ას-665-971-09 1 დეკემბერი, 2009 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

სხდომის მდივანი _ ლ.სანიკიძე

კასატორი _ ა. ი-ძე (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი _ თ.გ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. კ-ძე (შეგებებული სარჩელის ავტორი)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 7 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ხელშეკრულებიდან გასვლა, ქირის გადახდა, საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების გადახდის სანაცვლოდ მფლობელობის შეწყვეტა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ი-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. კ-ძის მიმართ ბინის ქირის დავალიანების _ 1800 ლარის დაკისრების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელე ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹9/12-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის მესაკუთრეა. აღნიშნულ ბინაში მდგმურის სტატუსით ცხოვრობდა ა. კ-ძე, რომელიც ყოველთვიურად 26 კვ.მ ფართის სანაცვლოდ უხდიდა ქირას 10 აშშ დოლარს, მაშინ, როცა სადავო ფართის მინიმალური ქირა 120 ლარს შეადგენს. 2006 წლის 1 ივლისს მოსარჩელემ კ-ძეს მოსთხოვა ყოველთვიურად 60 ლარის გადახდა, რაზეც მოპასუხემ უარი განაცხადა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო, შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა, „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ა. ი-ძისათვის მის სასარგებლოდ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის დაკისრება შემდეგი დასაბუთებით: მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა უნდა მოწესრიგდეს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, ვინაიდან აღნიშნული კანონი არეგულირებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომელიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. 1975 წლის 4 აპრილს კ-ძის მამიდამ, რომელიც სადავო ფართში იყო რეგისტრირებული, იშვილა იგი. 1979 წლის 3 აპრილს კ-ძე დარეგისტრირდა აღნიშნულ ბინაში. 1989 წლის 27 ივლისს ე. კ-ძე გარდაიცვალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ა. ი-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ა. კ-ძის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, ა.ი-ძეს დაეკისრა ა.კ-ძის სასარგებლოდ მის მიერ ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹9/12-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 12000 აშშ დოლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა.ი-ძემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 აპრილის განჩინებით ა.ი-ძის წარმომადგენელ თ.გ-შვილის შუამდგომლობა სარჩელის გამოხმობის თაობაზე დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ა.ი-ძის სარჩელი. ა. ი-ძის სარჩელი დარჩა განუხილველი გამოხმობის გამო. ამავე სასამართლოს 2009 წლის 7 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ ა. კ-ძის საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია განხორციელდა მესაკუთრე ა. ი-ძის ნებისა და თანხმობის გარეშე. მართალია, საქმეში წარმოდგენილია 1979 წლის 22 ივნისის აქტი და ქ.თბილისის ოქტომბრის რაიონის შს განყოფილების უფროსის 1979 წლის 22 თებერვლის წერილი, რომლითაც დასტურდება, რომ სახლის პატრონი ა. კ-ძის ჩაწერის წინააღმდეგია, მაგრამ საქმეში ასევე მოიპოვება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სამოქალაქო რეესტრის სააგენტოს საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს ცნობა ა. კ-ძის ქ.თბილისში, ... ¹9-ში რეგისტრაციის თაობაზე. რეგისტრაციის თარიღად მითითებულია 1979 წლის 3 აპრილი, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ, მიუხედავად მესაკუთრის ადრე არსებული წინააღმდეგობისა, შემდგომ ჩაწერა მისივე თანხმობით განხორციელდა. აღნიშნული სარეგისტრაციო ჩანაწერი დღემდე სადავოდ არავის გაუხდია. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად შეაფასა საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს ცნობა და მართებულად ჩათვალა, რომ ა. კ-ძე სადავო ბინაში რეგისტრირებულია 1979 წლის 3 აპრილიდან. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი ¹2/1307 აღმასრულებელი ფურცლით შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ რომელ სადავო ბინაზეა საუბარი, რომელი ბინიდან უნდა მომხდარიყო რ. კ-ძის გამოსახლება ან ე. კ-ძე (ა. კ-ძის მამიდა) იყო თუ არა ის თანმხლები პირი, რომელიც გამოსახლების დროისათვის აღმოჩნდებოდა რ. კ-ძესთან. ასევე უცნობია ის გარემოება, მოხდა თუ არა აღნიშნული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება და, თუკი სააღსრულებო ფურცელში მითითებული სადავო ბინა და დღევანდელი დავის საგანი ერთი და იგივეა, ხომ არ მოხდა ე. კ-ძესა და ბინის მესაკუთრეს შორის ახალი შეთანხმება. პალატამ მიუთითა, რომ ა. კ-ძის სადავო ბინაში რეგისტრაციის დროისათვის ბინის მესაკუთრეს წარმოადგენდა ვ. ი-ძე, ამდენად, საფუძველს მოკლებულია აპელანტის არგუმენტი, რომ ა. კ-ძეზე მოსარგებლის უფლება ვერ გადავიდოდა, რადგან სასამართლოს 1938 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილებით თავდაპირველ მოსარგებლეს ეს უფლება წართმეული ჰქონდა. სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1994 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში ა. კ-ძის მდგმურის სახით მოხსენიების ფაქტი. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სრულად იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას აღნიშნულთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს 1994 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დადგინდა ფაქტობრივი გარემოებები ქ.თბილისში, ... ქ.¹9/12-ში მდებარე ერთ ოთახში ა. კ-ძის მდგმურის უფლებით ცხოვრების, ა. კ-ძის მამიდის მიერ თვეში 2 მანეთსა და 50 კაპიკის გადახდისა და სადავო ბინაში ე. კ-ძის მდგმურის უფლებით ცხოვრების შესახებ. პალატა ასევე არ დაეთანხმა აპელანტის მოსაზრებას, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა 1995 წლის 1 იანვრიდან დადებული ქირავნობის ხელშეკრულება და სარგებლობის უფლების არსებობა არასწორად დაუკავშირა ხელშეკრულების დადების მომენტამდე საცხოვრებელ სადგომში ცხოვრების ფაქტს. პალატამ სრულად გაიზიარა ხსენებულ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთება და აღნიშნა, რომ ა. კ-ძე სადავო ბინაში რეგისტრირებულია 1979 წლის 3 აპრილს, ხოლო ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილება მიღებულია 1994 წლის 31 ოქტომბერს. საცხოვრებელი ფართის ქირავნობის შესახებ ხელშეკრულება კი დაიდო 1995 წლის 1 სექტემბრიდან. მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ ის გარემოება, რომ ა. კ-ძე 1979 წლიდან დღემდე ცხოვრობს ზემოაღნიშნულ ბინაში, არ მიუტოვებია მფლობელობა და, შესაბამისად, მესაკუთრესა და მდგმურს შორის ურთიერთობა მფლობელობის მიტოვებით არ შეწყვეტილა. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1995 წლამდე მესაკუთრესა და მდგმურს შორის არსებობდა ფაქტობრივი ურთიერთობა და აღნიშნული ურთიერთობიდან გამოსვლის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება ა. ი-ძეს არ წარუდგენია. რაც შეეხება 1995 წლის საცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულებას, აღნიშნული სასამართლოს მიერ არ შეიძლება შეფასებულ იქნას იმ სახის მტკიცებულებად, რომელიც დაადასტურებდა მანამდე არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის ფაქტს. ამასთან, ა.კ-ძესა და მესაკუთრეს შორის ურთიერთობა წარმოიშვა არა ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე, არამედ მანამდე არსებულ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობიდან. პალატამ მიიჩნია, რომ ის ურთიერთობები, რაც დარეგულირებულ იქნა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით, ურთიერთობების წარმოშობის მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობით მართლაც არ იყო მოწესრიგებული ასეთის არარსებობის გამო, შესაბამისად, არც 1994 წლის გადაწყვეტილების გამოტანისას და არც 1995 წლის ხელშეკრულების დადებისას მხარეებს არ შეეძლოთ ეხელმძღვანელათ არარსებული სამართლებრივი ნორმებით. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ ა. კ-ძის სამართლებრივი მდგომარეობის ძირითად განმსაზღვრელ ფაქტორად მართებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ იგი ზემოაღნიშნული კანონის მიღებამდე რეგისტრირებული იყო სადავო ბინაში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს, შესაბამისად, იგი წარმოადგენდა ბინის მოსარგებლეს. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი 1995 წლის 4 იანვრის ხელშეკრულება, რომლითაც ა.კ-ძე იღებდა ვალდებულებას, 1995 წლის 1 ივლისისათვის გაეთავისუფლებინა ბინა, ხოლო, თუ 1995 წლის 1 ივლისისათვის არ გაათავისუფლებდა, გადაიხდიდა 1994 წელს ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკისრებულ ბინის ქირას. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული ხელწერილი წარმოადგენს ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების პირობებზე მხარეთა შორის შეთანხმებას და არა ა.კ-ძის, როგორც დამქირავებლის, სტატუსის განმსაზღვრელ მტკიცებულებას.

სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 7 მაისის განჩინება ა. ი-ძემ და მისმა წარმომადგენელმა თ. გ-შვილმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არასწორად შეაფასა ა.ი-ძის სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ: ა.კ-ძესა და ა.ი-ძეს შორის საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება არ დადებულა. იგი მხოლოდ დროს ითხოვდა, რათა, ხელწერილში ნაკისრი ვალდებულების შესაბამისად, 1997 წელს ნაყიდი მონტინის ქ.¹23-ში მდებარე ბინა გაერემონტებინა და იქ გადასულიყო საცხოვრებლად. კ-ძე ქ.თბილისში, ... ქ.¹9/12-ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომში დარეგისტრირდა მესაკუთრის ნებისა და თანხმობის გარეშე მამიდის მიერ მისი შვილად აყვანის შემდეგ, რის დასადასტურებლადაც კასატორმა წარადგინა 1979 წლის 22 იანვრის აქტი, ქ.თბილისის ოქტომბრის რაიონის შს განყოფილების 1979 წლის 22 თებერვლის წერილი, რომლითაც უარი ეთქვა ჩანაწერზე და თბილისის ჩუღურეთის რაიონის განყოფილების 1994 წლის 5 მარტის წერილი. სადავო სადგომში ა. კ-ძის რეგისტრაცია განხორციელდა რა მესაკუთრის ნება-სურვილის გარეშე, მოწინააღმდეგე მხარეს არ მოეპოვება მტკიცებულება სახლთმფლობელობის საბინაო წიგნში ჩაწერის თაობაზე, რომელიც, ამ დროს მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, ქალაქში რეგისტრაციისათვის აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა. ამდენად, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება გულისხმობს მხარეთა ნების ორმხრივი გამოვლენის შედეგს, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში არ დასტურდება და, შესაბამისად, ა.კ-ძესა და ა.ი-ძეს შორის საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ შეთანხმება არ დადებულა. რაც შეეხება ა. კ-ძის მოსარგებლედ მიჩნევას მამიდის _ ე. კ-ძის მხრიდან უფლებამონაცვლეობის გადასვლის თვალსაზრისით, ასეთი გარემოება ა. კ-ძეს მოთხოვნის საფუძვლად არ უდევს. სასამართლომ ა. კ-ძე მოსარგებლედ მიიჩნია ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს 1994 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მისთვის მდგმურის სტატუსის განსაზღვრის საფუძველზე, რასაც არასწორი შეფასება მიეცა. ამ გადაწყვეტილებით კ-ძეს ი-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა ერთდროულად 1993 წლის აპრილიდან 1994 წლის ნოემბრამდე გადასახდელი ბინის ქირის სახით 123 360 000 კუპონის გადახდა. 1995 წლის 4 იანვრის ხელწერილით ა. კ-ძემ გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხის გადაუხდელობის შემთხვევაში იკისრა 1995 წლის 1 ივლისისათვის საცხოვრებელი სადგომის გათავისუფლების ვალდებულება. 1995 წლის 1 იანვრიდან ა.ი-ძესა და ა. კ-ძეს შორის დაიდო საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის 2007 წლის 23 აპრილამდე გაგრძელება დასტურდება მხარეთა მიერ შედგენილი ცნობით გადახდილი ქირის შესახებ. ამდენად, ი-ძესა და კ-ძეს შორის დამყარდა ქირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობა. კ-ძის მიერ კომუნალური გადასახადების გადახდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოვალეობას წარმოადგენდა და საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის შესახებ გარიგების არსებობის დამადასტურებლად არ უნდა ჩაითვალოს. საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობისთვის განმსაზღვრელია ხელშეკრულება და არა საცხოვრებელ სადგომში ხელშეკრულების დადებამდე ცხოვრების ფაქტი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრისა და საქმის მასალების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ი-ძისა და მის წარმომადგენელ თემურ გ-შვილის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. დასახელებული ნორმის თანახმად, საკასაციო სასამართლო სააპელაციო პალატას ხელახლა განსახილველად დაუბრუნებს საქმეს, თუ საქმის განხილვისას აღმოჩნდა, რომ გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ არასრულად გამოიკვლია საქმის ის ფაქტობრივი გარემოებები, რაც არსებით გავლენას ახდენენ საქმის შედეგზე, კერძოდ:

საკასაციო სასამართლო, უპირველეს ყოვლისა, აღნიშნავს, რომ სრულიად ეთანხმება და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, მოდავე მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობების “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით რეგულირების თაობაზე. ამ მიმართებით სააპელაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილია საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე და არც კასატორს წარმოუდგენია დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. ასეთ პრეტენზიად ვერ მიიჩნევა კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში მითითებული გარემოება, რომ რეალურად მხარეთა შორის ქირავნობის ურთიერთობა არსებობდა. აღსანიშნავია, რომ ეს გარემოება წარმოადგენდა ა.ი-ძის სასარჩელო მოთხოვნის საფუძველს და სააპელაციო საჩივრის საფუძველსაც, რაზედაც ორივე ინსტანციის სასამართლომ დასაბუთებული უარით უპასუხა.

კასატორი საკასაციო საჩივარშიც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების ძირითად მიზეზად უთითებს სასამართლოს მიერ იმ მტკიცებულებათა არასწორ შეფასებას, რომლებიც ადასტურებენ მოდავე მხარეთა შორის ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობას. კასატორის მიერ მითითებულია კონკრეტული მტკიცებულებები, რომლებიც სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინებით კანონის მოთხოვნათა დაცვით შეაფასა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). როგორც ზემოთ აღინიშნა, ასეთი პრეტენზია კასატორს არ წარმოუდგენია. რაც შეეხება დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივ შეფასებას, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა, რომ მოდავე მხარეთა შორის ურთიერთობა უნდა მოწესრიგდეს “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონით, ვინაიდან სახეზეა ამ კანონით ურთიერთობის დარეგულირების ყველა აუცილებელი წინაპირობა (მოსაწესრიგებელი ურთიერთობის 1921-1994 წლებში წარმოშობა, მოსარგებლის მესაკუთრის ფართში რეგისტრაცია, მოსარგებლის მიერ სადავო ფართის ფლობა და კომუნალური გადასახადების გადახდა).

მოცემული განჩინების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს სასამართლოს მიერ კანონის არასწორი განმარტება, რაც გავლენას ახდენს მოდავე მხარეთა უფლებებსა და მოვალეობებზე, კერძოდ:

“საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ მხარეებს შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, მესაკუთრეს უფლება აქვს, მოსარგებლეს მოსთხოვოს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა, მხოლოდ მოსარგებლისათვის (ან თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლისათვის) დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის შემთხვევაში.

მითითებული ნორმის ანალიზით, მესაკუთრეს უფლება აქვს, მოითხოვოს, მოსარგებლის მიერ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ. აღნიშნული მესაკუთრის მატერიალურ-სამართლებრივი უფლებაა და მას შეუძლია, თავისი შეხედულებისამებრ განკარგოს იგი _ გამოიყენოს ან არ გამოიყენოს აღნიშნული უფლება.

მესაკუთრის მიერ ამ უფლების გამოუყენებლობა აძლევს შესაძლებლობას მოსარგებლეს, მოსთხოვოს მესაკუთრეს შესაბამისი ანაზღაურების _ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის სანაცვლოდ, დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა თანახმად “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონი მე-2 მუხლის მე-6 პუნქტისა.

ამდენად, მოცემულ დავაში მოსარგებლე ითხოვს მესაკუთრისათვის თავისი უფლების გამოყენების დავალდებულებას, რის შესაძლებლობასაც კანონი არ ითვალისწინებს.

ვინაიდან მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა მოწესრიგებას მოითხოვს, პროცესის ეკონომიურობის პრინციპიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის ფარგლებში უნდა გამოარკვიოს მხარეთა მოთხოვნების კანონიერება, რის შემდეგაც უნდა განისაზღვროს მხარეთა უფლება-მოვალეობანი და შემდგომი ურთიერთობის სამართლებრივი რეგულაცია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ი-ძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 7 მაისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.