¹ას-393-642-08 15 სექტემბერი, 2008წ.

თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

ლალი ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტო, წარმომადგენელი შ. კ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. ჭ-შვილი; სს “ტ-ი” (მოპასუხე)

მესამე პირი _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 19 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი _ მარჩენალის გარდაცვალების გამო სარჩოს დანიშვნის თაობაზე ბრძანების ბათილად ცნობა და უკანონოდ გაცემული თანხის სახელმწიფოსათვის დაბრუნება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 9 მარტს ტყიბულის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანმა სახელმწიფო ფონდმა (ამჟამად საჯარო სამართლის იურიდიული პირი სოციალური სუბსიდიების სააგენტო) მოპასუხეების _ მ. ჭ-შვილის, სს “ტ-ის” გაკოტრების მმართველის, მესამე პირების _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მ. ჭ-შვილისათვის სარჩოს დანიშვნის შესახებ სს “ტ-ის” 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹315 ბრძანების ბათილად ცნობა და უკანონოდ გაცემული თანხის სახელმწიფოსათვის დაბრუნება.

სარჩელის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:

“ს-ის” დეპარტამენტის შახტებსა და სხვა საწარმოებში შექმნილი მდგომარეობისა და მათი მუშაობის გაუმჯობესების ღონისძიებათა შესახებ” საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1995 წლის 15 ოქტომბრის ¹429-ა ბრძანებულების მე-6 პუნქტის თანახმად, “ს-ის” შახტებში 1992 წლამდე დასაქმებული მუშაკებისათვის ტრავმით გამოწვეული ზარალის ანაზღაურებას ახორციელებდნენ საქართველოს რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და სოციალური უზრუნველყოფისა და სამედიცინო დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი. “საქართველოს 1997 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონის მე-15 მუხლის თანახმად, “ს-ის” სისტემის შახტებში 1992 წლამდე მომხდარი ავარიების შედეგად დასახიჩრებულ და დაავადებულ მუშაკებზე დანიშნულ რეგრესულ პენსიებს 1997 წლის განმავლობაში სოციალური უზრუნველყოფისა და სამედიცინო დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდი გასცემდა დეპარტამენტ “ს-ის” გაანგარიშების საფუძველზე.

“შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 და “სსიპ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის ჩამოყალიბების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 2002 წლის 31 დეკემბრის ¹558 ბრძანებულებებში ცვლილებებისა და დამატებების თანახმად, 2006 წლიდან სახელმწიფოს 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ და ლიკვიდირებულ საწარმოებში დაზარალებულთა აღრიცხვის, სარჩოს გაანგარიშებისა და ზიანის ანაზღაურების ფუნქცია დაეკისრა ფონდს. მოსარჩელის მიერ ჩატარებული მონიტორინგის შედეგად გამოვლინდა სარჩოს კანონსაწინააღმდეგოდ დანიშვნის გადაწყვეტილებები, მათ შორის, მ. ჭ-შვილთან მიმართებაში.

სს “ტ-ის” ადმინისტრაციის 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹315 ბრძანებით მოპასუხე მ. ჭ-შვილს დაენიშნა სარჩო მარჩენალი მეუღლის გარდაცვალების გამო. მ. ჭ-შვილის მეუღლე ჯ. ჭ-შვილი გარდაიცვალა 2001 წლის 26 თებერვალს. საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულების მეოთხე თავის შესაბამისად, გარდაცვლილი მარჩენალის ოჯახის შრომისუუნარო წევრებს ზიანი უნაზღაურდებათ, თუ მარჩენალის გარდაცვალება გამოწვეულია შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ჯანმრთელობის დაზიანებით. პირის გარდაცვალების მიზეზობრივ კავშირს ადგენდა სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის ბიურო დაინტერესებული პირის მიმართვის შემთხვევაში. ამასთან, განსაზღვრული იყო ზიანის ანაზღაურებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შემდეგი პირობები: სახეზე უნდა ყოფილიყო ზიანი; იგი გამოწვეული უნდა ყოფილიყო მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით; მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის უნდა არსებულიყო მიზეზობრივი კავშირი და სახეზე უნდა ყოფილიყო ზიანის მიმყენებლის ბრალი. მოპასუხის მეუღლის _ ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალების მიზეზობრივი კავშირი წარმოებაში მომხდარ ტრავმასთან მ. ჭ-შვილის პირად საქმეში დაფიქსირებული არ იყო, რაც მ. ჭ-შვილის სარჩოს დანიშვნის შესახებ მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა. მ. ჭ-შვილს ისე დაენიშნა სარჩო, რომ მისი მარჩენალი მეუღლის გარდაცვალებაში სახელმწიფოს ბრალეულობა არ ყოფილა დადგენილი. აღნიშნულის გამო მ. ჭ-შვილი წლების განმავლობაში არასწორად იღებდა მეუღლის გარდაცვალების გამო დანიშნულ სარჩოს, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია (ს.ფ. 5-6).

ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 7 მაისის განჩინებით მოცემულ დავაზე დაინიშნა სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზა, რომლის 2007 წლის 23 აგვისტოს პასუხის შესაბამისად, ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალების უშუალო მიზეზი შესაძლოა ყოფილიყო წარმოებაში მიღებული ტრავმის შორეული გართულება (ს.ფ. 25, 28)

ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 7 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სსიპ საქართველოს სოციალური დაზღვევის ერთიანი სახელმწიფო ფონდის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1986 წლის 18 სექტემბერს მოპასუხის მეუღლემ ჯ. ჭ-შვილმა მიიღო საწარმოო ტრავმა _ მარცხენა ფეხის წვივის ძვლის მოტეხილობა და ავადმყოფობის გამო წლების განმავლობაში იმყოფებოდა ექიმ-სპეციალისტთა ზედამხედველობის ქვეშ. ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალების მიზეზს წარმოადგენდა: გულ-ფილტვის ქრონიკული უკმარისობა, მესამე ქრონიკული ობსტრუქციული ბრონქიტი, ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია, მარცხენა ქვედა კიდურის ღრმა ვენების პოსტრავმული თრომბოფლეიტი. აღნიშნულის გამო სს “ტ-ის” 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹315 ბრძანებით მოპასუხე მ. ჭ-შვილს დაენიშნა სარჩო.

რაიონულმა სასამართლომ ჯ. ჭ-შვილის საწარმოო ტრავმასა და გარდაცვალებას შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა დადგენილად მიიჩნია საქმეში არსებული შპს “დ-ის” დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის ცნობისა და ამავე სასამართლოში ექიმ-სპეციალისტის მიერ მიცემული ჩვენების საფუძველზე. დასახელებული მტკიცებულებების მიხედვით ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალების მიზეზი შესაძლოა ყოფილიყო წარმოებაში მიღებული ტრავმის შორეული გართულება.

რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე და განმარტა, რომ პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურდება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსი ამკვიდრებს ზიანის მიმყენებლისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შემდეგ პირობებს: სახეზე უნდა იყოს ზიანი; იგი გამოწვეული უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით; უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის; ზიანის მიმყენებელს უნდა მიუძღოდეს ბრალი. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო ზიანის მიმყენებლისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების ყველა პირობა, რის გამოც მოსარჩელის მოთხოვნა არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას (ს.ფ. 57-58).

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

აპელანტი არ დაეთანხმა რაიონული სასამართლოს მსჯელობას ჯ. ჭ-შვილის საწარმოო ტრავმასა და გარდაცვალებას შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობის თაობაზე, რამდენადაც საქმეში არსებული მასალები ამვარი დასკვნის გამოტანის საფუძველს არ იძლეოდა. ჯ. ჭ-შვილის საწარმოო ტრავმა მარცხენა ფეხის წვივის ძვლის მოტეხილობაში გამოიხატებოდა, მაშინ როდესაც მისი გარდაცვალების მიზეზს წარმოადგენდა: გულ-ფილტვის ქრონიკული უკმარისობა, მესამე ქრონიკული ობსტრუქციული ბრონქიტი, ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია და სხვა ისეთი დაავადება, რომელიც არ შეიძლებოდა საწარმოში მიღებულ ტრავმასთან მიზეზობრივ კავშირში ყოფილიყო. ამასთან, მიზეზობრივი კავშირის არსებობის დადგენის შესაძლებლობას არც საქმეში არსებული შპს “დ-ის” დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის ცნობა იძლეოდა, რადგან აღნიშნული ცნობით ჯ. ჭ-შვილის საწარმოო ტრავმასა და გარდაცვალებას შორის მიზეზობრივი კავშირი სარწმუნოდ არ დგინდებოდა და იგი მხოლოდ სავარაუდო მოსაზრებას შეიცავდა.

აპელანტის განმარტებით, სარჩოს დანიშვნისათვის მიზეზობრივი კავშირის დადგენის აუცილებლობაზე მიუთითებდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის 46-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, ზიანის ანაზღაურების შესახებ განცხადების განხილვის დროს აუცილებელია დოკუმენტის წარდგენა, რომელიც ადასტურებს უბედური შემთხვევის კავშირს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან. ასეთი დოკუმენტის მისაღებად საექიმო-საექსპერტო კომისიისათვის უნდა მიემართა დაზარალებულს ან ადმინისტრაციას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია (ს.ფ. 60-62).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 19 თებერვლის განჩინებით საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ტყიბულის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 11 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მაგრამ არ დაეთანხმა ამ გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მ. ჭ-შვილისათვის სარჩოს დანიშვნის დროს (2001 წლის 24 დეკემბრის მდგომარეობით) მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი არ ითვალისწინებდა სარჩოს დანიშვნისათვის მიზეზობრივი კავშირის დადგენას. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საქმის არსს ვერ შეცვლიდა ის გარემოება, თუ როგორი იქნებოდა ექიმ-სპეციალისტის მიერ გაცემული დასკვნა სიკვდილის მიზეზის თაობაზე. გარდა ამისა, აღნიშნული წესის 61-ე მუხლის მიხედვით, ზიანის ანაზღაურებისათვის გაცემული თანხები შეიძლება ამოღებულ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ თანხების გაანგარიშება მოხდა წინასწარ გამიზნული ყალბი საბუთების საფუძველზე ანგარიშში შეცდომის გაპარვის ან მონაცემების დამალვის შემთხვევაში, რამაც გავლენა იქონია ზიანის თანხის ოდენობაზე. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში ყალბი დოკუმენტის გაცემას ადგილი არ ჰქონია და შესაბამისად, არ უნდა მოხდეს გაცემული თანხების უკან დაბრუნება (ს.ფ. 88-93).

სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტომ (წარმომადგენელი შ. კ-შვილი), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სს “ტ-ის” 2001 წლის 14 დეკემბრის ¹315 ბრძანების ბათილად ცნობა, აგრეთვე მ. ჭ-შვილისათვის უკანონოდ გაცემული თანხის სახელმწიფოსათვის დაბრუნების დავალდებულება.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ სარჩელზე უარის თქმის მოტივად გამოიყენა მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულება და განმარტა, რომ აღნიშნული ბრძანებულება მ. ჭ-შვილისათვის სარჩოს დანიშვნის დროს (2001 წლის 24 დეკემბრის მდგომარეობით) მიზეზობრივი კავშირის დადგენას არ ითვალისწინებდა. სასამართლომ არ გამოიყენა ამავე პერიოდში მოქმედი საექიმო-საექსპერტო კომისიის დებულება, რომლის მე-17 მუხლის მე-3 აბზაცით საექიმო-საექსპერტო კომისია ვალდებული იყო დაედგინა, რა მიზეზობრივი კავშირი არსებობდა მარჩენალის სიკვდილსა და საწარმოო ტრავმას, პროფესიულ დაავადებასა და სხვა გარემოებებს შორის გარდაცვლილის ოჯახის წევრებისათვის პენსიის დანიშვნისა და ზარალის ანაზღაურების საკითხის გადასაწყვეტად. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მ. ჭ-შვილისათვის სარჩოს უკანონოდ დანიშვნით სახელმწიფო ბიუჯეტს მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა (ს.ფ. 105-112).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

1986 წლის 18 სექტემბერს მოპასუხე მ. ჭ-შვილის მეუღლე ჯ. ჭ-შვილმა მიიღო საწარმოო ტრავმა _ მარცხენა ფეხის წვივის ძვლის მოტეხილობა. 2001 წლის 26 თებერვალს ჯ. ჭ-შვილი გარდაიცვალა. გარდაცვალების მიზეზს წარმოადგენდა: გულ-ფილტვის ქრონიკული უკმარისობა, მესამე ქრონიკული ობსტრუქციული ბრონქიტი, ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლია, მარცხენა ქვედა კიდურის ღრმა ვენების პოსტრავმული თრომბოფლეიტი. სს “ტ-ის” 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹315 ბრძანებით მოპასუხე ჯ. ჭ-შვილს დაენიშნა სარჩო მეუღლის გარდაცვალების გამო ისე, რომ დადგენილი არ ყოფილა მიზეზობრივი კავშირი საწარმოში მიღებულ ტრავმასა და გარდაცვალების მიზეზს შორის.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის შესახებ, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის 2003 წლამდე მოქმედი რედაქცია არ ითვალისწინებდა სარჩოს დანიშვნისათვის მიზეზობრივი კავშირის დადგენას.

სამოქალაქო სამართალი ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებს ზიანის დადგომის, მართლსაწინააღმდეგო ქმედების, ბრალის, ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის ერთობლივად არსებობის აუცილებლობას. აღნიშნული ოთხი ელემენტიდან ერთ-ერთის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის მიმყენებლის პასუხისმგებლობას. შესაბამისად, თუ პირის გარდაცვალება დაკავშირებული არ არის საწარმოო ტრავმასთან, ორგანიზაციის პასუხისმგებლობა საწარმოო ტრავმით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების გამო გამორიცხულია და არც გარდაცვლილის კმაყოფაზე მყოფი პირებისათვის სარჩოს დანიშვნის ვალდებულება არსებობს. ამდენად, ზემოაღნიშნული ბრძანებულებით რეგულირებული ურთიერთობა ვერ შეფასდება სამოქალაქო კოდექსისაგან განყენებულად, რომლის 992-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა. გარდა ამისა, აღნიშნული ბრძანებულების 3-5 მუხლები პირდაპირ მიუთითებს, რომ დამქირავებელი მხოლოდ ბრალეულად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზეა პასუხისმგებელი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის შესახებ” ბრძანებულების ნორმები.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექის 412-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად უბრუნებს სააპელაციო სასამართლოს, თუ საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა ან არსებობს ამავე კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოებები.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში გამოსაკვლევია, არის თუ არა ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალება მიზეზობრივ კავშირში საწარმოო ტრავმასთან, რის თაობაზეც სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს რაიმე დასაბუთებას. სასამართლოს ამგვარი დასკვნა უნდა გამომდინარეობდეს საქმეში არსებული მასალების ერთობლიობაში შეფასებიდან. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, სასამართლო მტკიცებულებებს აფასებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას და მხოლოდ ამის შედეგად შეიძლება გამოტანილ იქნეს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამასთან, აქვე გასათვალისწინებელია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ექსპერტის დასკვნის შეფასება, მიუხედავად მისი შინაარსისა, ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით, რაც დასაბუთებული უნდა იყოს სასამართლოს მიერ.

რაც შეეხება მეორე სასარჩელო მოთხოვნას _ ზიანის ასანაზღაურებლად გაცემული თანხების დაბრუნებას, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად უნდა დარჩეს.

საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის” 61-ე მუხლის მიხედვით, ზიანის ანაზღაურებისათვის გაცემული თანხები შეიძლება ამოღებულ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ თანხების გაანგარიშება მოხდა წინასწარ გამიზნული ყალბი საბუთების საფუძველზე ანგარიშში შეცდომის გაპარვის ან მონაცემების დამალვის შემთხვევაში, რამაც გავლენა იქონია ზიანის თანხის ოდენობაზე. დავის განხილვისას მოსარჩელეს არ მიუთითებია თანხის დაბრუნების არც ერთი ზემოჩამოთვლილი საფუძველი, ამასთან, თუნდაც საქმის ხელახალი განხილვისას დადგინდეს საწარმოო ტრავმასა და ჯ. ჭ-შვილის გარდაცვალებას შორის მიზეზობრივი კავშირის არარსებობა, აღნიშნული გარემოება სარჩოს სახით გაცემული თანხის უკან დაბრუნების საფუძველი ვერ გახდება, ამდენად, ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

საქართველოს სოციალური სუბსიდიების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 19 თებერვლის განჩინება სს “ტ-ის” 2001 წლის 24 დეკემბრის ¹315 ბრძანების ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 19 თებერვლის განჩინება მ. ჭ-შვილისათვის უსაფუძვლოდ დარიცხული და გაცემული თანხების მოსარჩელის სასარგებლოდ ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში დარჩეს უცვლელად;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.