ას-563-946-06 15 იანვარი, 2007 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ნ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. ბ-ე (მოპასუხე)

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მ. ნ-მ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების ა. გ-ისა და ლ. ბ-ის მიმართ და მოითხოვა დანაშაულებრივი ქმედების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. ნ-ის სარჩელი ა. გ-ისა და ლ. ბ-ის მიმართ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. მოპასუხეებს დაეკისრათ სოლიდარულად მ. ნ-ის სასარგებლოდ მისთვის მიყენებული ქონებრივი ზიანის ასანაზღაურებლად 1035 ლარი, ფიზიკური ზიანის ასანაზღაურებლად 1222,40 ლარი, მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად 2000 ლარი. სულ 4257 ლარი და 60 თეთრი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. გ-მ და ლ. ბ-მ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 ივლისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი და მის მიმართ შეწყდა საქმის წარმოება; ლ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ლ. ბ-ს მ. ნ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2035 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნაწილი და მიუთითა, მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისათვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო ექსპლოატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია დაზარალებულს აუნაზღაუროს ზიანი. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სატრანსპორტო საშუალების მფლობელში კანონმდებელი მოიაზრებს ფაქტობრივ მფლობელს, ანუ მესაკუთრეს და არა იმას, ვისაც მფლობელის დასტურით დროებით სამართავად ჰყავს გადაცემული ტრანსპორტი.

სააპელაციო სასამართლომ კანონშესაბამისად მიიჩნია მ.ნ-ის მოთხოვნა ქონებრივი ზიანის ანაზღაურების შესახებ, ვინაიდან სარჩელში მითითებულია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიღებული ტრამვის გამო მოუხდა მას სამსახურიდან წასვლა, სადაც მისი ყოველთვიური ანაზღაურება შეადგენდა 90 ლარს. რომ არა ეს შემთხვევა, იგი საპენსიო ასაკის მიღწევამდე განაგრძობდა მუშაობას. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ასევე ის გარემოება, რომ მ.ნ-ს საპენსიო ასაკის მიღწევამდე აკლდა 11 თვე და 16 დღე, რაც ფულად გამოხატულებაში 1035 ლარს შეადგენს. სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ მოსარჩელის მდგომარეობა გართულდა მეტალის ფიქსატორების მიგრაციით და ბარძაყის ძვლის ყელის ყალბი სახსრით, რის გამოც მოსარჩელემ განმეორებითი ოპერაციისათვის ითხოვა თანხა. სააპელაციო სასამართლომ სპეციალისტის სახით დაკითხული ტრავმატოლოგი თ.დ-ს დაკითხვის შედეგად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა იმის მტკიცებულება, თუ ვისი ბრალით იყო გამოწვეული ოპერაციის შემდგომი გართულება; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს ის გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. სააპელაციო პალატის მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი იმპერატიულად ითვალისწინებს არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას სწორედ სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევაში. ამ ნორმიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე კანონშესაბამისია და იგი სამართლიანად და გონივრულად 1000 ლარით განსაზღვრა.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა მ. ნ-მ.

საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია იმით, რომ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას ლ. ბ-ის წარმომადგენელს დ. დ-ს და ა. გ-ის წარმომადგენელს ა. ი-ს არ ჰქონდათ საქმის განხილვაში მონაწილეობის უფლება, რადგანაც სააპელაციო პალატის სხდომაზე 2006 წლის 21 ივლისს ა. ი-მა წარადგინა ცნობა, რომლითაც ირკვეოდა, რომ მას ჩაბარებული აქვს ადვოკატთა საკვალიფიკაციო გამოცდა, რაც იმის დასტურია, რომ იგი ამ დროისათვის არ იყო საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის წევრი. 2006 წლის 13 ივლისის სხდომაზე ლ.ბაძგარაძის ადვოკატმა დ. დ-მ წარმოადგინა საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის მიერ გაცემული სერტიფიკატი, რომელიც ადასტურებს, რომ მან გაიარა ტესტირება. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად ჩათვალა საკმარისად დ.დ-სა და ა. ი-ის მიერ წარმოდგენილი სერტიფიკატისა და ცნობის ასლები, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 440-ე მუხლის მოთხოვნა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორებს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.