¹ას-595-933-07 14 დეკემბერი, 2007 წ.
ქ. თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),
თეიმურაზ თოდრია (მომხსენებელი), როზა ნადირიანი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ შპს “.. ..” (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. პ-ა (მოსარჩელე)
დავის საგანი _ სამუშაოზე აღდგენა
გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელზე უარის თქმა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2005 წლის 16 თებერვალს მ. პ-მ სარჩელით მიმართა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს და აღნიშნა, რომ შპს „.. ..ის“ თბილისის ... უბნის დირექტორის ¹2\9 18.01.2005 ბრძანებით გათავისუფლდა ... თანამდებობიდან საქართველოს სარკინიგზო ტრანსპორტის მუშაკთა დისციპლინის შესახებ დებულების მე-18 მუხლის პირველი პუნქტისა და ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ნუსხის მე-12 ქვეპუნქტის თანახმად. განთავისუფლებას საფუძვლად დაედო 2004 წლის 20 დეკემბრის აქტი, რომლის მიხედვით ვაგონში დაფიქსირდა 9 უბილეთო მგზავრი. მოსარჩელის განმარტებით, მან ამის შესახებ საქმის კურსში ჩააყენა მატარებლის უფროსი. უბილეთო მგზავრებისთვის ბილეთების გამოწერა ხდება მატარებლის გასვლიდან ერთი საათის შემდეგ, აქტი კი შედგა მატარებლის გასვლიდან მხოლოდ 20-25 წუთის შემდეგ. მოსარჩელემ უკანონოდ მიიჩნია განთავისუფლება და ითხოვა სამუშაოზე აღდგენა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ უბილეთო მგზავრის გადაყვანა ... სისტემაში ითვლება ყველაზე მძიმე დარღვევად და სანქციად განთავისუფლების გამოყენება კანონიერად მიიჩნია. მან ასევე მიუთითა საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 15 აპრილის ¹24 ბრძანებით დამტკიცებულ რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების 33-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებზე, რომლითაც გამყოლი უზრუნველყოფს, რათა არ დაიშვას მგზავრების უბილეთო გადაყვანა და დადგენილი ნორმის გადამეტებით ხელბარგის გადაზიდვა. ყველა სადგურში, გაგზავნის პუნქტების გარდა, მგზავრები ჩასხდომისას დაიშვებიან მატარებლის ნებისმიერ ვაგონში სამგზავრო დოკუმენტებითურთ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. პ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა და იგი აღდგენილ იქნა ...ის თანამდებობაზე შპს “.. ..ში”.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “.. ..მ”.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 ივნისის განჩინებით შპს “.. ..ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილზე დაყრდნობით სწორად დაადგინა, რომ მოწინააღმდეგე მხარის განთავისუფლების ბრძანებაში საფუძვლად არასწორად იქნა მითითებული “საქართველოს სარკინიგზო ტრანსპორტის მუშაკთა დისციპლინის შესახებ” დებულების მე-18 მუხლის პირველი პუნქტსა და ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ ნუსხის მე-12 “ქ” პუნქტზე, რადგან აღნიშნული ნორმები ეწინააღმდეგებიან საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსს, რის გამოც გამოყენებულ უნდა იქნას შრომის კანონთა კოდექსის ნორმები. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ზემოთ მითითებული დებულება საშუალებას იძლევა შეწყდეს ადმინისტრაციის ინიციატივით შრომის ხელშეკრულება ისეთი უხეში დარღვევებისათვის, რომელიც არ არის გათვალისწინებული საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსისი 34-ე მუხლის პირველი ნაწილით. სააპელაციო პალატამ განმარტა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 135-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ე” ქვეპუნქტი და მიუთითა, რომ ამ მუხლში საუბარია ისეთ დისციპლინურ სასჯელზე, რომლის მიხედვით საქართველოს საკანონმდებლო აქტებით, დისციპლინის შესახებ წესდებებითა და დებულებებით ცალკეული კატეგორიიების მუშებისა და მოსამსახურეებისათვის შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს, აგრეთვე, სხვა დისციპლინური სასჯელიც ანუ სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ აღნიშნულ ნორმაში საუბარია ისეთ დისციპლინურ სასჯელზე, რომელიც არ არის გათვალისწინებული შრომის კანონთა კოდექსის 135-ე მუხლის პირველი “ა” და “დ” ქვეპუნქტებში. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, მუშაკის განთავისუფლებას კანონმდებელი ითვალისწინებს შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის მხოლოდ “გ” “დ”, “ვ”, და “თ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის განთავისუფლებისას არ არსებობდა ზემოთ მითითებული ნორმებით გათვალისწინებული შემთხვევა, შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია მოსარჩელის Gგანთავისუფლება უკანონოდ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 8 ივნისის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა შპს “.. ..მ”.
კასატორის მითითებით, მოსარჩელის განთავისუფლებისას, შრომის კანონმდებლობა არ დარღვეულა, დაცულ იქნა შრომის კანონთა კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებისა და 37-ე მუხლის მოთხოვნები. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 15 აპრილის ¹24 ბრძანებით დამტკიცებული “რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების” 32-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნები, ასევე ამავე წესების 33-ე მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით, მე-300 მუხლის პირველი პუნქტის “ა” ქვეპუნქტის მოთხოვნები. კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რკინიგზის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე ითხოვდა მხოლოდ სამუშაოზე აღდგენას და სადავოდ არ გაუხდია მოპასუხე ორგანიზაციის ადმინისტრაციის ბრძანება მისი სამუშაოდან განთავისუფლების შესახებ. ეს კი გამორიცხავს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებისა და მოსარჩელის სამუშაოზე აღდგენის შესაძლებლობას, ვინაიდან, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 206-ე მუხლის თანახმად, სამუშაოზე აღდგენის საფუძვლად მოიაზრება ადმინისტრაციის მხრიდან მუშაკის მიმართ განხორციელებული მოქმედების უკანონოდ ცნობა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით შპს “.. ..ის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 5 - დღიანი ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.
კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე მ. პ-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე თავისი მოსაზრება არ წარმოუდგენია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “.. ..ს” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას შპს “.. ..ის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს “.. ..ის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. შპს “.. ..ს” დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% _ 210 ლარი;
3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.