ას-232-493-08 17 სექტემბერი, 2008 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

თეიმურაზ თოდრია (მომხსენებელი), როზა ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ვ. ჩ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს “გ-ი”E (მოპასუხე)

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლო გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ინ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 17 აგვისტოს ვ. ჩ-შვილის წარმომადგენელმა ს. ჩ-ძემ შპს „გ-ის“ პარტნიორების - რ. ე-ის, ო. ს-ის, ნ. ს-ის, ა. ი-ისა და ზ. ი-ის მიმართ შემოიტანა განცხადება სარჩელის აღძვრამდე შპს „გ-ის“ საწესდებო კაპიტალში მათი წილების დაყადაღების შესახებ, რაც ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2004 წლის 18 აგვისტოს განჩინებით დაკმაყოფილდა.

2004 წლის 24 აგვისტოს ვ. ჩ-შვილის წარმომადგენელმა ს. ჩ-ძემ ჰ. ს-ის, რ. ე-ის, ო. ს-ის, ნ. ს-ის, ა. ი-ისა და ზ. ი-ის მიმართ შეიტანა სასარჩელო განცხადება. მან მიუთითა, რომ შპს „გ-ი“ რეგისტრირებულ იქნა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1998 წლის 25 ნოემბრის დადგენილებით და მისი პარტნიორები იყვნენ თურქეთის მოქალაქეები _ რ. ე-ი, ო. ს-ი, ე. ს-ი, თ. ი-ი და ზ. ი-ი, ხოლო დირექტორი იყო ჰ. ს-ი, საზოგადოების საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 2000 ლარს, რაც მთლიანად შეიტანა მოსარჩელემ.

მოსარჩელე განმარტავს, რომ საზოგადოების საქმიანობისას მოპასუხეები მოქმედებდნენ არაკეთილსინდისიერად, რაც გამოიხატა შემდეგში:

მოსარჩელის განმარტებით, საზოგადოების პარტნიორთა კრების 2001 წლის 9 და 21 მარტის გადაწყვეტილებით მას შეუმცირეს საწესდებო კაპიტალში წილი, არ აძლევდნენ საზოგადოების საფინანსო დოკუმენტაციის გაცნობისა და საწარმოს საქმიანობის კონტროლის უფლებას, ხელოვნურად გაზარდეს საწესდებო კაპიტალში მათ მიერ განხორციელებული შენატანების ოდენობა. აღნიშნულის გამო მოსარჩელე იძულებული გახდა, სასამართლოსათვის მიემართა და ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ჩატარდა საზოგადოების აუდიტორული შემოწმება, რომლითაც დადგენილ იქნა საზოგადოების დაფუძნებიდან 2004 წლამდე პერიოდში მოპასუხეთა არაკეთილსინდისიერი მოქმედებით მოსარჩელისათვის მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენების ფაქტი.

მოსარჩელე მიუთითებს, რომ აუდიტორული დასკვნისა და პირველადი დოკუმენტების შესაბამისად, 2000 წლის 5 ივლისიდან 12 დეკემბრამდე შპს „გ-ის“ ანგარიშზე შეტანილი აქვს 175229 აშშ დოლარი საწესდებო კაპიტალის გაზრდისა და ამ კაპიტალში მისი წილის გაზრდის მიზნით, რაც განხორციელდა პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების გარეშე. მოპასუხეებმა აღნიშნული თანხები არ გამოიყენეს ისე, რა მიზნითაც მოსარჩელემ საზოგადოებას გადასცა, პირიქით, საწესდებო კაპიტალში შეამცირეს მოსარჩელის წილი.

მოსარჩელემმიუთითა, სკ-ის 977-ე მუხლზე და მოითხოვა მოპასუხეებისგან აღნიშნული 175 229 აშშ დოლარის დაბრუნება, ასევე აღნიშნული თანხის პროცენტი ჩვეულებრივი საბანკო საპროცენტო დანარიცხის ოდენობით (წლიური 36 პროცენტი), რაც 2000 წლის 12 დეკემბრიდან 2004 წლის 12 აგვისტომდე 75348 აშშ დოლარს შეადგენს (1752,29 აშშ დოლარი 43 თვეზე). მოსარჩელემ სკ-ის 411-ე, 992-ე და 998-ე მუხლებზე მითითებით, მოითხოვა მოპასუხეებისათვის მის სასარგებლოდ 215174 აშშ დოლარის დაკისრება.

მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხეთა არაკეთილსინდისიერი მოქმედებით შპს „გ-ნს“ მიადგა 4 023 791 ლარის ზიანი, რომლის ანაზღაურებაც მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეებისგან „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის 9.7-ე მუხლსა და სკ-ის 998-ე მუხლის საფუძველზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად პირადად მის სასარგებლოდ 465 751 აშშ დოლარის დაკისრება გადახდის დღისათვის ბანკთაშორის აუქციონზე არსებული ლარის კურსით და შპს „გ-ის“ სასარგებლოდ 4 023 791 ლარის დაკისრება.

2004 წლის 8 სექტემბერს ვ. ჩ-შვილის წარმომადგენელმა ს. ჩ-ძემ შემოიტანა დაზუსტებული სარჩელი, სადაც დამატებით მიეთითა შემდეგ გარემოებათა შესახებ:

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ შპს-ს დაფუძნებისას მოპასუხეებთან შეთანხმებით მას საწესდებო კაპიტალში უნდა შეეტანა საერთო ხარჯების 20% და, შესაბამისად, საწესდებო კაპიტალში მისი წილი შეადგენდა 20%-ს. მიუხედავად იმისა, რომ საწესდებო კაპიტალში შენატანები ყველა პარტნიორს თანაბრად უნდა განეხორციელებინა შეთანხმებისამებრ, საწესდებო კაპიტალში შენატანი შეიტანა მხოლოდ მოსარჩელემ. შეთანხმების თანახმად, დამატებითი შენატანების განხორციელების გზით უნდა გაზრდილიყო საწესდებო კაპიტალი და საწყის ეტაპზე ეს მხოლოდ მოპასუხეებმა განახორციელეს. აღნიშნული თანხებით განხორციელდა პირველადი სამონტაჟო და სარემონტო სამუშაოები.

მოსარჩელის მითითებით, ამავდროულად მოპასუხეებმა ხელოვნურად გაზარდეს შესრულებული სამუშაოების, გაწეული დანახარჯებისა და მათ მიერ განხორციელებული შენატანების რაოდენობა, რის გამოც მისგან მოითხოვეს თავდაპირველად შეთანხმებული 20%-იანი წილის მისაღებად შეეტანა 175 229 აშშ დოლარი, რაც წარმოდგენილი გაანგარიშებით, მოსარჩელის მიერ განხორციელებული შენატანების ჩათვლით შეადგენდა საერთო შენატანის - 1 753 600 ლარის 20%-ს (350 720 ლარი). მოსარჩელემ 2000 წლის 5 ივლისიდან 12 დეკემბრამდე აღნიშნული თანხა შეიტანა შპს „გ-ის“ ანგარიშზე.

მოსარჩელის განმარტებით, მიუხედავად აღნიშნულისა, საზოგადოების 2001 წლის 21 მარტის პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით, მისი შენატანი საზოგადოების საფინანსო დოკუმენტაციაში საერთოდ არ ასახულა და მისი წილი საწესდებო კაპიტალში, პირიქით, შემცირდა. ფაქტობრივად პარტნიორთა კრება არ ჩატარებულა, ამ პერიოდში მოპასუხეები საქართველოში არ იმყოფებოდნენ, ამ კრების გადაწყვეტილების შესახებ მოსარჩელემ გაიგო კრების ჩატარებიდან 3-4 თვის შემდეგ, შპს „გ-ის“ ბუღალტრისგან. ეს გარემოებანი ადასტურებს საზოგადოების პარტნიორთა კრების ამ გადაწყვეტილების სიყალბეს, რის გამოც იგი სასამართლოს გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი.

მოსარჩელის განმარტებით, 2002 წლის 13 სექტემბერს თურქეთის ქალაქ ტრაპზონში დაინიშნა პარტნიორთა კრება, სადაც მიიწვიეს მოსარჩელეც. კრების დღის წესრიგით უნდა განეხილა მოსარჩელისათვის სამეურნეო ინფორმაციის მიწოდებისა და საზოგადოებაში დამოუკიდებელი ექსპერტიზის დანიშვნის საკითხი, მაგრამ ამის ნაცვლად კრებამ განიხილა საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში პარტნიორთა შენატანების ოდენობის საკითხი. აღნიშნულზე შესაბამისი დოკუმენტაციის არქონის გამო მოსარჩელემ მიატოვა კრება და დაბრუნდა სასტუმროში, სადაც მიაკითხა ო. ს-იმ და დანარჩენი პარტნიორების სახელით შეუთანხმდა მის მიერ საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში განხორციელებული შენატანის უკან დაბრუნებას იმ პირობით, რომ საწესდებო კაპიტალში მოსარჩელის წილი უნდა შემცირებულიყო 5%-დე.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხეთა მხრიდან შეთანხმება ისევ დაირღვა. მისაღები თანხის თაობაზე მოსარჩელემ მიმართა მოპასუხეებს, მაგრამ უშედეგოდ, ბოლოს ა. ი-ი მას დაემუქრა ფიზიკური განადგურებითაც.

მოსარჩელე მიუთითებს, რომ მისაღები თანხის ზუსტი ოდენობის დასადგენად მიმართა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს, რომლის 2003 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ჩატარებულმა აუდიტორულმა შემოწმებამ დაადგინა, რომ მოპასუხეებმა გაზარდეს საკუთარი შენატანები საწესდებო კაპიტალში და შეამცირეს მოსარჩელის წილი.

საბოლოოდ მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეებისგან სოლიდარულად 343 449 ლარი - უსაფუძვლო გამდიდრებით მიღებული შემოსავალი; 315 390 ლარი - აღნიშნული შემოსავლით მიღებული სარგებელი; 392 312-ის დამატებითი სარგებელი, რომელიც მიღებული იქნებოდა მეურნეობის სათანადო გაძღოლის შედეგად; 443 049 ლარი - საპროცენტო დანარიცხი 343 449 ლარიდან 43 თვის (წლიური 36%), სულ 1 494 200 ლარი, ასევე 1999 წლის მიუღებელი მოგება - 6388 ლარი, ანუ სულ 1 500 588 ლარი;

ასევე მოსარჩელემ მიუთითა, რომ შპს „გ-ის“ დომინანტი პარტნიორებისა და ხელმძღვანელობის არაკეთილსინდისიერი მოქმედების შედეგად შპს „გ-ს“ დამატებით დაერიცხა ძირითადი გადასახდელები: საშემოსავლო 420 295 ლარი; მოგება - 254 385 ლარი; სოციალური - 658 717 ლარი, სულ 1 333 397 ლარი, ასევე მ. ბ.ძის სახელზე გაცემული 1 225 974 ლარი. საზოგადოების მიერ საწარმოს ხელმძღვანელობის არაკეთილსინდისიერი მოქმედებით გადასახდელად დაკისრებულია 1 014 410 ლარი ანუ მთლიანად მოპასუხეებს შპს „გ-ის“ სასარგებლოდ სოლიდარულად უნდა დაეკისროთ 5 038 201 ლარი.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მოპასუხეებს ვ. ჩ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრათ 1 494 200 ლარის, ხოლო შპს “გ-ის” სასარგებლოდ 1 406 722 ლარის გადახდა.

იმავე სასამართლოს 2004 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით გასწორებულ იქნა გადაწყვეტილებაში მითითებული თანხა და მოპასუხეებს შპს “გ-ის” სასარგებლოდ დაეკისრათ 1 225 974 ლარის გადახდა.

საქმე არაერთხელ იქნა განხილული სხვადასხვა სასამართლო ინსტანციების მიერ და ბოლოს, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილებით, შპს “გ-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და ან ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ვ. ჩ-შვილის სარჩელი შპს “გ-ის”, ჰ. ს-ის, რ. ე-ის, ო. ს-ის, ნ. ს-ის, ა. ი-ისა და ზექი ი-ის მიმართ თანხების ანაზღაურებაზე არ დაკმაყოფილდა, ვ. ჩ-შვილს აპელანტების სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის - 17 279 ლარის გადახდა: შპს “გ-ის” საწესდებო კაპიტალში ჰ. ს-ის, რ. ე-ის, ო. ს-ის, ნ. ს-ის, ა. ი-ისა და ზ. ი-ის წილებზე მოიხსნა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 2004 წლის 18 აგვისტოს განჩინებით დადებული Yყადაღა შპს “გ-ის” საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე: შპს “გ-ის” საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე - ქალაქ ოზურგეთში, ....... ქუჩა ¹15-ში მდებარე წისქვილკომბინატის ხორბლის საფქვავ დანადგარებზე, “უგურისა” და “ელიქსონის” მანქანებსა და ქარხნის შენობაზე მოიხსნა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით დადებული ყადაღა.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ 1998 წლის 23 ნოემბრის დამფუძნებელ პარტნიორთა კრების მიერ დაფუძნებულ იქნა შპს „გ-ი“, რომლის პარტნიორები იყვნენ რ. ე-ი - საწესდებო კაპიტალის 40% წილის მფლობელი, ო. ს-ი, ნ. ს-ი და მოსარჩელე ვ. ჩ-შვილი - საწესდებო კაპიტალში 20-20%-იანი წილებით. საზოგადოების დირექტორი იყო რ. ე-ი და საზოგადოება ამ სახით იქნა დარეგისტრირებული ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1998 წლის 25 ნოემბრის დადგენილებით. საზოგადოების დაფუძნებისას საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 2000 ლარს, საიდანაც თავისი 20%-იანი წილის შესატყვისი თანხა - 400 ლარი შეტანილია მოსარჩელის მიერ, ხოლო დანარჩენი თანხები შეტანილია დანარჩენი დამფუძნებლების მიერ. ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 15 აპრილის დადგენილებით სამეწარმეო რეესტრში შევიდა ცვლილება, საზოგადოების დირექტორად დარეგისტრირდა ზ. ი-ი, რომელსაც მიენიჭა საზოგადოების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება ვ. ჩ-შვილთან ერთად.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ასევე ცნო, რომ 1998 წელში ქ.ოზურგეთში, ......... ქ. ¹15-ში შპს „გ-მა“ შეიძინა მარცვლეულის გადასამუშავებელი ქარხნის ასაშენებელი ტერიტორია, სადაც 1998-1999 წლებში მიმდინარეობდა მშენებლობა მოპასუხეთა მიერ გაღებული ხარჯებით. მშენებლობისსათვის მოსარჩელეს ხარჯი არ გაუღია. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება მხრეთა მიერ სადავო არაა. 1999 წლისათვის, დამთავრდა მარცვლეულის გადასამუშავებელი ქარხნის მშენებლობა-მონტაჟი. შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის ოქმით ქარხნის მშენებლობის მთლიანმა ხარჯმა შეადგინა 996 700 აშშ დოლარი. შეჯამებულ იქნა პარტნიორთა მიერ მშენებლობაზე გაწეული დანახარჯი, რამაც ო. ს-ის, რ. ე-ისა და ნ. ს-ისთვის შეადგინა თითოეულზე 246 473 აშშ დოლარი, ამდენივე დანახარჯი გაწეულ იქნა ა. და ზ. ი-ების მიერ, რაც მათ შორის განაწილდა თანაბრად თავიანთი 10-10%-იანი წილების მიხედვით და ა. ი-ის მიერ განხორციელებულმა დანახარჯმა შეადგინა 123 237 აშშ დოლარი, ხოლო ზ. ი-ის დანახარჯმა კი _ 123 236 აშშ დოლარი. ამავე კრების გადაწყვეტილებით, ვ. ჩ-შვილის ხარჯმა შეადგინა 10 808 აშშ დოლარი.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ამავე კრების გადაწყვეტილების შესაბამისად, წინასწარი გათვლებით თითოეულ პარტნიორს უნდა შეეტანა 199 200 აშშ დოლარი, რის გამოც ვ. ჩ-შვილს დაევალა, დანარჩენი პარტნიორებისთვის გადაეხადა 188 392 აშშ დოლარი, ვინაიდან ქარხნის მშენებლობა-მონტაჟში ვ. ჩ-შვილს, წინასწარ გათვლილი 199 200 აშშ დოლარის ნაცვლად, შეტანილი ჰქონდა მხოლოდ 10 808 აშშ დოლარი. კრების გადაწყვეტილებით განისაზღვრა, რომ ვ. ჩ-შვილს პარტნიორებისათვის 1999 წლის დეკემბრიდან ყოველთვიურად უნდა გადაეხადა დაკისრებული თანხის 4%.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 2001 წლის 9 მარტის ოქმით შპს „გ-ის“ საწესდებო კაპიტალი გაიზარდა 1 843 895 ლარით, რა დროსაც ვ. ჩ-შვილის წილი საწესდებო კაპიტალში დაფიქსირდა 1,12%-ით, მის მიერ განხორციელებული შენატანის - 20 375 ლარის შესატყვისად. 2001 წლის 25 ოქტომბრიდან შპს „გ-ის“ დირექტორი არის ჰ. ს-ი, რომელიც ამ საზოგადოების პარტნიორი არ არის. შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 2002 წლის 13 სექტემბრის ოქმით ვ. ჩ-შვილის წილი, საწესდებო კაპიტალში მის მიერ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული ფულადი თანხების გადაუხდელობის გამო, განისაზღვრა 5%-ით, მის მიერ განხორციელებული შენატანის 92,29475 ლარის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 31 ოქტომბრის დადგენილებით ვ. ჩ-შვილის წილი შპს „გ-ის“ საწესდებო კაპიტალში განსაზღვრულია 5%-ით, მის მიერ შეტანილი 92,29475 ლარის ანგარიშის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ შპს „პ-ა“ 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილების შესაბამისად, ფულადი ვალდებულების შესასრულებლად მოსარჩელემ 2000 წლის 5 ივლისიდან იმავე წლის 12 დეკემბრამდე მოპასუხეთა მიერ მითითებულ ანგარიშებზე გადარიცხა 175 229 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, კერძოდ, 2000 წლის 5 ივლისს შპს „გ-ის“ ანგარიშზე გადარიცხა 235 905 ლარი, 2000 წლის 29 სექტემბერს იმავე ანგარიშზე _ 13 133 ლარი, 2000 წლის 17 ოქტომბერს სს „ფ-უს“ ანგარიშზე - 49 735 ლარი, 2000 წლის 18 ოქტომბერს იმავე ანგარიშზე - 13 191 ლარი, ხოლო 2000 წლის 12 დეკემბერს ა. ი-ის ანგარიშზე - 31 485 ლარი, ე.ი. სულ 343 449 ლარი ანუ 175 229 აშშ დოლარი (1.96 კურსით).

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული ფულადი შენატანის მოსარჩელის მიერ განხორციელებულია უსაფუძვლოდ, სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, ვინაიდან მიიჩნია, რომ შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის ოქმით დაჯამებულია მარცვლეულის გადასამუშავებელი ქარხნის მშენებლობა-მონტაჟზე გაწეული ხარჯები და ამ თვალსაზრისით შპს-ს თითოეული პარტნიორის მიერ გაწეული დანახარჯი. აღნიშნულის შედეგად დაზუსტებულია ვ. ჩ-შვილის მიერ პარტნიორებისთვის გადასახდელი თანხა და მისი გადახდის წესი.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ შპს „გ-ის“ პარტნიორთა 1999 წლის 18 დეკემბრის ოქმის ბათილად მიჩნევის თაობაზე მსჯელობით, მაშინ, როცა არც ძირითადი და არც დაზუსტებული სარჩელით მოსარჩელე მხარეს შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის ოქმის ბათილადცნობა არ მოუთხოვია, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 248-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის შესაბამისადაც სასამართლოს უფლება არ აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ მოუთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს მოპასუხეთა მიმართ ფულადი ვალდებულება ეკისრებოდა პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, სადაც მან კრების გადაწყვეტილებაზე ხელმოწერით აღიარა დანარჩენ პარტნიორთა წინაშე 188 392 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება, რაც გამორიცხავს ამ ვალდებულების შესასრულებლად განხორციელებული ფულადი გადარიცხვებით მოპასუხეთა უსაფუძვლო გამდიდრებას და აღნიშნულის გამო ამ თანხების დაბრუნების მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ 2000 წლის 17 და 18 ოქტომბერს მოსარჩელის მიერ სს „ფ-უს“ ანგარიშზე 49 735 და 13 191 ლარის გადარიცხვა მოხდა აპელანტთა მითითებით, რის საფუძველზეც ეს თანხები ტრანსფერით გადაეცა „ფ-უს“ სავაჭრო კომპანიას, რომელმაც 2000 წლის 5 აგვისტოს ცდ 459971 ფაქტურით ამ თანხის ღირებულების ხორბალი მიაწოდა შპს „გ-ს“, რითაც სარგებელი მიიღო შპს „გ-მა“. აღნიშნული სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან საქმეში არსებული ცდ 459791 ფაქტურით დადასტურებულად ცნო, რომ სს „ფ-უმ“ შპს „გ-ს“ ხორბალი მიაწოდა 2000 წლის 5 აგვისტოს, ე.ი. თანხების გადარიცხვამდე სამი თვით ადრე.

სააპელაციო პალატას ასევე, დადასტურებულა ცნო, რომ 2000 წლის ოქტომბერს სს „ფ-უს“ ანგარიშზე განხორციელებული გადარიცხვა ჩ-შვილის მიერ განხორციელდა შპს „გ-ის“ ფულადი სახსრებით, რა დროსაც ვ.ჩ-შვილი მოქმედებდა, როგორც ამ საზოგადოების წარმომადგენელი.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ ვ. ჩ-შვილი შპს „გ-ის“ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებით აღჭურვილი იყო ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 15 აპრილიდან დადგენილების საფუძველზე,¸იგი „ე-ში“ ითვლებოდა შპს „გ-ის“ ანგარიშის მფლობელ პირად პირველი ხელმოწერის უფლებით, რის საფუძველზეც სადავო 2000 წლის 5 ივლისისა და 29 სექტემბრის გადარიცხვები განხორციელებულია, როგორც შპს „გ-ის“ წარმომადგენლის მიერ, რაც გამორიცხავს ამ საბანკო ოპერაციებით თანხების გადარიცხვას შპს-ს პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული ვალდებულების შესასრულებლად.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ 2000 წლის 12 დეკემბერს ა. ი-ის სახელზე მოწინააღმდეგე მხარის მიერ განხორციელდა გადარიცხვა მის წინაშე პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული ვალდებულების შესაბამისად. როგორც სალაროს 2000 წლის 12 დეკემბრის ორდერიდან ირკვევა, ა. ი-ის სახელზე ვ. ჩ-შვილის მიერ განხორციელებულია 31 485 ლარი შპს „გ-ში“ შესატანად. „ზ-ის“ თბილისის ფილიალის მიერ ქუთაისის საოლქო სასამართლოსადმი 2005 წლის 11 ივლისის პასუხით ირკვევა, რომ აღნიშნულ გადარიცხვაში მითითებულია დანიშნულება _ შპს „გ-ის“ ანგარიშზე ამ თანხის შეტანა.

იმის გათვალისწინებით, რომ შპს „გ-ის“ მიმართ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ვ. ჩ-შვილს რაიმე თანხის გადახდის ვალდებულება არ დაკისრებია, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული თანხა ვ. ჩ-შვილის მიერ ა. ი-ზე გადარიცხულია არა პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილების შესაბამისად, არამედ სხვა საფუძვლით.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ვ. ჩ-შვილს შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხების გადახდის მოვალეობა პარტნიორთა წინაშე არ შეუსრულებია, რასაც ისიც ადასტურებს, რომ მის მიერ ამ ვალდებულების შესასრულებლად მითითებული 2000 წლის 5 ივლისიდან 12 დეკემბრის ჩათვლით განხორციელებული 5 გადარიცხვა არც რაოდენობრივად, არც პერიოდულობით (კრების გადაწყვეტილებით თანხების გადაცემა უნდა მომხდარიყო ყოველთვიურად გადასახდელი თანხის 4%-ის ანგარიშით) არ შეესაბამება ამ კრების გადაწყვეტილებით ნაკისრ ვალდებულებას. გარდა ამისა, კრების გადაწყვეტილებით ვ. ჩ-შვილს დაკისრებული ჰქონდა 188 392 აშშ დოლარის გადახდა პარტნიორთა წინაშე, ხოლო მისი სასარჩელო განცხადების შესაბამისად, მან დასახელებული 5 გადარიცხვით გადაიხადა 175 229 აშშ დოლარის ეკვივალენტი, ე.ი. 13 163 აშშ დოლარით ნაკლები, ვიდრე კრების გადაწყვეტილებით დაეკისრა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ვ. ჩ-შვილის მიერ პარტნიორთა წინაშე კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხების გადახდის ვალდებულების შესრულება დასტურდება შპს „გ-ის“ პარტნიორთა კრების 2001 წლის 9 მარტის ოქმით საწესდებო კაპიტალის 1 843 895 ლარით გაზრდის შესახებ, რითაც ვ. ჩ-შვილის წილი განისაზღვრა 1.12 პროცენტით. მართალია, პარტნიორთა კრების აღნიშნული ოქმი სამეწარმეო რეესტრში არ დარეგისტრირებულა, რის გამოც, მოსარჩელის განმარტებით, იგი ბათილად იქნა ცნობილი სასამართლოს მიერ (თუმცა, აღნიშნულის მტკიცებულება საქმეზე არ წარმოდგენილა), მაგრამ აღნიშნული გარემოება ვ. ჩ-შვილის მიერ ფულადი ვალდებულების შეუსრულებლობის ფაქტობრივ ვითარებას არ ცვლის. საბოლოოდ, ვ. ჩ-შვილის მიერ პარტნიორთა წინაშე ნაკისრი ფულადი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, პარტნიორთა კრების 2002 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ვ. ჩ-შვილის წილი 5%-ით განისაზღვრა, რაც დარეგისტრირებულია სამეწარმეო რეესტრში ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 31 ოქტომბრის დადგენილებით. პარტნიორთა კრების 2002 წლის 13 სექტემბრის ოქმი ხელმოწერილია პარტნიორების და მათ შორის ვ.ჩ-შვილის მიერ. სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ ოქმში დაფიქსირებული ფაქტობრივი გარემოება ვ. ჩ-შვილის მიერ 1999 წლის 18 დეკემბრის კრების ოქმით დაკისრებულ ფულად ვალდებულებათა შეუსრულებლობაზე რეალურია, წინააღმდეგ შემთხვევაში იგი ოქმში ხსვანაირად აისახებოდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ვ. ჩ-შვილმა. მისი აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ ვ. ჩ-შვილი წარმოადგენს შპს “გ-ის” დირექტორსა და წარმომადგენელს. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლო მითითება იმის თაობაზე, რომ ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 15 აპრილის დადგენილებით ვ. ჩ-შვილი საზოგადოების დირექტორთან _ ზ. ი-თან ერთად დარეგისტრირდა როგორც თანადირექტორი, არ შეესებამება სინამდვილეს. გარდა ამისა, თურქი პარტნიორების მიერ შპს “გ-ში” შეტანილი თანხები შეიძლება განხილულ იქნეს როგორც საზოგადოების მიერ აღებული სესხი და იგი თავისთავად არ წარმოშობს სესხის მიცემის ვალდებულებას სხვა პარტნიორების მიმართ. ამდენად, ვ. ჩ-შვილი არ იყო ვალდებული, შეეტანა თანხა შპს “გ-ში” საწესდებო კაპიტალის გაზრდის ან სხვა მიზნით, მით უფრო, რომ ამის შესახებ პარტნიორთა შესაბამისი გადაწყვეტილება არ არსებობდა. სააპელაციო სასამართლომ ვ. ჩ-შვილის მიერ 1999 წლის 12 დეკემბრის კრების ოქმზე ხელის მოწერა პარტნიორთა წინაშე ვალის აღიარებად განიხილა და არა საწარმოში ინვესტიციის განხორციელების ან საწესდებო კაპიტალის გაზრდის აღებად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ განიხილა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივარს და თვლის, რომ ვ. ჩ-შვილის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ წარმოდგენილია დასაბუთებული პრეტენზია. კონკრეტულ შემთხვევაში დასაშვებ და დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება და სამართლებრივ-მატერიალური ნორმის არასწორად გამოყენება ან განმარტება.

უპირველეს ყოვლისა, გამოვყოთ ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებსაც კასატორი სადავოდ არ ხდის.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელეს მოპასუხეთა მიმართ ფულადი ვალდებულება ეკისრებოდა პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, სადაც მან კრების გადაწყვეტილებაზე ხელისმოწერით აღიარა დანარჩენ პარტნიორთა წინაშე 188 392 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ ვ. ჩ-შვილმა 2000 წლის 5 ივლისიდან 12 დეკემბრის ჩათვლით განახორციელა 5 გადარიცხვა (გაანგარიშება მოცემულია ლარით), რასაც კასატორი ადასტურებს საკასაციო საჩივარში, კერძოდ, 2000 წლის 5 ივლისს 120360 აშშ დოლარი შეტანილია შპს “გ-ის” საბანკო ანგარიშზე; 2000 წლის 29 სექტემბერს 6700 აშშ დოლარი შეტანილია შპს “გ-ის” საბანკო ანგარიშზე; 2000 წლის 17 ოქტომბერს _ 257357 აშშ დოლარი გადარიცხულია შპს “ფ-უს” ანგარიშზე; 2000 წლის 18 ოქტომბერს _ 6730 აშშ დოლარი გადარიცხულია შპს “ფ-უს” ანგარიშზე; 2000 წლის 12 დეკემბერს _ 16064 აშშ დოლარი გადარიცხულია ა. იეშლის ანგარიშზე შპს “გ-ში” შესატანად.

ამრიგად, კონკრეტულ შემთხვევაში დავას არ იწვევს პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზე ვ. ჩ-შვილმა დანარჩენი პარტნიორების წინაშე იკისრა 188 392 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება, ასევე 2000 წლის 5 ივლისიდან 12 დეკემბრის ჩათვლით განხორციელებულია ზემოაღნიშნული 5 გადარიცხვა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ, ვინაიდან ვ. ჩ-შვილს შპს “გ-ის” წინაშე ვალდებულება არ უკისრია, მის მიერ საზოგადოებისათვის გადარიცხული თანხებიც უსაფუძვლოდ გადარიცხულად უნდა მივიჩნიოთ.

მომწესრიგებელი ურთიერთობის თავისებურება ვლინდება იმაში, რომ, ამ ურთიერთობის მონაწილეებს წარმოადგენენ რამდენიმე პირები, ერთი მხრივ, ვ. ჩ-შვილი, მეორე მხრივ, პარტნიორები და, მესამე მხრივ, შპს “გ-ი”.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირს, რომელიც, 976-ე მუხლის თანახმად, რაიმეს გადასცემს მესამე პირს ვითომ-კრედიტორზე მითითებით, შეუძლია შესრულებულის გამოთხოვა ვითომ კრედიტორისაგან ისე, თითქოს მისთვის გადაეცეს რაიმე, თუ ვითომ-კრედიტორის მითითება საეჭვოა, მაშინ უკან დაბრუნების მოთხოვნა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ მესამე პირის მიმართ.

იმისათვის, რომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მიეცეს განსახილველ ურთიერთობას, უპირველეს ყოვლისა, უნდა განისაზღვროს პასუხისმგებლობის წარმოშობის თავისებურება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის თანახმად, და ამ პასუხისმგებლობისათვის დამახასიათებელი “უშუალობის პრინციპი”.

იბადება კითხვა, რა აუცილებელი ელემენტები ახასიათებს განსახილველ ნორმას, რითაც შესაძლებელია ამ პასუხისმგებლობის ზემოაღნიშნული თავისებურებების ამოხსნა.

განსახილველი ნორმის თანახმად უნდა არსებობდეს საკონდიქციო შემთხვევა, საკონდიქციო მოთხოვნის კრედიტორი და მოვალე. ამასთან ერთად ორზე მეტ პირს შორის წარმოშობილი ურთიერთობა.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა” ქვეპუნქტის თანახმად, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში; ხოლო “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ვალდებულების საწინააღმდეგოდ ისეთი შესაგებელი იქნა წარდგენილი, რომ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში გამორიცხულია მოთხოვნის წარდგენა.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლის პირველი ნაწილის კონტექსტის გათვალისწინებით, საკონდიქციო მოთხოვნის კრედიტორს წარმოადგენს პირი, რომელიც, 976-ე მუხლის თანახმად, რაიმეს გადასცემს მესამე პირს ვითომკრედიტორზე მითითებით, კერძოდ, განსახილველი ნორმის მიხედვით, უნდა არსებობდეს ვალდებულების შესასრულებლად რაიმეს გადაცემის ფაქტი და ამ ვალდებულების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არარსებობის, ან შემდგომში შეწყვეტის ფაქტი.

უშუალოდ თვით ვალდებულების შესასრულებლად განხორციელებული მოქმედებები, აღნიშნული ნორმის თანახმად, იმ თავისებურებებით ხასიათდება, როდესაც პირი (კონდიქციური კრედიტორი, ვის ხარჯზეც გამდიდრდა) ვითომ კრედიტორის მითითებით ვალდებულებას ასრულებს მესამე პირის წინაშე, ხოლო მოთხოვნას უყენებს ერთ შემთხვევაში ვითომ კრედიტორს, ხოლო მეორე შემთხვევაში კი, მესამე პირს. პირველ შემთხვევაში, 976-ე მუხლიდან გამომდინარე არ უნდა არსებობდეს სამართლებრივი საფუძველი კონდიქციურ კრედიტორსა და ვოთომ-კრედიტორს შორის. ამ შემთხვევაში, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოთხოვნა მიმართული იქნება ვითომ-კრედიტორთან, თითქოს მისთვის გადაეცეს რაიმე კონდიქციურ კრედიტორს, ხოლო, თუ ვითომ კრედიტორის მითითება საეჭვოა (აქ იგულისხმება ის შემთხვევა, როდესაც ვითომ კრედიტორის მითითება არ არსებობდა, ბათილია ან სხვა საფუძვლებიდან გამომდინარე შემდგომ შეწყდა), მაშინ უკან დაბრუნების მოთხოვნა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ მესამე პირის მიმართ.

ამასთან მიმართებაში საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლო არ მსჯელობს და სრულად არ იკვლევს ამ ურთიერთობის კონკრეტული მომწესრიგებელი ნორმით გათვალისწინებულ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებების დასადასტურებლათ თუ გასაქარწყლებლად საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში უთითებს, მაგრამ არ აფასებს და არ იკვლევს ვ. ჩ-შვილის ახსნა-განმარტებას იმის შესახებ, რომ ამ თანხებს იგი რიცხავდა პარტნიორების მიერ მითითებულ ანგარიშებზე. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლით გათვალისწინებული ვითომ კრედიტორზე მითითება წარმოადგენს გარიგებას, აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს, ხომ არ უთითებდნენ პარტნიორები პარტნიორთა კრების 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილების შესასრულებლად მათ მიერ მითითებულ ანგარიშებზე განსახორციელებელ გადარიცხვებზე.

ჩვენ მიერ განსახილველი ნორმის შესაბამისად, იმისათვის, რომ კასატორი (მოსარჩელე) ვ. ჩ-შვილი მივიჩნიოთ საკონდიქციო მოთხოვნის კრედიტორად, აუცილებელია, რომ არ არსებობდეს სამართლებრივი ურთიერთობა ვ. ჩ-შვილსა და პარტნიორებს შორის (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 967-ე მუხლის შესაბამისად), ანდა ასევე პარტნიორების მითითება უნდა იყოს საეჭვო (ვითომ-კრედიტორის მითითება არ არსებობდა, ბათილია ან სხვა საფუძვლებიდან გამომდინარე შემდგომ შეწყდა).

საკასაციო საჩივარში კასატორი სადავოდ არ ხდის ამ გადარიცხვების საფუძველს (1999 წლის 18 დეკემბრის პარტნიორთა კრების ოქმის კანონიერებას) და უთითებს, რომ მას აღნიშნული თანხა უნდა გადაერიცხა არა შპს “გ-ისათვის”, არამედ პარტნიორებისათვის. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უნდა დაადგინოს, თუ ვის მიმართ შესაძლებელია აღიძრას აღნიშნული მოთხოვნა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასარჩელო მოთხოვნა შეიძლება აღიძრას, ერთ შემთხვევაში, ვითომ კრედიტორის მიმართ (პარტნიორების მიმართ), როდესაც არ არსებობს სამართლებრივი საფუძველი კონდიქციური კრედიტორსა და ვოთომ კრედიტორს შორის, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, მესამე პირის მიმართ (შპს “გ-ი”), როდესაც ვითომ კრედიტორის მითითება საეჭვოა (აქ იგულისხმება ის შემთხვევა, როდესაც ვითომ კრედიტორის მითითება არ არსებობდა, ბათილია ან სხვა საფუძვლებიდან გამომდინარე შემდგომ შეწყდა).

იმ შემთხვევაში, თუ დავუშვებთ, რომ ამ გადარიცხვებს ვ. ჩ-შვილი ახორციელებდა 1999 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დანარჩენ პარტნიორების წინაშე ვალდებულების შესასრულებლად და მათი მითითებით, იმის იმედით რომ მისი წილი საწესდებო კაპიტალში შენარჩუნდებოდა (ანუ დანარჩენ პარტნიორების მიერ ვალდებულების შესრულების იმედი გააჩნდა ვ. ჩ-შვილს, რაც გამოიხატებოდა საწესდებო კაპიტალში მისი წილის შენარჩუნებაში), რაც არ შესრულდა, ამ შემთხვევაში შესაძლებელია ადგილი ჰქონდეს გარიგებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობას და არა უსაფუძვლო გამდიდრებას.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.4.1. მუხლის “ზ” ქვეპუნქტის თანახმად, ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 15 აპრილის დადგენილებით ვ. ჩ-შვილი რეგისტრირებულ იქნა სამეწარმეო რეესტრში შპს “გ-ის” თანადირექტორად ამ საზოგადოების დირექტორთან _ ზ. ი-თან ერთად. ამასთან ერთად საკასაციო პალატა ამახვილებს ყურადღებას იმაზე, რომ ამ დადგენილების რეგისტრაციის ნომერია ....... . კასატორი ვერ უთითებს საქმეში არსებულ ისეთ მტკიცებულებაზე, რომელიც გამორიცხავდნენ სამეწარმეო რეესტრში ამ დადგენილების რეგისტრაციის ფაქტს, რაც უნდა შეეფასებინა და არ შეაფასა ან არასათანადოთ შეაფასა სააპელაციო სასამართლომ. ამდენად, საკასაციო პალატის აზრით, უსაფუძვლოა კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა ან სწორად არ განმარტა “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.4.1. მუხლის “ზ” ქვეპუნქტი და ასევე დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, მაგრამ ამასთან ერთად საკასაციო პალატის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ვ. ჩ-შვილი ზემოაღნიშნული გადარიცხვების დროს მოქმედებდა როგორც საზოგადოების წარმომადგენელი, დაუსაბუთებელია. მით უმეტეს, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ ზემოაღნიშნული დადგენილებიდან არ გამომდინარეობს, რომ ვ. ჩ-შვილს მიეცა საზოგადოების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება, არამედ საზოგადოების დირექტორს შეეზღუდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება, რაც გამოიხატა ვ.ჩ-შვილთან ერთად წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელებაში.

საკასაციო პალატის აზრით, ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების შეფასებისას სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 988-ე მუხლის პირველი ნაწილი, კერძოდ, საკასაციო პალატის აზრით, მხოლოდ შპს “გ-ის” წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არსებობა არარსებობის საკითხი არ გამორიცხავს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის არსებობას. ამ შემთხვევაში აღნიშნულ უფლებამოსილებასთან ერთად მეტად დიდი მნიშვნელობა აქვს შპს “გ-ის” ვალდებულების არსებობას (გარიგება ან სხვა საფუძვლიდან წარმოშობილი ვალდებულება), რომლის შესასრულებლად მოქმედებდა ვ. ჩ-შვილი და რაც გამორიცხავს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტით მოთხოვნის საფუძველს (ანუ უნდა შემოწმდეს განსახილველი ნორმით გათვალისწინებული ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა-არარსებობის საკითხი). აქედან გამომდინარე, იბადება კითხვა, რომელი ვალდებულების შესასრულებლად გახდა აუცილებელი, შპს “გ-ს” (თუ ვ. ჩ-შვილი იყო მისი წარმომადგენელი) გადაერიცხა თანხები შპს “გ-ში” და რამდენად შესაძლებელია ასეთი გარიგების არსებობა.

აღნიშნული ვალდებულების არსებობის მტკიცების ტვირთი აკისრიათ კასატორის პროცესუალურ მოწინააღმდეგეებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რადგან აღნიშნულის დადასტურების შემთხვევაში გამოირიცხება მოთხოვნის საფუძველი, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში გამომდინარეობს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტიდან.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მხოლოდ ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გარკვევის შემთხვევაში შესაძლებელია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 981-ე მუხლიდან გამომდინარე სარგებელისა და პროცენტის შესახებ მოთხოვნის კანონიერებაზე მსჯელობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. ჩ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.