საქმე N:ას-537-879-07

ას-537-879-07 27 ნოემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძე

სხდომის მდივანი – ე.ხაჩიძე

კასატორი _ თ. ჯ-ი (მოსარჩელე)

წარმომადგენლები _ ზ.დ-ე, ჯ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ი. კ-ი, შპს “.. ..” (მოპასუხე)

წარმომადგენლები _ პ.ს-ა, გ.ო-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ჯ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს “.. ..სა” და ი. კ-ს მიმართ მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით:L2002 წლის 28 ივნისს მოსარჩელეს შპს “.. ..ში” ოპერატორმა პროფესორმა ი.კ-მა ჩაუტარა ცხვირის ოპერაცია, რისთვიც თ.ჯ-მ გადაიხადა 600 აშშ დოლარი. ოპერაცია ჩატარდა უხარისხოდ, რის გამოც მოპასუხე ი.კ- იძულებული გახდა, 2002 წლის 22 ნოემბერს ჩაეტარებინა მეორე ოპერაცია, რომელსაც სასურველი შედეგი არ მოჰყოლია. პაციენტის მდგომარეობა გაუარესდა, მას დაუმახინჯდა ცხვირი და მთელი სახე. ი.კ-მა მოსარჩელეს დაუბრუნა 500 აშშ დოლარი, 100 აშშ დოლარი კი დაიტოვა იმ საფუძვლით, რომ პაციენტს ნიკაპის ოპერაცია წარმატებით ჩაუტარდა. მოგვიანებით კი მხარემ შეიტყო, რომ ნიკაპის ოპერაცია მას საერთოდ არ ჩატარებია და ცხვირის ოპერაციის შემდეგ ნიკაპის კორექციაც ბუნებრივად მოხდა. ოპერაციის შედეგად დაზიანებული სახის რეგენერაციაზე თანხმობა არც თავად ი.კ-მა და არც სხვა ექიმმა არ გამოთქვა, რის გამოც თ.ჯ-ი სამკურნალოდ უნდა გაემგზავროს საზღვარგარეთ, კერძოდ, გერმანიის კლინიკაში და ჩაიტაროს ძვირადღირებული მკურნალობა, რომლის ღირებულება დაახლოებით 15000 აშშ დოლარს შეადგენს. სახის ამგვარმა დაზიანებამ მოსარჩელეს მნიშვნელოვანი მატერიალური და მორალური ზიანი მიაყენა. მან ვერ შეძლო სამსახურში სიარული და დაკარგა შემოსავალი. მუდმივმა სტრესმა შეურყია ჯანმრთელობა, რის გამოც პასუხისმგებლობა მოპასუხეებს უნდა დაეკისროთ. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 992-ე 1007-ე, 411-ე, 408-ე მუხლებისა და 413-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე, შპს “.. ..სა” და ი.კ-ს თ.ჯ-ს სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ 15000 აშშ დოლარი _ საზღვარგარეთ გამგზავრებისა და მკურნალობისათვის, 15000 აშშ დოლარი _ სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის მეოთხე ნაწილით გათვალისწინებული კომპენსაცია, 2400 აშშ დოლარი _ მიუღებელი შემოსავალი, 100 აშშ დოლარი _ ოპერაციისათვის გადახდილი ანაზღაურება, მორალური ზიანი _ 50000 აშშ დოლარი, სულ 82500 აშშ დოლარი. მოგვიანებით მოსარჩელემ მიუღებელი შემოსავლისა და ნიკაპის ოპერაციის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში სარჩელი შეამცირა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს შემდეგი დასაბუთებით: თ.ჯ-მ შპს “.. ..სა” და ი.კ-ს ორჯერ მიმართა და ორივეჯერ გაეწია კვალიფიც. სამედიცინო მომსახურება. სინამდვილეს არ შეესაბამება მოსარჩელის მითითება, რომ ი.კ-მა უარი უთხრა მკურნალობის ჩატარებაზე, ვინაიდან თავად თ.ჯ-მ უნდობლობის მოტივით მოპასუხესთან მკურნალობაზე უარი განაცხადა. მოცემულ შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 1007-ე მუხლებიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება მოპასუხეებს არ წარმოშობიათ, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებით მოპასუხეთა მიერ მოსარჩელის მიმართ ბრალეული მოქმედების განხორციელება არ დადასტურებულა. აღსანიშნავია, რომ სამედიცინო მომსახურების გაწევამდე თ.ჯ-მ ხელი მოაწერა საინფორმაციო ფურცელს _ თანხმობას კონკრეტულ სამედიცინო მომსახურებაზე, რომლითაც მას ეცნობა აღნიშნული მომსახურების შემდგემი პერიოდისათვის ყველა სავარაუდო შედეგი. ასევე უსაფუძვლოა სასარჩელო მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებით თ. ჯ-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო: სასამართლომ დაადგინა, რომ 2002 წლის 27 ივნისს შპს “.. ..ს” მიმართა თ. ჯ-მა ჩივილებით _ ფართე კეხიანი ცხვირი, ძგიდის შ-მაგვარი გამრუდება. 2002 წლის 28 ივნისს პაციენტ თ.ჯ-ს ჩაუტარდა ოპერაცია. 2002 წლის 24 ნოემბერს მოსარჩელემ კვლავ მიმართა მოპასუხეებს, რა დროსაც მას დაუდგინდა დიაგნოზი _ კეხიანი ცხვირი და კვლავ ჩაუტარდა ოპერაცია. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეზე ჩატარებულ სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლის თანახმად პაციენტს ჩაუტარდა კვალიფიც. სამედიცინო მომსახურება. რაც შეეხება, მისი ცხვირის ზურგზე არსებულ მოვარდისფრო-მოწითალო კანის უბანს კაპილარული გაფართოების სახით, აღნიშნული შესაძლოა გამოწვეული იყოს როგორც განაწიბურებითი პროცესის განვითარებით, ისე თაბაშირის ნახვევის ზემოქმედებით. ექსპერტის მოსაზრებით, არსებული კვალი შესაბამისი აპარატურული ფიზიოთერაპიული და სხვა კონსერვატიული მკურნალობის შედეგად შეიძლება მნიშვნელოვნად გამოსწორდეს. სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ თ.ჯ-ი გაფრთხილებული იყო ოპერაციის შემდგომ გართულებებსა და შედეგებზე. კოლეგიამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 1007-ე მუხლებით განსაზღვრული ზიანის არსებობა ვერ დაადასტურა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვერც ექსპერიზის დასკვნით და ვერც საქმის მასალებით ვერ დგინდება, რომ პირველი ოპერაციის შემდგომი გართულებები უხარისხო სამედიცინო მომსახურებით იყო გამოწვეული. კოლეგიამ დაუსაბუთებლად ჩათვალა მოსარჩელის მოსაზრება, რომ ი.კ-მა აღიარა თავისი ბრალი თ.ჯ-სათვის მიყენებულ ზიანში იმით, რომ მოსარჩელეს ოპერაციის საზღაური დაუბრუნა და მეორე ოპერაცია უფასოდ ჩაუტარა. ამდენად, სასამართლო დასკვნით, თ.ჯ-ს შპს “.. ..სა” და ოპერატორ ი.კ-ს მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედების შედეგად ზიანი არ მიჰყენებია, რადგან დელიქტური ვალდებულების არსებობისათვის აუცილებელი მიზეზობრივი კავშირი არამართლზომიერ ქმედებასა და მიყენებულ ზიანს შორის მოცემულ შემთხვევაში არ დადასტურებულა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება თ. ჯ-მ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 16 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 386-ე მუხლით, 390-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მესამე ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით და პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთება სრულად გაიზიარა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება თ. ჯ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო პალატამ ისე გაიზიარა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილების მოტივაცია, რომ თავად საქმე არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი თვალსაზრისით არ შეუსწავლია. სასამართლომ არასწორად შეაფასა სამედიცინო ექსპერტის დასკვნა და უგულებელყო დასკვნაში მოსარჩელის სასარგებლოდ მითითებული დებულებები. თ.ჯ-ს არასწორად ეთქვა უარი საქმის განხილვაზე ექსპერტებისა და თავად ი.კ-ს დაბარების შესახებ, რითაც სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 171-ე მუხლის მოთხოვნა. საყურადღებოა ის გარემოება, რომ ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, პირველი ოპერაცია ჩატარდა ოპერაციული ტექნიკის სრული დაცვით, ექსპერტიზა არ მსჯელობს მეორე ოპერაციის ჩატარების ხარისხზე, თუმცა ადასტურებს, რომ პაციენტს კვლავ ესაჭიროება ქირურგიული ჩარევა, ამდენად, გაუგებარია, თუ რას გულისხმობს ექსპერტიზა ოპერაციული ტექნიკის სრულ დაცვაში. ჩატარებული ოპერაციების უხარისხობას ადასტურებს ასევე კასატორის ავადმყოფობის ისტორია, ვინაიდან პირველი და მეორე ოპერაციების შემდეგ პაციენტის მდგომარეობა საერთოდ არ შეცვლილა. ი.კ-მა დაარღვია ინსტრუქცია, როდესაც განმეორებითი ოპერაცია მხარეს ჩაუტარა არა 1 წლის გასვლის შემდეგ, არამედ პირველი ოპერაციიდან მეხუთე თვეს. ამასთან, მოპასუხემ განმეორებითი ოპერაციის საფასური მოსარჩელეს აღარ გადაახდევინა, თუმცა თანხმობაში რინოპლასტიკაზე, რომელსაც თ.ჯ-მ ხელი მოაწერა, დამატებითი კონსერვაციული და ოპერაციული მკურნალობისათვის საზღაური გათვალისწინებული იყო.

საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მხარეებმა წარმოადგინეს მორიგების აქტი და იშუამდგომლეს სასამართლოს წინაშე მისი დამტკიცების შესახებ შემდეგი პირობებით:

1. ი. კ-ი იღებს ვალდებულებას, 2007 წლის 10 დეკემბრამდე თ. ჯ-ს გადაუხადოს 5000 (ხუთი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, რის შესახებაც შედგება შესაბამისი წერილობითი დოკუმენტი;

2. თ. ჯ-ი ადასტურებს, რომ მას არა აქვს და არც მომავალში ექნება რაიმე სახის პრეტენზია მხარეების მიმართ შპს “.. ..ში” ი. კ-ს მიერ მისთვის ჩატარებულ ოპერაციასთან დაკავშირებით.

მხარეები გაეცნენ მორიგების პირობებს, ეთანხმებიან და აწერენ ხელს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს, თვლის, რომ მათი მოთხოვნა მორიგების დამტკიცების თაობაზე კანონიერია და უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ამ საქმეზე სასამართლოს მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მითითებული ნორმა ითვალისწინებს მოდავე მხარეთა მიერ გარკვეული შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში საქმის მორიგებით დამთავრების შესაძლებლობას. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა მიერ შეთანხმებული მორიგების პირობები არ ეწინააღმდეგება კანონს და არ ლახავს მესამე პირთა ინტერესებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს.

მოდავე მხარეების მიერ შედგენილი მორიგების აქტი დაერთო საქმეს.

მხარეებს განემარტათ, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მორიგების შედეგად მოცემულ დავაზე სამოქალაქო საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, ხოლო, ამავე კოდექსის 273-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ი. კ-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟი 105 ლარის ოდენობით, კერძოდ: სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი და მეოთხე ნაწილების შესაბამისად, თუ სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მხარეები მორიგდებიან, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა ნახევრდება. ამასთან, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოებში სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის განახევრება ხდება ამ მუხლით დადგენილი წესით, მხოლოდ ამ ინსტანციებისათვის განსახილველი სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის ფარგლებში. მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, მხარეთა მორიგების შემთხვევაში, მხარეებს თანაბარწილად დაეკისრებათ სახელმწიფო ბაჟის კანონით გათვალისწინებული ოდენობის ნახევარი. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი თ. ჯ-ი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, ამდენად, ი. კ-ს უნდა დაეკისროს ზემოხსენებული ნორმის საფუძველზე განახევრებული სახელმწიფო ბაჟის ნახევარი _ 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

დამტკიცდეს მორიგება თ. ჯ-ს, შპს “.. ..სა” და ი. კ-ს შორის შემდეგი პირობებით:

1. ი. კ-ი იღებს ვალდებულებას 2007 წლის 10 დეკემბრამდე თ. ჯ-ს გადაუხადოს 5000 (ხუთი ათასი) აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, რის შესახებაც შედგება შესაბამისი წერილობითი დოკუმენტი;

გაუქმდეს ამ საქმეზე მიღებული სასამართლო გადაწყვეტილებები.

შეწყდეს სამოქალაქო საქმის წარმოება თ. ჯ-ს სარჩელის გამო შპს “.. ..სა” და ი. კ-ს მიმართ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

ი. კ-ს დაეკისროს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის _ 105 ლარის გადახდა.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.