ას-723-1052-07 19 ოქტომბერი, 2007 წ.
ქ. თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)
მოსამართლეები:
ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მ. ცისკაძესაქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ .. .. (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. ჭ-ა (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ნაწილობრივ უარის თქმა
დავის საგანი _ უძრავი ქონების ნაწილის თანამესაკუთრედ ცნობა, დარჩენილი წილის კომუნალურ ფონდში ჩარიცხვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. ჭ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში .. .. მიმართ უძრავი ქონების ნაწილის თანამესაკუთრედ ცნობისა და დარჩენილი წილის კომუნალურ ფონდში ჩარიცხვის შესახებ.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო მისი ხანდაზმულობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ა. ჭ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელე ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ... ქ.¹19-ში მდებარე ¹1 ბინის 1/2-ის თანამესაკუთრედ, დარჩენილი 1/2 კი, როგორც უმკვიდრო ქონება, გადაეცა სახელმწიფოს.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება ა.ჭ-ს სადავო ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის ნაწილში მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 18 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: ა. ი-ს ძე ბ-ა შვილად აიყვანეს გ. ნ-მა და ნ. ბ-მ. ... რაიონის აღმასკომის 1965 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე გაიცა ორდერი გ. ნ-ზე, მის მეუღლე ნ. ბ-სა და შვილ ა. ნ-ზე. ქ.თბილისის ვაკის რაიონის 1992 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით ა. გ-ის ძე ნ-ის შვილად აყვანის მოწმობა გაუქმდა, ამავე წლის 16 აპრილს კი ა. ბ-მ შეიცვალა გვარი ჭ-დ. მოსარჩელე რეგისტრირებულია სადავო ბინაში 1978 წლის 26 იანვრიდან და გვარის შეცვლის შემდეგაც დარეგისტრირდა ამავე მისამართზე. ქ.თბილისში, ... ქ.¹19-ში მდებარე ¹1 სადავო ბინა 1994 წლის 24 მაისის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე ირიცხება გ. ნ-ის სახელზე. ნ. ბ-ა გარდაიცვალა აღნიშნული ხელშეკრულების გაფორმებამდე _ 1992 წლის 2 მაისს, ხოლო გ. ნ-ი _ 2003 წლის 10 თებერვალს. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სააპელაციო საჩივრის საფუძველს წარმოადგენს მხოლოდ სარჩელის ხანდაზმულობა, ვინაიდან მისი ვადის დენა დაიწყო ბინის გ. ნ-ის სახელზე პრივატიზებისას. სასამართლომ იხელმძღვანელა “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტით და მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს სადავო საერთო საკუთრების უფლება წარმოეშვა პრივატიზების შედეგად, როდესაც მისი თანხმობით სადავო ბინა აღირიცხა გ. ნ-ის სახელზე, ამასთან, ა. ჭ-ს თავისი წილი არ დაუთმია და გ.ნ-ის სახელზე ბინის პრივატიზება მოსარჩელის მიერ თავისი წილის დაკარგვას არ ნიშნავს. ამდენად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობისა და სადავო ბინის მხოლოდ აწ გარდაცვლილი გ. ნ-ის საკუთრებად მიჩნევის თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტომ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ა. ჭ-ს სადავო ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტის საფუძველზე ა. ჭ-ს სადავო ბინაზე თანსაკუთრების უფლება წარმოეშვა მისი პრივატიზაციის მომენტიდან, ვინაიდან თანასაკუთრების უფლება პრივატიზაციის თანმდევი შედეგი არ არის და იგი აღნიშნული უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას უკავშირდება, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ განხორციელებულა. ამდენად, სასამართლომ უკანონოდ უარყო აპელანტის არგუმენტი, რომ განსახილველი სარჩელის ხანდაზმულობის ვადა უნდა ათვლილიყო ბინის პრივატიზების მომენტიდან _ 1994 წლის 24 მაისიდან.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 1 ოქტომბრის განჩინებით .. .. საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა .. .. საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში, რომლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
კანონმდებელი მითითებული ნორმებით განსაზღვრავს რა იმ მოთხოვნებსა და დავის კატეგორიებს, რომლებზედაც საკასაციო საჩივრის შეტანა დასაშვებია, სხვა დანარჩენ შემთხვევაში შეტანილი საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად უნდა ჩაითვალოს.
მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ .. .. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.
წარმოდგენილი დავის საგანია ბინის დამქირავებლის მიერ უძრავი ნივთის თავის სახელზე პრივატიზებისას მისი ოჯახის წევრების თანასაკუთრების უფლების წარმოშობა და მითითებულთან დაკავშირებით სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლით დადგენილი სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლის წესი. აღნიშნულ საკითხზე კი არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებული პრაქტიკა, რომლის მიხედვით, “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტის საფუძველზე პრივატიზებული ბინა ითვლება პრივატიზაციის მომენტისათვის მასში რეგისტრირებული მოქალაქეების თანასაკუთრებად, მიუხედავად იმისა, რომ ბინა შესაძლოა აღირიცხოს მხოლოდ ერთი პირის სახელზე, საერთო საკუთრების უფლება წარმოიშობა პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებიდან. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.
კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ .. .. საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
.. .. საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.