¹ას-443-834-06 16 იანვარი, 2007 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შ. ხ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ჯ. გ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 17 მაისის განჩინება

დავის საგანი – მიწის ნაკვეთის განაწილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჯ. გ-მ 2004 წლის 16 ივნისს სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე შ. ხ-ის მიმართ და მოითხოვა საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილის გამოყოფა, რომელიც მდებარეობს მისი სახლის წინა მხარეს, რომელიც იყო მის სარგებლობაში და იყენებდა მანქანის გასაჩერებლად. მოსარჩელემ თავისი მოთხოვნა იმით დაასაბუთა, რომ 1980 წლის 7 მარტს შ. ხ-სგან შეიძინა საცხოვრებელის სახლის 1/2 ნაწილი, რაზედაც გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 16 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა შ. ხ-ის მოთხოვნა ქ.თბილისში .... ქ.¹101-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის ჯ. გ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვაზე. საქართველოს უზენესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002 წლის 13 მარტის განჩინებით ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. მოსარჩელე წლების მანძილზე მანქანის დასაყენებლად იყენებდა საცხოვრებელი სახლის წინ არსებულ მიწის ნაკვეთს. შ.ხ-ე არ აძლევს ჯ. გ-ს საშუალებას გამოიყენოს საკუთარი მიწის ნაკვეთი.

ქ.თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ჯ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ქ.თბილისში, …... ქ. ¹101-ში მდებარე მიწის ნაკვეთიდან ჯ. გ-ს გამოეყო რეალურად მისი კუთვნილი 1/2 იდეალური წილიდან ლიტ “ა”-ს წინ მდებარე ეზოს ნაწილი 50,2 კვ.მ ფართით.

შ. ხ-მ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება.

მოცემული დავა არაერთხელ იქნა განხილული ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ და ბოლოს, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 17 მაისის განჩინებით შ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა ქ.თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება დასაბუთებულია იმით, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის შესაბამისად ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება უძრავი ნივთებისათვის სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული წესები. სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ქ.თბილისში, …... ქ. ¹101-ზე მდებარე საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრეები თანაბარწილად არიან ჯ. გ-ე და შ. ხ-ე. ზემოაღნიშნული ნორმის საფუძველზე მათ ამ კანონის ამოქმედებით წარმოეშვათ საკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთზეც, ამდენად, სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს საზიარო უფლების საგანს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად თითოეულ მონაწილეს უფლება აქვს ისარგებლოს საზიარო საგნით ისე, რომ არ მიადგეს ზიანი დანარჩენ მონაწილეთა სარგებლობას. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საეზოვე ნაკვეთის საერთო ფართი შეადგენს 495კვ.მ-ს, საიდანაც 233 კვ.მ არის თავისუფალი ფართი. მიწის ნაკვეთის სარგებლობასთან დაკავშირებით მხარეთა შორის არსებობს დავა, კერძოდ მოპასუხე არ აძლევს უფლებას მოსარჩელეს, ისარგებლოს ნაკვეთის იმ ნაწილით, რომლითაც სარგებლობდა წლების მანძილზე მანქანის დასაყენებლად. მისი მოთხოვნაა მიწის ნაკვეთის ნაწილზე სარგებლობის უფლების აღდგენა, რაც ქ.თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილებულ იქნა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შ. ხ-მ მოითხოვა მისი გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო პალატამ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მასსა და ჯ. გ-ს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით მიწის ნაკვეთის გაყოფა გათვალისწინებული არ იყო; კასატორის განმარტებით ჯ. გ-ს მან მიჰყიდა მხოლოდ საცხოვრებელი ბინა, რომელსაც სადავო მიწის ნაკვეთზე უფლება არ გააჩნია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ შ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 47-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად კასატორი მისი ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით უნდა გათავისუფლდეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული შ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი.

შ.ხ-ე გათავისუფლდეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.