ას-696-1026-07 30 ნოემბერი, 2007 წ.
ქ.თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)
მოსამართლეები:
ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძესაქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ჯ. ბ-ი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ზე. და ზ. გ-ები (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება
დავის საგანი – მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ზე. და ზ. გ-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში მოპასუხე ჯ. ბ-ს მიმართ მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობის, ასევე უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელეთა და _ ზა. გ-ა რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მოპასუხესთან, რომელთანაც 1972 წლის 29 ივნისს განქორწინდა. 2003 წელს ზა. გ-ა გარდაიცვალა. მოსარჩელეები არიან მისი მეორე რიგის მემკვიდრეები. მოპასუხე კი მამკვიდრებლის კუთვნილ ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-3 კორპუსის ¹... ბინას უკანონოდ ფლობს.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ზე. და ზ. გ-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეები ცნობილ იქნენ 2003 წლის 28 აგვისტოს გარდაცვლილ ზა. გ-ას კუთვნილ ქ. თბილისში, ..., მე-3 კვარტლის ¹3 კორპუსში მდებარე ¹... ბინის მემკვიდრეებად და თანამესაკუთრეებად, მოპასუხე ჯ.ბ-ი დასახელებული ბინიდან გამოსახლდა, რაც ამ უკანასკნელმა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათA გამო: სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებანი იმის შესახებ, რომ ჯ. ბ-ი რეგისტრირებულ ქოწინებაში იმყოფებოდა აწ გარდაცვლილ ზა. გ-ასთან. მათ შორის ქორწინება შეწყდა 1972 წლის 29 ივნისს. თანაცხოვრების პერიოდში მათ შვილი არ შეძენიათ. ზ.გ-ას სახელზე ირიცხებოდა ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-3 კორპუსში მდებარე ¹... ბინა. 1992 წლის 25 აგვისტოს ბინის პრივატიზება მოხდა ზა. გ-ას სახელზე და მასზევე დარეგისტრირდა უძრავი ნივთი ტექაღრიცხვის სამსახურში. 2003 წლის 28 აგვისტოს ზა. გ-ა გარდაიცვალა. სასამართლომ ასევე დადგენილად ცნო ის გარემოება, რომ ზა. გ-ას მემკვიდრეები არიან ზე. და ზ. გ-ები, ხოლო ჯ.ბ-ი მის მემკვიდრეს არ წარმოადგენს, რადგან მამკვიდრებლის გარდაცვალების მომენტისათვის მეუღლეები განქორწინებული იყვნენ და აპელანტზე სამოქალაქო კოდექსის 1151-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები ვერ გავრცელდება. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება საქმეში წარმოდგენილი შინაურული ანდერძის შესახებ და ჩათვალა, რომ ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურდა, რომ ანდერძი ხელმოწერილია არა ზა. გ-ას, არამედ სხვა პირის მიერ. ამდენად, სააპელაციო პალატის მითითებით, ჯ.ბ-ი სადავო უძრავ ნივთს ფლობს ყოველგვარი კანონიერი საფუძვლის გარეშე.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ჯ. ბ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც კასატორი გამოსახლდა სადავო ბინის 2/3-დან და ბინის 2/3 ცნობილ იქნა ზ. და ზე. გ-ების საკუთრებად და ახალი გადაწყვეტილებით მითითებულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საბინაო კოდექსის 48-ე მუხლი, რომლის შინაარსიდან გამომდინარე, ზ.გ-ა იყო სადავო ბინის მხოლოდ 1/3-ის მესაკუთრე. დასახელებული უძრავი ნივთი საბჭოთა მთავრობამ გადასცა 3 პირს _ ჯ. და ზ. ბ-ებსა და ზა. გ-ას. სასამართლომ ასევე არ გამოიყენა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილება, რომლის თანახმად, სადავო ბინის პრივატიზება გაკეთდა რა ზ.გ-ას სახელზე, მის დანარჩენ მფლობელებს _ ჯ. და ზ. ბ-ებს აღნიშნულ ნივთზე საკუთრების უფლება არ დაუკარგავთ. ამდენად, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა სადავო ბინის 2/3-დან კასატორის გამოსახლებისა და მოსარჩელეთა საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლები და კასატორი თავისი კუთვნილი ბინის ნაწილიდან უკანონოდ გამოასახლა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით ჯ. ბ-ს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ჯ. ბ-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში, რომლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ჯ. ბ-ს საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.
მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანია სანივთო და მემკვიდრეობით სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე უძრავ ნივთზე მემკვიდრედ და მესაკუთრე ცნობის, ასევე ამ ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეყრდნობა სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე, 1151-ე, 170-ე და 172-ე მუხლებს. დასახელებული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.
კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ჯ. ბ-ს საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ჯ. ბ-ს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.