ას-475-823-07 21 სექტემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მ. ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. დ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ... სამინისტრო (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. დ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ... სამინისტროს მიმართ მინისტრის 2006 წლის 15 თებერვლის ¹პ-3 ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, იძულებითი განაცდურისა და მორალურის ზიანის _ 3000 ლარის ანაზღაურების შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო: მოსარჩელე მუშაობდა შპს “.. ..” დირექტორად, საიდანაც სადავო ბრძანებით უკანონოდ გათავისუფლდა. მოსარჩელის სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანებას მოპასუხემ არასწორად დაუდო საფუძვლად “მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-3 და 47-ე მუხლები.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მ.დ-მ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 5 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატამ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ რაიონულმა სასამართლომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას არასწორად იხელმძღვანელა შრომის კანონთა კოდექსით, ვინაიდან სადავო ურთიერთობა უნდა მოწესრიგდეს “მეწარმეთა შესახებ” კანონით, კერძოდ, სასამართლომ მიუთითა 47.3 მუხლის “პ” ქვეპუნქტზე, რომელითაც დირექტორის თანამდებობაზე დანიშვნა და მისი გამოთხოვა პარტნიორთა კრების უფლებას წარმოადგენს. აღნიშნული დებულება განმტკიცებულია შპს “ .. ..” წესდების 4.2 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტით. ამდენად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საწარმოს წესდება და მხარეთა შორის დადებული შრომითი ხელშეკრულება დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემზღუდველ რაიმე დანაწესს არ შეიცავს. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოთხოვნა მოწინააღმდეგე მხარისათვის მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მ.დ-ს არ მიუთითებია ისეთ გარემოებაზე, რომელიც მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძველი გახდებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მიხეილ დ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ რაიონულმა სასამართლომ არასწორად იხელმძღვანელა შრომის კანონთა კოდექსით, თუმცა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ გააუქმა, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მესამე ნაწილი. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილით სააპელაციო სასამართლომ 2006 წლის 18 სექტემბრის ნაცვლად, გააუქმა 28 სექტემბრის არარსებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე და 377-ე მუხლები, როდესაც არ იმსჯელა სააპელაციო საჩივარში მითითებულ საფუძველზე, მ.დ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანების ბათილად ცნობაზე. პალატამ არასწორად მიიჩნია, რომ აპელანტის დირექტორობიდან გამოწვევის საფუძველი გახდა პარტნიორის სურვილი მოეხდინა შპს “ .. ..” და შპს “ქობულეთის ...” შერწყმა, რაც განხორციელდა კიდეც. პალატამ ამავე კოდექსის 380-ე მუხლის მეორე ნაწილის დარღვევით მიიღო მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები (... ინსპექციის ბრძანება და საჯარო რეესტრის ამონაწერი). სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ დაასაბუთა, თუ რაზე დაყრდნობით არ გაიზიარა მ.დ-ის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 ივლისის განჩინებით მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში, რომლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

კანონმდებელი მითითებული ნორმებით განსაზღვრავს რა იმ მოთხოვნებსა და დავის კატეგორიებს, რომლებზედაც საკასაციო საჩივრის შეტანა დასაშვებია, სხვა დანარჩენ შემთხვევაში შეტანილი საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად უნდა ჩაითვალოს.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.

წარმოდგენილი დავის საგანია სამეწარმეო იურიდიული პირის დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე კი არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებული პრაქტიკა, რომლის მიხედვით, სამეწარმეო საზოგადოებაში დირექტორის, როგორც მისი ხელმძღვანელის მნიშვნელობიდან გამომდინარე სადავო საკითხი უნდა მოწესრიგდეს არა შრომის კანონთა კოდექსით, არამედ “მეწარმეთა შესახებ” კანონით, კერძოდ, 47.3 მუხლის “პ” ქვეპუნქტის მეშვეობით. მითითებული ნორმა საკასაციო სასამართლომ იმდაგვარად განმარტა, რომ დირექტორის თანამდებობიდან გამოწვევის უფლებამოსილება აქვს საზოგადოების პარტნიორთა კრებას, წესდებით გათვალისწინებული განსხვავებული შემთხვევების გარდა. აღნიშნული პრაქტიკა სწორადაა ასახული სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. დ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 450 ლარის 70% _ 315 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

კასატორს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟი _ 315 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.