¹ას-646-976-07 14 დეკემბერი,2007 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ქ. კ-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს “.. ..” (მოპასუხე)

მესამე პირი – თბილისის ...ის სამმართველო

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – პრივატიზებულ ქონებაში წილის განსაზღვრა და მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ქ. კ-მ, ვ. ფ-მა (უფლებამონაცვლეები ნ., ბ. და მ. ფ-ები) და მ. ხ-მ სარჩელი აღძრეს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში შპს „.. ..ს“ მიმართ.

მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ ისინი მუშაობდნენ დიდუბის რაიონის ¹...-ე პურის მაღაზიაში, რომელიც პირდაპირი მიყიდვის წესით შეისყიდა შრომითი კოლექტივის მიერ შექმნილმა დროებითმა საპრივატიზაციო ამხანაგობამ, რაზეც 1995 წლის ოქტომბერში გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა.

მოსარჩელე ქ.კ-ს განმარტებით, ამხანაგობის შექმნა მოხდა მისი გვერდის ავლით, ფარულად, კანონის დარღვევით. მიუხედავად იმისა, რომ ამ პერიოდისათვის ის კოლექტივის წევრი იყო და ჰქონდა პრივატიზაციაში მონაწილეობის მიღების უფლება, მას არ მიეცა ამ უფლების რეალიზაციის საშუალება საწარმოს ადმინისტრაციის ბრალით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ.კ-მ მოითხოვა პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანა, მისი წილის განსაზღვრა საპრივატიზაციო ქონებაში და წილის მიკუთვნება.

ვ.ფ-მა იმავე მოთხოვნით მიმართა სასამართლოს, ხოლო მ.ხ-მ მოითხოვა 1995 წლიდან 2003 წლის ჩათვლით მოგების სახით გადაუხდელი თანხის კომპენსაცია 5000 აშშ დოლარის ოდენობით და პარტნიორის უფლებების განხორციელებაში ხელშეშლის აღკვეთა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების ქ. კ-ს, ნ., ბ. და მ. ფ-ების მოთხოვნას პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის შესახებ უარი ეთქვა უსაფუძვლობის გამო. მ. ხ-ს სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მ. ხ-ს მისი წილის შესაბამისად მიეცა მოპასუხე შპს „.. ..ს“ ძირითადი საბალანსო ღირებულებიდან სარჩელის აღძვრის დროისათვის 50.000 აშშ დოლარის 10% 5.000 აშშ დოლარის ექვივალენტით ეროვნულ ვალუტაში, ხოლო წილის ნატურით გამოყოფის ნაწილში ეთქვა უარი.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა როგორც მოსარჩელეებმა ქ. კ-მ, ნ. ფ-მა და მ. ხ-მ, ასევე მოპასუხე შპს „.. ..მ“.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 20 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილებით ქ. კ-ს, ნ. ბ. და მ. ფ-ებს უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანის, პრივატიზებული ქონების მოწილედ ცნობისა და წილის განსაზღვრის შესახებ. მ. ხ-ს სარჩელი მოგების სახით გადაუხდელი თანხის საკომპენსაციოდ 5.000 აშშ დოლარის დაკისრებისა და მისთვის პარტნიორის უფლებების ხელშეშლის აკრძალვის შესახებ მოპასუხეების - შპს „.. ..ს“ პარტნიორების თ. გ-ის, თ. ფ-ის, ე. ხ-ის მიმართ არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს ქ. კ-მ, ნ. ფ-მა და მ. ხ-მ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით მ.ხ-ს სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება. ამავე სასამართლოს 2005 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით ნ., ბ. და მ. ფ-ებისა და ქ. კ-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. კ-მ და ნ. ფ-მა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სმეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 27 იანვრის განჩინებით ნ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 21 სექტემბრის განჩინებაზე დარჩა განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

ამავე სასამართლოს 2006 წლის 27 თებერვლის განჩინებით ქ. კ-ს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 21 სექტემბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ივნისის განჩინებით ქ. კ-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილება.

პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ 1995 წლის 26 ოქტომბერს სახელმწიფო საწარმო მაღაზია „დ...-ის“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის საკუთრებაში გადაეცა ქ.თბილისში, ... ¹55-ში, კორპ. ¹2-ში მდებარე მაღაზიის ძირითადი საშუალებები და 120 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი. აღნიშნული ქონების თანამესაკუთრეები არიან მ. ხ-ა, ე. ხ-ი, თ. ფ-ი და თ. გ-ი.

პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ „პრივატიზაციის პროცესის მოწესრიგებისა და დაჩქარების ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის 29 მაისის ¹178 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის წესის შესახებ“ დებულების მე-3 პუნქტის თანახმად, ობიექტის პირდაპირი მიყიდვა ხორციელდებოდა მხოლოდ მუშაკთა მიერ შექმნილ ამხანაგობაზე, რომელიც აერთიანებდა ობიექტში მომუშავეთა 50 პროცენტზე მეტს, ხოლო მე-9 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის ჩამოყალიბებისა და პრივატიზაციაში მონაწილეობის მიღების უფლება ჰქონდა იმ მუშაკებს, რომლებიც 1994 წლის 1 მარტის მდგომარეობით მუშაობდნენ საწარმოში.

პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ ქ. კ-ა 1987 წლის 8 მაისიდან 1993 წლის 11 სექტემბრამდე მუშაობდა სახელმწიფო საწარმო მაღაზია „დ...-ში“. მოპასუხე სადაოდ ხდის აღნიშნულ მაღაზიაში ქ. კ-ს მუშაობის ფაქტს 1993 წლის 16 სექტემბრიდან 1996 წლის 5 იანვრამდე პერიოდში.

მოწინააღმდეგე მხარემ სადავო გახადა შრომის წიგნაკში საწარმოს დირექტორის თ. გ-ის მიერ შესრულებული ხელმოწერის ნამდვილობა.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2007 წლის 2 მარტის დასკვნის თანახმად, შრომის წიგნაკის მე-10-11 გვერდებზე განლაგებული ხელმოწერა გ-ის სახელით. სიტყვების გასწვრივ „შპს „.. ..ს“ დირექტორი“ სავარაუდოა, რომ შესრულებულია თ. გ-ის მიერ.

სააპელაციო პალატამ ასევე განმარტა, რომ ვინაიდან წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნა არ არის გაცემული კატეგორიული ფორმით, იგი უტყუარად ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ შრომის წიგნაკში ხელმოწერა შესრულებულია უფლებამოსილი პირის - შპს „.. ..ს“ დირექტორის თ.გ-ის მიერ.

პალატამ მიიჩნია, რომ ქ. კ-ს შრომის წიგნაკში შესრულებულ ჩანაწერთან დაკავშირებით საქმეზე მტკიცებულების სახით დართული სახელმწიფო საწარმო მაღაზია „დიდუბე 46-ისა“ და შპს „.. ..ს“ ბრძანებების წიგნებში არ არის გატარებული შრომის წიგნაკში მითითებული მოსარჩელის სამუშაოზე მიღებისა და განთავისუფლების შესახებ ¹16-16.09.93 წლის და ¹2-05.01.96 წლის ბრძანებები. სადავო პერიოდში მაღაზია „დ...-ში“ ქ. კ-ს მუშაობის ფაქტი არ დასტურდება ასევე საქმეში წარმოდგენილი სახელფასო უწყისებით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. კ-მ.

კასატორის აზრით, სასარჩელო განცხადებაში მითითებული აქვს, რომ მუშაობდა დიდუბის რაიონის ¹...-ე პურის მაღაზიაში მოლარე-კონტროლიორად 1987 წლიდან 1996 წლის 1 თებერვლამდე, ამ პერიოდში 1995 წლის 1 მაისს საწარმოს დირექტორმა თ. გ-მა მოიწვია, საწარმოს შრომითი კოლექტივის საერთო კრება სწორედ კრებას უნდა დასწრებოდა, მაგრამ რადგან კრება ჩატარდა ქაღალდზე საწარმოს დირექტორმა კი თვითნებურად გააკეთა პრივატიზაცია საწარმოს უხეშად უგულვებელყო არა მარტო მათი უფლებების დარღვევა არამედ სხვა თანამშრომლების უფლებების დარღვევაც, მათი ხელმოწერები კრების ოქმზე არის გაყალბებული.

ასევე კასატორის აზრით, 1995 წლის 23 მაისს გაფორმდა დამფუძნებელთა ხელშეკრულება მაღაზია „დ...-ის“ პრივატიზების მიზნით დროებითი ამხანაგობის შექმნის შესახებ. ამხანაგობის შექმნა მოხდა მათი გვერდის ავლით და არც ამაში მიიღო მონაწილეობა. 1995 წლის 28 ოქტომბერს ქ.თბილისის ქონების სახ. მართვის სამმართველომ გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა ¹235/15ბ საიდანაც დასტურდება რომ მაღაზია „დ...“ შეისყიდა ამ მაღაზიის შრომითი კოლექტივის ამხანაგობამ. ამ პერიოდში ის ფაქტიურად იყო კოლექტივის წევრი და შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა 1995 წლის 5 იანვარს, ის რომ ამ მაღაზიაში მუშაობდა ეს დასტურდება მისი შრომის წიგნაკიდან და ხელფასის უწყებიდან და თვლის, რომ პრივატიზაცია მოპასუხემ განახორციელა ფარულად, ყალბად და კანონსაწინააღმდეგოდ. მაღაზიის დირექტორმა მთელი კოლექტივის გვერდის ავლით შექმნა დროებითი ამხანაგობა, შემდეგ ჩამოაყალიბა შპს „.. ..“ სადაც თავისი ნება-სურვილით თავისივე ხალხი გახადა წევრებად ისე რომ არც ერთმა მათგანმა არ იცოდა რომ ისინი იყვნენ შპს „.. ..ს“ დამფუძნებელი პარტნიორები. ის იყო ზემოთხსენებული ობიექტის თანამშრომელი და მისი გვერდის ავლით განხორციელდა პრივატიზება არადა უფლებამოსილი იყო მიეღო მონაწილეობა მაღაზიის პრივატიზაციაში რისი უფლებაც მას არ მიეცა ამ მაღაზიის დირექტორმა თ. გ-მა. ამასთან ერთად საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის 29 მაისის ¹178-ე ბრძანება ითვალისწინებს კოლექტივის წევრობის საფუძველზე კოლექტივის წევრებისათვის ობიექტის საკუთრებაში გადაცემას რაც გულისხმობს იმას რომ ის რადგან იყო ამ ობიექტის თანამშრომელი ყველა შემთხვევაში უნდა მიეღო მონაწილეობა მაღაზიის პრივატიზაციაში, სწორედ ეს დარღვევები არ გაითვალისწინა სააპელაციო პალატამ და გამოიტანა დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. კ-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის დავის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით .

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ქ. კ-ს საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორებს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ქ. კ-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.