¹ას-588-926-07 12 დეკემბერი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს “ .. ..” (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი --- დ. გ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე – ... კავშირი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2002 წლის 21 მარტს შპს „ .. ..“ სახელით დ. გ-მ სარჩელით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიას და მიუთითა, რომ 1994 წლის 1 აგვისტოს შპს „გ...სა“ და ... კავშირს შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულებით შპს „გ...ს“ 10 წლიანი იჯარით გადაეცა ქ. თბილისში, ... ქ. ¹123-ში მდებარე შენობის არასაცხოვრებელი ფართი. ხელშეკრულების პირობებით, ამ ვადის განმავლობაში მეიჯარეს არ ჰქონდა უფლება მოიჯარის თანხმობის გარეშე შეეწყვიტა ხელშეკრულება. 1995 წლის 2 აპრილს შპს „გ...ს“, შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე მენარდემ საიჯარო ფართში შეასრულა დიდი მოცულობის სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, სულ 295 968 აშშ დოლარის საერთო ღირებულებისა, რაზეც შედგენილია ხარჯთაღრიცხვა. ნარდობის ხელშეკრულებით დამკვეთისაგან მენარდე შპს „ .. ..“ გადაეცა მეიჯარე ... კავშირის მიმართ საიჯარო ნივთზე გაწეული აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება და ეს პირობა ძალაში შედიოდა შპს “გ...სა” და ... კავშირს შორის საიჯარო ხელშეკრულების ნებისმიერი ფორმით შეწყვიტის მომენტიდან. მოპასუხემ დაარღვია პირობა, მან იჯარის ვადის გასვლამდე ცალმხრივად შეწყვიტა ხელშეკრულება შპს „გ...სთან“ და გააფორმა იჯარა სხვა სუბიექტთან. აქედან, მოსარჩელე უფლებამოსილია წაუყენოს მას მოთხოვნა საიჯარო ნივთზე გაწეული აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურებაზე. პირვანდელი სარჩელით მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისათვის 295 968 აშშ დოლარის გადახდევინება, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლებში მოხმობილია სამოქალაქო კოდექსის 545-ე და 561-ე მუხლები, რაც შეეხება გამქირავებლის ვალდებულებას აუნაზღაუროს დამქირავებელს ნივთზე გაწეული აუცილებელი ხარჯები და ქირავნობის ხელშეკრულების მოშლის ვადას განსაზღვრავს.

მოპასუხე მხარემ სარჩელი არ სცნო, მიუთითა მის უსაფუძვლობაზე და შესაგებელში აღნიშნა, რომ შპს „გ...სთან“ საიჯარო ხელშეკრულების გაფორმებისას მხარეებმა დაადასტურეს ხელშეკრულების დადებამდე, ანუ 1994 წლის აგვისტოს თვემდე შპს „გ...ს“ მიერ საიჯარო ფართში 60 ათასი აშშ დოლარის სამუშაოების შესრულების ფაქტი, რაც შემდგომში ამავე მხარეებს შორის დავის საგნად იქცა სასამართლოში, რაც შეეხება მოსარჩელეს, მას არანაირი სამუშაო არ შეუსრულებია და ამის საჭიროება არც წარმოიშობოდა იმ 8 თვეში, რაც აშორებს ვადაში საიჯარო და ნარდობის ხელშეკრულებებს, თუკი გათვალისწინებული იქნება, რომ შპს „გ...მ“ მანამდე კაპიტალურად გაარემონტა ფართი, რასაც ის თავის სარჩელში აღნიშნავდა. მოსარჩელეს არ გააჩნია მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდებოდა, თუ როდის, რა პერიოდში, ვინ ან რა სახსრებით გაარემონტა შენობა, არ არსებობს ხარჯთაღრიცხვა, გაურკვეველია, გაიცა თუ არა შრომითი ხელფასი ან სხვა ანაზღაურება, არ არის საპროექტო ან სხვა სახის დოკუმენტაცია. ნარდობის ხელშეკრულებით სამუშაოები ერთი წლის განმავლობაში, ესე იგი 1996 წელს უნდა დასრულებულიყო, ასეთ შემთხვევაში კი მოქმედებს სამოქალაქო სამართლის (ძველი) კოდექსის 289-ე მუხლი, რომლის მიხედვით არ ანაზღაურდება ისეთი გაუმჯობესების ღირებულება, რომელიც დამქირავებელმა გამქირავებლის ნებართვის გარეშე მოახდინა და რომლის გამოცალკევებაც არ შეიძლება. გამქირავებელს კი არათუ ასეთი ნებართვა არ მიუცია დამქირავებლისთვის, არამედ მან არც კი იცოდა შპს „გ...სა“ და შპს „ .. ..“ შორის ნარდობის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002 წლის 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს „ .. ..“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 14 მაისის განჩინებით შპს „ .. ..“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა - 2002 წლის 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმე ხელახალი განხილვისათვის იმავე კოლეგიას დაუბრუნდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიაში საქმის განხილვისას მოსარჩელე მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური და საბუღალტრო ექსპერტიზა, რაც საბოლოოდ ვერ შესრულდა - საქმე დასკვნის გაუცემლად ორჯერ დაბრუნდა სასამართლოში ექსპერტის მიერ მოთხოვნილი დამატებითი მასალების წარუდგენლობის გამო, სახელდობრ მოსარჩელემ ვერ წარადგინა საექსპერტო დაწესებულებაში ფართში შესრულებულ სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე საპროექტო ორგანიზაციის მიერ შედგენილი ხარჯთაღრიცხვა შემსრულებელი ორგანიზაციების მიერ შესრულებული სამუშაოების ჩამონათვალისა და მოცულობების გამიჯვნით, რომელშიც ნაჩვენები იქნებოდა მუშებთან შრომის ანაზღაურებაზე დადებული ხელშეკრულებების მოთხოვნები, სამუშაოთა შესასრულებლად საჭირო მასალების შეძენისა და მათი ტრანსპორტირების ზედდებულებში ასახული დანახარჯები. აგრეთვე 1994 წლიდან 1996 წლის ჩათვლის ძირითადი საშუალებების ანალიზური აღრიცხვის საბუღალტრო დოკუმენტაცია. აღნიშნულის გათვალისწინებით, 2006 წლის 29 მარტს დანიშნულ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელე მხარემ, როგორც შესაბამისი შუამდგომლობის ინიციატორმა, უარი განაცხადა საექსპერტო გამოკვლევაზე და წარმოადგინა აუდიტური და საკონსულტაციო კომპანია „თბილისის ...ის“ აუდიტორული დასკვნა, რომლის მიხედვით ... გამზ. ¹123-ში შპს „ .. ..“ მიერ 1995-1996 წლებში სარეკონსტრუქციო სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული დანახარჯების ღირებულებამ შეადგინა 322 550 აშშ დოლარი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ .. ..” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ .. ..” წარმომადგენელმა დ. გ-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 აპრილის განჩინებით შპს “ .. ..” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 1994 წლის 1 აგვისტოს ... კავშირსა და შპს „გ...ს“ შორის გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით შპს „გ...ს“ 10 წლიანი იჯარით გადაეცა ... კავშირის კუთვნილი თბილისში, ... ქ.¹123-ში მდებარე შენობის არასაცხოვრებელი ფართი. ხელშეკრულების თანახმად, იჯარის ქირა განისაზღვრა თვეში 100 აშშ დოლარით ან მისი შესატყვისი სხვა ფულადი ერთეულით. ხელშეკრულებაში შეტანილი იქნა შენიშვნა, რომ ფირმა „ტ...მა“, რომლის უფლებამონაცვლეა შპს „გ...ო“, ჩაატარა იჯარით აღებული ფართის კაპიტალური სარემონტო სამუშაოები ღირებულებით 60000 აშშ დოლარი. აღნიშნული ხელშეკრულება შეწყდა ვადამდე მოიჯარის მიერ ქირის გადაუხდელობის გამო. 2001 წლის 25 ივლისს შპს „გ...მ“ სარჩელი აღძრა ... კავშირის წინააღმდეგ და მოითხოვა სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების 60000 აშშ დოლარის ანაზღაურება. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003 წლის 14 მაისის განჩინებით სარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობის მოტივით.

პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ 1995 წლის 2 აპრილს შპს „გ...სა“ და შპს „ .. ..“ შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება. აღნიშნული ხელშეკრულების 1.1. პუნქტით მენარდე - შპს „ .. ..“ კისრულობდა ვალდებულებას შეესრულებინა წინამდებარე ხელშეკრულებითა და მის დანართში გათვალისწინებული სამუშაოები შპს „გ...ს“ მიერ 1994 წლის 1 აგვისტოს საიჯარო ხელშეკრულებით იჯარით აღებულ ფართში. ხელშეკრულების 1.2. პუნქტით მენარდე ვალდებული იყო ხელშეკრულებითა და მის დანართში გათვალისწინებული სამუშაოებისათვის შემკვეთს - შპს „გ...ს“ წარუდგინოს შესაბამისი ხარჯთაღრიცხვა და შეათანხმოს იგი შემკვეთთან. ხელშეკრულების 1.3 პუნქტით, სამუშაოების ჩატარებისათვის შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ, მენარდე შემკვეთისაგან იღებს მოთხოვნის უფლებას, რომელიც შპს „გ...ს“ წარმოეშობა მეიჯარე ... კავშირის მიმართ საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ, რაც გამოიხატება სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების (აუცილებელი ხარჯების) ანაზღაურების ოდენობაში.

პალატამ მიიჩნია, რომ შპს „გ...ს“ მოსარჩელისათვის შეეძლო დაეთმო ის მოთხოვნები, რაც მას თვითონ უკვე გააჩნდა ... კავშირის მიმართ 1995 წლის მდგომარეობით ან წარმოეშვა მას შემდეგ.

პალატამ განმარტა, რომ შპს „გ...მ“ შპს „ .. ..“ დაუთმო 1995-1996 წლებში ჩატარებული სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების (აუცილებელი ხარჯების) ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება. ასეთი მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმები, კერძოდ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლი.

ასევე პალატამ განმარტა, რომ შპს „გ...სა“ და .... კავშირს შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა 2000 წლის ბოლოს (აღნიშნული გარემოება დადგენილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის განჩინებით), ანუ დადგენილია, რომ 1994 წლის 1 აგვისტოდან 2001 წლის 1 იანვრამდე საიჯარო ფართს განკარგავდა შპს „გ...ო“. დადგენილია, რომ საიჯარო ხელშეკრულების გაფორმების დროს, კერძოდ 1994 წლის აგვისტოში, აღნიშნულ ფართში უკვე შესრულებული იყო 60 000 აშშ დოლარის ღირებულების სარემონტო სამუშაოები, რაც დგინდება საიჯარო ხელშეკრულებით. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო 1995-96 წლებში აღნიშნულ ფართში ჩატარდა გარკვეული სახის სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. რაც დადასტურებული იქნა მოპასუხის წარმომადგენლის მიერ.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ შპს „გ...ს“ .... კავშირის მიმართ გააჩნდა 60 000 აშშ დოლარზე მოთხოვნის უფლება და სხვა რაიმე მოთხოვნა ან უფლება, რომლის დათმობაც მას შეეძლო შპს „გ...ს“ არ ჰქონია. მოცემულ შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი შესრულებული სარემონტო-სარეკონსტრუქიო სამუშაოების ღირებულების შესახებ აწევს მოსარჩელეს.

პალატამ მიიჩნია, რომ ის ფაქტი, რომ შპს „ .. ..” მიერ იქნა ჩატარებული საიჯარო ფართში სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები საქმის მასალებით არ დასტურდება. ასევე საქმის მასალებით არ დასტურდება თუ კონკრეტულად რა სახის და რა ღირებულების სამუშაოები იქნა ჩატარებული 1995-96 წლებში თბილისში, ... ქ. ¹123-ში მდებარე საიჯარო ფართში, რომლის დასადგენად, სასამართლოს მიერ დანიშნული იქნა საინჟინრო-ტექნიკური და საბუღალტრო ექსპერტიზა, რომელსაც გამოსაკვლევად დაესვა კითხვა, თუ რა ღირებულების იყო თბილისში .... ¹123-ში ... კავშირის საკუთრებაში არსებული შენობის პირველ სართულზე განთავსებული კაზინო ასტორიას მიერ დაკავებული ფართი 1994 წლამდე და რა ღირებულების გახდა 1994 წლიდან 1996 წლის ჩათვლით. ექსპერტმა უარი განაცხადა დასკვნის მიცემაზე, ვინაიდან განჩინებაში დასმულ კითხვებზე პასუხის გაცემა მიიჩნია შეუძლებლად ძირითადი საშუალებების ანალიზური აღრიცხვის საბუღალტრო დოკუმენტაციის წარდგენის გარეშე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ .. ..” წარმომადგენელმა დ. გ-მ.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. კერძოდ, ის რომ მოსარჩელის მიერ არ იქნა დადასტურებული, რომ ჩატარებული სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები მის მიერ არის შესრულებული, რაც საქმის მასალებით არ დასტურდება. სასამართლომ ყოვლად უსაფუძვლოდ აპელირება მოახდინა ჩატარებულ საინჟინრო-ტექნიკურ და საბუღალტრო ექსპერტიზის პასუხზე, მაშინ, როცა საქმეში მათ მიერ წარდგენილი აუდიტორული დასკვნა მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით წარმოადგენდა იმ მტკიცებულებას, რომელიც აუცილებელი იყო ამ ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად. მოცემული გარემოება ასევე დადასტურებულია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით და მათ მიერ წარმოდგენილი ხარჯთაღრიცხვით, რომელიც თან ერთვოდა ნარდობის ხელშეკრულებას. თუ მოსარჩელეს არაფერი არ გაუკეთებია საიჯარო ფართში, მაშინ საიდან მოიტანა ფოტოსურათები, ხარჯთაღრიცხვა, შენობის მოცულობა, სხვა დოკუმენტაცია, რომელიც ნამდვილად ადასტურებს მოსარჩელის ყოფნას ფართში და მის მიერ საკმაოდ სერიოზული სამუშაოების ჩატარების ფაქტს. კასატორის აზრით სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ იქნა შეფასებული მათ მიერ სს „... ბანკიდან“ ამოღებული საკრედიტო ხელშეკრულებები, რომლითაც დასტურდება, რომ მოსარჩელის მიერ სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების პერიოდში აღებული იქნა იმ დროისთვის საკმაოდ სოლიდური სესხი - 1996 წლის 12 ნოემბრის ხელშეკრულებით 189 400 ლარი, ხოლო 1997 წლის 7 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულებით 64 105 ლარი. კასატორის მოსაზრებით მეორე საკრედიტო ხელშეკრულებას ხელს აწერს გ.ოთხმეზური, რომელიც იმ პერიოდში იყო შპს „გ...ს“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, დირექტორი და ამავე დროს შპს „ .. ..“ პარტნიორი. ეს სესხი მთლიანად იქნა მოხმარებული სარემონტო სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, რასაც საჭიროების შემთხვევაში დაადასტურებდა სს „... ბანკი“, როგორც ზეპირად (მოწმე), ასევე წერილობით გაცემული ცნობით. ამდენად საუბარი იმის თაობაზე, რომ არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ გაცემული ფინანსური ხარჯების გაწევა ჩამოთვლილ სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე, არ შეეფერება სინამდვილეს. სააპელაციო სასამართლოს სწორი შეფასება რომ მიეცა ამ ფაქტობრივი გარემოებისთვის, უნდა გამოეკვლია ... ბანკის მიერ წარმოდგენილი ცნობა და დამატებით შეესწავლა სესხის მიზნობრიობის საკითხი, რითაც ადვილად მივიდოდა იმ დასკვნამდე, რომ სარემონტო სამუშაოები ჩატარებულია სწორედ რომ კასატორის მიერ, თუ სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ექსპერტიზამ არასრულოყილი პასუხი გასცა მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებას და მათ მიერ წარმოდგენილი აუდიტორული დასკვნა ზუსტად არ ასახავდა შექმნილ ფაქტობრივ გარემოებას, მაშინ მათი ინიციატივით ან მხარისთვის შეთავაზებით უნდა დაენიშნა დამატებითი ექსპერტიზა და გამოეკვლია ის ფაქტობრივი გარემოება სრულყოფილად. მოცემულ მოსაზრებას ასეე ამყარებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინების მითითება იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ უნდა დაადგინოს შემდეგი ფაქტობრივი გარემოება, რაც მის მიერ სამწუხაროდ არ იქნა გაზიარებული და შესრულებული.

„საქმის მასალებით ირკვევა, რო მოცემულ ფართზე გარკვეული სარემონტო სამუშაოები ჩაატარა მოსარჩელემ და გარკეული დროის განმავლობაში იგი ექსპლუატაციას უწევდა მითითებულ ფართს (მითითებულ გარემოებას არც მოპასუხე უარყოფს)“.

„საოლქო სასამართლოს უნდა დაედგინა, 1995-1996 წლებში მოპასუხეთა ფართში რა სახის სარემონტო სამუშაოები იქნა ჩატარებული, ამ ფართში ჩატარებულ სამუშაოთა ღირებულება და ვის მიერ ჩატარდა იგი და სარემონტო სამუშაოების მიმდინარეობა ცნობილი იყო თუ არა მოპასუხისთვის“.

კასატორის განმარტებით სააპელაციო სასამართლომ შეფასება არ მისცა ასევე იმ ფაქტობრივ გარემოებასაც, რომ მოსარჩელის მიერ ... კავშირისთვის საიჯარო ქირის ანგარიში შპს „გ...ს“ ნაცვლად გადახდილი იქნა 4 წლის საიჯარო ქირა 11 405 ლარის ოდენობით. მოცემული გარემოებებით დასტურდება, რომ მოპასუხემ იცოდა მოსარჩელის არსებობისა და მის მიერ სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ საკმაოდ ხანგრძლივი დავის პერიოდში დაადგინა მათთვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება, რითაც ერთხელ და სამუდამოდ წერტილი დაუსვა ბევრ სადავო საკითხს, თუმცა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ სარემონტო სამუშაოები ნამდვილად არის ჩატარებული მოსარჩელის მიერ თუ არა, სათანადოდ არ გამოიკვლია, რამაც გამოიწვია საქმეზე მათთვის უარყოფითი შედეგის დადგომა, რაც მნიშვნელოვან პროცესუალურ დარღვევას წარმოადგენს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორი ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 23 აპრილის განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ განიხილა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივარს და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ 1994 წლის 1 აგვისტოს ... კავშირსა და შპს „გ...ს“ შორის გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით შპს „გ...ს“ 10 წლიანი იჯარით გადაეცა კავშირის კუთვნილი თბილისში, ... ¹123-ში მდებარე შენობის არასაცხოვრებელი ფართი. ხელშეკრულების თანახმად, იჯარის ქირა განისაზღვრა 100 აშშ დოლარით ან მისი შესატყვისი სხვა ფულადი ერთეულით. ხელშეკრულებაში შენიშვნის სახით მიეთითა, რომ ფირმა „ტ...მა,“ რომლის უფლებამონაცვლეა შპს „გ...ო“ ჩაატარა 60 000 აშშ დოლარის ღირებულების კაპიტალური სარემონტო სამუშაო. აღნიშნული ხელშეკრულება შეწყდა ვადამდე მოიჯარის მიერ ქირის გადაუხდელობის გამო. 2001 წლის 25 ივლისს შპს „გ...მ“ სარჩელი აღძრა საქართველოს ... კავშირის წინაათღმდეგ და მოითხოვა სარემონტო სამუშაოზე გაწეული ხარჯების 60 000 აშშ დოლარის ანაზღაურება. სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო.

ასევე დადგენილია, რომ 1995 წლის 2 აპრილს შპს „გ...სა“ და შპს „ .. ..“ შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად მენარდე შპს „ .. ..“ კისრულობდა ვალდებულებას შეესრულებინა წინამდებარე ხელშეკრულებითა და მის დანართში გათვალისწინებული სამუშაოების შპს „გ...ს“ მიერ 1994 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებით აღებულ ფართში. მენარდე ვალდებული იყო შესრულებული სამუშაოებისათვის შემკვეთისათვის წარედგინა შესაბამისი ხართაღრიცხვა და შეეთანხმებინა იგი შემკვეთთან. ხელშეკრულების თანახმად სამუშაოების ჩატარებისათვის შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ მენარდე შემკვეთისაგან იღებდა მოთხოვნის უფლებას, რომელიც შპს „გ...ს“ წარმოეშობოდა ... კავშირის მიმართ საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდეგ, რაც გამოიხატებოდა სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურების ოდენობაში.

სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხის მიმართ თანხის გადაუხდელობის შესახებ ემყარება იმ გარემოებას, რომ შპს „გ...მ“ დაუთმო მას საკუთარი მოთხოვნის უფლება, რაც მას წარმოეშობოდა მეიჯარის მიმართ მათ შორის 1994 წლის 1 აგვისტოს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხვევაში.

სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ შპს „გ...მ“ შპს „ .. ..“ დაუთმო 1995 წლებში ჩატარებული სარემონტო სარეკონსტრუქციო სამუშაობზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება. ხოლო შპს „გ...ს“ და ... კავშირს შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა 2000 წლის ბოლოს. პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოებაც, რომ 1995-1996 წლებში სადავო ფართში ჩატარდა გარკვეული სახის სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, მაგრამ სასამართლოს მიერ ვერ დადგინდა ის ფაქტი, რომ ასეთი სახის სამუშაოები ჩაატარა მოსარჩელემ.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მის მიერ სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების ფაქტი. კასატორი უთითებს აუდიტის დასკვნაზე, რაც წარმოდგენილია მის მიერ საქმის მასალებში, აგრეთვე სს „... ბანკიდან“ ამოღებული საკრედიტო ხელშეკრულებაზე, რომლითაც ნამდვილად დასტურდება, რომ სარემონტო სამუშაოების ჩატარების პერიოდში აღებული იქნა საკმაოდ სოლიდური სესხი.

მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა ის ფაქტი, რომ სადავო ფართში მართლაც შესრულდა გარკვეული სამუშაოები. მხარეთა შორის სადავოა ის გარემოება, თუ რა სამუშაოები შესრულდა საიჯარო ფართში მოპასუხის მიერ. საგულისხმოა ის გარემოება, რომ ნარდობის ხელშეკრულების დადებამდე სადავო ფართში უკვე ჩატარებული იყო 60000 აშშ დოლარის სამუშაოები (აღნიშნული ფაქტი სადავო არ არის) გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ნარდობის ხელშეკრულების თანახმად, მენარდე ვალდებული იყო შესრულებული სამუშაოებისათვის შემკვეთისათვის ანუ შპს „გ...სათვის“ შპს „ .. ..“ უნდა წარედგინა შესაბამისი ხარჯთაღრიცხვა და შეეთანხმებინა იგი შემკვეთთან. საქმეში წარმოდგენილი არ არის ხელშეკრულებაში მითითებული ხარჯთაღრიცხვა, რაც საშუალებას მოგვცემდა გვემსჯელა იმის თაობაზე, თუ რა სამუშაოები შეასრულა მოსარჩელემ. რაც შეეხება აუდიტის დასკვნას იგი ემყარება მხარის მიერ მიწოდებულ სარეკონსტრუქციო-სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული დანახარჯების ცხრილს. აღნიშნული ცხრილი შედგენილია თვით მოსარჩელის მიერ და ამ სამუშაოების ჩატარების ნამდვილობა დადასტურებული არ არის საქმის მასალებით, ამიტომ არ შეიძლება მიეცეს მას მტკიცებულებითი მნიშვნელობა. იგივე შეიძლება ითქვას „... ბანკიდან“ გამოტანილი სესხის თაობაზეც. საკრედიტო ხელსეკრულებიდან არ ირკვევა თუ რა მიზნითაა გამოტანილი კრედიტი ბანკიდან. ამასთან შპს „ .. ..“ მიერ სესხი გამოტანილია ბანკიდან 1996 წლის 12 ნოემბერს, ანუ 1996 წლის ბოლოს. ამ დროისათვის კი მოსარჩელის მიერ ყველა ძირითადი სამუშაო შესრულებული უნდა ყოფილიყო.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს ის გარემოება, რომელსაც მხარე ამყარებს თავის სარჩელსა თუ შესაგებელს. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს შეადგენს იმ გარემოების დადასტურება, რომ მან ნამდვილად შეასრულა გარკვეული სახის სამუშაოები და რა ღირებულებისაა შესრულებული სამუშაოები. იმ შემთხვევაში თუ ეს სამუშაოები წარმოადგენს მხოლოდდამხოლოდ მიმდინარე რემონტს, იგი ანაზღაურებას არ ექვემდებარება. ანაზღაურდება კაპიტალური რემონტი, რისი ჩატარების ნამდვილობაც მხარემ ვერ დაადასტურა, რის გამოც პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “ .. ..” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს:

უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 აპრილის განჩინება.

განჩინება არ გასაჩივრდება.