ას-520-867-07 21 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

თეიმურაზ თოდრია (მომხსენებელი), როზა ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს სამაუწყებლო კომპანია “...” (მოპასუხე)

წარმომადგენელი – კ. ნ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. ნ-ე (მოსარჩელე)

დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

რ. ნ-ის წარმომადგენელმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე შპს სამუწყებლო კომპანია „...ის“ მიმართ. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2000 წლის სექტემბრიდან რ. ნ-ე მუშაობდა გაზეთ „...“ სპეციალისტად, ხოლო 2002 წლის ოქტომბრიდან ტელეკომპანია „...ის“ მოსკოველ კორესპონდენტად. ტელეკომპანიას რ. ნ-სთან შრომის ხელშეკრულება წერილობით არ გაუფორმებია. აღნიშნულ შრომითსამართლებრივ ურთიერთობას ახორციელებდა კომპანიასთან ზეპირი გარიგების საფუძველზე მაღალ პროფესიონალურ დონეზე, რაზედაც მიუთითებს ის ფაქტი, რომ 2005 წლის 19 მარტიდან იგი დაინიშნა „...ის“ მოსკოვის ხელმძღვანელად. მოსარჩელემ განმარტა, რომ შრომის ანაზღაურება ხდებოდა უნაღდო ანგარიშსწორების ფორმით საბანკო გადარიცხვების მეშვეობით. თბილისიდან ბანკ „ქ...სა“ და მოსკოვში ბანკ „ი...ის“ საშუალებით ყოველთვიურად ერიცხებოდა ხელფასისათვის - 600 აშშ დოლარი, ბინის ქირა - 600 აშშ დოლარი, ხოლო სატელეფონო საუბრების - 180 აშშ დოლარი. გადასახადებს აწარმოებდნენ ტელეკომპანია „...ის“ ბუღალტრები. მოსარჩელის განმარტებით, 2005 წლის 19 სექტემბერს რ. ნ-ს დაუკავშირდა ტელეკომპანიის ერთ-ერთი პროდიუსერი და აცნობა, რომ იგი გათავისუფლებულია სამსახურიდან. მიუხედავად არაერთგზის თხოვნისა და ოფიციალური მოთხოვნისა, მოსარჩელისთვის არ ჩაუბარებიათ განთავისუფლების ბრძანება. სარჩელში მითითებულია, რომ, შრომის კანონთა კოდექსის 19-ე მუხლის 3-ე ნაწილის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულება დადებულად ითვლება მაშინაც, როცა მუშაკი ფაქტობრივად დაშვებული იყო სამუშაოდ შესაბამისი თანამდებობის პირის მიერ. შრომის კანონთა კოდექსის 18-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული შრომით ურთიერთობებიდან გამომდინარე, ტელეკომპანია „...ს“ ნ-სთან დადებული ჰქონდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება - სამოქალაქოსამართლებრივი გარიგება, რომლის საფუძველზეც მოსარჩელე ასრულებდა შრომითსამართლებრივ ურთიერთობებს. მუშაობის პერიოდში აქტიური და წარმატებული თანამშრომლობისათვის 2005 წლის მარტიდან ნ-ს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში გაუფორმდა „...ის“ მოსკოვის ბიუროს ხელმძღვანელის სტატუსი. ტელეკომპანიის საინფორმაციო სამსახურმა მოსარჩელისათვის მოულოდნელად,ყოველგვარი წინასწარი გაფრთხილების გარეშე, მიზეზების აუხსნელად შეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა, რ. ნ-ის სამუშაოდან განთავისუფლება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად არ გაფორმებულა და არც გადაუხდიათ ხელფასის განაცდური.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა, შეწყვეტილად ჩაითვალოს 2002 წლის ოქტომბერს დადებული შრომითი ხელშეკრულება რ. ნ-სა და ტელეკომპანია „...ს“ შორის სარჩელის აღძვრის მომენტიდან; დაევალოს ტელეკომპანია „...ს“ შრომის წიგნაკში რ. ნ-ის „...ში“ მუშაობის შესაბამისი ჩანაწერის შეტანა; დაეკისროს მოპასუხეს ხელფასის განაცდურის ანაზღაურება მოსარჩელის სამსახურიდან არდაშვების დღიდან (2005 წლის 19 სექტემბერი) სარჩელის აღძვრის მომენტამდე.

2006 წლის 11 მაისს მოსარჩელის წარმომადგენელმა ლ. ტ-მა წარმოადგინა დაზუსტებული სარჩელი, რომლითაც მოითხოვა რ. ნ-ის სამსახურში აღდგენა და აღდგენამდე ხელფასის განაცდურის ანაზღაურება ყოველთვიურად 1480 აშშ დოლარის ოდენობით.

მთავარ სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირა სარჩელს და საბოლოოდ მოითხოვა რ. ნ-ის სამსახურში აღდგენა შპს სამუწყებლო კომპანია „...-ში“ გაფორმებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე და მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის სახით ყოველთვიურად 1480 აშშ დოლარის დაკისრება 2005 წლის სექტემბრიდან მის სამსახურში აღდგენამდე.

მთავარ სხდომაზე გამოცხადებულმა მოპასუხე შპს სამუწყებლო კომპანია „...ის“ წარმომადგენელმა კ.ნ-მა არ სცნო სარჩელი და განმარტა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა არის უსაფუძვლო და ამასთან ხანდაზმული და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, რ. ნ-ე აღდგენილ იქნა სამსახურში მოპასუხე შპს სამუწყებლო კომპანია „...-ში“ გაფორმებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე. მოპასუხე ორგანიზაციას მოსარჩელე რ. ნ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის სახით ყოველთვიურად 600 აშშ დოლარის გადახდა 2005 წლის სექტემბრიდან მის სამსახურში აღდგენამდე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს სამაუწყებლო კომპანია „...-მა.“

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინებით შპს სამუწყებლო კომპანია „...-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; რ. ნ-ის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელე რ. ნ-ე 1996 წლის თებერვლიდან 2005 წლის 19 სექტემბრამდე ოფიციალურად იყო აკრედიტებული რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ და იყო ტელეკომპანია “...-ის” სპეციალური კორესპონდენტი, სარგებლობდა რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გაცემული მასობრივი საშუალების უცხოელი კორესპონდენტის მოწმობით, როგორც რუსეთის ფედერაციაში ტელეკომპანია “...-დან” აკრედიტებული სპეციალური კორესპონდენტი. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად ცნო, რომ 2005 წლის 19 მარტიდან 2005 წლის 19 სექტემბრამდე რ. ნ-ე ხელმძღვანელობდა ტელეკომპანია “...-ის” მოსკოვის ბიუროს, ხოლო 2005 წლის 19 სექტემბრიდან მოსარჩელე მოპასუხის ცალმხრივი ნების საფუძველზე არ იქნა დაშვებული სამსახურში დაკავებულ თანამდებობაზე. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება შრომითი ხელშეკრულების წერილობითი ფორმით დადების სავალდებულობის შესახებ და, შესაბამისად, მართებულად ჩათვალა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის მე-19 მუხლიდან გამომდინარე, ზეპირი ფორმის შრომის ხელშეკრულების დადების შესაძლებლობის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე, ვინაიდან მიიჩნია, რომ საქმეში არ მოიპოვება მოსარჩელისათვის სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ ბრძანების ჩაბარების მტკიცებულება. სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე მუხლზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა შპს სამუწყებლო კომპანია „...-მა,“ რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელზე უარის თქმა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კანონთა კოდექსის მე-16 და მე-19 მუხლები. კასატორმა მიუთითა, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხე ორგანიზაციას შორის არასდროს ყოფილა წერილობით გაფორმებული შრომის ხელშეკრულება, იგი არ იმყოფებოდა მოპასუხესთან შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში, შესაბამისად, მოპასუხეს არ წარმოშობია ვალდებულება, წინასწარ გაეფრთხილებინა მოსარჩელე მოსალოდნელი განთავისუფლების შესახებ, ე.ი. განთავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემა და მისი მოსარჩელისათვის ჩაბარება, არ ყოფილა აუცილებელი, ვინაიდან შპს სამუწყებლო კომპანია „...-სა” და რ. ნ-ს შორის ფაქტობრივად დადებული იყო ზეპირი ფორმის მომსახურების ხელშეკრულება და არა შრომითი კონტრაქტი.

ასევე კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე და 207-ე მუხლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით შპს სამუწყებლო კომპანია „...-ის“ საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა - კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შპს “სამაუწყებლო კომპანია ...-ის” საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე რ. ნ- 1996 წლის თებერვლიდან 2005 წლის 19 სექტემბრამდე ოფიციალურად იყო აკრედიტებული რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ და იყო ტელეკომპანია “...-ის” სპეციალური კორესპონდენტი. სარგებლობდა რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გაცემული მასობრივი საშუალების უცხოელი კორესპონდენტის მოწმობით, როგორც რუსეთის ფედერაციაში ტელეკომპანია “...-დან” აკრედიტებული სპეციალური კორესპონდენტი.

2005 წლის 19 მარტიდან 2005 წლის 19 სექტემბრამდე რ. ნ- ხელმძღვანელობდა ტელეკომპანია “...-ის” მოსკოვის ბიუროს.

2005 წლის 19 სექტემბრიდან მოსარჩელე მოპასუხის ცალმხრივი ნების საფუძველზე არ იქნა დაშვებული სამსახურში დაკავებულ თანამდებობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ გაიზიარა მოპასუხის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მხარეთა შორის დადებული იყო ზეპირი მომსახურების ხელშეკრულება.

კასატორის მოსაზრებით, მხარეთა შორის წარმოიშვა არა შრომითი, არამედ მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობები. ამდენად, იგი მიიჩნევს, რომ სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა შრომის კანონთა კოდექსით გათვალისწინებული ნორმები.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ არ არის წარმოდგენილი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. კონკრეტულ შემთხვევაში დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება და ამის შედეგად არასწორად სამართლებრივ-მატერიალური ნორმის გამოყენება ან განმარტება.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ, უპირველეს ყოვლისა, უნდა განისაზღვროს და შეფასება მიეცეს იმ არსებით ნიშნებს, რომლებიც განასხვავებენ შრომის კანონთა კოდექსით გათვალისწინებულ ურთიერთობებს მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობებისაგან.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციასა და კონკრეტულ ფიზიკურ პირს შორის არსებული ურთიერთობა თუ მიიჩნევა, როგორც შრომითსამართლებრივი, აუცილებელია არსებობდეს წერილობითი ფორმით გაფორმებული ხელშეკრულება, ბრძანების ან განკარგულების გაცემა; თუკი წერილობითი ხელშეკრულებას არ მოჰყვება ბრძანების ან განკარგულების გაცემა შეიძლება შრომითი ურთიერთობის არსებობის ფაქტი დადგინდეს უფლებამოსილი პირის მიერ ამ მუშაკის სამუშაოზე ფაქტობრივად დაშვებით.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას და განმარტავს, რომ, როდესაც ვანსხვავებთ ერთმანეთისაგან ამ ურთიერთობებს, ყურადღება უნდა გამახვილდეს მხოლოდ ამ ურთიერთობების არსებით ნიშნებზე ანუ სამართლებრივი ურთიერთობისათვის დამახასიათებელ ნიშნებზე.

ხელშეკრულების საგანთან დაკავშირებით ამ ორ ინსტიტუტს ახასიათებს გარკვეული მსგავსება, ორივე ხელშეკრულება ითვალისწინებს გარკვეული სამუშაოს შესრულებას და ისინი არ ისახავენ მიზნად გარკვეული შედეგის, რეზულტატის მიღებას, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, ისინი მკაფიოდ განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან.

შრომის ხელშეკრულების დროს მუშაკი კისრულობს ვალდებულებას, შეასრულოს სამუშაო დაკავებული თანამდებობის, პროფესიისა თუ კვალიფიკაციის მიხედვით. ამასთან მიმართებაში უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ხელშეკრულების თავისებურება მდგომარეობს თვით დამქირავებლის აღნიშნულ კრიტერიუმებისადმი დამოკიდებულებაში, კერძოდ, აღნიშნული კრიტერიუმები უნდა პასუხობდნენ იმ იურიდიული პირის ფუნქციურ ვალდებულებებს, რომელმაც დაიქირავა აღნიშნული მუშაკი და ზუსტად ამ ფუნქც. ვალდებულებების განსახორციელებლად (ანუ იმ დანიშნულების რეალიზაციისათვის, რაც გააჩნია კონკრეტულ იურიდიულ პირს) და უზრუნველსაყოფად არის აუცილებელი შესაბამისი პროფესიის, კვალიფიკაციისა თუ სპეციალობის მქონე პირი.

აქედან გამომდინარეობს მეტად მნიშვნელოვანი განმასხვავებელი ნიშანი, რომელიც მდგომარეობს აღნიშნულ სამართლებრივი ინსტიტუტებით გათვალისწინებულ სუბიექტურ ფაქტორში, კერძოდ, შრომის ხელშეკრულების თანახმად პირი, რომელიც ახორციელებს შრომითი უფლებამოსილებას შეიძლება იყოს მხოლოდ ფიზიკური პირი (ზემოაღნიშნული თავისებურებების გათვალისწინებით) მაშინ, როდესაც მომსახურების ხელშეკრულებით მომსახურეობის განმახორციელებელი შეიძლება იყოს როგორც ფიზიკური, ასევე იურიდიული პირი (რაც გამორიცხულია კონკრეტული სამართალურთიერთობის დროს).

ამასთან ერთად შრომის ხელშეკრულების მეტად მნიშვნელოვანი არსებითი ნიშანი მდგომარეობს დაქვემდებარების პრინციპში, კერძოდ, აღნიშნული ხელშეკრულების თანახმად, მუშაკი ექვემდებარება დამსაქმებელს და ის სამუშაოს ასრულებს გარკვეული ფუნქც. წესების მიხედვით. ამასთან ერთად ქონება, რომელიც აუცილებელია სამუშაოს განსახორციელებლად არ წარმოადგენს მუშაკის საკუთრებას. აღნიშნული ნიშნები არ არის დამახასიათებელი მომსახურების ხელშეკრულებისათვის. ამდენად, მომსახურების ხელშეკრულებისათვის არ არის დამახასიათებელი დაქვემდებარების პრინციპი და, როგორც წესი მომსახურების გაწევისათვის მოსამსახურე იყენებს მის მფლობელობაში არსებულ ქონებას.

ერთ-ერთი განმასხვავებელი ნიშანი, რომლითაც განსხვავდება არა აღნიშნული ურთიერთობის შენაარსი, მასში მოცემული მხარეთა უფლებებისა და ვალდებულებების სპეციფიკა, არამედ ამ უფლება-ვალდებულებების ფორმა, მდგომარეობს იმაში, რომ შრომის ხელშეკრულება (კონტრაქტი) იდება წერილობითი ფორმით და ძალაშია მხარეების მიერ ხელმოწერის დღიდან, თუ შრომის ხელშეკრულების (კონტრაქტის) პირობებში სხვა რამ არის მითითებული (შკკ-ის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილი).

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ამ უკანასკნელ კრიტერიუმს გააჩნია მეტად დიდი მნიშვნელობა იმ შემთხვევაში, თუ არ დგინდება არა სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსი, არამედ თვით სამუშაოზე დაქირავების ფაქტი (ანუ წარმოიშვა თუ არა მხარეთა შორის უფლება-ვალდებულებები), რომლის დადასტურება შეიძლება მხოლოდ წერილობითი ხელშეკრულებით (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსოს 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).

კონკრეტულ შემთხვევაში დავას არ იწვევს საკითხი იმის შესახებ, რომ რ. ნ-ე ფაქტობრივად ახორციელებდა გარკვეულ სამუშაოს ტელეკომპანია “...-ის” სასარგებლოდ, ორივე მხარეს გააჩნდა ერთმანეთის მიმართ გარკვეული უფლება-ვალდებულებები, მაგრამ დავას იწვევს ამ უფლება-ვალდებულებების სპეციფიკა, რაც შესაძლებელია ფაქტობრივი გარემოებებით დადგენილი მხარეთა უფლებებისა და ვალდებულებების სამართლებრივი ანალიზით.

ამ შემთხვევაში ჩვენი ინტერესის სფეროს წარმოადგენს სამართალურთიერთობის თავისებურება და ფუნქციები, რომელიც გააჩნია სამართალურთიერთობას ორივე ინსტიტუტით გათვალისწინებულ სამართლებრივი რეგულირების მექანიზმში, რაც გამოიხატება იმ პირთა წრის განსაზღვრაში, რომლებზედაც შეიძლება გავრცელდეს ამ ორივე ინტიტუტის ნორმები, ქცევის წესში, რომელიც დაცული უნდა იყოს ამ ურთიერთობების მონაწილეთა მიერ და ბოლოს იმ პირობებში, რომლითაც უზრუნველყოფილია მხარეთა უფლებები და ვალდებულებები.

ყოველივე აღნიშნული ვლინდება ფაქტობრივად წარმოშობილ და არსებულ სამართლებრივ ურთიერთობებში, რომლის არსებობაც დაშვებულია შრომის კანონთა კოდექსის მე-19 მუხლის მე-3 ნაწილით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით მხარეთა შორის წარმოშობილია შრომის კანონთა კოდექსით გათვალისწინებული შრომითი ურთიერთობები და ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ამ ურთიერთობის კვალიფიკაციისათვის სწორად გამოიყენა შრომის კანონთა კოდექსის მე-16 მუხლი.

ამასთან ერთად საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ტელეკომპანია “...-მა” დაარღვია შრომის კანონთა კოდექსით დადგენილი მოთხოვნები.

კასატორი აღნიშნავს, რომ აღნიშნულ ურთიერთობაზე არ უნდა გავრცელდეს შრომის კანონთა კოდექსი, მაგრამ იმ შემთხვევაში, თუ ამ ურთიერთობაზე მას გავავრცელებთ, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე და 207-ე მუხლები, რადგან სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა აღნიშნული ნორმები, კერძოდ, შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მუშებსა და მოსამსახურეებს შეუძლიათ მიმართონ სასამართლოს დათხოვნის საქმეთა გამო დათხოვნის ბრძანების ჩაბარების დღიდან ერთი თვის ვადაში. მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ დათხოვნის შესახებ ბრძანება არ იყო გამოცემული კასატორი ორგანიზაციის მიერ.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველი ნორმის თანახმად, გათვალისწინებულია ის იურიდიული ფაქტები, რომლებიც წარმოადგენენ ამ ნორმით დადგენილი სამართლებრივი ურთიერთობის მაკვალიფიცირებელ ელემენტებს.

განსახილველი ნორმით გათვალისწინებულია როგორც დათხოვნის გასაჩივრების ვადა, ასევე ამ ვადის ათვლის მომენტი. ამასთან ერთად უნდა გავითვალისწინოთ, რომ, მიუხედავად იმისა, რომ მუშაკისათვის ცნობილი გახდა სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ზეპირი ფორმის სახით, მას გააჩნია კანონიერი ნდობა, განსახილველი ნორმის თანახმად, ჩაიბაროს მისი თანამდებობიდან განთავისუფლების შესახებ ბრძანება სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძვლების მითითებით, რაც წარმოადგენს მისი გასაჩივრების ერთადერთ აუცილებელ სამართლებრივ წინაპირობას.

ასევე საკასაციო პალატა თვლის, რომ სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ რ. ნ-ე ყოველთვიურად იღებდა 600 აშშ დოლარს და ამის დასადასტურებლად დაეყრდნო მის ახსნა-განმარტებას.

სადავო არაა ის გარემოება, რომ გარკვეული სამუშაოს შესასრულებლად რ. ნ-ე იღებდა ანაზღაურებას (ს.ფ. 190). საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული ანგარიშსწორების დოკუმენტების (რომლის წარმოების ვალდებულება აკისრია მოპასუხე ორგანიზაციას) წარმოდგენის პროცესუალური ვალდებულება კონკრეტულ შემთხვევაში აკისრია მოპასუხეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რაც მისცემდა მას მოსარჩელის არგუმენტების გაქარწლების შესაძლებლობას. კიდევ ერთხელ დავძენთ, რომ საკასაციო პალატა ყურადღებას აქცევს უდავო გარემოებას იმის შესახებ, რომ რ. ნ-ე ასრულებდა სამუშაოს, რისთვისაც მას უხდიდნენ გარკვეულ თანხას. ამდენად, თვით ამ ფაქტის დადასტურების სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს. მხარეთა შორის სადავო იყო ოდენობა, გადახდის წესი და ა.შ. ზუსტად აღნიშნული გარემოებების დადასტურებისათვის (გადახდის ოდენობის, წესის და ა.შ.) აუცილებელი მტკიცებულებები გააჩნია მუშაკის დამქირავებელ ორგანიზაციას. ამდენად, მას შეეძლო გაექარწლებინა მოსარჩელის მოთხოვნა თანხის ანაზღაურების ნაწილში, რაც არ გაუკეთებია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეში არ მოიპოვება ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, არ განიხილა სასამართლომ და რომლებიც გამორიცხავდა სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს სამაუწყებლო კომპანია “...-ის” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინება;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.