ას-53-387-09 23 მარტი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს ,,ს.-ა” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს ,,ტ.-ა” (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს ,,ტ.-მ” სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს ,,ს.-ის” მიმართ დავალიანების _ 32080,93 ლარის ანაზღაურების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: 2007 წლის 9 ივლისს მოსარჩელემ მოპასუხეს მიაწოდა (დაუტვირთა) 32080,93 ლარის 1469,58 მ³ ბაზალტის სალიანდაგო ღორღი, რაც დასტურდება ¹464679 ანგარიშ-ფაქტურით, ¹47, 48, 49 სასაქონლო ზედნადებითა და მიღება-ჩაბარების აქტებით. აღნიშნულის მიუხედავად, შპს “ს.-ა” აყოვნებს მიწოდებული პროდუქციის საფასურის გადახდას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: სასარჩელო მოთხოვნა დაუსაბუთებელია, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მხარეთა შორის სალიანდაგო ღორღის მიწოდების შესახებ ხელშეკრულება არ დადებულა, რასაც ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ შპს “ს.-ა”, როგორც სახელმწიფოს 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმო, ყოველგვარ ხელშეკრულებას წერილობით აფორმებს. მოცემულ შემთხვევაში კი ასეთი ხელშეკრულება მხარეს არ წარმოუდგენია. მოსარჩელის მიერ თავისი მოთხოვნის დასასაბუთებლად წარმოდგენილი ზედნადებები და მიღება-ჩაბარების აქტები ხელმოწერილია არა “მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული უფლებამოსილი პირების _ დირექტორების მიერ, არამედ საზოგადოების ფილიალის დირექტორების, შესაბამისად, არაუფლებამოსილი პირების მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს შპს ,,ტ.-ს” სასარგებლოდ დაეკისრა 32 080,93 ლარის გადახდა, რაც შპს ,,ს.-მ” გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: 2007 წლის 9 ივლისს შპს “ს.-ის” ფილიალმა მიიღო 32 080,93 ლარის ღირებულების 1469,58 მ³ ბაზალტის სალიანდაგე ღორღი, რა დროსაც მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა არ არსებობდა და ხსენებული პროდუქციის მიწოდებას საფუძვლად ხელშეკრულება არ დადებია. 2007 წლის 9 ივლისის ¹47, 48, 49 სასაქონლო ზედნადებებსა და მიღება-ჩაბარების აქტებს ხელს აწერს, ერთი მხრივ, მოსარჩელის წარმომადგენელი და, მეორე მხრივ, შპს “ს.-ის” ფილიალის წარმომადგენლები, მათ შორის, ფილიალის დირექტორი, რომელსაც შპს “ს.-ის” სახელით მესამე პირებთან წარმომადგენლობის უფლებამოსილება არ ჰქონდათ. მიწოდებული სალიანდაგე ღორღი მოპასუხეს მოსარჩელისათვის არ დაუბრუნებია და ნივთის დაბრუნება ფაქტობრივად შეუძლებელია. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სადავო ურთიერთობა სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლით არ უნდა მოწესრიგდეს, ვინაიდან მხარეთა შორის რაიმე გარიგება არ დადებულა და არარსებული გარიგების შეწყვეტა ან ბათილად ცნობა დაუშვებელია. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 102-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ ზემოხსენებულ მიღება-ჩაბარების აქტს შპს “ს.-ის” სახელით ხელი მოაწრა არაუფლებამოსილმა პირმა და სადავო პროდუქტის მიწოდებაზე მხარეთა შორის ხელშეკრულება არ არსებობდა. სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ შპს “ტ.-ს” მიერ 1469,58 მ³ ბაზალტის ღორღის მიწოდების შედეგად შპს “ს.-ა” უსაფუძვლოდ გამდიდრდა, ამდენად, მას წარმოეშვა 2007 წლის 9 ივლისს მიღებული 1469,58 მ³ ბაზალტის ღორღის, ხოლო, ამავე კოდექსის 979-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით კი, ღორღის ღირებულების _ 32 080,93 ლარის უკან დაბრუნების ვალდებულება შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის მესამე ნაწილით განსაზღვრული პირობები. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადებით და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ შპს “ტ.-ს” მოთხოვნა შპს “ს.-ის” მიმართ მართებულად დააკმაყოფილა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს ,,ს.-მ” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგ საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, “მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-9, მე-10 მუხლები და არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები _ მიღება-ჩაბარების აქტები და ისინი მხარეთა შორის ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლად არასწორად ჩათვალა. სასამართლომ არ გამოიყენა “მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-9, მე-10 მუხლები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა და არ გაითვალისწინა, რომ შპს “ს.-ის” მხრიდან სადავო მიღება-ჩაბარების აქტებს ხელი მოაწერეს საზოგადოების ფილიალის დირექტორმა და ტექნიკური განყოფილების ფილიალის უფროსმა ინჟინერებმა, რომელთაც შპს-ს სახელით წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება არ გააჩნდათ. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ შპს “ს.-ა” წარმოადგენს რა სახელმწიფოს 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილ საწარმოს, იგი კონტრაჰენტებთან ხელშეკრულებას დებს მხოლოდ წერილობითი ფორმით. განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის რაიმე ხელშეკრულება არ დადგებულა, შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი არ არსებობს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 26 იანვრის განჩინებით შპს “ს.-ის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს “ს.-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია არასახელშეკრულებო-სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილი დელიქტური ვალდებულების შესრულების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ემყარება სამოქალაქო კოდექსის 316-317-ე და 976-ე მუხლებს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს “ს.-ს” უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 1604,20 ლარის 70% _ 1122,94 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ს.-ის” საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

შპს “ს.-ს” დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟი _ 1122,94 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.