ას-550-891-07 19 ოქტომბერი, 2007წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი –შპს ,, .. ..” (მოპასუხე)

წარმომადგენელი – ი. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. კ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება –ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილობა და შრომითი ურთიერთობის შესახებ კონტრაქტის იურიდიული ძალის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 11 აგვისტოს მ. კ-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს. მოითხოვა შპს „ .. ..“ დირექტორის 2006 წლის 30 ივნისის ბრძანება ¹27-ის გაუქმება, მასსა და მოპასუხეს შორის 2004 წლის 12 ნოემბერს გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების იურიდიული ძალის აღდგენა და მოპასუხეზე განაცდური ხელფასის დაკისრება გათავისუფლების დღიდან სამუშაოზე აღდგენის დღემდე.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. კ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმებული იქნა შპს ,, .. ..” დირექტორის 2006 წლის 30 ივნისის ¹27 ბრძანება მოსარჩელე მ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე. აღდგა მ. კ-სა და შპს ,,ბათუმის .. ..” შორის 2004 წლის 12 ნოემბერს გაფორმებული ხელშეკრულების იურიდიული ძალა და შესაბამისად მ. კ- აღდგენილი იქნა შპს ,, .. ..” ... თანამდებობაზე. ასევე შპს ,, .. ..” დაეკისრა მ. კ-ის სასარგებლოდ განაცდური ხელფასი გატავისუფლების დღიდან სამასხურში აღდგენის დღემდე.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს ,, .. ..” წარმომადგენელმა. სააპელაციო პალატის 2007 წლის9 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა შპს ,, .. ..” სააპელაციო საჩივარი. ამავე პალატის 2007 წლის 27 აპრილის განჩინებით შპს ,, .. ..” წარმომადგენლის საჩივარი დაკმაყოფილდა გაუქმდა ზემაღნიშნული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განახლდა საქმის წარმოება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 მაისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა შპს ,, .. ..” სააპელაციო საჩივარი უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად იქნა მიჩნეული შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი:

ს. კ-სა და შპს „ .. ..“ შორის 2004 წლის 12 იანვარს გაფორმებულ იქნა ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება 2004 წლის 11 ნოემბრამდე. აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ, ვინაიდან არც ერთ მხარეს არ მოუთხოვია შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა, აღნიშნული შრომითი ხელშეკრულება ჩაითვალა უვადოდ დადებულად. შრომითი ხელშეკრულებით მ. კ-ე მუშაობდა ინჟინერ-მექანიკოსის თანამდებობაზე.

მოპასუხემ 2006 წლის 19 მაისს მ. კ-ს წერილობით აცნობა შტატების შემცირების გამო შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისა და სამსახურიდან მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, ხოლო 2006 წლის 30 ივნისს მოპასუხე ორგანიზაციის დირექციის ¹27 ბრძანების შესაბამისად, შპს „ .. ..“ სამმართველოს აპარატში გაუქმდა რა შრომის დაცვისა და უსაფრთხოების ტექნიკის ინჟინრის ერთი საშტატო ერთეული, მ. კ-ს შეუწყდა შრომითი ურთიერთობა მოპასუხესთან და დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლებულ იქნა.

მ. კ-ე 2006 წლის 10 მაისიდან იმავე წლის 31 ივლისამდე იმყოფებოდა შრომისუუნარობის ფურცელზე დიაგნოზით – ხერხემლის წელის დროებითი ოსტეოქონდროზი, D₄- D₅ მალთაშუა დისკის თიაქრის ოპერაციის შემდგომი პერიოდი მყარი ტკივილებით, ნეიროდისტროფიული ცვლილებებით.

აღნიშნულის გამო, პირველი ინსტანციის სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2006 წლის 30 ივნისს მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლება მოხდა შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნის პერიოდში, რაც ეწინააღმდეგება ამ მომენტისათვის მოქმედი შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის II ნაწილის მოთხოვნებს.

პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ორგანიზაციას მ. კ-ის სამუშაოდან გათავისუფლების მომენტისთვის – 2006 წლის 30 ივნისს ბრძანების გამოცემისას უნდა ემოქმედა შრომის კანონთა კოდექსის იმჟამად მოქმედი ნორმების შესაბამისად, კერძოდ, შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის II ნაწილის შესაბამისად, რომლის მიხედვითაც დაუშვებელია შვებულების ან დროებითი შრომისუუნარობის დროს მუშაკის სამსახურიდან დათხოვნა. გარდა ამისა, 2006 წლის 3 ივლისიდან ამოქმედებული შრომის კოდექსის 36-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერებისას დაუშვებელია შრომითი ხელშეკრულების მოშლა. ამავე მუხლის I ნაწილის შესაბამისად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერება არის შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს დროებითი შეუსრულებლობა, რომელიც არ იწვევს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას. ამავე მუხლის II ნაწილის „ზ“ პუნქტის შესაბამისად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძველია დროებითი შრომისუუნარობა, თუ მისი ვადა არ აღემატება ზედიზედ 30 კალენდარულ დღეს, ან 6 თვის განმავლობაში საერთო ვადა არ აღემატება 50 კალენდარულ დღეს.

სააპელაციო პალატა მთლიანად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ კ-ის სარჩელის განხილვისას 2006 წლის 3 ივლისს ამოქმედებული შრომის კოდექსი არ უნდა იქნას გამოყენებული. აღნიშნული კოდექსის 53-ე მუხლის შესაბამისად, ეს კოდექსი ვრცელდება არსებულ შრომით ურთიერთობებზე, მიუხედავად მათი წარმოშობის დროისა და, იგი არ ვრცელდება ამ კანონის ამოქმედებამდე უკვე შეწყვეტილ შრომით ურთიერთობებზე და ვინაიდან მ. კ-ს მოპასუხესთან შრომითი ურთიერთობა შეუწყდა 2006 წლის 30 ივნისს, მის მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნას ამ მომენტისათვის მოქმედი შრომის კანონთა კოდექსი.

სააპელაციო პალატის სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილი იქნა დამატებითი მტკიცებულება, კერძოდ, ბათუმის ¹... პოლიკლინიკის მთავარი ექიმის ხელმოწერითა და ბეჭდით დამოწმებული მ. კ-ის საავადმყოფო ფურცლის ასლები, რომლითაც დასტურდება, რომ მ. კ-ე 2006 წლის 19 ივნისიდან 2006 წლის 28 აგვისტომდე იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე. სამუშაოდან გათავისუფლების მომენტისათვის – 2006 წლის 30 ივნისისათვის მ. კ-ის ავადმყოფობას ადასტურებს აგრეთვე, საქმეში არსებული ბათუმის ¹... პოლიკლინიკის მთავარი ექიმის ხელმოწერითა და ბეჭდით დამოწმებული ამონაწერი ავადმყოფის სტაციონარის სამედიცინო ბარათიდან, რომლის შესაბამისად მ. კ-ე იმყოფებოდა საავადმყოფოს სტაციონარში 2006 წლის 22 მაისიდან იმავე წლის 29 მაისამდე დიაგნოზითდ ხერხემლის წელის მალების ოსტეოქონდროზი, , D₄- D₅ მალთაშუა დისკის თიაქარი; მარცხნივ ხერხემლის არხის სტენოზი; სამკურნალო და შრომითი რეკომენდაციები ნევროპათოლოგთან მკურნალობაზე, ერთი თვე არ შეიძლება დაჯდომა (ს.ფ. 9).

აპელანტმა სააპელაციო პალატის სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ბათუმის ¹... პოლიკლინიკიდან წარმოდგენილ საავადმყოფო ფურცელთან დაკავშირებით განაცხადა მათი სიყალბის შესახებ, მაგრამ მიუხედავად სასამართლოს მიერ მისი შუამდგომლობის საფუძველზე პროცესის გონივრული ვადით გადადებისა, მის მიერ აღნიშნული საბუთის სიყალბის დამადასტურებელი მტკიცებულება წარმოდგენილი ვერ იქნა.

სააპელაციო სასამართლო არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება დასახელებული მტკიცებულების სიყალბის შესახებ მარტოოდენ იმაზე მითითებით, რომ აღნიშნული საავადმყოფო ფურცლების რეკვიზიტები სამკურნალო დაწესებულების მიერ არაზუსტადაა შევსებული (კერძოდ, არაა მითითებული მ. კ-ის ავადმყოფობის ისტორიის ნომერი, არაა მითითებული აღნიშნული საავადმყოფო ფურცელი პირველადია თუ გაგრძელებული, იგი არაა გაცემული საექიმო კომისიის მიერ, მ. კ-ის სამუშაო ადგილად მითითებულია შპს „ტ...ი“ და არა შპს „ .. ..“), ვინაიდან აღნიშნული რეკვიზიტების უზუსტობა არ ცვლის საქმის ფაქტობრივ ვითარებას იმის თაობაზე, რომ მ. კ-ე საავადმყოფო ფურცელში მითითებულ პერიოდში – 2006 წლის 9 ივნისიდან 2007 წლის 28 აგვისტომდე – ავად იმყოფებოდა და ამ პერიოდში მოპასუხე ორგანიზაციასთან შრომითი ურთიერთობა შეჩერებული ჰქონდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ .. ..“ წარმომადგენელმა.

კასატორის განმარტებით, მ. კ-ის განთავისუფლებასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციას არც ერთი შრომით სამართლებრივი ნორმა არ დაურღვევია და ამას პრაქტიკულად არც მოწინააღმდეგე მხარე ხდის სადავოდ. საქმეში არსებული მასალების შესაბამისად დასტურდება ის ფაქტი, რომ მ. კ-მ ადმინისტრაციას მხოლოდ ის შრომისუუნარობის ფურცლები წარუდგინა, რომელიც ადასტურებდა 2006 წლის 10 მაისიდან 2007 წლის 19 ივნისამდე ყოფნის ფაქტს, უფრო მეტიც, 2007 წლის 18 ივნისს შრომისუუნარობის ფურცელში პირდაპირ არის მითითებული სამუშაოზე გასვლის თარიღი და ასეთად დასახელებულია 2007 წლის 19 ივნისი. წარუდგინა რა მ. კ-მ ზემოთ დასახელებული შრომისუუნარობის ფურცლები ადმინისტრაციას და დადგინდა, რომ მ. კ-ე 19 ივნისისათვის გამოჯანმრთელებული იყო, შესაბამისად 2007 წლის 30 ივნისს მიიღო ბრძანება მისი სამუშაოდან განთავისუფლების შესახებ, 2007 წლის 30 ივნისამდე საწარმოსათვის არავის უცნობებია შემდგომში შრომისუუნარობაზე ყოფნის ფაქტი და ამის დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება არ მოიპოვება საქმეში

აღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციას არ დაურღვევია შრომის კანონთა კოდექსი, რადგან მისთვის განთავისუფლების დღისათვის არ იყო ცნობილი მუშაკის შრომისუუნარობის შესახებ, უფრო მეტიც არსებობდა შრომისუუნარობის ფურცელი გაცემული 2007 წლის 18 ივნისს, რომელიც მისი გამოჯანმრთელების ფაქტს ადასტურებდა.

კასატორის აზრით ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ცნობა და ქსეროასლები, რომელიც 2007 წლის 19 ივნისიდან 2007 წლის 30 ივნისის ჩათვლით შრომისუუნარობის ფურცელზე ყოფნის ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად იქნა წარდგენილი ვერ გამოდგება ამ ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად, ვინაიდან საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2006 წლის 6 ოქტმობრის ¹232\ნ ბრძანების მე-4 პუნქტის მე-2 ქვეპუნქტის შესაბამისად „თუ დროებითი შრომისუუნარობა გრძელდება 30 კალენდარულ დღეზე მეტით, მას აგრძელებს საექიმო-საკონსულტაციო კომისია პირადი გასინჯვის შემდეგ ერთდროულად არაუმეტეს 30 კალენდარული დღისა“.

მ. კ-ის განმარტებით, იგი საავადმყოფო ფურცელზე იმყოფება 2007 წლის 10 მაისიდან უწყვეტად 2007 წლის 30 ივნისის ჩათვლით. აღნიშნული პერიოდი მოიცავს 60 კალენდარულ დღეს. ამდენად იმისათვის, რომ დადასტურდეს 30 კალენდარულ დღეზე მეტი ვადით შრომისუუნარობის მდგომარეობაში ყოფნის ფაქტი კანონმდებლობის შესაბამისად საჭიროა საექიმო-საკონსულტაციო კომისიის მიერ გაცემული (გაგრძელებული) შრომისუუნარობის ფურცელი, რაც მოცემული შემთხვევაში საქმეში არ არის. ამასთან გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2006 წლის 6 ოქტომბრის ¹232\ნ ბრძანების პირველი პუნქტის მე-2 ქვეპუნქტის შესაბამისად შრომისუუნარობის ფურცელი წარმოადგენს მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, აქვს თავისი სერია, ნომერი და დაცვის სხვა ნიშანი. იმავე ბრძანების მე-12 პუნქტით დადგენილია შრომისუუნარობის ფურცლის რეკვიზიტები, რომლის დადგენის მიზანი ის არის, რომ დადგინდეს შრომისუუნარობის ფაქტი. აღნიშნული რეკვიზიტების მითითება იმპერატიული ხასიათისაა და მისი შეუსრულებლობა ვეღარ დაადასტურებს შრომისუუნარობის ფაქტს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს და ისე მიიღო გადაწყვეტილება, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ პირობას წარმოადგენს.

ზემაღნიშნულიდან გამომდინარე კასტორის წარმომადგენელი მოითხოვს გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და ახალი გადაწყვეტილებით მ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს ,, .. ..” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის დავის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს ,, .. ..” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს ,, .. ..” წარმომადგენლის ი. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად.

კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.