¹ას-573-956-06 15 იანვარი, 2007 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ბ. გ-ე (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი _ ნ. ფ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – სს “ .. .. ..” (მოპასუხე)

დავის საგანი _ სს “ .. .. ..” დასავლეთ საქართველოს ცენტრალური ფილიალის 2006 წლის 10 მარტის ¹665-კ ბრძანების გაუქმება, სამუშაოზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ბ. გ-მ 2006 წლის მარტში სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე სს “ .. .. ..” დასავლეთ საქართველოს ცენტრალური ფილიალის მიმართ და მოითხოვა სს “ .. .. ..” დასავლეთ საქართველოს ცენტრალური ფილიალის 2006 წლის 1 მარტის ¹665-კ ბრძანების გაუქმება, სამუშაოზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება. მან თავისი სასარჩელო მოთხოვნა იმით დაასაბუთა, რომ ზემოაღნიშნულ ბრძანებაში მითითებული შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტი არ შეესაბამება ბრძანების შინაარს, რადგან კონსულტანტის შტატის შემცირების შესახებ ბრძანება არ არსებობს და შესაბამისად, მისი თანამდებობიდან გათავისუფლებაც უკანონოა. ბრძანების გამოცემისას დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის მოთხოვნა. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემადე სს “ .. .. ..” დასავლეთ საქართველოს ცენტრალური ფილიალის ადმინისტრაციას არ უმსჯელია საწარმოში მისი სამუშაოზე დარჩენის უპირატეს უფლებაზე, რითაც დაირღვა შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მოთხოვნა; მოპასუხე ორგანიზაციის ადმინისტრაციამ უყურადღებოდ, სათანადო განხილვისა და რეაგირების გარეშე დატოვა მისი 2006 წლის 25 იანვრისა და 14 თებერვლის მოხსენებით ბარათებში დასმული საკითხების მართლზომიერება და არ მიაწოდა შესაბამისი ინფორმაცია სათაო ოფისის ადმინისტრაციას, ხოლო სათაო ოფისის ადმინისტრაციამ გამოსცა უკანონო ბრძანება. მოსარჩელის მოსაზრებით, მისი გათავისუფლებისას დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 42-ე მუხლის, 42³-ე მუხლისა და 96-ე მუხლის მოთხოვნები. მისი გადაყვანა ქუთაისის მომსახურების ცენტრის იურისკონსულტის თანამდებობიდან კონსულტანტის თანამდებობაზე მოხდა შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის დარღვევით, რადგან ამ თანამდებობაზე მისი გადაყვანა მოხდა მისი თანხმობის გარეშე.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით ბ. გ-ის სარჩელს სს “ .. .. ..” დირექტორის 2006 წლის 1 მარტის ¹665-კ ბრძანების გაუქმებაზე, სამუშაოზე აღდგენაზე და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზე ეთქვა უარი უსაფუძვლობის გამო.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. გ-მ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივლისის განჩინებით ბ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მისი განთავისუფლებისას ადმინისტრაციის მიერ დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მოთხოვნები. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ

მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ კონსულტანტის შტატი, რომელზედაც მოსარჩელე მუშაობდა და საიდანაც მოხდა მისი გათავისუფლება ერთადერთი იყო მოპასუხე ორგანიზაციაში. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია აპელანტის მითითება შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლზე, რადგან ამ მუხლის გამოყენება შესაძლებელია მაშინ, როცა რამდენიმე ერთგვაროვან შტატზე დასაქმებულთაგან უნდა შემცირდეს ნაწილი და არჩევანი სწორედ მათ შორის კანონისმიერი უპირატესობის მქონეზე უნდა გაკეთდეს. ადმინისტრაცია მოცემულ შემთხვევაში მოკლებული იყო შესაძლებლობას ბ. გ-ის მონაცემები შეედარებინა ვინმესთან და ისე მოეხდინა მისი სამუშაოდან გათავისუფლება; სააპელაციო სასამართლომ ასევე ვერ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ რადგან 2006 წლის 13 იანვარს უკვე დამტკიცებული იყო ორგანიზაციის საშტატო განრიგი, მისი შტატის შემცირება უსაფუძვლო და უკანონო იყო. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ შტატების შემცირება და დამატება მოპასუხე ორგანიზაციის დისკრეციული უფლებამოსილებაა. სააპელაციო სასამართლომ ვერ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მისი განთავისუფლებისას დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლის მოთხოვნები. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოპასუხე ორგანიზაციამ ბ. გ-ს ერთგვარი შეთავაზება გაუკეთა, მიუხედავად მისი ასაკისა და პროფესიისა. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტი, რომ მისი გათავისუფლებისას არ ყოფილა დაშვებული ....... ბრძანება კონსულტანტის საშტატო ერთეულის გაუქმების თაობაზე, რადგან საქმეში წარმოდგენილია მოპასუხე ორგანიზაციის გენერალური დირექტორის დ. ს-ის 2006 წლის 1 მარტის ბრძანება ¹321-კ კონსულტანტის საშტატო ერთეულის შემცირების თაობაზე, რომელიც საფუძვლად დაედო 2006 წლის 1 მარტის ¹665-კ გასაჩივრებული ბრძანების გამოცემას. რაც შეეხება აპელანტის განმარტებას იმის თაობაზე, რომ იგი უკანონოდ გადაიყვანეს იურისტკონსულტობიდან – კონსულტანტის თანამდებობაზე, აღნიშნულზე სასამართლომ ვერ იმსჯელა, რადგან ამ საკითხზე აპელანტმა სარჩელით უკვე მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს, რომელმაც 2005 წლის 6 ოქტომბერს განიხილა დავა და მიიღო შესაბამისი გადაწყვეტილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივლისის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ბ. გ-მ, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოში დაბრუნება. კასატორის მოსაზრებით, სინამდვილეს არ შეეფერება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ 2006 წლის 13 იანვრის საშტატო განრიგში კონსულტატის შტატის შემცირება უკანონო იყო, რადგან 2006 წლის 13 იანვარს დამტკიცებული ქუთაისის მომსახურების ცენტრის საშტატო განრიგში შეტანილი იყო კონსულტანტის საშტატო ერთეული და 17 იანვარს კასატორი გაფრთხილებულ იქნა შტატის შემცირების გამო მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ, ხოლო 24 თებერვალს სათაო ოფისში გაიგზავნა მოთხოვნა კონსულტანტის შტატის შემცირებაზე. მოცემულ შემთხვევაში დამტკიცებული შტატის დროს კასატორის გაფრთხილება მოსალოდნელი გათავისუფლების შესახებ კანონმდებლობის უხეში დარღვევით მოხდა. კასატორის მითითებით, მოპასუხე ორგანიზაციის 2006 წლის 13 იანვრის ¹61-კ ბრძანების თაობაზე მისთვის ცნობილი გახდა ბრძანების ასლის სასამართლოსათვის წარდგენის შემდეგ. კასატორმა მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ უკანონოა ...... პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის თანხმობა შტატის გაუქმებაზე და მას იურიდიული ძალა არ გააჩნია. სასამართლომ შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ კასატორის განთავისუფლების საკითხი პროფკომიტეტის მსჯელობის საკითხი არ ყოფილა, რითაც დაირღვა შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლის მოთხოვნა. განჩინებაში ასევე არასწორადაა განმარტებული შრომის კანონთა კოდექსის 41¹-მუხლის მოთხოვნა. მისთვის ადმინისტრაციას სხვა თანამდებობა არ შეუთავაზებია. ამასთან, მოპასუხე ორგანიზაციამ რეაგირების გარეშე დატოვა კასატორის 2006 წლის 25 იანვრისა და 14 თებერვლის მოხსენებით ბარათებში დასმული საკითხები. სააპელაციო სასამართლომ სათანადო შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ ......... 2006 წლის 1 მარტის ¹321-კ ბრძანება და პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის თანხმობის წერილი და ფილიალის ¹665-კ ბრძანება ერთიდაიმავე დღეს 1 მარტს არის გამოცემული, მოცემულ შემთხვევაში დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლის მოთხოვნა. მან მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ ..... წარმომადგენელმა სასამართლო პროცესზე აღიარა ფილიალის ადმინისტრაციის მიერ შრომის კანონმდებლობის დარღვევის ფაქტი, რომ ფილიალის ადმინისტრაცია ვალდებული იყო შტატის შემცირების მოტივით განთავისუფლებულ მუშაკთან მოეხდინა სრული საბოლოო ანგარიშსწორება კანონმდებლობით დაწესებული გასასვლელი დახმარების, ორი თვის საშუალო ხელფასის და გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაციის თანხის გაცემით, რითაც დაირღვა შრომის კანონთა კოდექსის 38-ე, 42³-ე და 96-ე მუხლების მოთხოვნები, რაზეც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 სექტემბრის განჩინებით ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 20 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად;

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე სს “.. .. ..” გენერალურმა დირექტორმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით წარმოადგინა მოსაზრება, სადაც მიუთითა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.