საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

¹ას-42-327-08 13 ივნისი, 2008 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

როზა ნადირიანი (მომხსენებელი), თეიმურაზ თოდრია

სხდომის მდივანი – ლელა სანიკიძე

კასატორი - კ. ვ-აძე (მოსარჩელე, მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

წარმომადგენელი _ კ. ნ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე – სს “ქ.-ი” (მოპასუხე თავდაპირველ სარჩელში, მოსარჩელე შეგებებულ სარჩელში)

წარმომადგენელი _ დ. მ-შვილი, მ. თ-უა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინება

დავის საგანი თავდაპირველ სარჩელში: ფაქტობრივად დამდგარი ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება

დავის საგანი თავდაპირველ სარჩელში: სესხის ძირითადი თანხისა და ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 13 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა კ. ვ.-ემ სს „ქ.-ის“ წინააღმდეგ. სარჩელში აღნიშნა, რომ 2002 წლის 30 მაისს მას და მოპასუხეს შორის დაიდო განახლებადი საკრედიტო ხელშეკრულება 163 343 აშშ დოლარზე, საკრედიტო ხელშეკრულებასთან ერთად მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად დაიდო გირავნობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის ღირებულება განისაზღვრა 168 936 აშშ დოლარად.

საკრედიტო ხელშეკრულების მიხედვით, სესხისათვის გათვალისწინებული სარგებელი განისაზღვრა თვეში 1,677%-ით (წლიური 20%).

სს „ქ.-გან“ კრედიტით მიღებულ თანხას, თავის მხრივ, გასცემდა ასევე კრედიტის სახით, თვეში 5 % სარგებლის გადახდის პირობით, აღნიშნულ საქმიანობას იგი აწარმოებდა ინდ.მეწარმე „კ. ვ-აძის“ სახელით, შესაბამისად, მისი მოგება ყოველთვიურად შეადგენდა საბრუნავი თანხის 3,33%-ს.

კლიენტების მიერ სესხის უზრუნველსაყოფად დაგირავებულ ნივთებს (ძვირფასეულობას), თავის მხრივ, აგირავებდა სს „ქ.-ში”. სს „ქ.-თან“ დადებული საკრედიტო ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში სესხის ძირითადი თანხა იცვლებოდა (იზრდებოდა ან მცირდებოდა) კ. ვ.-ის მიერ დაგირავებული ნივთების ნაწილის გამოტანით კრედიტის შემცირებისაკენ და კვლავ შეტანით _ კრედიტის გაზრდისაკენ. 2003 წლის ივნისის მდგომარეობით კრედიტის თანხა გაიზარდა 214 500 აშშ დოლარამდე, რაც მოსარჩელის ბიზნესის ზრდას ადასტურებდა.

მოსარჩელის მითითებით, მას და სს „ქ.-ს“ შორის ხელშეკრულება შეწყდა 2003 წლის ივნისში სს „ქ.-ის“ მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, კერძოდ, მოპასუხემ ვერ დაუბრუნა მოსარჩელეს დაგირავებული ძვირფასეულობის ის ნაწილი, რომელიც მოსარჩელემ მოითხოვა სესხის ძირითადი თანხის ნაწილის დაფარვის შედეგად გადმოსაცემად. აღმოჩნდა, რომ კ.ვ.-ის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის ნაწილი სს „ქ.-მ“ დაკარგა.

ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტისათვის მოპასუხის, როგორც მოგირავნის, ვალდებულება მოსარჩელის, როგორც დამგირავებლის, წინაშე შეადგენდა 133 258,48 აშშ დოლარს, რაც გამოხატული იყო ძვირფასეულობის ნიშნის ქვეშ (26651,696 გრ). ამასთან, აღნიშნული არ წარმოადგენდა დაგირავებული ძვირფასეულობის რეალურ საბაზრო ღირებულებას. ბანკი ოქროს აფასებდა მის მიერ წინასწარ დადგენილი ტარიფით 1 გრამ 583 სინჯის ოქროს აფასებდა 5 აშშ დოლარად, მაშინ, როცა რეალური საბაზრო ღირებულებით 1 გრ ოქრო ღირდა 15 აშშ დოლარი.

მოსარჩელე კ.ვ.-ემ მოითხოვა მოპასუხისაგან ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი ზიანის _ 399 775,44 აშშ დოლარის ანაზღაურება, რაც შეადგენს დაკარგული გირავნობის საგნის რეალურ საბაზრო ღირებულებას (26651,696 გრ ოქრო X 15 აშშ დოლარზე).

მოსარჩელე კ.ვ.-ემ ასევე მოითხოვა მოპასუხისაგან მიუღებელი შემოსავლის სახით 133 110 აშშ დოლარის ანაზღაურება, ვინაიდან ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო, იგი მიიღებდა მოგებას თვეში საბრუნავი თანხის 3,33%-ს, ანუ 4437 აშშ დოლარს (133 258,48-ის 3,33%), რაც ხელშეკრულების დარღვევიდან 2003 წლის ივნისიდან სარჩელის აღძვრამდე – 2005 წლის 13 დეკემბრამდე შეადგენდა 133 110 აშშ დოლარს.

სარჩელის თანახმად, მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის - 53 288 აშშ დოლარის (სადავო თანხის 10%_ის) მოპასუხისათვის დაკისრება.

2006 წლის 4 ივლისს მოპასუხე „ქ.-ის“ მიერ აღძრულ იქნა შეგებებული სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა 2002 წლის 30 მაისს დადებული საკრედიტო ხელშეკრულების საფუძველზე კ. ვ.-ისათვის სესხის ძირითადი თანხის - 133 190 აშშ დოლარის, დარიცხული ჯარიმის - 477 210 აშშ დოლარის, სულ 610 400 აშშ დოლარის ანაზღაურება, ასევე მოითხოვა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის, დავის საგნის ღირებულების _ 10%-ის ანაზღაურება.

მოსამზადებელ სტადიაზე მოპასუხე სს „ქ.-მ“ შეცვალა წარდგენილი შეგებებული სარჩელის საფუძველი, კერძოდ, დაზუსტებული შეგებებული სარჩელის თანახმად, სს „ქ.-მ“ მოითხოვა კ.ვ.-ისაგან სესხის ძირითადი თანხის - 133 190 აშშ დოლარის ანაზღაურება, ასევე ფულადი ვალდებულების ვადის გადაცილებისათვის მინიმალური ზიანის სახით ვადის გადაცილებიდან 2003 წლის ოქტომბრიდან (იმ დროიდან, როდესაც მოვალემ შეწყვიტა გადახდა) 2007 წლის 1 ივნისამდე ერთდროულად 175 824 აშშ დოლარის ანაზღაურება (133 190-ის 3% ყოველთვიურად შეადგენს 3996 აშშ დოლარს) და 2007 წლის 1 ივნისიდან ვალდებულების შესრულებამდე ყოველთვიურად 3996 აშშ დოლარის ანაზღაურება, გარდა ამისა, შეგებებული სარჩელით სს „ქ.-მ“ მოითხოვა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის - 12 360 აშშ დოლარის ანაზღაურება.

სს „ქ.-მ“ შეგებებული სარჩელი დაასაბუთა იმით, რომ 2002 წლის 30 მაისის ძირითად საკრედიტო ხელშეკრულებაში მხარეთა შორის 2003 წლის 7 მარტს გაფორმებული დამატებითი შეთანხმების საფუძველზე შევიდა ცვლილება და საბოლოო კრედიტის თანხა განისაზღვრა 215 567 აშშ დოლარით, საიდანაც კ.ვ.-ის მიერ 2003 წლის 1 ოქტომბრისათვის დაფარულ იქნა ნაწილი და სესხის ძირითადი თანხის დავალიანებამ შეადგინა 133 190 აშშ დოლარი, რაც კ.ვ.-ეს დღემდე არ დაუბრუნებია.

სს „ქ.-ის“ მიერ კ.ვ.-ეს 2003 წლის 12 აგვისტოს წერილით მიეცა დამატებითი ვადა ვალდებულების შესასრულებლად. გაფრთხილების მიუხედავად, ვალდებულება არ შესრულდა.

სარჩელის წინააღმდეგ შესაგებელი მოპასუხე სს „ქ.-ა“ დაამყარა იმ გარემოებაზე, რომ კ. ვ.-ეს საკრედიტო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების სრულ შესრულებამდე ვერ წარმოეშობოდა მფლობელობითი გირავნობიდან გამომდინარე მოთხოვნა, მოთხოვნის უფლება მას წარმოეშობოდა მხოლოდ გირავნობის გაუქმების შემდგომ. გირავნობის გაუქმება კი შესაძლებელი იყო მხოლოდ იმ ვალდებულების შესრულებით, რომლის უზრუნველსაყოფადაც არსებობდა გირავნობა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს მოპასუხის წარმომადგენლებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტის დროისათვის გირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე ბანკის ვალდებულება მოსარჩელის წინაშე შეადგენდა 133 258,48 აშშ დოლარის ოქროს, თუმცა გირავნობის საგნის დაბრუნების ვალდებულება მათ არ ეკისრებოდათ მოსარჩელის მხრიდან ძირითადი ვალდებულების შესრულებამდე. მოპასუხის წარმომადგენლებს ასევე სადავოდ არ გაუხდიათ, რომ, ხელშეკრულების თანახმად, დაგირავებული 1 გრ ოქრო შეფასებული იყო 5 აშშ დოლარად, გარდა ამისა, ისინი ასევე არ დავობდნენ სს „ქ.-ში“ კ. ვ.-ის მიერ დაგირავებული ნივთების დაკარგვის თაობაზე, თუმცა მიუთითებდნენ, იმის მიუხედავად, რომ მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა ოქროს დაკარგვის თაობაზე, აღნიშნული არ ათავისუფლებდა მას თავისი ვალდებულების შესრულებისაგან. მოპასუხის წარმომადგენლებმა არ ცნეს სასარჩელო მოთხოვნა დაგირავებული ძვირფასეულობის ღირებულების ანაზღაურების შესახებ, ვინაიდან გირავნობის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა გვაროვნული ნიშნით განსაზღვრული ნივთი და ამდენად, როდესაც მოსარჩელე კ.ვ.-ე დაფარავდა კრედიტს, ბანკი თავის ვალდებულებას შეასრულებდა იმავე გვაროვნული ნივთით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით კ. ვ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, სს ,,ქ.-ს” შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კ. ვ.-ეს სს ,,ქ.-ს” სასარგებლოდ დაეკისრა სესხის ძირითადი თანხის - 133 190 აშშ დოლარის გადახდა, მასვე დაეკისრა ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის კანონისმიერი პროცენტის, ერთდროულად 73 254,5 აშშ დოლარისა და 2007 წლის 1 ივნისიდან ვალდებულების სრულ შესრულებამდე თვეში 1664,90 აშშ დოლარის გადახდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.06.2007 წლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. ვ-აძემ. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით კ.ვ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.06.2007 წლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის დასკვნები, მოსაზრებები და ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ:

მხარეთა შორის 2002 წლის 30 მაისს დაიდო საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლითაც კ.ვ.-ემ სს „ქ.-საგან“ კრედიტის სახით მიიღო 163 343 აშშ დოლარი ერთი თვის ვადით. კრედიტი უზრუნველყოფილ იქნა ძვირფასეულობით, რომლის ღირებულება 30.05.2002Oწლის საგირავნო ხელშეკრულებით განისაზღვრა 168 938 აშშ დოლარით, მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე 1 გრ ოქრო შეფასებულ იქნა 5 აშშ დოლარად. პერიოდულად ხდებოდა ძირითადი საკრედიტო ხელშეკრულების განახლება, კერძოდ, ცვლილებები ეხებოდა სესხის თანხას, შესაბამისი ცვლილებები შედიოდა ასევე გირავნობის ხელშეკრულებაში. 2003 წლის 6 ოქტომბრის მდგომარეობით სესხის ძირითადი თანხის ნაშთი შეადგენს 133 190 აშშ დოლარს. ამავე პერიოდისათვის გირავნობის საგნის ღირებულება შეადგენს 133 258 აშშ დოლარს (26651,696 გრ ოქრო, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასის მიხედვით, 1 გრ ოქროს ფასი 5 აშშ დოლარია).

2003 წლის ივნისში სს „ქ.-ში“ გამოვლინდა კ. ვ.-ის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის დანაკლისი, ბანკში დაცულია მხოლოდ 7 788,78 აშშ დოლარის ღირებულების ნივთები.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ ძირითადი ვალდებულების შესრულებამდე, მოსარჩელეს ვერ წარმოეშობა გირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნა - მათ შორის ზიანის ანაზღაურებაზე. კ. ვ.-ის მოთხოვნა გამომდინარეობს გირავნობის სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან, რომელიც, თავის მხრივ, არსებობს მხარეთა შორის დადებული საკრედიტო ხელშეკრულების უზრუნველსაყოფად. გირავნობა თავისი ბუნებით აქცესორულია და ამ უფლების როგორც წარმოშობა, ისე შეწყვეტა, დამოკიდებულია მთავარ მოთხოვნასთან. სასამართლომ მიიჩნია, რომ გირავნობის გაუქმება დამოკიდებულია იმ ძირითადი მოთხოვნის შეწყვეტაზე, რომლის უზრუნველყოფის საშუალებასაც იგი წარმოადგენს. მთავარი მოთხოვნის გაუქმების შემდეგ დამგირავებელს წარმოეშობა დაგირავებული ნივთის მოთხოვნის უფლება, ხოლო მოგირავნეს - მისი დაბრუნების ვალდებულება.

საქმეში წარმოდგენილი კ.ვ.-ის საბანკო ანგარიშიდან ამონაწერით სასამართლომ დადასტურებულად ცნო, რომ სესხის ძირითადი თანხის ნაშთი შეადგენს 133 190 აშშ დოლარს. სს „ქ.-ს“ სასარგებლოდ აღნიშნული თანხის გადახდა არ განხორციელებულა, შესაბამისად, ძირითადი ვალდებულებებითი ურთიერთობა კრედიტორი ბანკის სასარგებლო შესრულებით არ შეწყვეტილა, შესაბამისად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მთავარი მოთხოვნის შეწყვეტამდე, სესხის თანხის გადახდამდე, გირავნობითი ურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნების დაკმაყოფილების, მათ შორის, მოგირავნის მხრიდან მის მფლობელობაში არსებული ნივთების დაბრუნებისა თუ მათი სათანადოდ შენახვის ვალდებულების დარღვევის გამო წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ სს „ქ.-ს“ 13.10.2003 წლის წერილი ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ბანკი უარს აცხადებდა მასთან ყველა სახის ოპერაციის განხორციელებაზე, მათ შორის, კრედიტის მიღებაზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მითითებული წერილით კ.ვ.-ეს ეცნობა, რომ ბანკში დაგირავებული ძვირფასეულობა მთლიანად ვერ უზრუნველყოფდა გატანილ კრედიტს. აქედან გამომდინარე, ბანკმა მიიღო გადაწყვეტილება დაგირავებული ძვირფასეულობის გაცემულ კრედიტთან შესაბამისობაში მოყვანამდე და კრედიტზე დარიცხული პროცენტის გადახდამდე შეეჩერებინა მისთვის ყველა სახის ოპერაციები. აღნიშნული წერილი ვერ ადასტურებს ბანკის მიერ თანხის მიღებაზე უარის თქმას.

სასამართლომ ბანკის მიერ ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად ასევე არ მიიჩნია საქმეში წარმოდგენილი 09.02.2005, 15.02.2005, 04.05.2005 და 11.08.2005 წლების წერილები, რომლითაც კ.ვ.-ე ბანკისაგან ითხოვდა სესხის დაფარვის ნებართვასა და დარჩენილი ძვირფასეულობის გატანის უფლებას. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ შესრულების ცნება გულისხმობს ვალდებულების შესასრულებელი მოქმედების შესრულების კონკრეტული შედეგის განხორციელებას, რაც შესაძლოა გამოხატულ იქნეს ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვით და არა მისი განხორციელების ზოგად მცდელობას. ყოველივე აღნიშნულის საფუძველზე, არ იქნა გაზიარებული აპელანტის მითითება, რომ ბანკს, როგორც ვადის გადამცილებელ კრედიტორს, სამოქალაქო კოდექსის 393-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღარ აქვს ფულადი ვალდებულებისათვის პროცენტის მიღების უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 153-ე, 268-ე, 271-ე, 316-ე და 317-ე მუხლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კ. ვ.-ემ. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებას და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას შემდეგი საფუძვლებით:

უდავოდ დადგენილი გარემოებაა, რომ ძვირფასეულობის დაკარგვის გამო სს „ქ.-მ“ დააკმაყოფილა კ. ვ.-ის მოთხოვნა იმის შესახებ, რომ დავის საბოლოო გადაწყვეტამდე კრედიტის ძირითად თანხას არ დაერიცხებოდა შესაბამისი პროცენტები და საურავები, რაც დასტურდება სს „ქ.-ს“ 27.08.2003 წლის წერილით. ზემოხსენებული ასევე დადასტურდა დაზუსტებული შეგებებული სარჩელით, რითაც ბანკმა კიდევ ერთხელ განაცხადა უარი მხარეთა შორის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროცენტისა და პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლებაზე. დადგენილია ასევე, რომ ხელშეკრულების გაფორმების დროს ბანკის მიერ 585 სინჯის ოქრო შეფასებულ იქნა 5 აშშ დოლარად მაშინ, როდესაც მისი რეალური საბაზრო ღირებულება ბევრად უფრო მაღალი იყო. დღეის მდგომარეობით იმავე სინჯის ოქროს ფასი მერყეობს 15,5 აშშ დოლარიდან 22,5 აშშ დოლარამდე, რაც დასტურდება კავკასიის გემოლოგიური ცენტრის 10.04.2007წ ¹01-01-4 დასკვნით;

სასამართლოს მსჯელობა, რომ ბანკის მხრიდან ვალდებულების შესრულების მიღების ვადის გადაცილება არ დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი წერილებით, მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს. მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა ორმხრივი ვალდებულების მატარებელია, ბანკი უფლებამოსილია, მოითხოვოს კრედიტის სახით გაცემული თანხა, კ. ვ.-ე ვალდებულია, დაფაროს აღნიშნული თანხა, მაგრამ, ამავე დროს უფლებამოსილია, მოითხოვოს ბანკიდან დაგირავებული ძვირფასეულობა. მხარეთა შორის ურთიერთობა არ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ ერთჯერადი ხელშეკრულებით, პერიოდულად იდებოდა ახალი საკრედიტო და საგირავნო ხელშეკრულებები. ყოველი ცალკეული გირავნობის საგანი (კონკრეტული ოქროს ნაკეთობა) აღნიშნული იყო შესაბამისი კოდით, გვარით, წონითა და ბანკის მიერ შეფასების თანხით;

კ.ვ.-ე აკეთებდა განაცხადს კონკრეტული ოქროს ნაკეთობის გატანის თაობაზე. მას შემდეგ, რაც ექსპერტ-შემფასებლის მიერ დგებოდა მიღება-ჩაბარების აქტი, მასვე გამოჰქონდა საცავიდან გირავნობის საგანი, რის შემდეგაც კრედიტ-ოფიცრისა და კლიენტებთან ურთიერთობის მომსახურების ხელმძღვანელის მიერ დგებოდა ახალი საკრედიტო-საგირავნო ხელშეკრულება და შესაბამისი სალაროს შემოსავლისა და გასავლის ორდერი. აღნიშნულის საფუძველზე, კ.ვ.-ე ანგარისწორებას ახდენდა ბანკთან ფულის შეტანის ან გამოტანის სახით. კ. ვ.-ე დაგირავებული ძვირფასეულობის ნაწილში წარმოადგენს კრედიტორს და ბანკი ვალდებული იყო, შესაბამისი განაცხადის გაკეთებისთანავე დაებრუნებინა განცხადებაში მითითებული გირაოს საგანი, სანაცვლოდ კ.ვ.-ეს შეჰქონდა შესაბამისი თანხა;

მას შემდეგ, რაც ბანკში არ აღმოჩნდა კ.ვ.-ის მიერ მოთხოვილი კონკრეტული სახის ძვირფასეულობა, ფაქტობრივად ბანკის მიერ დარღვეულ იქნა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება. ამ დროს კ. ვ.-ის მიერ ფულადი თანხის ნაწილის დაბრუნება ბანკისათვის აღმოჩნდა შეუძლებელი, რამეთუ ამ თანხის სანაცვლოდ დასაბრუნებელი ძვირფასეულობა არ აღმოჩნდა ბანკში და მეორეც ვ.-ის მიერ თანხის შეტანა ფიზიკურად ვერ განხორციელდა მსგავსი ოპერაციებისათვის ბანკში დადგენილი პროცედურების გამო. ამდენად, თანხის დაბრუნებაზე ვალდებული პირი, კ. ვ.-ე არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ვალდებულების დამრღვევ სუბიექტად, რამდენადაც თანხის მოთხოვნაზე უფლებამოსილმა პირმა - „ქ.-მ“ ფაქტობრივად გადააცილა შესაბამის ვადას. აღნიშნულმა განაპირობა ის, რომ შემდგომში ორმხრივად შესასრულებელი ვალდებულებები შეუსრულებელი აღმოჩნდა. სსკ-ის 401-ე მუხლის თანახმად, ვადა გადაცილებულად ჩაითვლება, თუკი ვალდებულება არ შესრულდა ისეთ გარემოებათა გამო, რაც მოვალის ბრალით არ არის გამოწვეული. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ კ. ვ.-ე მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს ასრულებდა ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად ბანკში გამოვლენილ დანაკლისამდე. ცალსახად დასტურდება კრედიტორის მიერ ვადის გადაცილება, რაც გამორიცხავს ფულადი ვალდებულებიდან გამომდინარე პროცენტის მიღების უფლებას (სსკ-ის 393-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი);

13.10.2007 წლის ბანკის წერილი ნათლად მეტყველებს იმ ფაქტზე, რომ ბანკი უარს აცხადებდა კ.ვ.-ესთან ყველა სახის ოპერაციის განხორციელებაზე - მათ შორის კრედიტის სახით გაცემული თანხის მიღებაზე;

კ.ვ.-ის მოთხოვნა, დაებრუნებინათ დაგირავებული ძვირფასეულობა, დღემდე არ შესრულებულა. რევიზიის შედეგად დადგენილ საცავში არსებული ძვირფასეულობის პაკეტის დაბრუნების შემთხვევაში, იგი მზად იყო, გადაეხადა შესაბამისი ძირი თანხისა და მასზე დარიცხული პროცენტი, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით;

ბანკის ვალდებულება – დაებრუნებინა დაგირავებული ძვირფასეულობა, გამომდინარეობს სწორედ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებიდან, რამდენადაც ბანკის მხრიდან ვალდებულება არ იქნა შესრულებული, კ. ვ.-ეს წარმოეშვა ვალდებულების დარღვევის გამო; ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება;

სასამართლომ სსკ-ის 403-ე მუხლის I ნაწილის საფუძველზე კ.ვ.-ეს დააკისრა ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის კანონით განსაზღვრული პროცენტი ისე, რომ მან მხედველობაში არ მიიღო უდავოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და არ გაითვალისწინა ბანკის მიერ ვადის დარღვევის ფაქტი.

მიუხედავად იმისა, რომ ბანკის მხრიდან აღიარებულია კ. ვ.-ის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის დაკარგვის ფაქტი, სასამართლომ დააკმაყოფილა შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა ძირითადი თანხისა და კანონისმიერი პროცენტის დაკისრების თაობაზე ისე, რომ იმავე გადაწყვეტილებაში არ იქნა გათვალისწინებული ბანკის ვალდებულება, დაუბრუნოს კ. ვ.-ეს დაგირავებული ძვირფასეულობა. აღნიშნულით სასამართლომ უგულებელყო საპროცესო ეკონომიკის პრინციპი და ბანკი ჩააყენა უსაფუძვლოდ გამდიდრებული სუბიექტის რანგში, რადგან ამგვარი გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემთხვევაში, სს „ქ.-ს“ უნდა დაუბრუნდეს გაცემული კრედიტის თანხა და იმავდროულად მასვე დარჩეს კრედიტის უზრუნველსაყოფად დაგირავებული ძვირფასეულობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი.

მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ მხარეთა შორის 2002 წლის 30 მაისს დაიდო საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლითაც კ. ვ.-ემ სს „ქ.-საგან“ კრედიტის სახით მიიღო 163 343 აშშ დოლარი ერთი თვის ვადით. კრედიტი უზრუნველყოფილ იქნა ძვირფასეულობით, რომლის ღირებულება 30.05.2002Oწლის საგირავნო ხელშეკრულებით განისაზღვრა 168 938 აშშ დოლარით, მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე 1 გრ. ოქრო შეფასებული იქნა 5 აშშ დოლარად. პერიოდულად ხდებოდა ძირითადი საკრედიტო ხელშეკრულების განახლება, კერძოდ, ცვლილებები ეხებოდა სესხის თანხას, შესაბამისი ცვლილებები შედიოდა ასევე გირავნობის ხელშეკრულებაში. 2003 წლის 6 ოქტომბრის მდგომარეობით სესხის ძირითადი თანხის ნაშთი შეადგენს 133 190 აშშ დოლარს. ამავე პერიოდისათვის გირავნობის საგნის ღირებულება შეადგენს 133 258 აშშ დოლარს (26651,696 გრ. ოქრო, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასის მიხედვით 1 გრ. 5 აშშ დოლარი).

დადგენილია, რომ სს „ქ.-ისაგან“ კრედიტით მიღებულ თანხას კ.ვ.-ე თავის მხრივ გასცემდა ასევე კრედიტის სახით, თვეში 5%-ის სარგებლის გადახდის პირობით, აღნიშნულ საქმიანობას იგი აწარმოებდა ინდ. მეწარმე „კ. ვ-აძის“ სახელით. კლიენტების მიერ სესხის უზრუნველსაყოფად დაგირავებულ ნივთებს (ძვირფასეულობას) თავის მხრივ აგირავებდა სს „ქ.-ში”. 2003 წლის ივნისში კ.ვ.-ემ დაფარა ერთ-ერთი კლიენტის ვალი, მაგრამ მოპასუხემ ვერ დაუბრუნა მოსარჩელეს ამ კლიენტის კუთვნილი ნივთი. აღმოჩნდა, რომ კ.ვ.-ის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის ნაწილი სს „ქ.-ში“ იყო დაკარგული. კ.ვ.-ის მოთხოვნის მიუხედავად, ბანკმა უარი განაცხადა აღნიშნული ნივთის დაბრუნებაზე (ს.ფ.38-41).

ასევე დადგენილია, რომ კ. ვ.-ის განცხადების საფუძველზე 2003 წლის 17 ოქტომბერს აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე სს ,,ქ.-ს” თანამშრომელთა მიერ სხვისი მოძრავი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მითვისებისა და გაფლანგვის, ორგანიზაციაში უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისა და ყალბი დოკუმენტის დამზადება-გამოყენების ფაქტზე, კ. ვ.-ე ცნობილ იქნა დაზარალებულად და სამოქალაქო მოსარჩელედ. ამ საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ ბანკის მიერ დარღვეულია კლიენტთა სალომბარდო მომსახურების წესები (ს.ფ.79-80).

მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის შესაბამისად, სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის. დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს მხარეები სადავოდ არ ხდიან. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას იმის Dშესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება, სასამართლომ დააკმაყოფილა შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა ისე, რომ იმავე გადაწყვეტილებაში არ იქნა გათვალისწინებული ბანკის ვალდებულება, დაუბრუნოს კ.ვ.-ეს დაგირავებული ძვირფასეულობა. აღნიშნულით სასამართლომ უგულებელყო საპროცესო ეკონომიის პრინციპი და ბანკი ჩააყენა უსაფუძვლოდ გამდიდრებული სუბიექტის რანგში, შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე მიიღო დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და, ვინაიდან საქმის ფაქტობრივი გარემოებები საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშეა დადგენილი, მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება.

სამოქალაქო კოდექსის 254-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოძრავი ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა გადაცემაც სხვა პირთათვის დასაშვებია, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალებად ისე, რომ კრედიტორი (მოგირავნე) იძენს სხვა კრედიტორთან შედარებით უპირატეს უფლებას, დაიკმაყოფილოს მოთხოვნა დაგირავებული ქონების ხარჯზე. სანივთო უზრუნველყოფის საშუალებების თავისებურება იმაშია, რომ ისინი გარანტირებულს ხდიან ვალდებულების შესრულებას მისი დარღვევის შემთხვევაში და სწორედ ამ მიზანმიმ.-ლებით ხასიათდებიან. ისინი მთლიანად შესრულების ფუნქციით არიან დატვირთულნი და არ წარმოადგენენ რაიმე დამატებით საჯარიმო ხასიათის დატვირთვებს მოვალისათვის. ამდენად, გირავნობის ურთიერთობის მთავარი მიზანი არის მოგირავნემ დაიკმაყოფილოს თავისი მოთხოვნა. გირავნობა არ წარმოშობს ნივთზე უფლებას, მისი მესაკუთრე რჩება დამგირავებელი, მოგირავნის უფლება დაკავშირებულია არა ნივთთან, არამედ მის ღირებულებასთან.

სამოქალაქო კოდექსის 261-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოგირავნე ვალდებულია სათანადოდ შეინახოს გადაცემული საგანი. აღნიშნული ვალდებულება მოგირავნემ უნდა განახორციელოს კეთილსინდისიერად. კეთილსინდისიერად მოქმედება სავალდებულოა ვალდებულებითი ურთიერთობის განვითარების ნებისმიერ ეტაპზე და ნებისმიერი მხარისათვის. სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. გადაცემული საგნის სათანადოდ შენახვის ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის მოგირავნე ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რომლის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი მდგომარეობა. ამდენად, ზიანის მიყენების ფაქტი წარმოადგენს ვალდებულებითი ურთიერთობის წარმოშობის საფუძველს, რომლის ძალითაც დაზარალებულს, როგორც კრედიტორს, უფლება აქვს, მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება ზიანის მიმყენებლისაგან. სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ კ.ვ.-ის მიერ სს „ქ.-ში“ დაგირავებული ძვირფასეულობა დაკარგულია. ვინაიდან, ნივთის დაკარგვის შემთხვევაში პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა შეუძლებელია, მოგირავნის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება რეალური ზიანით – ნივთის ღირებულებით, მიუხედავად იმისა რა თანხით შეფასდა გირავნობის საგანი მოგირავნისათვის გადაცემის დროს.

დავის საგანს არ წარმოადგენს ის ფაქტი, რომ ბანკის მიერ კლიენტთა სალომბარდო მომსახურების წესების დარღვევის შედეგად, 2003 წლის ივნისში დადასტურდა სს „ქ.-ში“ მოსარჩელე კ.ვ.-ის მიერ დაგირავებული ძვირფასეულობის დანაკლისი, ასევე, დადგენილია, რომ კ.ვ.-ემ არაერთხელ მიმართა ბანკს (09.02.2005წ, 15.02.2005წ, 04.05.2005წ. და 11.08.2005წ. წერილებით) და მოითხოვა ნებართვა სესხის დაფარვის განხორციელებაზე და ბანკში დაცული ძვირფასეულობის გატანაზე. აღნიშნულის პასუხად, ბანკი უარს აცხადებდა როგორც ოქროს დაბრუნებაზე, ასევე ანგარიშსწორებაზე, ხოლო 13.10.2003 წლის წერილით კი კ.ვ.-ეს ეცნობა, რომ ბანკში დაგირავებული ძვირფასეულობა მთლიანად ვერ უზრუნველყოფდა გატანილ კრედიტს. აქედან გამომდინარე, ბანკმა მიიღო გადაწყვეტილება დაგირავებული ძვირფასეულობის გაცემულ კრედიტთან შესაბამისობაში მოყვანამდე და კრედიტზე დარიცხული პროცენტის გადახდამდე შეეჩერებინა მისთვის ყველა სახის ოპერაციები.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ბანკი არ იყო უფლებამოსილი, კ.ვ.-ისაგან მოეთხოვა დაგირავებული ძვირფასეულობის გაცემულ კრედიტთან შესაბამისობაში მოყვანა, ვინაიდან კანონი გირავნობის საგნის შეცვლას ან აღდგენას ითვალისწინებს მხოლოდ ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დამგირავებელი სესხის ან სხვა ვალდებულების უზრუნველსაყოფად იყენებს მალფუჭებად ან მსგავს საქონელს (სკ-ის 261-ე მუხლი). მოცემულ შემთხვევაში დაგირავებული იყო არა მალფუჭებადი საქონელი, არამედ გირავნობის საგანს წარმოადგენდა ძვირფასეულობა. ამასთან, გირავნობის საგანი დაიკარგა მოპასუხის მიერ სალომბარდო წესების დარღვევის შედეგად, შესაბამისად, ბანკი არ იყო უფლებამოსილი, კ.ვ.-ისაგან მოეთხოვა დაგირავებული ძვირფასეულობის გაცემულ კრედიტთან შესაბამისობაში მოყვანა. მოგირავნის მიერ ნივთის შენახვის ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში დამგირავებელი თავისუფლდება გირავნობის საგნის შეცვლის ან უზრუნველყოფის სხვა საშუალების შეთავაზებისაგან და, თავის მხრივ, შეუძლია მოითხოვოს დაკარგული ან დაზიანებული ნივთის ფულადი კომპენსაცია და ამ თანხის შესაბამისად თავისი ვალდებულების გაქვითვა. მოგირავნემაც დამგირავებლისათვის ზიანის ანაზღაურების საფუძველზე უნდა მოახდინოს ურთიერთჩათვლა, მაგრამ აღნიშნულის საპირისპიროდ ბანკი უარს აცხადებდა მოსარჩელესთან ყველა სახის ოპერაციის განხორციელებაზე.

სარჩელის წინააღმდეგ შესაგებელი მოპასუხე სს „ქ.-მა“ დაამყარა იმ გარემოებაზე, რომ კ. ვ.-ეს საკრედიტო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების სრულ შესრულებამდე ვერ წარმოეშობოდა მფლობელობითი გირავნობიდან გამომდინარე მოთხოვნა, მოთხოვნის უფლება მას წარმოეშობოდა მხოლოდ გირავნობის გაუქმების შემდგომ. გირავნობის გაუქმება კი შესაძლებელი იყო მხოლოდ იმ ვალდებულების შესრულებით, რომლის უზრუნველსაყოფადაც არსებობდა გირავნობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნულ მოსაზრებას არ იზიარებს, ვინაიდან ბანკის მფლობელობაში აღარ არის გირავნობის საგანი, შესაბამისად, კ. ვ.-ის მოთხოვნა არ არის მფლობელობითი გირავნობიდან გამომდინარე მოთხოვნა, მოსარჩელეს არ მოუთხოვია გირავნობის საგნის დაბრუნება, არამედ მოითხოვს ზიანის ანაზღაურებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს მოპასუხის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ, ვინაიდან დაგირავებული ძვირფასეულობა გვაროვნული ნივთია, მხოლოდ კ.ვ.-ის მიერ ვალის დაბრუნების შემდეგ, შეიძენენ ძვირფასეულობას და დაუბრუნებენ. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ცალკეული გირავნობის საგანი ინდივიდუალიზებული იყო კოდით, გვარით, წონითა და შეფასების თანხით, შესაბამისად, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა შეუძლებელია და მოსარჩელეს სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლის თანახმად, უნდა მიეცეს ფულადი ანაზღაურება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ორივე მხარეს ერთმანეთის მიმართ გააჩნიათ ურთიერთმოთხოვნა, სახეზეა როგორც მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების, ასევე კრედიტის დაბრუნების თაობაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 189-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, პირვანდელი და შეგებებული სარჩელის ერთად განხილვის შედეგად სასამართლომ უნდა გამოიტანოს ერთობლივი გადაწყვეტილება.

უდავოდ დადგენილი ფაქტია, რომ სესხის ძირითადი თანხის ნაშთი შეადგენს 133 190 აშშ დოლარს. ასევე დადგენილია, რომ სესხის უზრუნველსაყოფად დაგირავებული ძვირფასეულობის (26651,696 გრ. ოქრო) საბაზრო ღირებულება შეადგენს 399 775 აშშ დოლარს (1გრ-15 აშშ დოლარი). საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მხარეთა შორის არსებული ურთიერთმოთხოვნა უნდა შეწყდეს გაქვითვით, კ. ვ-აძეს გადახდილად უნდა ჩაეთვალოს 133 190 აშშ დოლარი და სს “ქ.-ს” კ. ვ-აძის სასარგებლოდ დაეკისროს 266 585 (399 775 _ 133 190) აშშ დოლარის გადახდა; რაც შეეხება კ. ვ.-ის მოთხოვნას მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების ნაწილში, არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ვინაიდან, მოსარჩელემ აღნიშნული მოთხოვნა ვერ დაადასტურა სათანადო მტკიცებულებებით, ასევე არ უნდა დაკმაყოფილდეს სს “ქ.-ს” მოთხოვნა კ.ვ.-ისათვის ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისათვის კანონისმიერი პროცენტის დაკისრების ნაწილში.

სამოქალაქო კოდექსის 401-ე მუხლის თანახმად, ვადაგადაცილებულად არ ჩაითვლება, თუკი ვალდებულება არ შესრულდა ისეთ გარემოებათა გამო, რაც მოვალის ბრალით არ არის გამოწვეული.

ამ მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ვადის გადაცილება ბრალეული მოქმედების შემთხვევაში ხდება. ვადაგადაცილებულად არ ჩაითვლება, თუკი მოვალე ბრალის გარეშე ვერ ასრულებს ვალდებულებას საზოგადო ან მის პიროვნებასთან, ანდა კრედიტორის მოქმედებასთან დაკავშირებული მიზეზებით.

დადგენილია, რომ ბანკის მიერ დარღვეულ იქნა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება გადაცემული საგნის სათანადოდ შენახვის თაობაზე, რის გამოც კ. ვ.-ე აღმოჩნდა მძიმე ეკონომიკურ მდგომარეობაში (ვინაიდან, ბანკი კლიენტებს ვერ უბრუნებდა გირავნობის საგანს, კ. ვ.-ე თვითონ ახდენდა კლიენტებთან ანგარიშსწორებას), შესაბამისად, თავისი ბრალის გარეშე ვერ ასრულებდა ვალდებულებას ბანკის წინაშე. ამდენად, ვალდებულების შეუსრულებლობა გამოწვეული იყო კრედიტორის მოქმედებასთან დაკავშირებული მიზეზებით. ამასთან, გირავნობა მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალებაა და მთლიანად შესრულების ფუნქციით არის დატვირთული. მოვალის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში, კრედიტორი (მოგირავნე) იძენს უფლებას, დაიკმაყოფილოს მოთხოვნა დაგირავებული ქონების ხარჯზე. ვინაიდან, ბანკის მფლობელობაში აღარ იყო გირავნობის საგანი და თავის მოთხოვნას ვერ დაიკმაყოფილებდა გირავნობის საგნის რეალიზაციის გზით, ბანკს კ. ვ.-ისათვის ზიანის ანაზღაურების საფუძველზე უნდა მოეხდინა ურთიერთჩათვლა. აქედან გამომდინარე, ბანკი არ არის უფლებამოსილი, მოითხოვოს დამგირავებლისაგან რაიმე დამატებით საჯარიმო ხასიათის სარგებელი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

კ. ვ-აძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

გაუქმდეს ამ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

კ. ვ-აძისა და სს “ქ.-ს” სარჩელები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

კ. ვ-აძის სარჩელი დაკმაყოფილდეს 399 775 აშშ დოლარის მოთხოვნის ნაწილში;

სს “ქ.-ს” შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდეს 133 190 აშშ დოლარის მოთხოვნის ნაწილში;

ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის გზით კ. ვ-აძეს გადახდილად ჩაეთვალოს 133 190 აშშ დოლარი და საბოლოოდ სს “ქ.-ს” კ. ვ-აძის სასარგებლოდ დაეკისროს 266 585 (399 775 _ 133 190) აშშ დოლარის გადახდა;

დანარჩენ ნაწილში სარჩელი და შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.