმინისტრაციული წარმოების ვადა გავიდა 2019 წლის ოქტომბრის თვეში; ე) ქალაქ ბათუმის მერიის მიერ სასამართლოში, საქმის მომზადების სტადიაზე, 2021 წლის 22 ივლისს წარმოდგენილ იქნა 2020 წლის 27 თებერვლის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი №189, რომლითაც მოსარჩელეს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე.

სასამართლოს განმარტებით, მშენებლობის ნებართვის გამცემი 3 დღის ვადაში ამოწმებს ნებართვის მაძიებლის მიერ წარდგენილი განცხადებისა და თანდართული საბუთების დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობას, ხოლო ხარვეზის შემთხვევაში, ნებართვის გამცემი მოქმედებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 83-ე მუხლით განსაზღვრული წესით. მშენებლობის ნებართვის გამცემი ვალდებულია გადაწყვეტილება ნებართვის გაცემის ან გაცემაზე უარის თქმის შესახებ მიიღოს დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში. უარის შემთხვევაში ნებართვის გამცემი ვალდებულია დაუყოვნებლივ წერილობით აცნობოს დასაბუთებული უარი მშენებლობის ნებართვის მაძიებელს. ამავე წესის თანახმად, შესაძლებელია ადმინისტრაციული წარმოების ვადების გაზრდაც, თუ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია ადმინისტრაციული წარმოებისათვის განსაზღვრულ ვადაზე მეტი, მშენებლობის ნებართვის გამცემი უფლებამოსილია მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების ვადის არა უმეტეს 3 თვემდე გაგრძელების თაობაზე. ნებართვის გამცემი ვალდებულია აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღოს განცხადების წარდგენიდან 7 დღის ვადაში.

სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ დადგენილების მე-4 მუხლით განსაზღვრულ იმ პრინციპთაგან, რომელთა საფუძველზე ხორციელდება მშენებლობის ნებართვის გაცემა და სანებართვო პირობების დადგენა, ერთ-ერთს წარმოდგენს პრინციპი - დუმილი თანხმობის ნიშანია, რომლის არსიც იმაში მდგომარეობს, რომ თუ უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო კანონით განსაზღვრულ ვადაში არ იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას, ეს ნებართვის მაძიებლის მოთხოვნაზე თანხმობის გადაწყვეტილებად ჩაითვლება და მიიღება შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი. კანონმდებელი ამ შემთხვევაში იმპერატიულად განსაზღვრავს, თუ დადგენილ ვადაში არ იქნა მიღებული მშენებლობის ნებართვის გაცემის გადაწყვეტილება, მშენებლობის ნებართვა გაცემულად ჩაითვლება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ასეთ შემთხვევაში, მშენებლობის ნებართვის მაძიებელი უფლებამოსილია, ნებართვის გაცემისათვის დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, მოითხოვოს სანებართვო მოწმობა, მშენებლობის ნებართვის გამცემი კი ვალდებულია, დაუყოვნებლივ გასცეს სანებართვო მოწმობა.

სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილ პრინციპზე საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის შესახებ და აღნიშნა, რომ მოქმედი კანონმდებლობით მკაცრად რეგლამენტირებული წესი სამშენებლო ნებართვის გაცემის შესახებ, გამოხატავს როგორც ნებართვის მაძიებლის კერძოსამართლებრივ ინტერესს, ისე საჯარო ინტერესსაც, რამდენადაც სამშენებლო კანონმდებლობის შესაბამისი მშენებლობის განხორციელება თვითონ მოიცავს და შეესაბამება როგორც მშენებლის, ისე სახელმწიფოს საჯარო ინტერესს. კერძო ინტერესის მაქსიმალური დაცვის უზრუნველყოფის პრინციპს შეესაბამება, კანონით გაუთვალისწინებელი მოთხოვნების დაწესების დაუშვებლობის ვალდებულება. ამ პრინციპის იგნორირების პირობებში ვერ იქნება დაცული ადმინისტრაციული სამართლის ეს მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი - კერძო და საჯარო ინტერესების პროპორციულობის პრინციპი. ამის დადასტურებაა ის გარემოებაც, რომ „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 37-ე მუხლით განისაზღვრება ნებართვის გამცემი თანამდებობის პირის პასუხისმგებლობა, ნებართვის გაცემის ან გაცემაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მიუღებლობის ან სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ამ კანონით დადგენილ ვადებში გადაწყვეტილების მიუღებლობისათვის. ამავე მიზანს შეესაბამება საქართველოს მთავრობის 2009 წლის №57 დადგენილებით დამტკიცებული „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების“ მე-2 მუხლით განსაზღვრული პრინციპები და მათ შორის „ზ“ პუნქტით დადგენილი დათქმა, რომ დუმილი თანხმობის ნიშანია.

მართალია, სამშენებლო ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანო აღჭურვილია დისკრეციული უფლებამოსილებით, თუმცა ეს მას არ ათავისუფლებს, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლით დადგენილი საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევის მოვალეობისა და მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთებისაგან. მოცემულ შემთხვევაში, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება არის დაუსაბუთებელი, ის ზიანს აყენებს დაინტერესებული პირის უფლებებს, რომელსაც ჰქონდა გონივრული მოლოდინი წარდგენილი განცხადების გონივრულ, კანონით დადგენილ ვადაში განხილვასა და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღებასთან დაკავშირებით. ადმინისტრაციული აქტის შინაარსი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. ადმინისტრაციული ორგანო უთითებს მხოლოდ ახალ კანონმდებლობაზე, რომელიც მიღებულ იქნა დაინტერესებული მხარის მიერ განცხადების წარდგენის შემდგომ. ფაქტია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი განცხადება არ იქნა განხილული კანონით გათვალისწინებულ ვადებში, შესაბამისად, პირის მიერ კანონით დადგენილ ვადებში შეტანილ განცახდებაზე უარის თქმის ერთადერთ საფუძლად ახალი კანონმდებლობის მითითება ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მნიშვნელოვნად ლახავს მის უფლებებს. სახეზეა აქტის ბათილობის ყველა სამართლებრივი ასპექტი, ამასთან, მათი კანონიერი ინტერესის დასაცავად მნიშვნელოვანია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს, დაევალოს ახალი აქტის გამოცემა თვადაპირველი განცხადების წარდგენის დროისათვის მოქმედი კანონმდებლობით.

სასამართლოს განმარტებით, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან სრულად არის უგულებელყოფილი ადმინისტრაციული წარმოების ვადები, წარდგენილ განცხადებაზე ქალაქ ბათუმის მერიას უნდა დაევალოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რის საფუძველსაც იძლევა ფაქტობრივი და სამართლებრივი მოცემულობა აღნიშნულ საქმეზე. ვინაიდან მიწის ნაკვეთი მდებარეობს ძველი ბათუმის ტერიტორიაზე, არსებული პრაქტიკის თანახმად, სწორედ აჭარის ა/რ კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს გადაწყვეტილებაა არსებითი წინაპირობა ქ. ბათუმის მერიის მიერ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე, რაც მოცემულ შემთხვევაში დაკმაყოფილებულია და შესაბამისად, გაუგებარია თუ რატომ აყოვნებს და არ გამოსცემს ქალაქ ბათუმის მერია შესაბამის აქტს წარდგენილი განცხადების საფუძველზე.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში უხეშად და დაუდევრად იქნა მოსარჩელის ინტერესები ხელყოფილი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ რეალურად ამოიწურა ყველანაირი გონივრული მოლოდინი, რაც მკაცრად არის განსაზღვრული საჯარო კანონმდებლობით, შესაბამისად, არსებობს სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილების საფუძველი.

3. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივნისის განჩინებით ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 2019 წლის 10 სექტემბერს ბმა „...-ის“ თავმჯდომარე მ.ვ-ემ განცხადებით მიმართა ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი:...) სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, რომელსაც ერთვოდა მიწის ნაკვეთის ტოპოგრაფიული გეგმა არსებული მდგომარეობით, განმცხადებლის იდენტიფიკაციის დამადასტურელი საბუთების ასლები, მიწის ნაკვეთის სიტუაციური გეგმა სათანადო დეტალიზაციით, თვალსაჩინო ადგილას საინფორმაციო დაფის განთავსების დამადასტურებელი ფოტოსურათი, მიწის ნაკვეთის მდგომარეობის ამსახველი ფოტომასალა, განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ და მოთხოვნა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების შესახებ, კერძოდ, არსებული განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდაზე გადაწყვეტილების მიღების თაობაზე. აგრეთვე წარდგენილ იქნა ქ. ბათუმი, ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის წინასაპროექტო დოკუმენტაციაც; ბ) 2019 წლის 12 სექტემბრის №25/21692 წერილით ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურმა ბმა „...-ის“ თავმჯდომარეს - მ.ვ-ეს ასლის სახით მიაწოდა აჭარის ა/რ კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთვის გადაგზავნილი წერილი, რომლითაც ეცნობა ადრესატებს, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიაში მიმდინარეობს ადმინისტრაციული წარმოება 2019-09-10 №... განცხადების საფუძველზე, ქალაქ ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე. ამავე წერილში აღნიშნული იყო, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების შესაბამისად, განცხადება გადაიგზავნა აჭარის ა/რ კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოზე განსახილველად. შესაბამისად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 მუხლისა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული წარმოების ვადა გაგრძელდა 3 თვით; გ) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს 2019 წლის 1 ოქტომბრის №03-07/102 გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის 2019 წლის 12 სექტემბრის №25/21692 კორესპონდენციით გადაგზავნილ განცხადებაში დასმული საკითხი განხილულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს მიერ (26.09.2019წ. №03-06/10 ოქმი) და „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სამშენებლო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის, 45-ე მუხლის მე-6 პუნქტის და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს შექმნის შესახებ“ აჭარის ა/რ მთავრობის 2009 წლის 14 აპრილის №18 დადგენილების შესაბამისად, საბჭომ გადაწყვიტა: „დამტკიცდეს, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით, ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები“; დ) 2020 წლის 27 თებერვალს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერმა გამოსცა №189 ბრძანება „სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისა და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ“, რომლითაც ამხანაგობა „...-ის“ მოთხოვნა, ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი:...) საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა და უარი ეთქვა განმცხადებელს საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე. №189 ბრძანებაში ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ მიუთითა, რომ განმცხადებლის მოთხოვნა განაშენიანების ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის გაზრდის და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ვერ დაკმაყოფილდებოდა, რადგან 2019 წლის 3 დეკემბრიდან ამოქმედდა საქართველოს კანონი „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი“, რომელმაც განსხვავებული წესით დაადგინა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი და პირობები. შესაბამისად, ვინაიდან ბმა „...-ის“ განცხადებაზე ვერ დასრულდა ადმინისტრაციული წარმოება და არ გამოიცა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მოთხოვნა უნდა განხილულიყო ახალი კანონმდებლობის შესაბამისად. საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 141-ე მუხლის (გარდამავალი დებულებები) მე-17 ნაწილის ჩანაწერიდან გამომდინარე, თუ 2019 წლის 3 დეკემბრამდე დამტკიცებულია მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები, ამ პირობების მოქმედების პერიოდში ნებართვის გაცემის მიზნით გამოიყენება მათი დამტკიცების მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმები; ე) საქმეში წარმოდგენილია ამონაწერი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საქმის წარმოების პროგრამიდან, რომლის მიხედვითაც, მ.ვ-ეს მოკლეტექსტური შეტყობინებით №... განცხადებასთან დაკავშირებით გაეგზავნა შემდეგი შინაარსის შეტყობინებები: 1. ეცნობა, რომ №... განცხადება მიღებულია წარმოებაში, გაგზავნის თარიღი: 10.09.2019; 2. ეცნობა, რომ №... განცხადებაზე გაგრძელებულია საქმის წარმოების ვადა 3 თვით, გაგზავნის თარიღი არ იკითხება; 3. ეცნობა, რომ №... განცხადებაზე გაგრძელებულია საქმის წარმოების ვადა 3 თვით, გაგზავნის თარიღი: 07.10.2019; 4. ეცნობა, რომ №... განცხადებაზე დასრულებულია საქმის წარმოება, გაგზავნის თარიღი: 27.02.2020.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, განსახილველი საქმის მასალების და წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის შინაარსის გათვალისწინებით, წინამდებარე დავაზე პალატის შეფასების საგანია: 1) დაირღვა თუ არა განცხადების განხილვის ვადები, რითაც განაცხადით მოთხოვნილი პირობები დამტკიცებულად ჩაითვალა შესაბამისი ობიექტისათვის კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების გათვალისწინებით და 2) რომელი საკანონმდებლო თუ კანონქვემდებარე აქტით დადგენილი წესით უნდა განხილულიყო განმცხადებლის მოთხოვნა.

პალატამ მიუთითა, რომ 2019 წლის 10 სექტემბერს, როცა ბმა „...-ის“ თავმჯდომარემ მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე განცხადებით მიმართა ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიას, ძალაში იყო „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილება (დადგენილება ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით - 04.03.2020 წლიდან), რომელიც მოიცავდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს. კერძოდ, არეგულირებდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს. დადგენილების მიზანი იყო მისი რეგულირების სფეროში „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებისა და პრინციპების განხორციელების უზრუნველყოფა.

პალატამ მიუთითა ზემოაღნიშნული დადგენილების მე-2 და მე-3 მუხლებზე, 37-ე მუხლის პირველ, მე-2 და მე-3 პუნქტებზე, 45-ე მუხლზე და განმარტა, რომ მშენებლობის ნებართვის მისაღებად I სტადიის გავლის მიზნით, განმცხადებელმა მიმართა უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს (ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელ ორგანოს, №57 დადგენილების 31-ე მუხლის თანახმად) მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების მოთხოვნით, რომლის წარმატებით გადალახვასაც უნდა მოჰყოლოდა არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება და მშენებლობის ნებართვის გაცემა. ნებართვის გამცემ ორგანოს ბმა „...-ის“ განცხადებაზე რაიმე ტიპის ხარვეზი განცხადებისა და თანდართული საბუთების №57 დადგენილებით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შეუსაბამობის თაობაზე არ დაუდგენია. პირიქით, განცხადების წარდგენის დღესვე (10.09.2019) აცნობა დაინტერესებულ პირს, რომ წარდგენილ განცხადებაზე დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება და წარდგენიდან 2 დღის ვადაში (12.09.2019), განცხადება გადაუგზავნა სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოს - აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს სამართლებრივად განსაზღვრულ ფაქტობრივ გარემოებათა დადასტურების შესახებ გადაწყვეტილების მისაღებად. სხვა ადმინისტრაციული ორგანოსთვის განცხადების გადაგზავნის უფლება კი, ნებართვის გამცემ ორგანოს ჰქონდა მხოლოდ განსაზღვრულ მოთხოვნებთან განცხადების შესაბამისობის დადგენის შემდეგ, მაგრამ არა უგვიანეს 3 დღისა. ბმა „...-ის“ მიერ წარდგენილი განაცხადის და თანდართული საბუთების „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მოთხოვნებთან შესაბამისობა ეჭვქვეშ არ დამდგარა, განცხადებას მიეცა მსვლელობა და დაიწყო სათანადო ადმინისტრაციული წარმოება. სახელდობრ, ადმინისტრაციულ წარმოებაში №57 დადგენილების 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად ჩაერთო სხვა ადმინისტრაციული ორგანო - აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო, ვინაიდან აღნიშნული ნორმით დადგენილი იყო, რომ მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესში ამ დადგენილების შესაბამისად მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესის პირველ და მეორე სტადიაზე მონაწილეობას იღებდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონებში (გარდა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლებისა) – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭო, რომლის შემადგენლობა მტკიცდება საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროსთან შეთანხმებით. აღსანიშნავია, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოსთვის განცხადების გადაგზავნასთან ერთად, ნებართვის გამცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ, განცხადებაზე ადმინისტრაციული წარმოების ვადა გააგრძელა 3 თვით და განცხადების სხვა ადმინისტრაციული ორგანოსთვის გადაგზავნისა და წარმოების ვადის გაგრძელების თაობაზე აცნობა კიდეც დაინტერესებულ პირს 12.09.2019წ. №25/21692 წერილით. ამდენად, განცხადებაზე ადმინისტრაციული წარმოების ვადის გაგრძელება, ნებართვის გამცემმა ორგანომ დაუკავშირა სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან გადაწყვეტილების მისაღებად განსაზღვრულ ვადებს და მიზანშეწონილად მიიჩნია 3 თვით წარმოების ვადის გაგრძელება, თანახმად საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლებისა.

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭომ 2019 წლის 1 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაამტკიცა, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით, ქ. ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბიანინი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები. აქედან გამომდინარე ნათელია, რომ სხვა ადმინისტრაციულო ორგანოს ჩართულობის მიზეზით, საკითხის გადაწყვეტაზე უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს დასმულ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად 2019 წლის 1 ოქტომბრისთვის უკვე რაიმე დაბრკოლება არ ჰქონდა. მიუხედავად ამისა, როგორც ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საქმის წარმოების პროგრამიდან ამონაწერით ირკვევა, 07.10.2019წ. მოკლე ტექსტური შეტყობინებით დაინტერესებულ პირს კვლავ ეცნობა, რომ განცხადებაზე გაგრძელებულია საქმის წარმოების ვადა 3 თვით, თუმცა რა დაედო საფუძვლად აღნიშნულ შეტყობინებას, საქმის მასალებით არ ირკვევა. სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს დადებითი გადაწყვეტილების პირობებში (01.10.2019), ასევე სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების ვადების (30 დღე) გათვალისწინებით, მით უფრო, როცა აღნიშნული ვადის არასაკმარისობის თაობაზე სათანადო გადაწყვეტილება არ მიღებულა, გაუგებარია, რა გახდა 2019 წლის ნოემბრისთვის, ბმა „...-ის“ განცხადებაზე გადაწყვეტილების მიუღებლობის მიზეზი, ვერცერთი კონკრეტული არგუმენტი, რატომ ვერ დასრულდა ადმინისტრაციული წარმოება შესაბამის ვადაში, ნებართვის გამცემი ორგანოს მხრიდან მოყვანილი ვერ იქნა, მითითება ბათუმის საკრებულოს 2012 წლის 14 სექტემბრის №50 დადგენილებაზე კი, წარმოების ვადების გაშვებასთან მიმართებით, არარელევანტურია.

პალატის შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში უდავოა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში არ იქნა მიღებული შესაბამისი გადაწყვეტილება - მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების ან დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ. შესაბამისად, კანონით დადგენილ ვადაში გადაწყვეტილების მიუღებლობის გამო, ამოქმედდება პრინციპი „დუმილი თანხმობის ნიშანია“, რომელიც გულისხმობს იმას, რომ სახელმწიფო სტრუქტურის მიერ კანონით დადგენილ ვადებში ლიცენზიის ან ნებართვის გაუცემლობა, მიზეზების განმარტების გარეშე, ჩაითვლება როგორც ლიცენზიის/ნებართვის გაცემა და განაცხადით მოთხოვნილი პირობები დამტკიცებულად ჩაითვლება შესაბამისი ობიექტისათვის კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების გათვალისწინებით. აღნიშნული კი, განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ყოველგვარი ვადის დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილების (№189 ბრძანება) ბათილად ცნობისა და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის წინაპირობაა, რაც სწორად შეაფასა პირველი ინსტანციის სასამართლომ.

ნებართვის გამცემმა ბმა „...-ის“ განაცხადზე გადაწყვეტილება მიიღო ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებიდან 5 თვის გასვლის შემდეგ, როცა 2020 წლის 27 თებერვალს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერმა გამოსცა №189 ბრძანება „სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისა და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ“. ადმინისტრაციული ორგანო აღნიშნულ გადაწყვეტილებას მხოლოდ იმ გარემოებაზე ამყარებს, რომ 2019 წლის 3 დეკემბრიდან „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსმა“ განსხვავებული წესით დაადგინა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების და მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი და პირობები. შესაბამისად, ვინაიდან ბმა „...-ის“ განცხადებაზე ვერ დასრულდა ადმინისტრაციული წარმოება და არ გამოიცა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მოთხოვნა განხილული უნდა ყოფილიყო ახალი კანონმდებლობის შესაბამისად.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა, იმ ფაქტზე, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილება, 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანების გამოცემისას, ჯერ კიდევ ძალადაკარგული არ ყოფილა და ინარჩუნებდა სავალდებულო ძალას, №57 დადგენილება ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით - 04.03.2020 წლიდან. შესაბამისად, 2019 წლის 3 დეკემბრიდან საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსით ამოქმედებულ განსხვავებულ წესებზე მითითება ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან, ლოგიკას მოკლებულია, მითუმეტეს, როცა №189 ბრძანება დაუსაბუთებელია და არ შეიცავს კონკრეტულ მითითებას, თუ რა პირობები იქნა შეცვლილი. ადმინისტრაციულ ორგანოს ბმა „...-ის“ განცხადებაზე გადაწყვეტილება უნდა მიეღო ჯერ კიდევ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის ამოქმედებამდე, დადგენილ ვადაში გადაწყვეტილების მიუღებლობის გამო კი, განაცხადით მოთხოვნილი პირობები დამტკიცებულად ჩაითვალა, შესაბამისი ობიექტისათვის კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების გათვალისწინებით. ადმინისტრაციული ორგანო არასწორად უთითებს, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 141-ე მუხლის (გარდამავალი დებულებები) მე-17 ნაწილზე, როგორც მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების საკანონმდებლო საფუძველზე, რადგან აღნიშნული ნორმით განსაზღვრულია, რომ თუ 2019 წლის 3 დეკემბრამდე დამტკიცებულია მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები, ამ პირობების მოქმედების პერიოდში ნებართვის გაცემის მიზნით გამოიყენება მათი დამტკიცების მომენტისთვის მოქმედი კანონმდებლობა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმები. ამდენად, ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები დამტკიცებულად ჩაითვალა საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის ამოქმედებამდე, მშენებლობის ნებართვის გაცემის მიზნით ბმა „...-ის“ განცხადებაზე ადმინისტრაციული წარმოებაც უნდა გაგრძელდეს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების (2019 წლის 3 დეკემბრამდე) მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. აშკარაა, რომ ბმა „...-მა“ ძველი კანონმდებლობის საფუძველზე მოითხოვა უფლების რეალიზაცია, ძველი კანონის მოქმედების პირობებშივე გამოხატა ნება კუთვნილი უფლების განხორციელებაზე, რომელიც მხოლოდ მოპასუხის არამართლზომიერი და დაუსაბუთებელი ქმედებით შეფერხდა, რის გამოც არ შეიძლება პასუხისმგებლობა დაეკისროს განმცხადებელს.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ კანონის 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ნორმატიულ აქტს უკუძალა მხოლოდ იმ შემთხვევაში აქვს, თუ ეს პირდაპირ არის დადგენილი ამ ნორმატიული აქტით. განსახილველ შემთხვევაში მსგავსი დათქმა საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსით გათვალისწინებული არ ყოფილა, რაც გამორიცხავს ახალი კანონისთვის უკუქცევითი ძალის მინიჭების შესაძლებლობას. ახალმა კანონმა 141-ე მუხლის მე-17 ნაწილით მშენებლობის ნებართვის გაცემის თაობაზე კანონის ამოქმედებამდე დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების დროს მოქმედი კანონმდებლობით დასრულების ვალდებულება დაადგინა.

4. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიას განცხადებით მიმართა ამხანაგობა „...-მა“ და მოითხოვა, ქ. ბათუმში, ... ...ის ქუჩა №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი....) საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება. განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილ იქნა განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის - კ2-ის გაზრდა 4,5-მდე, რაც საჭიროებს განაშენიანების სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებას.

თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების შესახებ, ქ. ბათუმის საკრებულოს 2012 წლის 14 სექტემბრის №50 დადგენილების მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება არის კონკრეტული მიწის ნაკვეთისათვის, რომელზეც მოთხოვნილია მშენებლობის ნებართვის გაცემა, ქალამშენებლობითი დოკუმენტაციით დადგენილი ძირითადი პარამეტრებისაგან (მოთხოვნებისაგან) განსხვავებული პარამეტრების (მოთხოვნების) დადგენა. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად - სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება შესაძლებელია, თუ: ა) ამას მოითხოვს დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე, ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) ცვლილება კომპენსირდება სხვა ღონისძიებებით; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები. სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისათვის საჭიროა ზემოთ ჩამოთვლილი პუნქტების ერთობლივად არსებობა, მოცემულ შემთხვევაში კი აღნიშნულს ადგილი არ აქვს.

განცხადებლის მოთხოვნა განაშენიანების ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის გაზრდის და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ვერ დაკმაყოფილდება, ვინაიდან 2019 წლის 3 დეკემბრიდან მოქმედებს საქართველოს კანონი საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი, რომელმაც განსხვავებული წესით დაადგინა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების და მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი და პირობები. იქიდან გამომდინარე, რომ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 141-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, 2019 წლის 3 ივნისამდე მიღებული განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტის გაზრდის შესახებ გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზედაც 2020 წლის 1 იანვრამდე არ იქნა შეთანხმებული პროექტი ან/და არ იქნა გაცემული მშენებლობის ნებართვა, ძალას კარგავს 2020 წლის 1 იანვრიდან. შესაბამისად, წარმოდგენილი განცხადება განხილული უნდა იქნეს ახალი კანონმდებლობის შესაბამისად.

კასატორის განმარტებით, დაუსაბუთებელია ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მითითება, რომ განმცხადებლის მიერ წარდგენილ იქნა ყველა საჭირო დოკუმენტაცია უფლების მოსაპოვებლად, რაც დადგენილია განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონით გათვალისწინებული წესით. ბმა „...-ის“ წარდგენილი განცხადება და მასზე დართული დოკუმენტაცია უნდა შეფასებულიყო არა მხოლოდ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებით, არამედ ქ. ბათუმის საკრებულოს 2012 წლის 14 სექტემბრის №50 დადგენილების მიხედვითაც. ასევე დაუსაბუთებელია ბათუმის საქალაქო სასამართლოს შეფასება განცხადებაზე პასუხის გაცემის ვადის ათვლის წესთან დაკავშირებით, კერძოდ, სამშენებლო სამართალი ადმინისტრაციული სამართლის კერძო ნაწილს მიეკუთვნება. მასზე ვრცელდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის დებულებები აქტის მომზადების, გამოცემის, გაცნობის თაობაზე. იმ შემთხვევაში თუ ადმინისტრაციული სამართლის კერძო ნაწილის შესაბამისი ნორმით დადგენილია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსისაგან განსხვავებული რეგულაცია მოქმედებს ეს უკანასკნელი. მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, დადგენილებაში მითითებული ვადების ათვლისას საქართველოს შრომის კანონმდებლობით დადგენილი უქმე და დასვენების დღეები არ ჩაითვლება. აღნიშნული დანაწესი მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების გამოსათვლელ ვადაში უქმე და დასვენების დღეები არ ჩაითვლება.

კასატორის განმარტებით, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2022 წლის 29 ივნისის განჩინება არის დაუსაბუთებელი და ბუნდოვანი. თუკი შესასრულებლად სავალდებულო მე-3 პუნქტს განვიხილავთ გადაწყვეტილების/განჩინების აღწერილობითი ნაწილისგან განცალკევებით, შეუძლებელია იმის გარკვევა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ პირდაპირ უნდა გასცეს ე.წ მნსგპ-ის დამტკიცების შესახებ აქტი თუ ახალი ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად გამოსცეს ახალი აქტი. აღნიშნულს მნიშვნელობა აქვს ვინაიდან, შესასრულებლად სავალდებულოა სასამართლო გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი, განსხვავებით აღწერილობითი და სამოტივაციო ნაწილებისაგან. რაც შეეხება გასაჩივრებული განჩინების სამოტივაციო ნაწილს, რომელიც არ არის შესასრულებლად სავალდებულო, სასამართლო შესულია სამშენებლო ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებაში, რისი უფლებაც მას არ გააჩნია.

5. ბმა „...-ის“ მიერ საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ იქნა საკასაციო შესაგებელი, რომლითაც არ დაეთანხმა საკასაციო საჩივარს. მოსარჩელე კასატორის შედავებაზე გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის ფორმულირების შესახებ აღნიშნავს, რომ სარჩელი პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკმაყოფილდა და აპელანტს აღნიშნულის შესახებ შედავება სააპელაციო სასამართლოში არ წარუდგენია. ის ფაქტი, რომ აღნიშნული ფორმულირებით სასამართლო ერევა ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებაში, უსაფუძვლო არგუმენტია. ნათელია, რომ სასამართლო კი არ ჩარეულა კასატორის დისკრეციულ უფლებამოსილებაში, არამედ სასამართლომ ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალა განცხადება განიხილოს განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონმდებლობით.

მოსარჩელე გაუგებრად მიიჩნევს, თუ რა ფაქტობრივ უზუსტობას ხედავს მოპასუხე სასამართლოს მიერ გაკეთებულ განსაზღვრებებში. უდავო ფაქტია, რომ მერიის მიერ, წარდგენილ განცხადებასთან დაკავშირებით რაიმე ტიპის ხარვეზი არ გამოვლენილა და არ გამოცემულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. მხარის მიერ წარდგენილი მოთხოვნა ადმინისტრაციულ ორგანოში კი ეფუძნება იმ დროისთვის მოქმედი კანონმდებლობის საფუძვლებს.

კასატორს სამართლებრივ უსწორობაში მოყვანილი აქვს საკანონმდებლო ამონარიდები სამშენებლო ნებართვის გაცემის, მათ შორის, სარჩელის აღძვრის იურიდიული ინტერესის რეგულაციების თაობაზე, თუმცა რაში მდგომარეობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული გადაწყვეტილების შინაარსში აღნიშნული რეგულაციების სამართლებრივად უსწორო განმარტება, კასატორი ვერ უთითებს.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 1 მაისის განჩინებით, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მისი განხილვა განისაზღვრა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 2019 წლის 10 სექტემბერს ბმა „...-ის“ თავმჯდომარე მ.ვ-ემ განცხადებით მიმართა ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება. განცხადებაში აღნიშნულია, რომ განმცხადებლის მიერ წარდგენილი იყო მიწის ნაკვეთის ტოპოგრაფიული გეგმა არსებული მდგომარეობით, განმცხადებლის იდენტიფიკაციის დამადასტურელი საბუთების ასლები, მიწის ნაკვეთის სიტუაციური გეგმა სათანადო დეტალიზაციით, თვალსაჩინო ადგილას საინფორმაციო დაფის განთავსების დამადასტურებელი ფოტოსურათი, მიწის ნაკვეთის მდგომარეობის ამსახველი ფოტომასალა, განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ და მოთხოვნა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების შესახებ, კერძოდ, არსებული განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდაზე გადაწყვეტილების მიღების თაობაზე. აგრეთვე წარდგენილ იქნა ქ. ბათუმი, ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის წინასაპროექტო დოკუმენტაციაც (ტ.1, ს.ფ 15-72); ბ) 2019 წლის 12 სექტემბრის №25/21692 წერილით ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურმა ბმა „...-ის“ თავმჯდომარეს აცნობა, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიაში მიმდინარეობს ადმინისტრაციული წარმოება 2019-09-10 №... განცხადების საფუძველზე, ქალაქ ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე. ამავე წერილში აღნიშნული იყო, რომ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების შესაბამისად, განცხადება გადაიგზავნა აჭარის ა/რ კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოზე განსახილველად. შესაბამისად, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-100 მუხლისა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული წარმოების ვადა გაგრძელდა 3 თვით (ტ.1, ს.ფ 78); გ) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს 2019 წლის 1 ოქტომბრის №03-07/102 გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის 2019 წლის 12 სექტემბრის №25/21692 კორესპონდენციით გადაგზავნილ განცხადებაში დასმული საკითხი განხილულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს მიერ (26.09.2019წ. №03-06/10 ოქმი) და „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სამშენებლო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის, 45-ე მუხლის მე-6 პუნქტის და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს შექმნის შესახებ“ აჭარის ა/რ მთავრობის 2009 წლის 14 აპრილის №18 დადგენილების შესაბამისად, საბჭომ გადაწყვიტა: „დამტკიცდეს, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით, ქ. ბათუმში, ... ...ის ქ. №4 /...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები“ (ტ.1, ს.ფ 80-81); დ) 2020 წლის 27 თებერვალს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერმა გამოსცა №189 ბრძანება „სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისა და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ“, რომლითაც ამხანაგობა „...-ის“ მოთხოვნა, ქ. ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი:...) საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა და უარი ეთქვა განმცხადებელს საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე. №189 ბრძანებაში ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიამ მიუთითა, რომ განმცხადებლის მოთხოვნა განაშენიანების ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტის გაზრდის და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ვერ დაკმაყოფილდებოდა, რადგან 2019 წლის 3 დეკემბრიდან ამოქმედდა საქართველოს კანონი „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი“, რომელმაც განსხვავებული წესით დაადგინა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმებისა და მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი და პირობები. შესაბამისად, ვინაიდან ბმა „...-ის“ განცხადებაზე ვერ დასრულდა ადმინისტრაციული წარმოება და არ გამოიცა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მოთხოვნა უნდა განხილულიყო ახალი კანონმდებლობის შესაბამისად. საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 141-ე მუხლის (გარდამავალი დებულებები) მე-17 ნაწილის ჩანაწერიდან გამომდინარე, თუ 2019 წლის 3 დეკემბრამდე დამტკიცებულია მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები, ამ პირობების მოქმედების პერიოდში ნებართვის გაცემის მიზნით გამოიყენება მათი დამტკიცების მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობა და ქალაქთმშენებლობითი გეგმები (ტ.1, ს.ფ 127-128).

მოსარჩელემ დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნები ჩამოაყალიბა შემდეგი სახით: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება; ბ) დაევალოს ქ. ბათუმის მერიას, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბმა „...-ის“ მიერ 2019 წლის 10 სექტემბერს წარდგენილი განცხადების და დოკუმენტაციის შესაბამისად ქ. ბათუმში, ...ის ქ. №4/ ...ის ქუჩა №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან 30 დღის განმავლობაში განცხადების წარდგენისას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

პირველ რიგში საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ 2019 წლის 10 სექტემბრის განცხადებით ბმა „...“ ითხოვდა როგორც მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებას, ასევე სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებას - არსებული განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „თვითმმართველი ქალაქის - ბათუმის დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების შესახებ“ თვითმმართველი ქალაქის – ბათუმის საკრებულოს 2012 წლის 14 სექტემბრის №50 დადგენილებაზე (ძალადაკარგულია ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 22.08.2019წ, №19 დადგენილებით, ამოქმედდა 2019 წლის 3 დეკემბრიდან), რომლის მე-9 მუხლი განსაზღვრავს სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების ცნებას. კერძოდ, აღნიშნული მუხლის თანახმად, (1) სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება არის კონკრეტული მიწის ნაკვეთისათვის, რომელზეც მოთხოვნილია მშენებლობის ნებართვის გაცემა, ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტაციით დადგენილი ძირითადი პარამეტრებისაგან (მოთხოვნებისაგან) განსხვავებული პარამეტრების (მოთხოვნების) დადგენა; (2) სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება შესაძლებელია, თუ: ა) ამას მოითხოვს დასახლების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე, ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული სხვა განსაკუთრებული მიზეზები; ბ) ცვლილება კომპენსირდება სხვა ღონისძიებებით; გ) ამას არ დაუპირისპირდება სხვა საზოგადოებრივი ინტერესები; (3) სპეციალურ (ზონალურ) შეთანხმებას საჭიროებს: ა) წინამდებარე წესით განსაზღვრულ ზონაში კონკრეტული მიწის ნაკვეთისთვის განსაზღვრული კ-2 კოეფიციენტის მნიშვნელობის გაზრდა არაუმეტეს წინამდებარე წესით დადგენილი ოდენობით; ბ) კონკრეტული მიწის ნაკვეთისთვის ძირითადი ნებადართული სახეობის გარდა კანონმდებლობით პირდაპირ გათვალისწინებული სხვა უძრავი ქონების (ობიექტების) დასაშვები სახეობ(ებ)ის განსაზღვრა; გ) წინამდებარე წესით განსაზღვრული სხვა გადაწყვეტილებები.

ზემოაღნიშნული დადგენილების მე-10 მუხლის თანახმად, (1) სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების, მათ შორის მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტის კ-2-ის გაზრდის თაობაზე გადაწყვეტილებას „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს“ დასკვნის საფუძველზე იღებს ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სახით; (2) სპეციალურ (ზონალურ) შეთანხმებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად 30 დღიანი ვადის არასაკმარისობის შემთხვევაში, ადმინისტრაციული წარმოების ვადის გაგრძელება ხდება კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოს მიერ კოეფიციენტის გაზრდის საკითხზე გადაწყვეტილების მიღება, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებულ დისკრეციულ უფლებამოსილებათა რიგს განეკუთვნება. ამასთან, საყურადღებოა, რომ ზემოაღნიშნული დადგენილებიდან გამომდინარე კოეფიციენტების გადამეტება შესაძლებელია მხოლოდ გარკვეული პირობების არსებობის შემთხვევაში და ყოველი კონკრეტული შემთხვევა საჭიროებს შესაბამის დასაბუთებას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილება ადმინისტრაციულ ორგანოს ან თანამდებობის პირს ანიჭებს თავისუფლებას საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის საფუძველზე კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. საკასაციო სასამართლო ხაზს უსვამს, რომ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელების პრინციპია საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის სამართლიანი ბალანსის დაცვა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-7 მუხლი იმპერატიულად ადგენს დისკრეციული უფლებამოსილების საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღებისას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის დაცვის ვალდებულებას. დასახელებული საკანონმდებლო ნორმის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულმა ზომებმა არ შეიძლება გამოიწვიოს პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა. შესაბამისად, როდესაც ინტერესების დაპირისპირება აუცდენელია, წარმოიშობა მათი ჰარმონიზაციის, სამართლიანი დაბალანსების აუცილებლობა. აქვე საყურადღებოა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი თანასწორობის პრინციპი, რომლის თანახმად, ყველა თანასწორია კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე. დაუშვებელია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე რომელიმე მხარის კანონიერი უფლებისა და თავისუფლების, კანონიერი ინტერესის შეზღუდვა ან მათი განხორციელებისათვის ხელის შეშლა, აგრეთვე მათთვის კანონმდებლობით გაუთვალისწინებელი რაიმე უპირატესობის მინიჭება ან რომელიმე მხარის მიმართ რაიმე დისკრიმინაციული ზომების მიღება. საქმის გარემოებათა იდენტურობის შემთხვევებში დაუშვებელია სხვადასხვა პირის მიმართ განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება, გარდა კანონით გათვალისწინებული საფუძვლის არსებობისას (მე-4 მუხლი).

საყურადღებოა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდაზე უარის თქმის შესახებ არ შეიცავს არანაირ მსჯელობას ზემოაღნიშნულ საკანონმდებლო ნორმებთან დაკავშირებით და უარის თქმის ერთადერთ საფუძვლად მითითებულია მხოლოდ იმ გარემოებაზე, რომ 2019 წლის 3 დეკემბრიდან ამოქმედდა საქართველოს კანონი „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი“, რომელმაც განსხვავებული წესით დაადგინა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება, არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება და მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესი და პირობები. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ ბათილად იქნა რა ცნობილი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანება, აღნიშნულით გაუქმდა ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება, რომლითაც არ არის დაკმაყოფილებული ბმა „...-ის“ მოთხოვნა სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებასთან დაკავშირებით, თუმცა არცერთი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება არ შეიცავს არანაირ დასაბუთებას მითითებულ საკითხთან დაკავშირებით. შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წანამძღვრებს, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ შეფასების გარეშე დატოვა, რამდენად იყო შესაძლებელი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანების სრულად ბათილად ცნობა იმ პირობებში, როდესაც სასარჩელო მოთხოვნები მოსარჩელეს ჩამოყალიბებული აქვს იმდაგვარად, რომ ბრძანების სრულად ბათილად ცნობის მოთხოვნის პირობებში მეორე სასარჩელო მოთხოვნა არის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა მხოლოდ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული კანონმდებლობა ითვალისწინებს მოსარჩელის მხრიდან ეფექტური შედეგის მიღწევისათვის მოთხოვნის ტრანსფორმირების ინსტიტუტს, რაც ნიშნავს იმას, რომ სასამართლო, პროცესის დაჩქარების მიზნით, მხარეს ეხმარება მოთხოვნის სწორად ჩამოყალიბებაში, რათა ეფექტურად დაიცვას უფლება. სასამართლო, დაჩქარებული საქმისწარმოების მიზნით იყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა შესაძლებლობას, რაც გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული კანონმდებლობით, კერძოდ, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28¹ მუხლის თანახმად, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, გასცდეს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, მაგრამ იგი არ არის შებოჭილი სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირებით. პროცესის დაჩქარების მიზნით, მოსამართლეს შეუძლია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში.

სარჩელის ტრანსფორმირება არის ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობისა და დისპოზიციურობის პრინციპების შეჯერების ერთ-ერთი გამოხატულება. ერთი მხრივ, ადმინისტრაციული პროცესი გულისხმობს სასამართლოს აქტიურობას, ხოლო, მეორე მხრივ, სასამართლო მიუხედავად მისი აქტიური როლისა უფლებამოსილი არ არის, გასცდეს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, უფრო კონკრეტულად, აღნიშნული ნორმის რეალიზებისას, სასამართლომ უნდა დაიცვას ორი პირობა: 1. სარჩელის ტრანსფორმირება უნდა ემსახურებოდეს პროცესის დაჩქარებას და 2. სარჩელის ტრანსფორმირებისას მოსამართლე არ უნდა გასცდეს სარჩელის მოთხოვნის ფარგლებს. ამრიგად, მიუხედავად ადმინისტრაციულ პროცესში გათვალისწინებული სარჩელის ტრანსფორმირების შესახებ ჩანაწერისა, სასამართლოები შეზღუდული არიან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოქმედებით, რომლის მიხედვით, სასამართლოს უფლება არ აქვს მიაკუთვნოს თავისის გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. პროცესის დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, სასამართლომ სარჩელის ტრანსფორმირებისას სწორად უნდა დაადგინოს მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი - რა უფლების აღსადგენად მიმართა მან სასამართლოს და რა არის მისი საბოლოო ინტერესი. ნიშანდობლივია, რომ კანონმდებლის მიზანი - სარჩელის ტრანსფორმირება უნდა ემსახურებოდეს პროცესის დაჩქარებას, გამომდინარეობს საპროცესო ეკონომიის პრინციპიდან და უზრუნველყოფს სასამართლო წესით უფლების დაცვას გონივრულ ვადაში. ამასთან, სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირების შეცვლისას სავალდებულოა, ეს განახორციელოს მოსარჩელემ სასამართლოს დახმარებით; სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, მოსარჩელის ნების გარეშე თვითონ მოახდინოს სასარჩელო მოთხოვნის ახალი ფორმულირება და იმსჯელოს მასზე. ხოლო იმ შემთხვევაში, თუკი მოსარჩელის მხრიდან ასეთი თანხმობა ვერ იქნება მიღებული, სასამართლო ვალდებულია იმსჯელოს სასარჩელო მოთხოვნაზე პირვანდელი სახით.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე, რომლის მიხედვით, სასკ-ის 28¹ მუხლის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ჩამოყალიბებაში. სასამართლო არ არის უფლებამოსილი გასცდეს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, თუმცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ ურთიერთობათა სფეროში წარმოშობილი დავების სპეციფიკური ხასიათიდან გამომდინარე, პროცესის ეკონომიის და დაჩქარების მოსაზრებებიდან გამომდინარე, სასამართლო არ არის შებოჭილი სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირებით, რაც ადმინისტრაციულ პროცესში შეჯიბრებითობისა და ინკვიზიციურობის პრინციპების შეჯერების ერთ-ერთი გამოვლინებაა (სუსგ საქმე №ბს-294-294 (კ-18), 09.12.2019წ.).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა დაადგინოს, დავობს თუ არა მოსარჩელე სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებასთან დაკავშირებით და არის თუ არა მისი მიზანი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანების ბათილად ცნობა ამ ნაწილში. შესაბამისად, სასამართლო უნდა დაეხმაროს მოსარჩელე მხარეს მოთხოვნის ჩამოყალიბებაში, ისე, რომ არ გასცდეს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს.

რაც შეეხება მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებს, აღნიშნული განმარტებულია სადავო პერიოდში მოქმედი „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების (ძალადაკარგულია - 02.03.2020, №139) მე-3 მუხლის 36-ე პუნქტით, რომლის თანახმადაც, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები არის პირობები, რომელთა დაკმაყოფილება აუცილებელია სამშენებლო საქმიანობის განსახორციელებლად კონკრეტულ სამშენებლო მიწის ნაკვეთზე. ამ პირობათა საფუძველზე დგება მშენებლობის განხორციელების დოკუმენტები. ამავე მუხლის 43-ე პუნქტის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვა არის განსაკუთრებული იერარქიის ნებართვა, როგორც წესი, იყოფა სამ ურთიერთდამოკიდებულ, მაგრამ ადმინისტრაციული წარმოების თვალსაზრისით დამოუკიდებელ სტადიად: I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება); II სტადია – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება (არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმება); III სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემა.

ზემოაღნიშნული დადგენილების 37-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა გაიცემა სამ სტადიად, გარდა 38-ე და 39-ე მუხლებით დადგენილი შემთხვევებისა, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და დადებითი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ შეუძლია ნებართვის მაძიებელს მოითხოვოს შემდგომი სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება. აღნიშნული სტადიების ადმინისტრაციული წარმოების ვადებია: ა) I სტადია – ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (შემდგომში – მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება): ა.ა) II, III და IV კლასების შენობა-ნაგებობებისთვის – არაუმეტეს 10 დღისა; ა.ბ) ბახმაროს, ბაკურიანისა და ურეკი-შეკვეთილის სარეკრეაციო ტერიტორიებისათვის (გარდა V კლასის შენობა-ნაგებობებისა) – არაუმეტეს 15 დღისა; ა.გ) ყველა კლასის იმ შენობა-ნაგებობებისათვის (გარდა V კლასის შენობა-ნაგებობებისა), რომელთა საქმიანობა ექვემდებარება ეკოლოგიურ ექსპერტიზას – არაუმეტეს 15 დღისა; ა.დ) V კლასის შენობა-ნაგებობებისათვის – არაუმეტეს 30 დღისა. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ნებართვასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების სამივე სტადიას აწარმოებს მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც გამოსცემს შემდეგი სახის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს: ა) I სტადია – მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს; ბ) II სტადია – არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს; გ) III სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.

საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 42-ე მუხლით განსაზღვრულია, რომ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებში უნდა აისახოს კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრული ის სავალდებულო მოთხოვნები, რომლებიც აუცილებელია მშენებლობის განხორციელების დოკუმენტების პროექტების შემუშავებისათვის.

დადგენილების 43-ე მუხლის თანახმად, (1) განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ ამ დადგენილების შესაბამისად მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესში წარმოადგენს მშენებლობის ნებართვის გაცემის პირველი სტადიისათვის აუცილებელ, ნებართვის მაძიებლის მიერ მოთხოვნილ პირობებს; (2) ამ მუხლით განსაზღვრული მოთხოვნები ეხება მშენებლობის ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარსადგენ, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების განაცხადის შემადგენლობას. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ მოიცავს: ა) ინფორმაციას მიწის ნაკვეთის შესახებ; ბ) მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მიმართ ნებართვის მაძიებლის ძირითად მოთხოვნებს. ამავე მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებში მითითებულია, თუ რას მოიცავს ინფორმაცია მიწის ნაკვეთის შესახებ და მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მიმართ ნებართვის მაძიებლის ძირითადი მოთხოვნები. ეს უკანასკნელი, თავის მხრივ, ითვალისწინებს ინფორმაციას - მიწის ნაკვეთის განაშენიანების კოეფიციენტის შესახებ, მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის შესახებ, მიწის ნაკვეთის გამწვანების კოეფიციენტის შესახებ, შენობა-ნაგებობების ფუნქციური დანიშნულების შესახებ, შენობა-ნაგებობების სართულიანობასა და გაბარიტების შესახებ.

საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 43-ე მუხლის მე-9 პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვის გამცემი შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანო ამოწმებს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ განაცხადის კანონმდებლობასთან შესაბამისობას და კანონმდებლობით განსაზღვრული პირობების საფუძველზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის I სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემით ამტკიცებს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებს.

გათვალისწინებით იმ გარემოებისა, რომ ბმა „...-ის“ მიერ განცხადება წარდგენილი იყო 2019 წლის 10 სექტემბერს, სასამართლო ასევე მოიხმობს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 101-ე მუხლს (მოქმედებს 2019 წლის 3 ივნისიდან), რომლის შესაბამისად, (1) მშენებლობის ნებართვა გაიცემა ორ სტადიად, გარდა ამ კოდექსის 108-ე მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევისა (სამსტადიიანი წარმოება): ა) I სტადია − მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება; ბ) II სტადია – მშენებლობის ნებართვის გაცემა; (2) მშენებლობის ნებართვის გაცემის თითოეულ სტადიაზე მიმდინარეობს დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის (მოქმედებს 2019 წლის 3 ივნისიდან) მე-3 პუნქტის შესაბამისად (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია), მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები უნდა მოიცავდეს: ა) მიწის ნაკვეთის შესახებ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერს და საკადასტრო მონაცემებს; ბ) მიწის ნაკვეთის ან /და შენობა-ნაგებობის სამშენებლო განვითარების მიმართ ძირითად მოთხოვნებს: ბ.ა) გამოყენების სახეობას; ბ.ბ) განაშენიანების ძირითად პარამეტრებს; ბ.გ) განაშენიანების სახეობას; ბ.დ) მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის განთავსების (მათ შორის, განაშენიანების საზღვრებს ან/და განაშენიანების სავალდებულო ხაზებს) და მაქსიმალური სიმაღლის განსაზღვრის პირობებს, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში − აგრეთვე სართულიანობას; ბ.ე) ფუნქციურ დანიშნულებას; გ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ სხვა მოთხოვნებს.

ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი №57 დადგენილებისა და სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვა იყოფა ურთიერთდამოკიდებულ, მაგრამ ადმინისტრაციული წარმოების თვალსაზრისით დამოუკიდებელ სტადიებად და I სტადია არის ქალაქთმშენებლობითი პირობების დადგენა (მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება). ასევე, განსაზღვრულია თითოეული სტადიის მიმდინარეობის ვადა, ხოლო განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ მოიცავს ინფორმაციას მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მიმართ ნებართვის მაძიებლის ძირითადი მოთხოვნების შესახებ, მათ შორის, ინფორმაციას მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტთან დაკავშირებით. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2019 წლის 10 სექტემბრის განცხადებით ბმა „...“ ითხოვდა როგორც მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებას, ასევე სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებას - არსებული განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდას.

„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავით დადგენილი მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით. ამავე მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტების შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია განცხადება და თანდართული საბუთების ასლები წარუდგინოს სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოს განსაზღვრულ მოთხოვნებთან განცხადების შესაბამისობის დადგენიდან არა უგვიანეს 3 დღისა. სხვა ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სამართლებრივად განსაზღვრულ ფაქტობრივ გარემოებათა დადასტურების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოში განცხადების წარდგენიდან არა უგვიანეს 25 დღისა. თუ ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისათვის არ არის საკმარისი აღნიშნული ვადა, სხვა ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია განცხადებისა და თანდართული საბუთების ასლების მიღებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა დასაბუთებული შუამდგომლობით მოითხოვოს ვადის გაგრძელება. სხვა ადმინისტრაციული ორგანო გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში ვალდებულია მშენებლობის ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოში განცხადების შეტანიდან არა უგვიანეს 27-ე დღისა წარუდგინოს გადაწყვეტილება მშენებლობის ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს.

ზემოაღნიშნული დადგენილების 32-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესში ამ დადგენილების შესაბამისად მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესის პირველ და მეორე სტადიაზე მონაწილეობას იღებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ზონებში (გარდა კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლებისა) – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭო, რომლის შემადგენლობა მტკიცდება საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროსთან შეთანხმებით (სხვა ადმინისტრაციული ორგანო).

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ქალაქ ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების თაობაზე, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი განცხადება გადაიგზავნა აჭარის ა/რ კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოზე განსახილველად. ასევე დადგენილია, რომ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს 2019 წლის 1 ოქტომბრის №03-07/102 გადაწყვეტილებით დამტკიცდა, კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით, ქ. ბათუმში, ... ...ის ქ. №4/ ...ის ქ. №29-ში მდებარე 740 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე (ს/კ...) მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 104-ე მუხლის თანახმად, (1) მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების წესით; (2) მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილება, ამ კოდექსის 109-ე მუხლით (მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ წარმოებაში სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მონაწილეობა) გათვალისწინებული შემთხვევის გარდა, მიღებული უნდა იქნეს განცხადების მიღებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში; (6) თუ საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია ამ მუხლის მე-2 ნაწილით ადმინისტრაციული წარმოებისთვის განსაზღვრულზე მეტი ვადა, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია ამ ვადის გასვლამდე მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების ვადის არაუმეტეს 3 თვით გაგრძელების თაობაზე.

საკასაციო პალატა ასევე მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ დადგენილების 45-ე მუხლზე, რომლის მე-10 და მე-11 პუნქტების შესაბამისად, (10) მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია გადაწყვეტილება მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების ან დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ მიიღოს ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაში. უარის შემთხვევაში, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაუყოვნებლივ წერილობით აცნობოს დასაბუთებული უარი დამკვეთს ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს; (11) თუ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა დასადგენად აუცილებელია ადმინისტრაციული წარმოებისათვის ამ დადგენილებით განსაზღვრულ ვადაზე მეტი, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო საკუთარი ინიციატივით ან სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს შუამდგომლობის საფუძველზე უფლებამოსილია მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული წარმოების ვადის არა უმეტეს 3 თვემდე გაგრძელების თაობაზე. მშენებლობის ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიღოს განცხადების წარდგენიდან 15 დღის ვადაში.

ზემოდასახელებული საკანონმდებლო ნორმების საფუძველზე საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებისათვის ან დამტკიცებაზე უარის თქმისთვის განსაზღვრული ადმინისტრაციული წარმოების ვადის გაგრძელება დასაშვებია 3 თვემდე, თუმცა აღნიშნული ვადის დარღვევა, არ წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების უპირობო საფუძველს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ზემომითითებული დადგენილების თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო შებოჭილია კანონით დადგენილი ვადებით და ასევე იმ ადმინისტრაციული პროცედურული უფლებამოსილებებით, რაც განსაზღვრულია მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესისთვის საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსით. აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან, კანონმდებლობით დადგენილი ვადებისა და დაინტერესებული პირის ინტერესების დაცვას და მისთვის გარანტიის შექმნას, რომ ნებართვის გამცემი ორგანოს მხრიდან განზრახ ან დაუდევრობით კანონისმიერი ვადების გაჭიანურების, უმოქმედობის შემთხვევაში, დაკმაყოფილდება ნებართვის მაძიებლის ინტერესი და სამშენებლო ნებართვა ჩაითვლება გაცემულად. ამასთან, ადმინისტრაციული ორგანოსთვისაც წინასწარ ცნობილია, რომ უმოქმედობის, მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილების შესაბამისად გადაწყვეტილების კანონით განსაზღვრულ ვადაში მიუღებლობის შემთხვევაში, ნებართვა გაცემულად ითვლება. თუმცა, წარმოების ვადის გაშვების შემთხვევაში, უნდა ჩაითვალოს თუ არა მშენებლობის ნებართვა გაცემულად საჭიროებს ადმინისტრაციული წარმოების პროცესის დეტალურ შესწავლას. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო პირველ რიგში ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ სრულყოფილად არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული წარმოების მასალები. კერძოდ, მიუხედავად იმისა, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 7 ივლისის განჩინებით ქალაქ ბათუმის მერიას დაევალა სათანადო წესით დამოწმებული ადმინისტრაციული წარმოების მასალების წარმოდგენა, აღნიშნული მასალები სრულად საქმეში წარმოდგენილი არ არის (ადმინისტრაციული წარმოების მასალების სასამართლოში წარმოუდგენლობის მიზეზები განმარტებული არ არის მხარის მიერ არცერთ სასამართლო სხდომაზე, იხ. 28.06.21წ; 3.02.22წ. და 7.03.22წ. სხდომის ოქმები). ამასთან, სასამართლოთა მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ მოსარჩელე ამხანაგობის თავმჯდომარეს ტელეფონის საშუალებით რამდენჯერმე ეცნობა ადმინისტრაციული წარმოების ვადის გაგრძელების შესახებ. საყურადღებოა, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ვადის 3 თვემდე გაგრძელების შესახებ მითითებულია ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის ქალაქგანვითარებისა და ურბანული პოლიტიკის სამსახურის 2019 წლის 12 სექტემბრის №25/21692 წერილშიც. გარდა აღნიშნულისა, ადმინისტრაციული წარმოების მასალების არასრულყოფილ გამოკვლევაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს 2022 წლის 7 მარტის სასამართლო სხდომაზე ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცება დამოკიდებული იყო თუ რა გადაწყვეტილებას მიიღებდა დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭო სპეციალურ ზონალურ შეთანხმებასთან დაკავშირებით, რომელსაც მასალები გადაგზავნილი ჰქონდა 7 ოქტომბერს (იხ. 7.03.22წ. სხდომის ოქმი 14:42:00-14:48:00). შესაბამისად, გათვალისწინებით იმ გარემოებისა, რომ მოსარჩელე ითხოვდა არსებული განაშენიანების კ2 კოეფიციენტის 3.0-დან 4.5-მდე გაზრდას, ხოლო განაცხადი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების შესახებ მოიცავს ინფორმაციას მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მიმართ ნებართვის მაძიებლის ძირითად მოთხოვნების შესახებ, მათ შორის, ინფორმაციას მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტთან დაკავშირებით, კვლევას საჭიროებს იყო თუ არა შესაძლებელი დამტკიცებული ყოფილიყო მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები, ისე, რომ არ გადაწყვეტილიყო კოეფიციენტის გაზრდის საკითხი. ამ საკითხთან დაკავშირებით, საყურადღებოა, რომ კანონმდებლობის შესაბამისად დასაშვები იყო გადაწყვეტილების მისაღებად 30-დღიანი ვადის არასაკმარისობის შემთხვევაში, ადმინისტრაციული წარმოების ვადის გაგრძელება მომხდარიყო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ დადგენილების 45-ე მუხლის მე-12 პუნქტზე, რომლის მიხედვითაც, თუ კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადაწყვეტილება არ იქნა მიღებული, განაცხადით მოთხოვნილი პირობები დამტკიცებულად ჩაითვლება შესაბამისი ობიექტისათვის კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების გათვალისწინებით.

საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 104-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია), თუ გადაწყვეტილება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში არ იქნა მიღებული, განცხადებით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები დამტკიცებულად ჩაითვლება. დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, ნებართვის მაძიებლის მოთხოვნის შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია გასცეს წერილობითი თანხმობა მოთხოვნიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო დანაწესი 2019 წლის 20 დეკემბრის ცვლილებით, ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით - თუ გადაწყვეტილება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში არ იქნა მიღებული, განცხადებით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები დამტკიცებულად ჩაითვლება შესაბამისი ობიექტისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების გათვალისწინებით. დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, ნებართვის მაძიებლის მოთხოვნის შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია გასცეს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობები მოთხოვნისთანავე, მაგრამ არაუგვიანეს 3 სამუშაო დღისა, თუ იგი აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული ნორმები ადგენს განცხადებით მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებულად ჩათვლის წესს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადაწყვეტილების მიუღებლობის შემთხვევაში. აღნიშნული წესი მიემართება შემთხვევას, როდესაც ადმინისტრაციული ორგანო არ გამოსცემს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცების ან დამტკიცებაზე უარის თქმის შესახებ. მოცემულ შემთხვევაში კი, დადგენილია, რომ ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ 2020 წლის 27 თებერვალს გამოცემულია №189 ბრძანება, რომლითაც ამხანაგობა „...-ის“ მოთხოვნა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებისა და მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დამტკიცებაზე არ დაკმაყოფილდა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ფორმალური კანონიერება დაკავშირებულია ადმინისტრაციული აქტის გამოცემის პროცესთან და მოითხოვს, რომ აქტი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დაცვით და შესაბამისი ფორმით იქნეს გამოცემული, ხოლო აქტის მატერიალური კანონიერება უკავშირდება აქტის შინაარსს, კერძოდ, აქტში ასახული კონკრეტული ურთიერთობის მოწესრიგება შესაბამისობაში უნდა იყოს მისი გამოცემის სამართლებრივ და ფაქტობრივ საფუძვლებთან (სუსგ ბს-627(კ-19), 11.06.2019წ.). მოცემულ შემთხვევაში, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შეფასებულია მხოლოდ აქტის გამოცემის ვადების დარღვევის თვალსაზრისით (რაც დამატებით კვლევას საჭიროებს) და შეფასებული არ არის ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერის 2020 წლის 27 თებერვლის №189 ბრძანების შესაბამისობა მისი გამოცემის სამართლებრივ და ფაქტობრივ საფუძვლებთან. აქტის არსებობის პირობებში მხოლოდ ვადის დარღვევაზე მითითება არ ქმნიდა სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების საფუძველს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ისე გადაწყვიტა სადავო საკითხი, რომ არ დაუდგენია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და არ მიუცია მისთვის სამართლებრივი შეფასება.

სააპელაციო სასამართლოსაგან განსხვავებით საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების დადგენასთან დაკავშირებული პროცესუალური საქმიანობა ვლინდება არა ფაქტების დადგენაში, არამედ - დასადგენ ფაქტებზე მითითებაში. საკასაციო პალატა არ არის შებოჭილი ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით, თუმცა აღნიშნული უფლებამოსილს არ ხდის საკასაციო სასამართლოს თავადვე დაადგინოს ფაქტობრივი გარემოებები, საკასაციო სასამართლოს პროცესუალური როლის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო არ არის ფაქტების დამდგენი სასამართლო. მტკიცებულებების გამოკვლევისა და ფაქტობრივი გარემოებების დადგენაზე უფლებამოსილი სასამართლო სააპელაციო სასამართლოა. პროცესუალური დანაწესებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აფასებს არა მტკიცებულებებს, არამედ - ამ მტკიცებულებათა სააპელაციო სასამართლოს მიერ შეფასების მართებულობას. ვინაიდან დასადგენია საქმის გადაწყვეტისათვის აუცილებელი ფაქტობრივი გარემოებები, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას სამართლებრივი შეფასება მისცეს სადავო საკითხს.

საქმის ხელახალი განხილვის ფარგლებში სასამართლომ არსებითად უნდა იმსჯელოს გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერებაზე, დაადგინოს შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებები, შეაფასოს აღნიშნული აქტის გამოცემის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების არსებობა და აღნიშნულის შესაბამისად მიიღოს გადაწყვეტილება სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ მისცა მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება, განჩინება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წანამძღვრებს, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების წინაპირობაა. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მისცეს მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 412-ე მუხლებით და

დაადგინა:

1. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 29 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

თ. ოქროპირიძე