ას-598-980-06 5 თებერვალი, 2007 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ გ. ს-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. რ-ო (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის გაუქმება, სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელება, მემკვიდრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი N ნ ა წ ი ლ ი:

ა. რ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. ს-სა და ... ნოტარიუს ვ. ნ-ის მიმართ სამკვიდრო მოწმობის გაუქმების, სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელებისა და ლ. ს-ის დანაშთ ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლით: 2004 წლის 31 მარტს გარდაიცვალა ა. რ-ს მამა ლ. ს-ი, რომელსაც ეკუთვნოდა ქ.ბათუმში, ... გამზირ ¹18-ში მდებარე ¹1 ბინა. მოსარჩელის მშობლები ჯერ კიდევ მამის სიცოცხლეში განქორწინდნენ, ა. რ-ო საცხოვრებლად დედასთან უკრაინაში წავიდა და შეიცვალა გვარი. ლ. ს-ის გარდაცვალების დროს მოსარჩელე იმყოფებოდა დედასთან, მოპასუხემ კი მას მამის გარდაცვალების ფაქტი დაუმალა და ლ. ს-ის მთელი დანაშთი ქონება, როგორც კანონიერმა მემკვიდრემ, თავად მიიღო. მოსარჩელისათვის მამის გარდაცვალების ფაქტი ცნობილი გახდა 2005 წლის 25 აგვისტოს მამის მეგობრისაგან. ლ. ს-ი ანდერძის შედგენისას შეცდომაში იქნა შეყვანილი, თუმცა ა. რ-ს, როგორც ლ. ს-ის ერთადერთ კანონიერ მემკვიდრეს, ანდერძის არსებობის შემთხვევაშიც აქვს სამკვიდროდან სავალდებულო წილის მიღების უფლება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ დასაბუთებით, რომ ლ. ს-ი ა. რ-ს, როგორც შვილს არ ცნობდა, ვინაიდან მან მიატოვა მამა, ხოლო ლ. ს-ის ავადმყოფობისას მას უვლიდა და პატრონობდა მისი ძმა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. რ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა 2004 წლის 15 ოქტომბრის ¹2-153 ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის მოწმობა ქ.ბათუმში, ... ქ.¹18-ში მდებარე ¹1 ბინის 1\2-ზე, ა. რ-ს სამკვიდროს მიღების ვადა გაუგრძელდა და იგი ცნობილ იქნა ლ. ს-ის სამკვიდროს 1\2-ის მემკვიდრედ.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გ. ს-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ივლისის განჩინებით გ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ლ. ს-ი გარდაიცვალა 2004 წლის 31 მარტს. მის საკუთრებას წარმოადგენდა ქ.ბათუმში, ... ქ.¹18-ში მდებარე ¹1 ბინა. 2004 წლის 15 ოქტომბერს ლ. ს-ის მთელი სამკვიდრო ქონება ანდერძის საფუძველზე მიიღო მისმა ძმა გ. ს-მა. პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლის პირველ ნაწილზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ ა. რ-ო იყო ლ. ს-ის ერთადერთი პირველი რიგის მემკვიდრე, რომელმაც დროულად მამის გარდაცვალების შესახებ ვერ შეიტყო. სასამართლომ თავად გ. ს-ის განმარტების საფუძველზე მიიჩნია, რომ მოპასუხემ მამის გარდაცვალების შესახებ მოსარჩელეს განზრახ არ აცნობა. აღნიშნული გარემოება დადასტურდა ასევე მოწმეთა ჩვენებებითაც. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ ა. რ-მ ამავე კოდექსის 1371-ე მუხლით გათვალისწინებული სავალდებულო წილის მისაღებად კანონით დადგენილი ვადა საპატიო მიზეზით გაუშვა, რის გამოც აღნიშნული ვადა პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად აღუდგინა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. ს-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასათანადოდ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და არასწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მეორე ნაწილითა და 1426-ე მუხლით. უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ გ. ს-ი ვალდებული იყო ა. რ-სათვის მამის გარდაცვალების შესახებ ეცნობებინა, ვინაიდან მოსარჩელე წლების განმავლობაში არ ინტერესდებოდა მამის მდგომარეობით. ამდენად, სააპელაციო პალატას უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი და ა. რ-სათვის სამკვიდრო ვადის აღდგენაზე უარი ეთქვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 დეკემბერის განჩინებით გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შემდეგ თვლის, რომ გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს არ აკმაყოფილებს, რის გამოც იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა ეფუძნებოდეს.

წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია ამ ტიპის საქმეებზე არსებული სასამართლო პრაქტიკისაგან გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთების განსხვავების, ასევე ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან სამემკვიდრეო დავებიდან წარმოშობილ საკითხებზე სასამართლო პრაქტიკა ემყარება სწორედ იმ ნორმებს, რომელიც ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2006 წლის 12 ივლისის განჩინების გამოტანისას იხელმძღვანელა. სააპელაციო სასამართლომ სავსებით სწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე, 1421-ე და 1426-ე მუხლების დანაწესი.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. კასატორ გ. ს-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 375 ლარის 70% _ 262,5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, დაუშვებლობის გამო, დარჩეს განუხილველი.

კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 375 ლარის 70% _ 262,5 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.