ას-717-937-08 11 თებერვალი, 2009წ.
¹ თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)
ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), თ. თოდრია
სხდომის მდივანი _ ლ. სანიკიძე
კასატორი _ გ. ჭ-ძე, წარმომადგენელი დ. ს-შვილი (მოსარჩელე)
კასატორი _ შპს „ა.“, წარმომადგენელი ხ. გ-შვილი (მოპასუხე)
მესამე პირი _ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი „საწარმოთა მართვის სააგენტო“, წარმომადგენელი თ. გ-ელი
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება
დავის საგანი _ თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2001 წლის 16 აგვისტოს გ. ჭ-ძემ სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე შპს „ა-ის“, მესამე პირის _ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა 119353 ლარის ანაზღაურება. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოსა და შპს „მ.“ შორის 1996 წლის 25 მარტს დაიდო ხელშეკრულება ერთობლივი საქმიანობის შესახებ. ხელშეკრულების თანახმად, ერთობლივი საქმიანობის განხორციელების მიზნით, შპს „მ.“ უნდა ესარგებლა ავტოსაწარმოს ადმინისტრაციული და სხვა შენობა-ნაგებობებით, თავის მიმდებარე ტერიტორიაზე საზღვარგარეთიდან შემოსული ავტოტრანპორტის სადღეღამისო სადგომის მოსაწყობად, ასევე მძღოლებისა და მათი თანმხლები პირების მომსახურებისათვის. შენობა-ნაგებობების შეკეთებას ორივე მხარე აწარმოებდა ერთობლივი ფინანსებით.
თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დადგენილია იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი იმის შესახებ, რომ შპს „მ.“ მიერ 1996, 1997, 1998 წლებში ქ. თბილისში, ... ქ. ¹2-ში მდებარე ავტოსატრანსპორტო საწარმოში ჩატარებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულებამ შეადგინა 93095 აშშ დოლარი, რაც იმდროინდელი ეროვნული ვალუტის კურსით შეადგენს 119353 ლარს, რასაც ასევე ადასტურებს საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2001 წლის 6 მარტის წერილი.
სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ავტოსაწარმოს უფლებამონაცლეს წარმოადგენს შპს „ა.“.
2001 წლის 8 აგვისტოს შპს „მ.“ დირექტორ შ. დ-ძესა და გ. ჭ-ძეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება მოთხოვნის დათმობის შესახებ, რომლითაც შპს „მ.“ გ. ჭ-ძეს გადასცა შპს „ა.“ დავალიანების _ 93 095 აშშ დოლარის მოთხოვნის უფლება (ტომი 1, ს.ფ 2-3).
პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოპასუხემ განმარტა, რომ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დადასტურებულია შპს „ა.“ ვალი შპს „მ.“ მიმართ 93095 აშშ დოლარის ოდენობით, ჩატარებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოებისათვის, რაც შეეხება ვალის გადახდას, შპს „ა.“ დღევანდელი მდგომარეობით აღნიშნული თანხები არ გააჩნია (ტომი 1, ს.ფ. 33).
თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გ. ჭ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს „ა.“ დაეკისრა 93095 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა გ. ჭ-ძის სასარგებლოდ (ტომი 1, ს.ფ. 34-36).
შპს „ა.“ სააპელაციო საჩივარი შეიტანა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (ტომი 1, ს.ფ. 38-40).
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ა.“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა: გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. ჭ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი 1, ს.ფ. 138-139).
გ. ჭ-ძემ საკასაციო საჩივარი შეიტანა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (ტომი 1, ს.ფ. 144-146).
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2004 წლის 10 ივნისის განჩინებით გ. ჭ-ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 24 ივნისის საოქმო განჩინება და თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე პალატას (ტომი 1, ს.ფ. 221-226).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ა.“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. ჭ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი 2, ს.ფ. 163-171).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჭ-ძემ და მოითხოვა მისი გაუქმება (ტომი 2, ს.ფ. 181-184).
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით გ. ჭ-ძის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას (ტომი 2, ს.ფ. 231-245).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ა.“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 25 სექტემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. ჭ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ა.“ გ. ჭ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 109 835 ლარის გადახდა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
1996 წლის 25 მარტს სოფლის მეურნეობის და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოს დირექტორ ვ. გ-ძესა და შპს „მ.“ დირექტორ გ. ჭ-ძეს შორის გაფორმდა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება, რომლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, „ავტოსაწარმომ“ ერთობლივი საქმიანობისათვის ფირმა „მ.“ შესთავაზა როგორც ადმინისტრაციული, ისე სხვა შენობა-ნაგებობები თავისი მიმდებარე ტერიტორიით საზღვარგარეთიდან შემოსული ავტოსატრანსპორტო სადღეღამისო სადგომის მოსაწყობად, ასევე მძღოლებისა და მათი თანმხლები პირების მომსახურებისათვის.
1996 წლის 12 აპრილს შპს «მ.» დირექტორსა და რობერტ მ-ძეს შორის საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს სახაზინო საწარმო «ა-ის» ტერიტორიაზე სამშენებლო-სარემონტო და აღდგენითი სამუშაოების თაობაზე გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, «მოიჯარადემ» იკისრა სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების შესრულების ვალდებულება სამინისტროს სახაზინო საწარმო «ა.» ტერიტორიაზე (... ქ. ¹2) «დამკვეთის» მიერ გადაცემული დეფექტური აქტის მიხედვით დამკვეთის მასალებითა და მოწყობილობებით.
1996 წლის 18 აპრილს შედგა საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს სახაზინო საწარმო „ა“ ტერიტორიაზე (... ქ.¹2) სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების თაობაზე დეფექტური აქტი, რომელიც დამტკიცებულია შპს „მ.“ დირექტორ გ. ჭ-ძის მიერ და შეთანხმებულია სახაზინო საწარმო „ა“ დირექტორ ვ. გ-ძესთან.
რ. მ-ძის მიერ შედგენილ იქნა აღნიშნულ ტერიტორიაზე ნაგებობებისა და კეთილმოწყობის სამუშაოების ნაკრები ხარჯთაღრიცხვა საერთო ღირებულებით 109835 ლარი, რომელიც 1996 წლის 22 აპრილს შეთანხმებულ იქნა შპს „მ.“ დირექტორთან.
1997 წლის 5 მაისს შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისად, რობერტ მ-ძემ შპს „მ.“ დირექტორს ჩააბარა „ა“ ტერიტორიაზე 1996 წლის 18 აპრილის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული და დამატებით შესრულებული სამშენებლო-სარემონტო და გასამართი სამუშაოები.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „მ.“ 1996 წლის მაისიდან 1997 წლის მაისამდე თბილისში, ... ქ. ¹2-ში მდებარე ტერიტორიაზე შეასრულა 109 835 ლარის ღირებულების სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები.
დადგენილად იქნა მიჩნეული ისიც, რომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება შეწყდა 1997 წლის ივნისში.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მხარეთა შორის 1996 წლის 25 მარტს გაფორმებული ხელშეკრულება იყო ერთობლივი საქმიანობის შესახებ ხელშეკრულება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 447-ე მუხლის მიხედვით, საერთო საქმიანობის ხელშეკრულებით მხრეები კისრულობენ ვალდებულებას, ერთად იმოქმედონ საერთო სამეურნეო მიზნის მისაღწევად.
სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმო „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე გარდაიქმნა სახაზინო საწარმოდ (სახაზინო საწარმო „ა.“), რომელიც რეგისტრაციაში გატარდა 1996 წლის 22 აპრილს. 1997 წლის 13 მარტს რეგისტრაციაში გატარდა საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფისა და ავტოტრანსპორტის სახაზინო საწარმო „ა.“, რომელიც შეიქმნა ცენტრალური აპარატის მატერიალურ-ტექნიკური მომარაგების ბაზასა და სახაზინო საწარმო „ა.“ ქონების ბაზაზე. დადგენილად იქნა ცნობილი ასევე, რომ 2000 წლის 23 ივნისს რეგისტრაციაში გატარდა შპს „ა.“, რომლის 100% წილის მფლობელს წარმოადგენდა სახელმწიფო, წარმოდგენილი სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სახით. საზოგადოების წესდებით დადგენილია, რომ შპს „ა.“ არის საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ყოფილი მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფისა და ავტვოტრანსპორტის სახაზინო საწარმო „ა.“ უფლებამონაცვლე, რომელიც დაფუძნებულია სახაზინო საწარმო „ა.“ ქონების ბაზაზე.
1999 წლის 26 მარტს რეგისტრირებული შპს „მ.“ წარმოდგენს მცხეთის რაიონის საკრებულოს გამგეობის მიერ 1993 წლის 27 მაისის ¹80 გადაწყვეტილებით რეგისტრირებული შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „მ.“ უფლებამონაცვლეს.
2001 წლის 8 აგვისტოს შპს „მ.“ დრექტორსა და ფიზიკურ პირ გ. ჭ-ძეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება მოთხოვნის დათმობის შესახებ, რომლის თანახმად, შპს „მ.“ გადასცა გ. ჭ-ძეს შპს „მ.“ მიმართ შპს „ა.“ დავალიანების _ 93095 აშშ დოლარის მოთხოვნის უფლება.
სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოს უფლებამონაცვლეს წარმოადგენს შპს „ა.“, ხოლო შპს „მ.“ უფლებამონაცვლეს _ გ. ჭ-ძე. ამდენად, 1996 წლის 25 მარტს გაფორმებული საერთო საქმიანობის შესახებ სახელშეკრულებო ურთიერთობის მონაწილენი არიან გ. ჭ-ძე და შპს „ა.“.
იმის გათვალისწინებით, რომ მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილი ფაქტები 1997 წლის 25 ნოემბრამდე მოქმედ კოდექსს უკავშირდებოდა, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული ურთიერთობების მოსაწესრიგებლად 1964 წლის 26 დეკემბრის სამოქალაქო კოდექსი გამოიყენა. მითითებული კოდექსის 486-ე მუხლის პირველი და მეორე აბზაცის თანახმად, პირი, რომელმაც კანონით ან გარიგებით დადგენილი საფუძვლის გარეშე შეიძინა ქონება სხვის ხარჯზე, მოვალეა დაუბრუნოს ამ უკანასკნელს უსაფუძვლოდ შეძენილი ქონება. ასეთი მოვალეობა წარმოიშობა იმ შემთხვევაშიც, როცა ქონების შეძენას შემდგომში საფუძველი მოაკლდა. კანონის დასახელებულ ნორმაზე დაყრდნობით სააპელაციო სასამართლომ გ. ჭ-ძის სარჩელი საფუძლიანად მიიჩნია და ნაწილობრივ დააკმაყოფილა, კერძოდ, შპს „ა.“ დაეკისრა შპს „მ.“ მიერ 1996 წლის მაისიდან 1997 წლის მაისამდე თბილისში, ... ქ. ¹2-ში მდებარე სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოში შესრულებული 109 835 ლარის ღირებულების სამშენებლო-სარემონტო სამუშოების ღირებულება. რაც შეეხებოდა შპს „მ.“ მიერ დამატებით შესრულებულ სამშენებლო-სარემონტო და გასამართ სამუშაოებს, რამდენადაც ამასთან დაკავშირებით საქმეში არ მოიპოვებოდა ხარჯთაღრიცხვა, შესაბამისად, ვერ დგინდებოდა ამ სამუშაოების ღირებულება, რის გამოც ამ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი 2, ს.ფ. 278-287).
სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ა.“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი საფუძვლებით:
საქმის განმხილველ სასამართლოს სრულყოფილად არ გამოურკვევია სასარჩელო მოთხოვნის საფუძველი, კერძოდ, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო სარგებელი დარჩა მიმღებს (ანუ შპს „ა.“), თუ სახელმწიფოს მიერ საერთო ქონების წილის გასხვისებით ეს უკანასკნელი გამდიდრდა, რომლის ამოღებასაც მოსარჩელე ითხოვდა. სასამართლომ შეგნებულად გვერდი აუარა სარჩელზე თანდართულ ცესიის ხელშეკრულებას და იმ გარემოებას, რომ სარჩელის საფუძველს ცესია, ხოლო, თავის მხრივ, ცესის საფუძველს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გაუქმებული გადაწყვეტილება წარმოადგენდა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შეიძლება დასკვნის გამოტანა, რომ გ. ჭ-ძეს სწორედ სასამართლოს ზემოთ დასახელებული გადაწყვეტილებით არსებული მოთხოვნა დაუთმეს, რაც მისი გაუქმების გამო ცედენტის მოთხოვნის უფლების გაუქმებასაც განაპირობებდა.
გარდა ამისა, სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება შპს „მ.“ და სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოს შორის დაიდო. სახაზინო საწარმო „ა.“ შექმნილია სოფლის მეურნეობისა და კვების მრეწველობის სამინისტროს სამეურნეო და მომსახურე ორგანიზაციების სამმართველოს მიერ, რომელსაც არანაირი კავშირი არა აქვს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოსთან.
სასამართლომ მტკიცების ტვირთი მთლიანად მოპასუხეს დააკისრა და გ. ჭ-ძეს შესრულებული სამუშაოს დამადასტურებელი დოკუმენტების წარდგენა არ მოსთხოვა.
შპს „ა.“ ქონება ისე იქნა მიჩნეული შპს „მ.“ მიერ აშენებულ და რეკონსტრუირებულ ქონებად, რომ სასამართლოს არ დაუდგენია, შედის თუ არა იგი შპს „ა.“ საწესდებო კაპიტალში. ასევე არ დაუდგენია, ვინმე რ. მ-ძის მიერ „აშენებული“ შენობა-ნაგებობები იყო თუ არა შპს „ა.“ წინამორბედის საკუთრებაში.
არასწორი შეფასება მიეცა გ. ჭ-ძის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, ე.წ. „მიღება-ჩაბარების აქტის“ სუბიექტებს, მათი შედგენის დროსა და ფორმას. აღნიშნული დოკუმენტი ვერ შეცვლის მშენებლობაში არსებულ ფორმა ¹2-სა და ¹3-ს, სადაც დაწვრილებით მიეთითება ყოველთვიურად მშენებელმა რა სახის სამშენებლო მასალა გახარჯა და რა რაოდენობით. ... ქ.¹2-ში რაიმე ნაგებობა არ აშენებულა და რაიმე სარემონტო სამუშაოები არ ჩატარებულა. ამასთან დაკავშირებით საქმეში არსებული ნაკრები ხარჯთაღრიცხვა ყალბია. ამასთან, მშენებელ რ. მ-ძეს შესაბამისი ლიცენზია არ ჰქონია, რაც სავალდებულო იყო სამშენებლო სამუშაოების საწარმოებლად. გაუგებარია, ბუღალტრულად არარსებულმა შპს „მ.“ როგორ მოახერხა ფინანსური მოქმედებების განხორციელება. ამ შემთხვევაში მხედველობაშია მისაღები ის ფაქტი, რომ შპს „მ.“ 1999 წლის 26 მარტამდე არ გაუვლია ხელახალი რეგისტრაცია.
როცა სჭირდება, გ. ჭ-ძე ამტკიცებს, რომ შპს «მ.» შეასრულა სამუშაო, როცა სჭირდება _ შპს «ს.». სასამართლოს ყურადღება არ მიუქცევია ამასთან დაკავშირებით საქმეში არსებულ ურთიერთგამომრიცხავს ფაქტებზე. თუკი სამოქალაქო კოდექსის 341-ე მუხლის საფუძველზე გ. ჭ-ძე აღიარებს, რომ შპს «მ.» შეასრულა რაიმე სამუშაო, ხოლო იგი შენატანის სახით გადაეცა უკვე შპს «ს.», რა უფლების დათმობაზეა საერთოდ საუბარი და ვინ არის უფლებამოსილი პირი, სარემონტო სამუშაოების თაობაზე იდაოს. სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ გ. ჭ-ძემ ასევე წარმოადგინა 1998 წლის 28 ივლისს საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამსახურის მიერ შედგენილი აქტი, სადაც მითითებულია, თითქოს სარეკონსტრუქციო სამუშაოები აწარმოა შპს „ს.“, თუმცა რევიზიის დროს, 1998 წლის 1 ივლისიდან 1998 წლის 28 ივლისამდე პერიოდში, გ. ჭ-ძემ ამგვარი დოკუმენტები რევიზიას ვერ წარუდგინა. სასამართლოში საქმის განხილვისას გ. ჭ-ძემ არ უარყო, რომ შპს «ს.» იძულებით გამოსახლებულ იქნა 2005 წლის 12 ოქტომბერს. სარჩელი მისი გამოსახლების მოთხოვნით სახაზინო საწარმო «ა.» შეიტანა სასამართლოში 1998 წლის 28 ოქტომბერს. აქედან მოყოლებული შპს «ს.» უკანონოდ ფლობს ქონებას, შპს «ს.» უკანონოდ ჩაატარა სარეკონსტრუქციო სამუშაოები და შესაბამისად, იგი გამოსახლდა, როგორც უკანონო მფლობელი, «ა.» ქონებიდან (ტომი 2, ს.ფ. 298-317).
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა აგრეთვე გ. ჭ-ძემ, რომელმაც აღნიშნულ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის მოსაზრებით, შპს «ა.» 9518 ლარის დაკისრების ნაწილში სარჩელის დაუკმაყოფილებლობა არასწორია. მითითებულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დასაბუთებულია იმ გარემოებით, რომ შპს «მ.» მიერ დამატებით შესრულებულ სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოებზე საქმეში შესაბამისი ხარჯთაღრიცხვა არ მოიპოვება.
კასატორის მტკიცებით, საქმეში არსებული მასალები ცხადად ადასტურებს, რომ შპს „ა.“ დაკისრებული 109835 ლარის ღირებულების სამუშაოების გარდა, დამატებით შეასრულა 9518 ლარის სამუშაოები, რომელთა დადგენა სპეციალური სახის მტკიცებულებებს არ საჭიროებს. მაგალითისათვის, დასახელებულ გარემოებებს ასაბუთებს სასამართლოში მის მიერ წარდგენილი წყალსადენი მილების, ელექტროგამტარი კაბელის გამოცვლის, საქვაბის, გათბობის სისტემის და აბანოს მოწყობის შესახებ ჩატარებული სამუშაოების აქტი, რომლის საერთო ღირებულება შეადგენს 4548 ლარს. საქმეზე ასევე დგინდება, რომ საბაჟო დეპარტამენტის ანგარიშზე 1996 წლის 6 იანვარს ინტელექტბანკის მეშვეობით გადაირიცხა 3000 ლარი საბაჟო-საწყობის ფუნქციონირებისათვის გაცემული ლიცენზიის გამო. გარდა ამისა, წარმოდგენილია მტკიცებულება, რომელიც ადასტურებს, რომ კასატორმა 1997 წლის 12 ივლისს ტრანზიტული სატელეფონო ხაზების გაშვებასა და ტელეფონების დადგმაში „ს.“ გადაურიცხა 1970 ლარი. ყოველივე ზემოაღნიშნული ნათლად ასაბუთებს შპს „არილი-2000-ის“ მიერ 9158 ლარის სამუშაოების შესრულებას (ტომი 2, ს.ფ. 322-329).
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შპს „ა.“ 109835 ლარის დაკისრების ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
1996 წლის 25 მარტს, ერთი მხრივ, სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს მსუბუქი ავტომობილების ავტოსატრანსპორტო საწარმოს («ავტოსაწარმო») დირექტორ ვალერი გ-ძესა და, მეორე მხრივ, შპს „მ.“ დირექტორ გ. ჭ-ძეს შორის დაიდო ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, „ავტოსაწარმომ“ ერთობლივი საქმიანობისათვის „მ.“ შესთავაზა როგორც ადმინისტრაციული, ისე სხვა შენობა-ნაგებობები მიმდებარე ტერიტორიით საზღვარგარეთიდან შემოსული ავტოსატრანსპორტო სადღეღამისო სადგომის მოსაწყობად, ასევე მძღოლებისა და მათი თანმხლები პირების მომსახურებისთვის (ტ.1, ს.ფ.5);
1996 წლის 12 აპრილს შპს «მ.» დირექტორ გ. ჭ-ძესა და მოქალაქე რობერტ მ-ძეს შორის დაიდო ხელშეკრულება საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს სახაზინო საწარმო «ა.» ტერიტორიაზე სამშენებლო-სარემონტო და აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების თაობაზე, რომლის თანახმად, რ. მ-ძემ («მოიჯარადე») იკისრა სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების შესრულების ვალდებულება სამინისტროს სახაზინო საწარმო «ა.» ტერიტორიაზე (... ქ. ¹2), შპს «მ.» დირექტორ გ. ჭ-ძის («დამკვეთი») მიერ გადაცემული დეფექტური აქტის მიხედვით, დამკვეთის მასალებითა და მოწყობილობებით (ტ.2, ს.ფ.37-39);
1996 წლის 18 აპრილს შედგა დეფექტური აქტი საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს სახაზინო საწარმო „ა.“ ტერიტორიაზე (... ქ.¹2-ში) სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების თაობაზე, სადაც კონკრეტულად განისაზღვრა ჩასატარებელი სამუშაოები. დეფექტური აქტი დამტკიცებულია შპს „მ.“ დირექტორ გ. ჭ-ძის მიერ და შეთანხმებულია სახაზინო საწარმო „ა.“ დირექტორ ვ. გ-ძესთან, აღნიშნულ აქტს ასევე ადასტურებს რ. მ-ძე (ტ.2, ს.ფ. 40-47);
1996 წლის 22 აპრილს შედგა ქ. თბილისში, ... ქ.¹2-ში შპს «მ.» და საწარმოო «ავტოსერვისი-96-ის» ძირითადი ნაგებობებისა და ტერიტორიის კეთილმოწყობის სამუშაოების ნაკრები ხარჯთაღრიცხვა საერთო ღირებულებით 109 835 ლარი, სადაც კონკრეტულად განისაზღვრა ჩასატარებელი სამუშაოები და მათი ღირებულება, რომელიც დაამტკიცა დამკვეთმა შპს „მ.“ (დირექტორი გ. ჭ-ძე) და შეთანხმებულ იქნა რ. მ-ძესთან (ტ.2, ს.ფ.48-71);
1997 წლის 5 მაისს რ. მ-ძესა და შპს «მ.» დირექტორ გ. ჭ-ძეს შორის შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის შესაბამისად, რ. მ-ძემ შპს „მ.“ დირექტორს ჩააბარა „ა.“ ტერიტორიაზე 1996 წლის 18 აპრილის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული და დამატებით შესრულებული სამშენებლო-სარემონტო და გასამართი სამუშაოები. მიღება-ჩაბარებას დაესწრო სახაზინო საწარმო «ა.» ყოფილი დირექტორი ვ. გ-ძე (ტ.2, ს.ფ.72);
1996 წლის 25 მარტის ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება შეწყდა 1997 წლის ივნისში;
თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შპს «სენაკის» დირექტორ გ. ჭ-ძის განცხადება და დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი იმის შესახებ, რომ შპს «მ.» მიერ 1996-97-98 წლებში სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს «ა.», მდებარე თბილისში, ... ქ.¹2-ში, ჩატარებული სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულებამ შეადგინა 93 095 აშშ დოლარი, რაც იმდროინდელი კურსით ეროვნულ ვალუტაში შეადგენდა 119 353 ლარს (ტ.1, ს.ფ.6);
2001 წლის 8 აგვისტოს შპს „მ.“ დირექტორ შ. დ-ძესა და ფიზიკურ პირ გ. ჭ-ძეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება მოთხოვნის დათმობის შესახებ («ცესია»), რომლის თანახმად, შპს „მ.“ გ. ჭ-ძეს, როგორც ფიზიკურ პირს, გადასცა შპს „მ.“ მიმართ შპს „ა.“ დავალიანების _ 93095 აშშ დოლარის მოთხოვნის უფლება, რომლის არსებობაც დადასტურებული იყო თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით (ტ.1, ს.ფ.8).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების არსებობის ან არარსებობის დადგენის შესახებ სასამართლოს დასკვნა უნდა გამომდინარეობდეს საქმეში არსებული მტკიცებულებების ყოველმხრივი და ობიექტური განხილვის საფუძველზე.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „მეგობრობამ“ 1996 წლის მაისიდან 1997 წლის მაისამდე პერიოდში თბილისში, ... ქ. ¹2-ში მდებარე ტერიტორიაზე შეასრულა 109 835 ლარის ღირებულების სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნულ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა დაუსაბუთებელია, კერძოდ, აღნიშნული დასკვნა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილია ისე, რომ არ არის შეფასებული საქმეში არსებული ის მასალები, სადაც საუბარია ამავე ტერიტორიაზე სამუშაოების შპს «ს.» მიერ შესრულებაზე, რა გარემოების გარკვევაზეც შპს «ა.» წარმომადგენელი სააპელაციო სასამართლოში სისტემატურად მიუთითებდა (ტ.2, ს.ფ. 112-116, 260-261, 269-275).
ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული 1998 წლის 28 ივლისის აქტი, რომელიც შედგენილია საქართველოს რესპუბლიკის შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს რევიზიისა და კონტროლის სამსახურის სპეციალისტების მიერ და ეხება შპს «ს.» ჩატარებული სამეურნეო-საფინანსო საქმიანობის დოკუმენტალურ რევიზიას შპს «ს.» დამფუძნებლების _ გ. ჭ-ძის, ვ. გ-ძისა და რ. ზ-ძის განცხადება-საჩივარში მოყვანილი დარღვევების რეალობის შემოწმების მიზნით. აღნიშნულ აქტში მითითებულია, რომ შპს «ს.» მდებარეობს თბილისში, ... ქ.¹2-ში, იგი რეგისტრირებულია 1996 წლის 27 სექტემბერს, 1998 წლის 1 ივნისიდან მისი დირექტორია ერთ-ერთი დამფუძნებელი გ. ჭ-ძე. აქვე მითითებულია, რომ შპს «ს.» 1997 წლის 1 ივნისიდან აწარმოებდა ავტომანქანების მომსახურებას სადღეღამისო ავტოსადგომით, შპს-ს ასევე გააჩნია: ავტოგასამართი სადგური, რომელიც რეალიზაციას უკეთებს დიზელის საწვავს; სამზარეულო და ბარი, სადაც მოქმედებს კვების ობიექტი; საბაჟო სამსახური, რომელიც ამჟამად არ ფუნქციონირებს (ტ.2, ს.ფ.74-79).
ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გამოიკვლია საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ¹2-293 ბრძანება, სადაც მითითებულია, რომ 1996 წლის ნოემბრიდან «ავტოსაწარმოს» ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს შპს «ს.», მან სამინისტროსთან შეუთანხმებლად ჩაატარა სარეკონსტრუქციო-სამშენებლო სამუშაოები და თვითნებურად გამიჯნა ტერიტორია (ტ.2, ს.ფ.80).
აღნიშნულთან დაკავშირებით ასევე საყურადღებოა გ. ჭ-ძის მიერ საქმეში წარმოდგენილი წერილი, სადაც იგი მიუთითებს, რომ ფინანსური სახსრების მოზიდვის მიზნით 1996 წელს თბილისში, ... ქ.¹2-ში სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მოწვევით «ავტოსაწარმოს» ტერიტორიაზე დააფუძნა საბაჟო ტერმინალი «ს.», რომლის ასამუშავებლად აღნიშნულ ტერიტორიას და გაპარტახებულ შენობა-ნაგებობებს ჩაუტარა მოდერნიზაცია, მთლიანობაში სარემონტო სამუშაოების ღირებულებამ გაუთვალისწინებელი ხარჯების გარდა შეადგინა 93 095 აშშ დოლარი (ტ.1, ს.ფ.484-485).
აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით საქმეში ასევე მოიპოვება სისხლის სამართლის საქმის მასალები, სადაც მოწმედ დაკითხული პირები მიუთითებენ, რომ «ავტოსაწარმოში» სარემონტო სამუშაოები შპს «ს.» ჩაატარა (ტ.2, ს.ფ. 88-91).
ზემოაღნიშნულ მასალებთან ერთობლიობაში ასევე არ იქნა გამოკვლეული საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2001 წლის 6 მარტის წერილი, სადაც მითითებულია, რომ თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 05.06.2000წ. გადაწყვეტილებით დადასტურებულია იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი შპს «მ.» მიერ «ავტოსაწარმოში» 93 095 აშშ დოლარის სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების (გაუმჯობესებების) ჩატარების შესახებ და რომ, იმავდროულად, სასამართლოში იხილება დავა შპს «ა.» და შპს «ს.» შორის სახელმწიფო ქონებაზე ზემოაღნიშნული გაუმჯობესებების ანაზღაურებისა და ამ უკანასკნელის შპს «არილი-2000-ის» ტერიტორიიდან გამოსახლების შესახებ (ტ.1, ს.ფ.126).
ამდენად, საქმეში არსებული მტკიცებულებები სადავო სამუშაოების განმხორციელებელი სუბიექტის შესახებ ურთიერთგამომრიცხავია. 1996 წლის 22 აპრილს შედგენილ ნაკრებ ხარჯთაღრიცხვაში საუბარია მომავალში ჩასატარებელ სამუშაოებზე. შემდგომ, ერთი მხრივ, გ. ჭ-ძე და რ. მ-ძე ურთიერთშორის შედგენილ მიღება-ჩაბარების აქტში მიუთითებენ, რომ ეს სამუშაოები ჩაატარა შპს «მ.», მეორე მხრივ კი, სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ბრძანებაში, რევიზიის აქტსა და ზემომითითებულ სხვა მასალებში აღნიშნულია, რომ სარეკონსტრუქციო სამუშაოები იმავე ტერიტორიაზე აწარმოა შპს «ს.», რასაც თავად გ. ჭ-ძეც ეთანხმება ზემოაღნიშნულ წერილში. საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დასადგენად აუცილებელია, გამოკვლეულ იქნეს ზემოაღნიშნული საქმის მასალები და გაირკვეს, რეალურად, ვინ ჩაატარა სადავო სამუშაოები _ შპს «მ.» თუ შპს «ს.». ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა გაარკვიოს, თუ რომელი სამუშაოები აწარმოა შპს «ს.», რომელი შპს «მ.» და, კონკრეტულად, რომელი ჩატარებული სამუშაოების ღირებულების ანაზღაურებაზე აქვს გ. ჭ-ძეს შპს «მ.» მიერ დათმობილი მოთხოვნის უფლება.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ასევე სარწმუნოდ გამოკვლევას საჭიროებს, ნამდვილად არის თუ არა შპს «ა.» «ა.» უფლებამონაცვლე. ამასთან დაკავშირებით საქმის მასალებით შემდეგი დგინდება:
1996 წლის 22 აპრილს სამეწარმეო რეესტრში დარეგისტრირდა სახაზინო საწარმო «ა.», რომლის დამფუძნებელს წარმოადგენდა სოფლის მეურნეობისა და კვების მრეწველობის სამინისტროს სამეურნეო და მომსახურე ორგანიზაციების სამმართველო (ტ.2, ს.ფ. 124). სახაზინო საწარმო «ა.» მიერ რაიმე უფლებამონაცვლეობის შესახებ არაფერია მითითებული არც მისი რეგისტრაციის დადგენილებასა და წესდებაში (ტ.2, ს.ფ.129), თუმცა სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს ¹2-293 ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ სახაზინო საწარმო «ა.» ავტოსატრანსპორტო საწარმოს სამართალმემკვიდრეა (ტ.2, ს.ფ.80). ამ საკითხის გამორკვევაზეც სისტემატურად მიუთითებდა შპს «არილი-2000-ის» წარმომადგენელი, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში აღნიშნული საკითხი დასაბუთებული არ არის.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული საკითხის სარწმუნოდ გამოსარკვევად უნდა გამოიკვლიოს სახაზინო საწარმო «ა.» შექმნის შესახებ 1996 წლის ¹10.21.03 ბრძანება, რომელზეც სახაზინო საწარმოს რეგისტრაციის შესახებ დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1996 წლის 22 აპრილის დადგენილების მე-5 პუნქტში მიეთითა და ასევე, დაადგინოს აღნიშნული ბრძანების თარიღი (ტ.2, ს.ფ. 124). ამასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სახაზინო საწარმოს დაფუძნება სხვა საწარმოების დაფუძნებისაგან განსხვავებულ რეჟიმში ხდებოდა, კერძოდ, იგი დაფუძნებულად ითვლებოდა შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს მიერ მისი შექმნის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების მომენტიდან. «მეწარმეთა შესახებ» კანონის თავდაპირველი რედაქციის 2.5 მუხლის თანახმად, საწარმო, როგორც მითითებული კანონით გათვლისწინებულ უფლება-მოვალეობათა სუბიექტი, წარმოიშობოდა მხოლოდ სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან, სახაზინო საწარმოს გარდა. ამდენად, თუკი 1996 წლის 18 აპრილის მდგომარეობით სახაზინო საწარმო «ა.» შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს მიერ დაფუძნებული იყო, იგი უკვე ითვლებოდა სამართლის სუბიექტად და ამავე თარიღით შედგენილ დეფექტურ აქტზე სახაზინო საწარმოს დირექტორის ხელმოწერა წარმოადგენს არსებული საწარმოს ხელმძღვანელის ხელმოწერას.
საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორ «არილი-2000-ის» მსჯელობას, რომ შპს «მ.» არ არის 1993 წელს რეგისტრირებული, საერთო საქმიანობის ხელშეკრულების მონაწილე შპს «მ.» უფლებამონაცვლე. 1999 წლის 26 მარტს რეგისტრაციაში გატარდა შპს «მ.», რომელიც, რეგისტრაციის დადგენილების თანახმად, წარმოადგენს მცხეთის რაიონის საკრებულოს გამგეობის მიერ 1993 წლის 27 მაისის გადაწყვეტილებით რეგისტრირებული შპს «მ.» უფლებამონაცვლეს (ტ.1, ს.ფ.9). რეგისტრაციის დადგენილების მითითებული დებულება უფლებამონაცვლეობის შესახებ დღეისათვის ძალაშია და გაუქმებული არ არის.
საკასაციო სასამართლო ასევე არ იზიარებს კასატორის _ შპს «ა.» მითითებას, რომ 2001 წლის 8 აგვისტოს ხელშეკრულებით მოთხოვნის დათმობა გაუქმებულია, რამდენადაც თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 18 მარტის განჩინებით დაკმაყოფილდა საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს განცხადება და ბათილად იქნა ცნობილი დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტის დადგენის შესახებ. მოთხოვნის დათმობის შესახებ 2001 წლის 8 აგვისტოს ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს მისი ნამდვილი შინაარსის მიხედვით, ხოლო ამასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ხელშეკრულებით ვლინდება მხარეთა ნამდვილი ნება 93 095 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დავალიანების დათმობის შესახებ, რაც ამ შემთხვევაში გადამწყვეტია, ხოლო იმ გარემოებას, რომ გაუქმებულია სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც ამ დავალიანების არსებობა დასტურდებოდა, მნიშვნელობა აქვს მხოლოდ იმ თვალსაზრისით, რომ ამ დავალიანების არსებობა საჭიროებს თავიდან დადასტურებას.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის _ შპს «ა.» მსჯელობას, რომ რაიმე ნაგებობა არ აშენებულა ან რაიმე სარემონტო სამუშაოებს ... ქ.¹2-ში ადგილი არ ჰქონია, რომ ამასთან დაკავშირებით საქმეში წარმოდგენილი ნაკრები ხარჯთაღრიცხვა ყალბია. ამ გარემოებების გამაქარწყლებელი მტკიცებულებები შპს «ა.» არ წარმოუდგენია. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ მშენებელ მ-ძეს არ ჰქონდა ლიცენზია, აღნიშნული კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებში ვერ გახდება დამკვეთის მიერ ანაზღაურებული სამუშაოების ღირებულების მოთხოვნის ხელშემშლელი გარემოება.
საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ ასევე ნათლად უნდა დაასაბუთოს, თუ რაში გამოიხატება მოცემულ შემთხვევაში უსაფუძვლო გამდიდრება, დარჩა თუ არა საერთო საქმიანობისათვის განკუთვნილ ქონებაზე გაწეული გაუმჯობესებები საერთო საქმიანობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ავტოსატრანსპორტო სადღეღამისო სადგომის ფუნქციონირების დაწყების გარეშე «ავტოსაწარმოს». თუკი უსაფუძვლო გამდიდრებას ადგილი აქვს, ასეთ შემთხვევაში სადავო პერიოდში მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის, კერძოდ, მისი 486-ე მუხლის გამოყენება სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის მიმართ მართებულია.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გ. ჭ-ძის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა დამატებით შესრულებული სამუშაოების ღირებულების _ 9518 ლარის ანაზღაურების შესახებ დაუსაბუთებელია. კასატორის მითითებით, აღნიშნული სამუშაოების ღირებულება მოიცავს: წყალსადენი მილების, ელექტროგამტარი კაბელის გამოცვლის, საქვაბის, გათბობის სისტემის და აბანოს მოწყობის სამუშაოების ღირებულებას 4548 ლარის ოდენობით, რომელთა ჩატარებას ადასტურებს მის მიერ წარდგენილი აქტი; საბაჟო საწყობის ფუნქციონირებისათვის გაცემული ლიცენზიისათვის საბაჟო დეპარტამენტის ანგარიშზე 1996 წლის 6 იანვარს «ი.» მეშვეობით ჩარიცხულ 3000 ლარს; 1997 წლის 12 ივლისს ტრანზიტული სატელეფონო ხაზების გაშვებისა და ტელეფონების დადგმაში «ე.» გადარიცხულ 1970 ლარს. კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ აღნიშნული მტკიცებულებები წარმოდგენილია საქმის ფურცლებზე: 11, 44-45. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორის მიერ მითითებულ საქმის ფურცლებზე არ მოიპოვება ზემოაღნიშნული დოკუმენტები, საქმის არც ერთი ტომში. ამასთან, ამ სამუშაოების შესრულების დამადასტურებელი კონკრეტული მტკიცებულებები არც საქმის სხვა ფურცლებზე მოიპოვება. საქმეში წარმოდგენილი 1998 წლის 18 ივნისის აქტი 4548 ლარის საერთო ღირებულების სამუშაოების შესრულების შესახებ (ტ.2, ს.ფ. 73) საუბრობს შპს «ს.» და არა შპს «მ.» ჩატარებულ სარემონტო სამუშაოებზე. ამასთან დაკავშირებით კასატორი ვერც იმას ასაბუთებს, რომ შპს «მ.» ჰქონდა საბაჟო საწყობი და მისი ფუნქციონირებისათვის აიღო ლიცენზია. რაც შეეხება აუდიტორის დასკვნას (ტ.2, ს.ფ.83-84), იგი ვერ ჩაითვლება შპს «მ.» მიერ დამატებითი სამუშაოების გაწევის უტყუარ მტკიცებულებად, რამდენადაც იგი ეყრდნობა სწორედ ზემოაღნიშნულ დოკუმენტებს და მასში საუბარია შპს «ს.», როგორც შპს «მეგობრობის» უფლებამონაცვლის მიერ შესრულებული სამუშაოების შეფასებაზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება შპს „ა.“ გ. ჭ-ძის სასარგებლოდ 109835 ლარის დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, ხოლო დანარჩენ ნაწილში (დამატებით შესრულებული სამუშაოების ღირებულების _ 9518 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნაზე გ. ჭ-ძისათვის უარის თქმის ნაწილში) თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. გ. ჭ-ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. შპს «ა.» საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება შპს „ა.“ გ. ჭ-ძის სასარგებლოდ 109835 ლარის დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის სხვა შემადგენლობას;
4. დანარჩენ ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელად;
5. სასამართლო ხარჯების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;
6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
