¹ას-661-967-09 5 მარტი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

რ. ნადირიანი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს ,,ე.” საფირმო სახელწოდება ეგზოტური (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს ,,ვ.” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილება.

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ნივთის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება, ნივთის დაბრუნება, ფულადი ვალდებულების შესრულება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

შპს „ე.“ის, საფირმო სახელწოდებით „ე.“ დირექტორმა ნ. კ-შვილმა, სარჩელი აღძრა მოპასუხე შპს „ვ.“ მიმართ და განარტა, რომ 2002 წლის 20 აგვისტოს, საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროსა და შპს „ე.“ შორის გაფორმდა ლიზინგის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად მათ გადაეცათ ჩინეთის მთავრობის მიერ საქართველოსთვის მეგობრული დამოკიდებულების ნიშნად გამოყოფილი გრანტი, ხე-ტყის გადამამუშავებელი და დამამზადებელი მანქანა-დანადგარების სახით. ხელშეკრულების გაფორმებამდე სამინისტროს გამოცხადებული ჰქონდა ტენდერი, სადაც მონაწილეობა მიიღო და გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „ე.“-ი.

ლიზინგის ხელშეკრულების მიხედვით, შპს „ე.“-ი ვალდებული იყო გრაფიკის მიხედვით გადაეხადა სალიზინგო საგნის ღირებულება, დროის სხვადასხვა პერიოდში, სარჩელის შემოტანის დღისთვის, დარჩენილმა გადასახადმა თანხამ გრაფიკის მიხედვით შეადგინა 102,300 ლარი.

2002 წლის 30 სექტემბერს შპს „ე.“-მა ხელშეკრულება გაუფორმა შპს „ვ.“, რომლის მიხედვით ამ უკანასკნელს სარგებლობაში გადაეცა ლიზინგის საგანი შემდგომი მიზნობრივი ექსპლოატაციისათვის, ხოლო ამის შედეგად წარმოებული პროდუქციის რეალიზაციიდან 8%, „ვ.“ უნდა გადაეხადა შპს „ე.“-ისთვის. აღნიშნული პერიოდიდან მოყოლებული, შპს „ვ.“ ახორციელებდა მანქანა დანადგარების ექსპლოატაციას, თუმცა არ ახდენდა მიღებული პროდუქციის რეალიზაციიდან თანხების „ე.”-ზე გადაცემას.

შპს „ე.“ 2003 და 2004 წლებში, არაერთხელ მიმართა ზეპირი და წერილობითი ფორმით შპს „ვაზი+“ის დირექტორს, ერთობლივად მოეხდინათ ურთიერთშედარება დამზადებული პროდუქციის რაოდენობისა და მისი რეალიზაციის შესახებ. ასევე, სთხოვეს მათი კუთვნილი თანხების გადარიცხვა, რათა დაეკმაყოფილებინათ თავიანთი ინტერესი და ამასთანავე მოეხდინათ ლიზინგის ქირის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდა. მიუხედავად ამგვარი მცდელობებისა, შედეგი ვერ იქნა მიღწეული და 2004 წლის თებერვლის დასაწყისი „ვ.“-ის დირექტორმა ნ.ც-ავმა წერილობით შეატყობინათ, რომ მათ შეხვდათ სხვადასხვა დაბრკოლებები და ობიექტური გარემოებები პროდუქციის რეალიზაციასთან დაკავშირებით, რის გამოც ვერ მოახდინეს მათგან ანგარიშსწორება. მათ გააჩნდათ 40 კბ.მ. პირველი ხარისხის მასალა დასაწყობებული სარეალიზაციოდ. მათ ითხოვეს გადაევადებინა თანხების გადახდა 2004 წლის დეკემბრის ჩათვლით, რადგანაც ამ წლის ბოლომდე ელოდებოდნენ პროდუქციის რეალიზაციიდან თანხების მოზიდვას. მიუხედავად იმისა, რომ მათი მხრიდან გამოხატული იყო ყოველგვარი ხელშეწყობა მოპასუხის მიმართ, მთელი ამ სადაო პერიოდის განმავლობაში „ვ.“-ს არ მოუხდენია იჯარით გადაცემული დანადგარებიდან მიღებული და შპს „ე.-ის“ კუთვნილი თანხების გადარიცხვა. უფრო მეტიც, 2006 წელს, ნივთის მიმართ ადგილი ჰქონდა ქურდობას, რომლის შედეგად მოხდა ხის საშრობი დანადგარის სამართავი პუნქტის ელექტრო-კომპიუტერული მოწყობილობების დატაცება. ქუდობის ფაქტზე აღძრულია სისხლის სამართლის საქმე გურჯაანის შს საგამოძიებო სამსახურში.

ვინაიდან შპს „ე.“-ი ვერ ახდენდა საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროათვის ლიზინგის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სალიზინგო თანხების გადახდას, ამის გამო ეკონომიკის განვითარების სამინისტრომ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას შპს „ე.“-ის მიმართ ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, ვადამოსული დავალიანების 29,575 ლარის დაკისრების მოთხოვნით. სასამართლომ განიხილა მოცემული სარჩელი და დააკმაყოფილა იგი. შპს „ე.-ს“ გადასახდელად დაეკისრა 29,757 ლარის გადახდა.

შპს „ვ.“-მა დაარღვია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები 2002 წლის 30 სექტემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე და არ მოუხდენია კუთვნილი თანხების გადარიცხვა. დანადგარები დღემდე იმყოფება მოპასუხესთან და მათ არ მოუთხოვიათ ხელშეკრულების შეწყვეტა. უფრო მეტიც, მათ თვითნებურად გადააკეთეს ნივთი და დღემდე იყენებენ არადანიშნულებისამებრ.

დანადგარების მოპასუხესთან ყოფნის დროს, ქუდობის შედეგად ნივთის მატერიალური ღირებულება გაუარესდა და განიცადა გაუვარგისება. კერძოდ, მოპასუხემ დაკარგა დანადგარის მნიშვნელოვანი მოწყობილობა ხის კამერების სამართავი პუნქტის სახით. აღნიშნული სამართავი პულტის გარეშე, ნივთს ეკარგება თვისობრივი დანიშნულება და შესაბამისად ნივთი უვარგისი ხდება მისი პირდაპირი საპასპორტო დანიშნულებისათვის.

მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხეს საიჯარო ნივთის მასთან ყოფნის განმაფვლობაში ევალებოდა მისი გამართულ მდგომარეობაში ყოფნა და მიზნობრივი გამოყენება, თუმცა, დღეისათვის ნივთის მატერიალური ღირებულება შემცირებულია, რის გამოც შპს „ე.-მა“ განიცადა მნიშვნელოვანი ზიანი. მათ მიერ შეფასებული იქნა ნივთის გაუარესების გამო მიყენებული ზიანის ოდენობა, რომელმაც შეადგინა 60,000 (სამოცი ათასი) ლარი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა, მის სასარგებლოდ მოპასუხეს დაკისრებოდა 2002 წლის 30 სექტემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ნივთის გაუვარგისების გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 57,850 (ორმოცდაჩვიდმეტი ათას რვაას ორმოცდაათი) ლარი. ასევე, 2000 წლის 15 ნოემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, დააკისროს 27,089 (ოცდაშვიდი ათას ოთხმოცდაცხრა) ლარის ანაზღაურება და ნივთის შპს „ე.“-ზე დაბრუნება.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს „ე.“ – საფირმო სახელწოდება „ე.“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. შპს „ვ.”-ს, შპს „ე.“-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 47 290 ლარის გადახდა და ხე-ტყის საშრობი დანადგარის დაბრუნება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს ,,ე.”მა საფირმო სახელწოდებით ,,ე.” და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 27 თებერვილის გადაწყვეტილებით შპს „ე.”-ის, საფირმო სახელწოდებით „ე.“, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შპს „ვ.-ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება ხე-ტყის საშრობი დანადგარის სამართავი პულტის ღირებულების 20 201 ლარის ანაზღაურებისა და ხე-ტყის საშრობი დანადგარის დაბრუნების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ასევე გაუქმდა გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილების მესამე პუნქტი. შპს „ედს“-ის, საფირმო სახელწოდებით „ე.“, სარჩელი 2002 წლის 30 სექტემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ნივთის გაუვარგისების გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისა და ნივთის დაბრუნების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. გურჯაანის რაიონული სასამრთლოს 2008 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილება შპს „ე.“-ის, საფირმო სახელწოდება „ე.“, სასარგებლოდ 2000 წლის 15 ნოემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 27089 ლარის ანაზღაურების ნაწილში დარჩა უცვლელად. შპს „ვ.”ს, შპს „ე.“-ის, საფირმო სახელწოდებით ,,ე.” სასარგებლოდ დაეკისრა 810 ლარის გადახდა. შპს „ე.”-ს , საფირმო სახელწოდებით „ე.“ შპს „ვ.“ის სასარგებლოდ დაეკისრა 800 ლარის გადახდა.

მოცემულ საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2002 წლის 20 აგვისტოს შპს ,,ე.” –საფირმო სახელწოდებით ,,ე.” და საქართველოს ეკონომიკის სამინისტროს შორის გაფორმდა ლიზინგის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით შპს ,,ე.”-ს საფირმო სახელწოდება ,,ე.”, გადაეცა ჩინური გრანტის ფარგლებში შეძენილი ხის საშრობი მანქანა-დანადგარები, ღირებულებით 131500 ლარი;

2002 წლის 30 სექტემბერს შპს ,,ე.” და შპს ,,ვ.”ს შორის გაფორმდა შეთანხმება, რომლის მიხედვით ამ უკნასკნელს ექსპლოატაციისათვის გადაეცემოდა ლიზინგის საგანი-ხის საშრობი მანქანა-დანადგარი;

2006 წლის 3 მაისს შსს გურჯაანის რაიონული სამმართველოში დაიწყო წინასწარი გამოძიება ხის საშრობი დანადგარის კომპიუტერული ტექნიკის (სამართავი პუნქტი) ქურდობის ფაქტზე;

დაკარგული ხის საშრობი დანადგარის სამართავი პუნქტის ღირებულება შეადგენს 24000 ევროს(56000 ლარი), ხოლო პეკინიდან თბილისში იმპორტირების საფასური საბაჟო და სატრანზიტო ღირებულების მიხედვით შეადგენს 1250 აშშ დოლარს( 1850 ლარი)

2000 წლის 15 ნოემბერს შპს ,,ე.”-ს საფირმო სახელწოდებით ,,ე.” და შპს ,,ვ.”ს შორის დაიდო ხელშეკრულება ხე-ტყის დამზადება-რეალიზაციის თაობაზე. ხელშეკრულების მიხედვით შპს ,,ე.”ს შეკვეთის საფუძველზე შპს ,,ვ.”ს უნდა შეესრულებინა ხე-ტყის დამზადება-რეალიზაციის სამუშაოები.

2000 წლის 15 ნოემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე შპს ,,ვ.”ის დავალიანება შპს ,,ე.”ს მიმართ 2004 წლის 2 თებერვლისათვის შეადგენდა 27,089 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების სამართლებრივი მოტივები 2000 წლის 15 ნომბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 27089 ლარის მოთხოვნის დაუსაბუთებლობის თაობაზე. პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ საქმეში წარმოდგენილია შპს ,,ვ.”-ის დირექტორის ნოდარ ც-ავის წერილი შპს ,,ე.”-ის დირექტორის ნ.კ-შვილის სახელზე სადაც იგი აღიარებს, რომ 2000 წლის 15 ნოემბრის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მისი კომპანიის დავალიანება შპს ,,ე.”-ის მიმართ შეადგენდა 27089 ლარს. ამავე წერილით იკვეთებოდა შპს ,,ვ.”-ის მზადყოფნა გადაეხადა დავალიანება 2004 წლის დეკემბრამდე. პალატამ მიიჩნია, რომ ვინაიდან 2004 წლის 2 თებერვლის წერილის შინაარსი მოიცავდა, როგორც ფულადი ვალდებულების არსებობის აღიარებას, ასევე მისი გადახდის ვალდებულების არსებობის აღიარებასაც, იგი დამოუკიდებლად წარმოშობდა ფულადუი ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის საფუძველს, როგორც დამოუკიდებელი ხელშეკრულება. ამასთან პალატამM ჩათვალა, რომ აღიარება განხორციელდა ხანდაზმულობის მიმდინარეობის პერიოდში, შესაბამისად, ამ წერილმა შეწყვიტა ხანდაზმულობის ვადის დენა, ხოლო სამოქალაქო კოდექსის 141-ე მუხლის მიხედვით მისი ვადა დაიწყო 2005 წლიდან, რადგან შპს „ვ.“მა არ შეასრულა 2004 წლის დეკემბრის ბოლმდე გადავადებული ვალდებულების შესრულება.

ნივთის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების და ნივთის დაბრუნების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნა სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია იმისდა მიუხედავად მოსარჩელე უტყუარად დაადასტურებდა დაკარგული ნივთის ღირებულებას თუ ვერა, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დადასტურდა 2002 წლის 30 სექტემბრის ხელშეკრულების საფუძვლეზე მოპასუხისათვის სადავო ნივთის გადაცემის ფაქტი, რაც მოპასუხეს წარმოუშობდა ნივთის მოვლა-პატრონობის ვალდებულებას. პალატის განმარტებით, სადავო ნივთის გადაცემის შესახებ მხარეთა შორის არ არსებობს მიღება-ჩაბარების აქტი, რის გამოც ვერ დადგინდა რეალურად გადაეცა თუ არა ნივთი მოპასუხეს, ან თუ გადაეცა როდის, რა პირობებში და რა მდგომარეობაში იმყოფებოდა გადაცემული ნივთი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2002 წლის 30 სექტემბრის ხელშეკრულება არ იყო საკმარისი მტკიცებულება ნივთის გადაცემის ფაქტის დასადასტურებლად, ვინაიდან ხელშეკრულებაში მითითება იმის შესახებ, რომ შპს „ვ.“მა სოფ. ..... მის კუთვნილ ტერიტორიაზე დამონტაჟებულ შპს „ე.-“ის მიერ ლიზინგით აღებულ ხის საშრობ დანადგარს უნდა გაუწიოს ექსპლოატაცია, არ ადასტურებდა ნივთის გადაცემას. დადგენილია, რომ 2002 წლის 30 სექტემბრის მდგომარეობით შპს „ვ.-სს“ სოფელ ....... არ გააჩნდა არც მიწის ნაკვეთი და არც მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები, შესაბამისად, შპს „ე.-ს“ მიერ ლიზინგით აღებული დანადგარი დამონტაჟებული ვერ იქნებოდა სოფ. მუკუზანში შპს „ვ....-ის“ კუთვნილ ტერიტორიაზე; საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ხელშეკრულების დადებისას სოფელ მუკუზანში მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები გააჩნდა შპს „ე.“, ხოლო შპს „ვ.“ მა მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობები შეიძინა მხოლოდ 2004 წელს, შპს „ე.“ისგან, ამასთან, პალატამ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ სოფ. მუკუზანში შპს „ვ.“ კუთვნილ შენობა-ნაგებობებში არის დამონტაჟებული სადავო დანადგარი და ვერც ის გარემოება, რომ ეს უკანასკნელი სოფ. მუკუზანში მის კუთვნილ შენობა-ნაგებობაში არ არის დამონტაჟებული.

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაააჩივრა შპს ,,ედს”მა საფირმო სახელწოდებით ,,ე.”.

კასატორის განმარტებით, დანადგარის კომპიუტერული სამართავი პუნქტის დაკარგვით მან განიცადა ზიანი, რომელიც გამოიხატა ფაქტობრივი ქონებრივი დანაკლისის შექმნაში. კასატორის მითითებით, საქმეში არსებული მასალების მიხედვით უდავოდ მტკიცდება ის გარემოებები, რომ შპს „ვ.-თან“ 2002 წლის 30 სექტემბრიდან მას გააჩნდა ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით ეს უკანასკნელი პასუხისმგებელი იყო ხელშეკრულების საგნის გამართულ მდგომარეობაში ყოფნაზე და ვალდებული იყო მიზნობრივად და ტექნიკური მონაცემების შესაბამისად მოეხდინა მისი გამოყენება. საქმეში წარმოდგენილია „ვ.-ს“ წერილობითი მოხსენებითი ბარათი ეკონომიკის სამინისტროს სატენდერო კომისიისათვის, რომ ვ.-“მა 2002 წლის 18 აგვისტოს მიიღო ხე-ტყის საშრობი სისტემა და სხვადასხვა მაკომპექტებული მასალები. ისინი კომისიას სთხოვდნენ მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმებას. 2002 წლის 31 სექტემბერს (თარიღი მექანიკური შეცდომითაა) გაფორმდა კიდეც მიღება-ჩაბარექტი, რომელსაც ხელს აწერს „ვ.-ს“ სახელით დირექტორი ნოდარ ც-ავი, რომელიც იმავდროულად იყო „ე.-ს“ წარმომადგენელიც.

გასათვალისწინებელია ასევე საქმეში არსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და სხვა საბუღალტრო დოკუმენტაცია, რომლის მიხედვითაც „ვ.“ იჯარის ხელშეკრულების თანახმად „ე.“-ს უხდის გარკვეულ თანხებს. ამდენად, კასატორის აზრით, მოცემული ფაქტობრივი გარემოებები იმთავითვე უტყუარად ადასტურებენ საიჯარო სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობას მხარეებს შორის, ხოლო ამ ურთიერთობის ფარგლებში მოიჯარის მიერ ნივთის სამართავი პულტის დაკარგვა წარმოშობს მოიჯარის პასუხისმგებლობას მიყენებული ქონებრივი დანაკლისის ანაზღაურებაზე ნივთის მოიჯარის სარგებლობაში ყოფნის დროს მისი კომპიუტერული პულტის დაკარგამ განაპირობა ზიანის ფაქტი, რომელიც უნდა აანაზღაუროს მხოლოდ მასზე პასუხისმგებელმა პირმა „ვ.-მა.

კასატორის აზრით, მიწის ნაკვეთის ამა თუ იმ პირის საკუთრებაში ყოფნა არ გამორიცხავს ნივთის მოცემულ მიწის ნაკვეთზე მიღება-გადაცემის ფაქტს. ლიზინგის საგნით სარგებლობა ხდებოდა გურჯაანის რაიონის სოფელ მუკუზანში, სადაც უნდა მომზადებულიყო საწარმოო ფართი. ამდენად, ლიზინგის ხელშეკრულებით იმთავითვე განისაზღვრა ნივთის ადგილსამყოფელი მისი შემდგომი ექსპლუატაციისათვის. 2004 წელს „ვ.“მა შეიძინა მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები და განაგრძობდა ნივთის ექსპლუატაციას, როგორც ადრე, ისე შეძენის შემდგომ.შესაბამისად კასასტორის აზრით, ნივთის მიმართ სარგებლობის ფაქტობრივი გარემოებანი უნდა დამტკიცდეს უშუალოდ საიჯარო ნივთის მიმართ პირის შემხებლობით და არა მისი განთავსების ადგილის მიხედვით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც უარი ეთქვათ საიჯარო ნივთის ( ხის საშრობი მოწყობილობები) სამართავი კომპიუტერული მოწყობილობის(პულტი) დაკარგვის გამო მისი ღირებულების ანაზღაურებაზე და ნივთის დაბრუნებაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

პალატამ განიხილა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

შპს „ე.-ე.’’ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა იმ ნაწილში, რომლითაც მას უარი ეთქვა საიჯარო ნივთის (ხის საშრობი მოწყობილობის) სამართავი კომპიუტერული მოწყობილობის (პულტის) დაკარგვის გამო მისი ღირებულების ანაზღაურებაზე და ნივთის დაბრუნებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქურდობის შედეგად დაიკარგა ხის საშრობის კამერის კომპიუტერული მართვის პუნქტი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული მოთხოვნის უარყოფის ერთ-ერთ საფუძვლად მიუთითა ის გარემოება,რომ მოსარჩელემ უტყუარად ვერ დაასაბუთა 2002 წლის 30 სექტემბრის საფუძველზე სადავო ნივთის გადაცემის ფაქტი. სააპელაციო სასმართლოს აზრით, მხარეთა შორის არ არსებობს მიღება-ჩაბარების აქტი, რაც დაადასტურებდა, რომ მოპასუხეს მართლაც გადაეცა ნივთი, ხოლო მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებიდან არ ირკვევა გადაეცა თუ არა ნივთი მოპასუხეს. ამასთან, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მიწის ნაკვეთზე დამონტაჟებული დანადგრისთვის ექსპლოატაციის გაწევა, არ ნიშნავს ნივთის გადაცემას, რადგან 2002 წლის 30 სექტემბრის მდგომარეობით შპს „ვაზის+-ს“ არ გააჩნდა მიწის ნაკვეთი და იგი შეიძინა მხოლოდ 2004 წლის 27 ნოემბერს.

საკასაციო პალატა ზემოთ მითითებულ არგუმენტაციას ვერ გაიზიარებს. ის გარემოება, რომ ხელშეკრულების დადებისას სოფელ მუკუზანში შპს „ვაზი+-ს“ არ გააჩნდა მიწის ნაკვეთი, არ გამორიცხავს ამ ნაკვეთზე დამონტაჟებული ნივთის მფლობელობაში გადაცემას. მითუმეტეს, რომ მიწის მესაკუთრეს წარმოადგენდა შპს ,,ე.’’, რომელიც წარმოადგენდა შპს ,,ვ.’’ ერთადერთ დამფუძნებელს და ხელშეკრულების ერთ-ერთ მხარეს, რომელიც ბუნებრივია დაინტერესებული იყო ხელშეკრულების შესრულებით. აღნიშნულ მოსაზრებას აღრმავებს ის ფაქტიც, რომ ორი წლის შემდეგ მიწა გადაეცა სწორედ შპს ,,ვ.’’ს საკუთრებაში. სასამართლოს უნდა დაედგინა ის ფაქტი ახორციელებდა თუ არა მოპასუხე ნივთის ექსპლოატაციას. აღნიშნული გარემოების დასადგენად სასამართლოს შეეძლო შეეფასებინა საქმეში წარმოდგენილი საგადაგახადო ანგარიშ-ფაქტურები და საბუღალტრო დოკუმენტები. საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ დღეისათვის ტერიტორია, რომელზეც განთავსებული იყო ნივთი, წარმოადგენს შპს „ვ.“-ის ტერიტორიას. ქურდობის ფაქტი მოხდა იმ პერიოდისათვის, როდესაც მიწის ნაკვეთი უკვე მის საკუთრებაში ირიცხებოდა და ის ფაქტი, რომ ნივთი ამ დროისათვის ამ ტერიტორიაზე აღარ იმყოფებოდა, აუცილებლიად ასახვას ჰპოვებდა გამოძიების მასალებში. ასეთი რამ კი საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ სასამართლოს არ განუმარტია ხელშეკრულების ის ფრაზა, სადაც მითითებულია, რომ დანადგარი დამონტაჟებულია მიწის ნაკვეთზე. ასეთ შემთხვევაში ნივთი შეიძლება არსებობდეს საკუთვნებლის სახით. სამოქალაქო კოდექსის 151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ნივთი, რომელიც მიწასათან არის დაკავშირებული და რომლის მოცილებაც მიწიდან შესაძლებელია სასაქონლო ღირებულების დაკარგვის ან არსებითი დანაკლისის გარეშე ასევე მიიჩნევა საკუთვნებლად. იმ შემთხვევაში თუ სადავო მოწყობილება მიჩნეულ იქნება საკუთვნებლად სამოქალაქო კოდექსის 324-ე მუხლის თანახმად უძრავი ნივთის გასხვისებისას გასხვისების ვალდებულება გავრცელდებოდა საკუთნებელეზეც და შესაბამისად ნივთი გადაეცემოდა შპს ,,ვ.’’-ს

საკასაციო პალატა ასევე თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა საბუღალტრო დოკუმენტებისა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებზე, რომელიც მხარეს წარმოადგენილი აქვს საქმეში. იმ შემთხვევაში თუ სასამართლო არ გაიზიარებდა ამ მტკიცებულებებს, სასამართლოს ამ მტკიცებულებათა უარმყოფი არგუმენტები უნდა აესახა გადაწყვეტილებაში თანახმად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლისა. ამასთან, პალატა აღნიშნავს, რომ დაკარგული ნივთის ღირებულების დაუდგენლობა არ შეიძლება გახდეს ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველი.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რის გამოც იგი ხელახლა უნდა იქნეს განხილული სასამართლოს მიერ.

საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა დადგინდეს თუ ვის მფლობელობაში არსებობს ნივთი და რა სამართლებრივი სტატუსი გააჩნია მას და ახდენდა თუ არა შპს ,,ვ.’’ ხის საშრობი ნივთის ექსპლოატაციას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს ,,ე.’’-ის საფირმო სახელწოდება ეგზოტურის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო პალატის 2009წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილება გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების ნაწილში და ამ ნაწილში გადაწყვეტილება ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

განჩინება საბოლოა და არ გასაჩივრდება.

.