საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

ას-325-580-08 20 ოქტომბერი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლალი ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. ვ-შვილი, ვ. ხ-იძე (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე _ დ. შ-ია (ხ-) (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ მოძრავი ნივთებისა და თანხის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. შ-იამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ვ-შვილის, ი., თ. ხ-ებისა და ვ. ხ-იძის მიმართ მოძრავი ნივთებისა და თანხის დაბრუნების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის მიმართ სისხლის სამართლის საქმეზე გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველზე დ.შ-ს აღეკვეთა თავისუფლება. პატიმრობის პერიოდში მან კუთვნილი ძვირფასეულობა მიაბარა ნ. ვ-შვილს. სასჯელის მოხდის შემდეგ მოსარჩელემ მოსთხოვა მოპასუხეს მიბარებული ნივთების დაბრუნება. ნ.ვ-ის თხოვნით, ხსენებული ნივთები შეტანილ იქნა სს “ს. ბ-ში” 850 აშშ დოლარის სესხის მისაღებად. მითითებული სესხი და მასზე დარიცხული პროცენტი დაფარა დ.შ-მ, მოპასუხეს კი არც აღნიშნული თანხა და არც ძვირფასეულობა მისთვის არ დაუბრუნებია. ამდენად, ნ.ვ-ს დ.შ-ს სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სულ 6960 აშშ დოლარისა და 800 ლარის გადახდა, საიდანაც 3600 აშშ დოლარი შეადგენს ნ.ვ-ისათვის ნასესხებ თანხას, 850 აშშ დოლარი _ ძვირფასეულის ღირებულებას, 300 აშშ დოლარი _ ბანკიდან გამოტანილ სესხს, ამავე თანხაში შედის ნ.ვ-ისათვის გადაცემული 100 აშშ დოლარი, მოპასუხის მიერ მოსარჩელის დისაგან მიღებული 1100 აშშ დოლარი და ნ.ვ-ისათვის მიბარებული 800 ლარი. დ.შ-მ მოპასუხე ვ. ხ-იძის თხოვნით, “ქ-დან” 1400 აშშ დოლარის სესხად მიღების სანაცვლოდ, შეიტანა ამავე ღირებულების ოქროსა და ბრილიანტის ნაკეთობები, რის გამოც ვ.ხ-ეს უნდა დაევალოს ზემოხსენებულ ნაკეთობათა დაბრუნება და მოსარჩელის მიერ მოპასუხის სასარგებლოდ გადახდილი სესხის ძირითადი თანხისა და პროცენტის _ 1400 აშშ დოლარის ანაზღაურება. მოსარჩელემ დაფარა მოპასუხე ი. ხ-ს მიერ გირაოში ჩადებული ძვირფასეულის ღირებულებაც, რის საფუძველზე მას უნდა აუნაზღაურდეს 150 აშშ დოლარი. თ. ხ-ს კი უნდა დაეკისროს დ.შ-ს მიერ გადახდილი ძვირფასეულის გირავნობის თანხის _ 150 აშშ დოლარის დაბრუნება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს იმ საფუძვლით, რომ მასში მითითებული გარემოებანი სინამდვილეს არ შეესაბამება. ნ. ვ-შვილის განმარტებით, დ.შ-ს პატიმრობის პერიოდში მოსარჩელის სახლიდან მისივე თხოვნით შესანახად წამოიღო ძვირფასეულობა, რომელიც სასჯელის მოხდის შემდეგ მოსარჩელეს დაუბრუნა. მოპასუხემ მიუთითა, რომ ის ძვირფასი ნივთები, რომლებიც მან საბანკო კრედიტის უზრუნველსაყოფად დააგირავა იყო არა მოსარჩელის, არამედ ნ.ვ-ის საკუთრება.

ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 29 მაისის გადაწყვეტილებით დ. შ-იას (ხ-ს) სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ნ. ვ-შვილს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 781,08 აშშ დოლარის, 301,92 ლარის ანაზღაურება და შემდეგი ძვირფასეულობის დაბრუნება: 6 ოქროს ბეჭედი წითელი თვლით, 2 ოქროს ბეჭედი საცერი, 2 ოქროს ბეჭედი მწვანე თვლით, 4 სხვადასხვა ოქროს ბეჭედი, 5 წყვილი ოქროს საყურე, 7 ოქროს მედალიონი, 1 თეთრი ჯაჭვი, ოქროს ძეწკვის 4 ნაგლეჯი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაასაჩივრა ნ. ვ-შვილმა, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში კი დ. შ-მ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნ. ვ-შვილისა და დ. შ-იას სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და დ. შ-იას (ხ-ს) სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ნ. ვ-შვილს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 781,08 აშშ დოლარისა და 1101,92 ლარის გადახდა, ასევე დ. შ-იას კუთვნილი ოქროს ნივთების, კერძოდ: 6 წითელთვლიანი ბეჭდის, 2 ოქროს ბეჭდის, 2 მწვანეთვლიანი ოქროს ბეჭდის, 4 სხვადასხვა ოქროს ბეჭდის, 5 წყვილი ოქროს საყურის, 7 ოქროს მედალიონის, 1 თეთრი ჯაჭვისა და 4 ოქროს ძეწკვის ნაგლეჯის დაბრუნება, ვ. ხ-იძეს დ. შ-იას (ხ-ს) სასარგებლოდ დაეკისრა 1765 ლარის გადახდა, ნ. ვ-შვილისა და ვ. ხ-იძის მიმართ სხვა სასარჩელო მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა, ასევე უარი ეთქვა სარჩელს ი. ხ-სათვის 150 აშშ დოლარისა და თ. ხ-სათვის 263 ლარის დაკისრების შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა მოპასუხეების _ ვ. ხ-იძის, თ. და ი. ხ-ების მიმართ წარდგენილ მოთხოვნებზე და არასრულად გამოიკვლია საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე¹” პუნქტის საფუძველზე გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: დ. ხ-ა და დ. შ-ია ერთი და იგივე პიროვნებაა. საქმეში წარმოდგენილი სალაროს შემოსავლის ორდერების თანახმად, 2005 წლის დეკემბრიდან 2006 წლის აპრილის ჩათვლით, ნ. ვ-შვილის კრედიტის დაფარვის მიზნით, დ. ხ-მ სს “ს. ბ-ში” გადაიხადა 301,92 ლარი და 781,08 აშშ დოლარი. საქმის მასალებში არსებული ნ. ვ-შვილის მიერ შედგენილი ხელწერილის მიხედვით, მოპასუხემ დ. შ-იას სახლში იპოვა შემდეგი დასახელების ოქროს ნივთები: 6 წითელთვლიანი ბეჭედი, 2 ოქროს ბეჭედი, 2 მწვანეთვლიანი ოქროს ბეჭედი, 4 სხვადასხვა ოქროს ბეჭედი, 5 წყვილი ოქროს საყურე, 7 ოქროს მედალიონი, 1 თეთრი ჯაჭვი და 4 ოქროს ძეწკვის ნაგლეჯი. ნ. ვ-შვილის მიერ ხელმოწერილი ხელწერილითა და გ. რ-ს ჩვენების შესაბამისად, რ. თ-მ გ. რ-სა და ნ. ხ-ს გადასცა დ. ხ-ს ნივთების გაყიდვით მიღებული 1000 ლარი, საიდანაც 200 ლარი გადაეცა გ.როყვას, ხოლო 800 ლარი _ ნ. ვ-შვილს. სს “ს. ბ-ის” 2007 წლის 4 მაისის ¹3072 ფოთის საქალაქო სასამართლოსადმი შედგენილი წერილით, საკრედიტო ხელშეკრულებებითა და ძვირფასი ლითონების გირავნობაში ჩაბარების თაობაზე წარდგენილი განცხადებით დგინდება, რომ 2003-2005 წლებში, მათ შორის, 2005 წლის 7 ნოემბერს 850 აშშ დოლარის სალომბარდო სესხი უზრუნველყოფილ იქნა ნ. ვ-შვილის კუთვნილი ოქროს ნივთებით, რომლებიც სესხის დაფარვის შემდეგ დაუბრუნდა დამგირავებელს. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილით, მე-4, 103-ე მუხლებით და ჩათვალა, რომ, ვინაიდან ნ.ვ-ს დოდო ხ-სათვის მის სახლში ნაპოვნი ძვირფასეულობის, ასევე ნ.ვ-ის კრედიტის დაფარვის მიზნით გადახდილი თანხისა და რუსუდან თ-საგან მიღებული 800 ლარის დაბრუნების დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარმოუდგენია, სამოქალაქო კოდექსის 976-ე და 172-ე მუხლების შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხე ნ.ვ-ის უკანონო მფლობელობიდან ძვირფასეულის გამოთხოვის, ბ-ში გადახდილი თანხის _ 301,92 ლარისა და 781,08 აშშ დოლარის, ასევე რ. თ-საგან მიღებული 800 ლარის ანაზღაურების თაობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია დ.შ-ს (ხ-ს) მოთხოვნა ნ.ვ-ისათვის 3600 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრების შესახებ, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის შესაბამისად, სესხის არსებობის წერილობითი მტკიცებულება წარმოდგენილი არ ყოფილა. პალატამ ასევე არ გაიზიარა სასარჩელო მოთხოვნა ნ.ვ-ისათვის მოსკოვიდან გამოგზავნილი თანხის _ 1110 აშშ დოლარის დაბრუნების თაობაზე, რადგან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დაცვით, აღნიშნული თანხის გადარიცხვისა და დ.შ-სათვის მისი კუთვნილების დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება. მართლმადიდებლური ქრისტიანული მოწყალების ორგანიზაციის თბილისის ფილიალსა და ვ. ხ-იძეს შორის დადებული ხელშეკრულების, ასევე ამავე ორგანიზაციის ფოთის ფილიალის დირექტორის წერილის საფუძველზე სასამართლომ დაადგინა, რომ 2005 წლის 14 ივნისის ხელშეკრულებით ვ. ხ-იძის სახელზე გაცემული 1300 აშშ დოლარის ოდენობის სესხი დაიფარა 2007 წლის 2 აპრილს და დაგირავებული ნივთები დაუბრუნდა მსესხებელს. საქმეში წარმოდგენილი ქვითრებით სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ 2006 წლის 27 ივნისს დ. შ-იამ, ვ. ხ-იძის სესხის დაფარვის მიზნით, სს “თ-ში” გადაიხადა 1765 ლარი. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ. ხ-იძის წინაშე დ. შ-იას ვალდებულების არსებობა საქმის მასალებით არ დასტურდება, ამდენად, ვ.ხ-ის სესხის დაფარვის მიზნით, დ. შ-იას მიერ ბანკში გადახდილი 1765 ლარის ანაზღაურების თაობაზე სარჩელი საფუძვლიანია. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ვ.ხ-ის სესხის უზრუნველსაყოფად წარდგენილ ძვირფასეულობაზე დ.შ-ს კუთვნილების ფაქტი სათანადო მტკიცებულებით არ დადასტურებულა, შესაბამისად, აღნიშნული ნივთების დაბრუნების მოთხოვნა დაუსაბუთებელია. საკრედიტო ხელშეკრულებითა და მოწინააღმდეგე მხარეთა განმარტებებით პალატამ დადგენილად ჩათვალა, რომ თ. ხ-ს სახელზე გამოტანილი სესხის დაფარვის მიზნით დ. შ-იამ გადაიხადა 263 ლარი, ხოლო ი. ხ-ს მიერ გამოტანილი სესხის დაფარვის მიზნით _ 150 აშშ დოლარი. სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარმოდგენილია მოსარჩელის მიერ შედგენილი ხელნაწერი, რომლითაც ირკვევა, რომ ი. და თ. ხ-ებმა ზემოხსენებული თანხა დ.შ-ს დაუბრუნეს, რის გამოც მოსარჩელისათვის მათი ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს. სასამართლომ დასაბუთებულად ჩათვალა დ.შ-ს (ხ-ს) მოთხოვნა სადავო ოქროს ნივთების დაბრუნების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ. ვ-შვილმა და ვ. ხ-იძემ გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მისი გაუქმება და დ. შ-იას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა დ.შ-სათვის ოქროს ნივთების დაბრუნების შესახებ დაუსაბუთებელია. კასატორებს არ მიეცათ შესაძლებლობა, საქმის განხილვისას დაეცვათ თავისი ინტერესები, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 28 დეკემბრის სხდომაზე გადაწყვეტილების გამოცხადების ნაცვლად, საქმის განხილვა განახლდა და გადაიდო 2008 წლის 23 იანვრისათვის. კასატორთა ადვოკატი არ ყოფილა მიწვეული საქმის განხილვაზე და მხარემ ვერ შეძლო თავისი უფლებების სრულყოფილად დაცვა. მოსარჩელის განმარტების საფუძველზე სასამართლომ დაადგინა, რომ საქმეში არსებული დ.შ-ს მიერ ხელმოწერილი გირავნობის ქვითრების თანახმად, ძვირფასეულობა შეფასებულია 850 აშშ დოლარად. სასამართლომ არ გამოიკვლია და არ შეაფასა საქმეზე დართული მტკიცებულებები, კერძოდ, გირავნობის განცხადება, რომელიც საქმეში წარმოდგენილია დედნისა და ქსეროასლის სახით. დედანი სასამართლოს წარუდგინა კასატორმა და განცხადებაც მის მიერაა ხელმოწერილი, ხოლო ასლი _ დ.შ-მ, რომელზეც მისი ხელმოწერაა დასმული. სააპელაციო სასამართლო არასწორად დაეყრდნო მითითებული განცხადების ასლს და მის საფუძველზე დაადგინა, რომ სადავო ოქროული დ.შ-მ ჩააბარა, რაც სინამდვილეს არ შეესაბამება. 2006 წლის 17 ივლისის გირავნობის ხელშეკრულებითYირკვევა, რომ დ.შ-ს კუთვნილი ოქროს ნივთები მასთან იმყოფება, ვინაიდან ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ დ.შ-მ ბანკში დააგირავა 2 ძეწკვი, 2 სამაჯური და 1 კულონი. ამასთან, მოსარჩელე სარჩელშიც და პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისასაც ადასტურებდა, რომ მას ოქროული დაუბრუნდა. სასამართლო სხდომის ოქმში არასწორადაა დაფიქსირებული, რომ სადავო ოქროული ნ.ვ-ს ჰქონდა მიბარებული. ფაქტობრივად, აღნიშნული გარემოება მხარის მიერ არ დადასტურებულა. სააპელაციო სასამართლომ ისე დააკისრა ნ.ვ-ს ოქროულის დაბრუნება, რომ რაიმე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, მატერიალურ ან საპროცესო ნორმებზე არ მიუთითებია, არამედ გადაწყვეტილება დააფუძნა დ.შ-ს სახლში ნ.ვ-ის მიერ ნაპოვნი ოქროულის სიას. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ დასახელებულ სიაში აღწერილი ნივთები გადაეცა თ.ხ-ს, რომელმაც ამის შემდეგ ძვირფასეულობა ბანკში დააგირავა. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოსარჩელემ ვ.ხ-ისა და ი.ხ-საგან ოქროული მიიღო, ასევე ნ.ვ-ი და ვ.ხ-ე დ.შ-ს სახლში ძვირფასეულის პოვნამდე აგირავებდნენ თავის სამკაულებს. სასამართლომ დაადგინა, რომ 2003-2005 წლებში, მათ შორის, 2005 წლის 7 ნოემბერს 850 აშშ დოლარის სალომბარდო სესხის უზრუნველყოფა მოხდა ნ. ვ-შვილის კუთვნილი ოქროულობით, თუმცა არ შეაფასა ის ფაქტი, რომ შემდგომშიც ამავე ოდენობის თანხის უზრუნველსაყოფად დაგირავებულ იქნა იმავე ღირებულებისა და სახეობის სამკაული. მოსარჩელეს სათანადო მტკიცებულებით არ დაუდასტურებია, რომ ნ.ვ-ის მიერ დაგირავებული სადავო ოქროული დ.შ-ს საკუთრება იყო. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი და მოსარჩელეს მიაკუთვნა უფრო მეტი, ვიდრე მხარე ითხოვდა, რადგან ოქროს სამკაულები, რომელთა დაბრუნებაც ნ.ვ-ს დაეკისრა, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნის 850 აშშ დოლარზე მეტი ღირებულებისაა. სასამართლომ არ გამოიკვლია, რა ნივთები გაიყიდა 1000 ლარად, რა საფუძვლით გადაეცა აღნიშნული თანხიდან 200 ლარი რ.თვალავაძეს, ხოლო დანარჩენი 800 ლარი კი _ ნ.ვ-ს. გაურკვეველია, თუ რატომ დააკისრა სასამართლომ ნ.ვ-ს დ.შ-ს სასარგებლოდ რ.თ-საგან გადაცემული 800 ლარის გადახდა და რის საფუძველზე შეაფასა აღნიშნული სესხის ხელშეკრულებად მაშინ, როდესაც რ.თ-ს მითითებულ თანხაზე პრეტენზია არ განუცხადებია და მსგავსი შინაარსის მოთხოვნა არც მოსარჩელეს არ ჰქონია. სააპელაციო პალატამ ნ.ვ-ს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის საფუძველზე თანხის გადახდა არასწორად დააკისრა. ამავე კოდექსის 361-ე მუხლიდან გამომდინარე, სასამართლოს უნდა გამოერკვია, თუ რატომ იხდიდა ნებაყოფლობოთ დ.შ-ა ბანკის მიერ მითითებულ დროს ნ.ვ-ის ნაცვლად თანხას. აღნიშნული გარემოება ადასტურებს, რომ დ.შ-ს გარკვეული შეუსრულებელი ვალდებულება გააჩნდა კასატორის ოჯახის მიმართ. ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ბანკმა მიიღო დ.შ-საგან თანხა, რის გამოც მოთხოვნა ბანკის მიმართ უნდა წარდგენილიყო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ვ-შვილისა და ვ. ხ-იძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ დააკმაყოფილა რა დ. შ-იას (ხ-ს) სარჩელი, ნ. ვ-შვილს დააკისრა დ. შ-იას კუთვნილი ოქროს ნივთების, კერძოდ: 6 წითელთვლიანი ბეჭდის, 2 ოქროს ბეჭდის, 2 მწვანეთვლიანი ოქროს ბეჭდის, 4 სხვადასხვა ოქროს ბეჭდის, 5 წყვილი ოქროს საყურის, 7 ოქროს მედალიონის, 1 თეთრი ჯაჭვისა და 4 ოქროს ძეწკვის ნაგლეჯის დაბრუნება.

სამოქალაქო კოდექსის 253-ე მუხლის თანახმად, ქონების ნატურით მიკუთვნების დროს სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებს ამ ქონების ღირებულებაზე, რომელიც უნდა გადახდეს მოპასუხეს, თუ გადაწყვეტილების აღსრულებისას აღნიშნული ქონება მას არ აღმოაჩნდება. აღნიშნული ნორმის ანალიზით გადაწყვეტილება ნივთის დაბრუნებაზე აუცილებლად უნდა შეიცავდეს მითითებული ნივთის დამახასიათებელი ნიშნების (ზომა, წონა, ხარისხი და სხვა) აღწერას. დასახელებული ნორმიდან ასევე გამომდინარეობს, რომ გარკვეული ნივთის მხარისათვის მიკუთვნების შემთხვევაში სასამართლო ვალდებულია, თავის გადაწყვეტილებაში დააფიქსიროს ამ ნივთის ღირებულება. კანონის აღნიშნული დანაწესი მიზნად ისახავს სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის ხელის შეწყობასა და მის გამარტივებას, ვინაიდან შესაძლოა, გადაწყვეტილების აღსრულებისას სადავო ნივთი მოპასუხესთან არ აღმოჩნდეს, რა დროსაც აღსრულება უნდა მოხდეს მიკუთვნებული ნივთის ღირებულების მოსარჩელისათვის ანაზღაურების გზით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მითითებული ნორმა ავალებს სასამართლოს, დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს დავის სწორად გადაწყვეტისათვის.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ ზემოხსენებული მუხლის მოთხოვნა დაარღვია, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სათანადოდ არ დაასაბუთა და არ მიუთითა იმ ძვირფასი ნივთების ღირებულება და განმასხვავებელი ნიშნები, რომლებიც ნ.ვ-ს დ.შ-ს (ხ-ს) სასარგებლოდ დააკისრა. ასეთ ვითარებაში კი გადაწყვეტილების კანონით დადგენილი წესით აღსრულებას საფრთხე ექმნება.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ნ.ვ-ისათვის სადავო ნივთების დაბრუნების ნაწილში დაუსაბუთებელია, რაც მისი გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ უნდა გამოარკვიოს, კონკრეტულად რა ღირებულებისაა სადავო ნივთები _ 6 წითელთვლიანი ბეჭედი, 2 ოქროს ბეჭედი, 2 მწვანეთვლიანი ოქროს ბეჭდის, 4 სხვადასხვა ოქროს ბეჭედი, 5 წყვილი ოქროს საყურე, 7 ოქროს მედალიონი, 1 თეთრი ჯაჭვი, 4 ოქროს ძეწკვის ნაგლეჯი და აღნიშნული ასახოს თავის გადაწყვეტილებაში.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოსაზრებას, რომ საქმის განხილვის შესახებ მათ წარმომადგენელს არ ეცნობა, რის გამოც მხარემ ვერ შესძლო თავისი უფლებების სრულყოფილად დაცვა. სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 26 დეკემბრის სხდომის ოქმით ირკვევა, რომ საქმის განხილვა გადაიდო ამავე წლის 28 დეკემბრისათვის, რის შესახებ როგორც ნ.ვ-სა და ვ.ხ-ეს, ასევე მათ წარმომადგენელ მ.ქ-ეს ეცნობათ და ჩამოერთვათ ხელწერილი. აღნიშნულის მიუხედავად, კასატორები და მათი წარმომადგენელი სასამართლოს მიერ დანიშნულ დროს საქმის განხილვაზე არ გამოცხადდნენ და პროცესი კვლავ გადაიდო 2008 წლის 23 იანვრისათვის. სასამართლო უწყებების საქმის განხილვის შესახებ გაეგზავნათ და კანონით დადგენილი წესით ჩაბარებულად ითვლება ნ.ვ-ისა და ვ.ხ-ისათვის. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ მათ წარმომადგენელ მ.ქ-ეს სასამართლო უწყება არ გაგზავნია, აღნიშნული გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი ვერ გახდება, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მხარეს ან მის წარმომადგენელს სასამართლო უწყებით ეცნობება სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი. უწყება მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაბარდება ერთ-ერთ მათგანს. დასახელებული ნორმიდან გამომდინარე, სასამართლომ აცნობა რა 2008 წლის 23 იანვრის სხდომის დანიშვნის თაობაზე კასატორებს, მათი წარმომადგენლისათვის უწყების ჩაბარების ვალდებულება სააპელაციო პალატას აღარ ეკისრებოდა, არამედ მხარეს თავად უნდა ეზრუნა საკუთარი ინტერესების დაცვის უზრუნველყოფასა და წარმომადგენლისათვის სასამართლო პროცესის შესახებ შეტყობინებაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ შემთხვევაში ვ.ხ-ეს ამ სახის პრეტენზია საკასაციო სასამართლოსათვის არ წარუდგენია, შესაბამისად, აღნიშნულ ნაწილში საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა. კასატორი საერთოდ ვერ უთითებს თუ კონკრეტულად რაში გამოიხატება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უკანონობა კასატორ ვ.ხ-ესთან მიმართებით, ამასთან, არ იკვეთება ამ ნაწილში გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლომ რომელი კანონი დაარღვია და კანონით გათვალისწინებული რომელი საფუძვლით უნდა გაუქმდეს გადაწყვეტილება.

რაც შეეხება გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ი. და თ. ხ-ების მიმართ დ.შ-ს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, მითითებულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით კი, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა. ამდენად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების აღნიშნული ნაწილი საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი ვერ გახდება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. ვ-შვილისა და ვ. ხ-იძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილება ნ. ვ-შვილისათვის დ. შ-იას კუთვნილი ოქროს ნივთების დაბრუნების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.