ას-594-932-07 30 ნოემბერი, 2007 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – პ. კ-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ჟ. ბ-ა და ნ. ფ-ა (მოპასუხეები)

დავის საგანი _ ბინიდან გამოსახლება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

პ. კ-მ 2002 წლის სექტემბერში სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების ჟ. ბ-სა და ნ. ფ-ს მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, ... ქ. მე-2 შესახვევის ¹1-ში მდებარე ბინის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა ჟ. ბ-სთან, ასევე ნ. ფ-ს სადავო ბინიდან გამოსახლება. მოსარჩელემ თავისი მოთხოვნა იმით დაასაბუთა, რომ 1998 წელს შეიძინა ზემოაღნიშნული ბინა, სადაც დახვდა მდგმური ჟ. ბ-ა და მისი ქალიშვილი ნ. ფ-ა ოჯახით. 2000 წელს სახელმწიფომ ჟ. ბ-ს გამოუყო 27 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ.თბილისში, ... ქ. ¹26-ში. მოსარჩელის მოსაზრებით, ვინაიდან ჟ. ბ-ა არ იხდის ბინის ქირას და მას საკუთრებაში გააჩნია სხვა საცხოვრებელი ბინა, ამიტომ მასთან უნდა შეწყდეს დადებული ქირავნობის ხელშეკრულება. ხოლო მოპასუხე ნ. ფ-სთან ქირავნობის ხელშეკრულება დადებული არასდროს არ ყოფილა და მას ფართი დაკავებული აქვს ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე.

ქ.თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით პ. კ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა. შეწყდა ბინის ქირავნობის ხელშეკრულება მოსარჩელე პ.კ-სა და მოპასუხე ჟ.ბ-ს შორის და მოპასუხეები ჟ.ბ-ა და ნ.ფ-ა თანმყოფ პირებთან ერთად გამოსახლდნენ ქ.თბილისში, ... ქუჩის მე-2 შესახვევის ¹1-ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაში მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართიდან და ეს ფართი თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცა მოსარჩელე პ.კ-ს.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ჟ. ბ-მ და ნ. ფ-მ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ჟ. ბ-სა და ნ. ფ-ს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; პ. კ-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა პ. კ-მ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2005 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით პ. კ-ს საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

პ. კ-მ 2006 წლის 7 დეკემბერს განცხადებით მიმართა სასამართლოს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. განმცხადებელმა მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილია ქ.თბილისის კიროვის სახ. რაიონის სახალსო სასამართლოს 1988 წლის 3 ივნისის განჩინება ¹2/207ა მორიგების დამტკიცების შესახებ. განმცხადებლის მოსაზრებით, ამ მორიგების დამტკიცების შესახებ განჩნებიდან ჩანს, რომ ჟ. ბ-ა 1988 წლის 3 ივნისს უკვე იყო სამშენებლო კოოპერატივის წევრი. განმცხადებლის მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მითითებულია საქართველოს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის 2007 წლის 24 იანვრის ცნობა, სადაც მითითებულია, რომ მოქალაქე ჟ. ბ-ა 1990 წლიდან გაწევრიანდა ¹651 საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივში. განმცხადებლის მოსაზრებით, მხარეთა შორის დადებული მორიგება მოტყუებით დადებულია, რადგან ჟ.ბ-ა 1988 წლისთვის არ ყოფილა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრი და აღნიშნული გარემოება წარმოადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის “ა” პუნქტით გათვალისწინებულ გარემოებას. პ.კ-მ ასევე მიუთითა, რომ მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგებლის მოადგილის თ.მ-ს 2002 წლის 11 დეკემბრის წერილში მითითებული საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს მიერ შედგენილი აქტი საერთოდ არ არსებობს, რაც დასტურდება თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2006 წლის 16 ოქტომბრის წერილითა და საქართველოს ... სამინისტროს 2006 წლის 7 ნოემბრის პასუხით მის განცხადებაზე. ამასთან, ის გარემოება, რომ ქ.თბილისში, ... II შესახვევის ¹1-ში მდებარე მისი ბინა ავარიულია და ბინა საკუთარი ოჯახისთვის სჭირდება, დასტურდება საქმის მასალებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 მაისის განჩინებით პ. კ-ს განცხადება არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის “ვ” პუნქტით და მიიჩნია, რომ სანამ სასამართლო გაარკვევს იმას, თუ რამდენად შეეძლო მხარის მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებებად მიჩნეულ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე დაყრდნობით საქმის განმხილველ სასამართლოს მხარის სასარგებლო გადაწყვეტილების გამოტანა, უნდა იქნეს გარკვეული საკითხი იმის შესახებ, შეეძლო თუ არა მხარეს აღნიშნული მტკიცებულებების მისი ბრალის გარეშეE იმ დროს მოპოვება. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პ.კ-ს ახლად აღმოჩენილ გარემოებებად მითითებული ცნობების მოპოვება შეეძლო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების დროს. მის განცხადებაში არაფერია ნათქვამი იმის თაობაზე, თუ რატომ ვერ შეძლო მან თავისი სასარგებლო მტკიცებულებების მისი ბრალის გარეშე სასამართლოში წარდგენა. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ იმ შემთხვევაშიც კი თუ პ. კ-ს მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები მიჩნეულ იქნებოდა ისეთად, რომ სასამართლოში საქმის განხილვის დროს გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას, იგი მაინც ვერ გახდებოდა გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძველი, ვინაიდან მხარის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული მისი ბრალის გარეშე მტკიცებულებების წარდგენის შეუძლებლობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 მაისის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა პ. კ-მ, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა, რომ პ. კ-მ ნივთის უფლებრივი ნაკლის შესახებ იცოდა ბინის შეძენისთანავე. პ.კ-მ მიუთითა, რომ მან ბინის შეძენისას იცოდა, რომ ბინის დამქირავებელი იყო ჟ.ბ-ა და იგი ფართის მიღებისთანავე გადავიდოდა მიღებულ ფართში. კასატორის მითითებით, საქართველოს საბინაო სამშენებლო კოოპერატივების წევრთა უფლებების დაცვის ასოციაციის მიერ 2007 წლის 21 იანვარს გაცემული ცნობით გახდა ცნობილი, რომ ჟ.ბ-ა ¹651 კოოპერატივის წევრი გახდა 1990 წლიდან. შესაბამისად, კიროვის რაიონის სასამართლოს 1988 წლის განჩინებით გათვალისწინებული მორიგება, რომელიც თავის მხრივ საფუძვლად დაედო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2003 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებას, მოტყუებით იყო დადებული, რადგან 1988 წელს იგი გაწევრიანებული იყო საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივში. ასეთი გარიგება კი სამოქალაქო კოდექსის 61-ე მუხლის საფუძველზე ბათილად უნდა იქნეს მიჩნეული. კასატორის მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი მასალით დასტურდება, რომ ჟ.ბ-მ გამოიყენა მათი სახლის ავარიულობა და კოოპერატიული ბინის სანაცვლოდ კრწანისის რაიონის გამგეობიდან 2000 წელს ... ქ. ¹26-ში მიიღო ბინა, რაც დამალა და კასატორმა მხოლოდ 2 წლის შემდეგ შეიტყო ეს შემთხვევით. კასატორმა მიუთითა, რომ ჟ.ბ-ს ბინის ავარიულობასთან დაკავშირებით არანაირი აქტი არ არის გაცემული. კასატორის მოსაზრებით, დადასტურებულია ის გარემოებაც, რომ მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება ავარიულია და ნ.ფ-ს მფლობელობაში არსებული ფართი სჭირდება მისი და მისი ოჯახის საცხოვრებლად. ამასთან ნ.ფ-ა მოქირავნეა და არა მოსარგებლე, იგი არ იხდის ბინის ქირას და არც კომუნალურ გადასახადებს. მან მიუთითა, რომ მას ცნობების მოპოვება არ შეეძლო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების დროსაც, რადგან ახალი გარემოებები მისთვის ცნობილი გახდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2003 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ. მან სამართალწარმოების პროცესში არაერთხელ მიმართა შესაბამის დაწესებულებებს და მოიპოვა მტკიცებულებები და წარადგინა კიდეც ვადაში. მან ასევე მიუთითა, რომ როგორც სააპელაციო, ასევე საქართველოს უზენაეს სასამართლოში ერთი და იგივე მოსამართლე იღებდა მონაწილებას მოცემული საქის განხილვაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით პ. კ-ს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 10 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ჟ. ბ-მ და ნ. ფ-მ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მოსაზრებაში მიუთითეს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონით გათვალისწინებული საფუძველი არ არსებობს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ პ. კ-ს საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას პ. კ-ს საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ პ. კ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 (სამასი) ლარის 70%, რაც 210 (ორას ათ) ლარს შეადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული პ. კ-ს საკასაციო საჩივარი.

კასატორს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 (ორას ათი) ლარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.