საქმე N:ას-502-849-07

ას-502-849-07 9 თებერვალი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ რ. ო-შვილის უფლებამონაცვლე ნ. ო-შვილი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ტ-შვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ანდერძის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ტ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ. ო-შვილისა და გარდაბნის ნოტარიუს დ. ბ-შვილის მიმართ 2000 წლის 3 ივნისს მ. კ-შვილის მიერ შედგენილი ანდერძის ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის მამა _ ი. კ-შვილი ირიცხებოდა გარდაბნის რაიონის სოფელ საცხენისში მდებარე სახლის მესაკუთრედ, მოგვიანებით კი აღნიშნული უძრავი ქონება აღირიცხა ნ. ტ-შვილის ბიძის მეუღლის მ. კ-შვილის სახელზე. მოსარჩელე წლების განმავლობაში უვლიდა მ. კ-შვილს, რომელმაც შეადგინა ანდერძი და კუთვნილი უძრავი ნივთი უანდერძა მოსარჩელეს, ხოლო საბანკო ანაბარი _ ნ. ტ-შვილის შვილს. 1999 წელს მ. კ-შვილის ჯანმრთელობა გაუარესდა და იგი თავის სახლში გადაიყვანა საცხოვრებლად მისმა დისშვილმა რ. ო-შვილმა, რომელმაც სკლეროზით დაავადებულ მ. კ-შვილს დააწერინა ახალი ანდერძი მთელი ქონების მოპასუხისათვის გადაცემის შესახებ. აღნიშნული ანდერძი შედგენილია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო ანდერძის ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს.

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი გარდაბნის რაიონის ნოტარიუს დ. ბ-შვილის მიერ დამოწმებული 2000 წლის 3 ივნისის მ. კ-შვილის ანდერძი, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 17 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, აპელანტის გამოუცხადებლობის გამო, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გაასაჩივრა რ. ო-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 მარტის განჩინებით რ. ო-შვილის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 233-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტით, 241-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი არ არსებობს. პალატამ არ გაიზიარა საჩივრის ავტორის არგუმენტი, რომ რ. ო-შვილის შვილმა _ ს. ო-შვილმა აცნობა სასამართლოს 2006 წლის 17 მაისს საქმის განხილვაზე აპელანტის მძიმე ავადმყოფობის გამო გამოუცხადებლობის შესახებ, რადგან 2006 წლის 17 მაისის სასამართლო სხდომაზე მხარეს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურდება აპელანტის ავადმყოფობას და სასამართლოში მისი გამოცხადების შეუძლებლობას. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ რ. ო-შვილის შვილს ზემოხსენებული კიდევაც რომ განემარტა სასამართლოსათვის, აღნიშნული მხარის გამოუცხადებლობის საპატიო მიზეზად ვერ ჩაითვლებოდა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ რ. ო-შვილის მიერ წარმოდგენილი ცნობა შპს «მ.» სტაციონარულად მკურნალობის შესახებ სათანადო წესით გაცემული არ არის, რადგან მას ხელს აწერს არა სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელი პირი, არამედ ექიმი. რაც შეეხება ქ. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის აკადემიკოს ა. ალადაშვილის სახელობის ¹1 კლინიკის მიერ გაცემულ ავადმყოფის (სტაციონარის) სამედიცინო ბარათიდან ¹217 ამონაწერს, დასახელებული დოკუმენტით ირკვევა, რომ რ. ო-შვილი სტაციონარში მკურნალობდა 2006 წლის 8 მარტიდან 14 მარტამდე, რაც ამავე წლის 17 მაისს მხარის სასამართლოში გამოუცხადებლბის საპატიო მიზეზად ვერ ჩაითვლება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება რ. ო-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა აპელანტის მიერ წარდგენილი სამედიცინო ცნობები, რომელთა თანახმადაც დასტურდება, რომ რ. ო-შვილი უკურნებელი სენით იყო დაავადებული. შესაბამისად, სასამართლოს სარწმუნოდ უნდა მიეჩნია, რომ იგი საქმის განხილვაზე საპატიო მიზეზით ვერ გამოცხადდებოდა. უსაფუძვლოა სასამართლოს მოსაზრება, რომ შპს «მ.» მიერ გაცემული სამედიცინო ცნობა არ უნდა იქნეს გაზიარებული იმ მოტივით, რომ მას ხელს აწერს არა სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელი, არამედ მკურნალი ექიმი, ვინაიდან პაციენტის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია მკურნალი ექიმისათვის უკეთაა ცნობილი, ვიდრე სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელისათვის და სწორედ ექიმია უფლებამოსილი, მოაწეროს ხელი სადავო სამედიცინო ცნობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 იანვრის განჩინებით აწ გარდაცვლილ რ. ო-შვილის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება მისი მეუღლე ნ. ო-შვილი.

მოცემული საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ რ. ო-შვილის სააპელაციო საჩივრის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში 2006 წლის 25 აპრილს გადაიდო 17 მაისისათვის, რის შესახებაც მხარეები გაფრთხილებულ იქნენ ხელწერილით. რ. ო-შვილისათვის საქმის განხილვის შეტყობინების ვალდებულება იკისრა მისმა შვილმა ს. ო-შვილმა, რაც ასევე დაფიქსირდა ხელწერილით. აღნიშნულის მიუხედავად, სასამართლოს მიერ დადგენილ დროს აპელანტი საქმის განხილვაზე არ გამოცხადდა, არამედ სასამართლო სხდომას დაესწრო ვინმე მუხიაშვილი, რომელმაც განმარტა, რომ რ. ო-შვილის წარმომადგენელია, თუმცა მის რწმუნებლობას გაუვიდა ვადა და იშუამდგომლა საქმის განხილვის გადადების შესახებ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ რ. ო-შვილის უფლებამონაცვლე ნ. ო-შვილის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობდა გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის დამაბრკოლებელი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 233-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, რის გამოც სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაეუქმებინა. მითითებული ნორმის თანახმად, სასამართლოს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა დაუშვებელია, თუ სასამართლოსათვის ცნობილი გახდა, რომ ადგილი ჰქონდა დაუძლეველ ძალას ან სხვა მოვლენებს, რომლებსაც შეეძლო ხელი შეეშალა სასამართლოში მხარის დროულად გამოცხადებისათვის. ამავე კოდექსის 241-ე მუხლის მიხედვით, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმის განხილვა განახლდეს, თუ არსებობდა 233-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, ან თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო სხვა საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას არ შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის. კანონის აღნიშნული დანაწესების შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი შეიძლება გახდეს ისეთი გარემოების დადასტურება, რომელიც სასამართლოში მხარის გამოუცხადებლობისა და აღნიშნულის შესახებ სასამართლოსათვის დროულად შეუტყობინებლობის საპატიო მიზეზზე მიუთითებს.

სააპელაციო სასამართლომ ასეთ გარემოებად არასწორად არ ჩათვალა რ. ო-შვილის ავადმყოფობა, რომელიც დადასტურებული იყო აპელანტის მიერ წარმოდგენილი შპს «მ. ა.» ექიმის მიერ 2006 წლის 23 ივნისს გაცემული ცნობით. აღნიშნული დოკუმენტის თანახმად, რ. ო-შვილი 2006 წლის 8 მარტიდან 8 ივნისამდე იმყოფებოდა შრომის უუნარობის ფურცელზე დიაგნოზით _ სწორი ნაწლავის კიბო და მას უტარდებოდა სტაციონარული მკურნალობა.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობას, რომ ზემოხსენებული სამედიცინო ცნობა სათანადო წესით გაცემული არ არის, რადგან მას ხელს აწერს არა სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელი პირი, არამედ ექიმი. სადავო დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების მომენტისათვის მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის რედაქცია საპროცესო მოქმედებათა შეუსრულებლობის საპატიო მიზეზის, კერძოდ, მხარის ავადმყოფობის დასადასტურებლად სამედიცინო დაწესებულების ხელმძღვანელის მიერ ხელმოწერილი სამედიცინო ცნობის წარდგენის აუცილებლობას არ ადგენდა. აღნიშნულის აუცილებლობა წარმოიშვა «სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილებების შეტანის თაობაზე» 2006 წლის 13 ივლისის ¹3435-რს კანონის საფუძველზე.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ სადავო ურთიერთობაზე არასწორად გაავრცელა კანონის მოთხოვნები, რომლებიც იმჟამად ძალაში არ იყო და არ მოქმედებდა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ სამართლებრივად უნდა შეაფასოს შპს «მ. ა.» ექიმის მიერ 2006 წლის 23 ივნისს გაცემული ცნობით უტყუარად დასტურდება თუ არა 2006 წლის 17 მაისის სასამართლო სხდომაზე აწ გარდაცვლილი რ. ო-შვილის გამოცხადების ობიექტური შეუძლებლობა და მხოლოდ ამის შემდეგ იმსჯელოს სადავო დაუსწრებელი გადაწყვეტილების კანონიერებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

რ. ო-შვილის უფლებამონაცვლე ნ. ო-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 20 მარტის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.