განჩინება

საქართველოს სახელით

¹ას-731-1059-07 18 იანვარი, 2008 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მ. ცისკაძე (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ. ბ-შვილი (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი _ ვ. ვ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ჯ. ი-შვილი

დავის საგანი – ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 2 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით განცხადების დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ლ. ბ-შვილმა და ჯ. ი-შვილმა 2002 წლის 25 ივნისს სახელმწიფო ქონების მართვის კასპის რაიონული განყოფილების მიერ ჩატარებულ აუქციონზე თანაბარ წილად შეიძინეს უძრავი ქონება ქ. კ-ში, ს-ის ქუჩა ¹..-ში მდებარე 128 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი; აღნიშნულის შესახებ სახელმწიფო ქონების მართვის კასპის რაიონული განყოფილების რწმუნებულ ა.პავლიაშვილს და მყიდველებს ლ. ბ-შვილს და ჯ. ი-შვილს შორის 2002 წლის 9 აგვისტოს გაფორმდა სახელმწიფო ქონების პრივატიზების ხელშეკრულება, რომლის თანახმად ზემოაღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართი მყიდველებს გადაეცათ საკუთრებაში თანაბარწილად. 2002 წლის 9 აგვისტოს ლ.ბ.-სა და ჯ. ი-შვილს შორის დაიდო სანოტარო წესით დამოწმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება გადახდის განვადებით, რომლის თანახმად ჯ. ი-შვლმა ლ. ბ-შვილს მიყიდა 128 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის, მდებარე ქ. კ-ში, ს-ის ქუჩა ¹..-ში, ½1/2½წილი, 1600 Aაშშ დოლარის ექვივალენტ ლარად, რაც ხელშეკრულების დადების დღისათვის შეადგენდა 3500 ლარს. ლ. ბ-შვილმა ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის ჯ. ი-შვილს გადაუხადა 700 აშშ დოლარი, ხოლო დანარჩენი 900 აშშ დოლარი უნდა გადაეხადა 2002 წლის 1 სექტებრამდე. იმის გამო, რომ მყიდველმა ლ. ბ-შვილმა დაარღვია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება და 1 სექტემბრამდე არ გადაიხადა ფართის ღირებულება ჯ. ი-შვილმა სარჩელით მოითხოვა მასა და ლ. ბ-შვილს შორის 2002 წლის 9 აგვისტოს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების გადახდის განვადებით გაუქმება.

ლ. ბ-შვილმა შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ვალის ურთიერთჩათვლა და ს-ის ქუჩა ¹..-ში მდებარე არასაცხოვრებელ 128 კვ. მ ფართის და 67 კვ.მ მიწის ფართის ერთადერთ მესაკუთრედ ცნობა, იმ საფუძვლით, რომ აუქციონზე აღნიშნული ფართის მთლიანი ღირებულება გადახდილი იქნა მის მიერ, ხოლო ჯ. ი-შვილის მიერ გადახდილ იქნა მხოლოდ ბეს თანხა 195 აშშ დოლარის ექვივალენტ ლარში (431 ლარი) ობიექტის მთლიანი ღირებულების 2112 აშშ დოლარის ნახევარი. დანარჩენი თანხა კი არ გადაუხდია, რის გამოც მან მოითხოვა ჯ. ი-შვილს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასპის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ჯ. ი-შვილის სარჩელი ლ. ბ-შვილის მიმართ უძრავი ქონების გადახდის განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების გაუქმების შესახებ დაკმაყოფილდა. გაუქმდა ჯ. ი-შვილსა და ლ. ბ-შვილს შორის 2002 წლის 9 აგვისტოს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება გადახდის განვადებით. ლ. ბ-შვილს ჯ. ი-შვილისაგან დაუბრუნდა 700 აშშ დოლარი. ჯ. ი-შვილს ლ. ბ-შვილისგან დაუბრუნდა მთელი არასაცხოვრებელი ფართის, მდებარე ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში, 1/2 წილი. ლ. ბ-შვილის შეგებებული სარჩელი ჯ. ი-შვილის მიმართ ვალის ურთიერთჩათვლის შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

კასპის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით ლ. ბ-შვილის სარჩელი მოპასუხე ჯ. ი-შვილის მიმართ სოლიდარული ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ დაკმაყოფილდა სრულად და ჯ. ი-შვილს ლ. ბ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა 900 აშშ დოლარის გადახდა. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ჯ. ი-შვილმა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინების თანახმად, რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული, მხარეები მორიგდნენ. მორიგების თანახმად ჯ. ი-შვილმა იკისრა ვალდებულება ლ. ბ-შვილს გადაუხადოს 450 აშშ დოლარი 2006 წლის 16 ნოემბრამდე ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში მდებარე 64 კვ.მ ფართობის შესასყიდ ფასის ანგარიშში, რაც მის მიერ დღემდე არ იქნა გადახდილი; ლ. ბ-შვილი თანახმაა ჯ. ი-შვილმა ამ მორიგების თანახმად ნაცვლად 900 აშშ დოლარისა გადაუხადოს 450 აშშ დოლარი, ამავე დროს თანახმაა ყადაღა მოეხსნას ჯ. ი-შვილის კუთვნილ 64 კვ.მ ფართს, მდებარე ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში მდებარე 128 კვ.მ ფართში, ლ. ბ-შვილი აგრეთვე იღებს ვალდებულებას ხელი არ შეუშალოს ჯ. ი-შვილს მისი კუთვნილი 64 კვ.მ ფართის გამოყოფასა და სარგებლობაში. ჯ. ი-შვილის მიერ ლ. ბ-შვილისათვის 450 აშშ დოლარის სრულად გადახდის შემდეგ გაუქმდა კასპის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 დეკემბრის ¹525 განჩინებით დადებული ყადაღა ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში მდებარე ჯ. ი-შვილის სახელზე რეგისტრირებულ არასაცხოვრებელ ფართზე. ამავე განჩინებით გაუქმდა კასპის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება და მხარეთა მორიგების გამო შეწყდა საქმის წარმოება. მხარეებს განემარტათ, რომ საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.

კასპის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ ლ. ბ-შვილმა 2006 წლის ნოემბერში განცხადებით მიმართა სასამართლოს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო კასპის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების და საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. განმცხადებლის მოსაზრებით, კასპის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება მხარეთა მორიგების გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ ისეთი გარემოებებია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის თანახმად წარმოადგენს კასპის რიონული სასამართლოს 2002 წლის 9 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს.

კასპის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 15 იანვრის განჩინებით ლ. ბ-შვილის განცხადება კასპის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 19 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

რაიონული სასამართლოს განჩინება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ბ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 2 ივლისის განჩინებით ლ. ბ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე კასპის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 15 იანვრის განჩინება საქმის წარმოების განახლებაზე უარის თქმის შესახებ. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია ლ. ბ-შვილის განცხადება უსაფუძვლოდ. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ე-ვ” ქვეპუნქტებზე და ამავე მუხლის მესამე ნაწილზე მითითებით ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით, რომლითაც შეწყდა ამ საქმეზე წარმოება მხარეთა მორიგების გამო. ამასთან, არც სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება და მასში მითითებული მორიგების პირობა წარმოადგენს საქმის წარმოების განახლების საფუძველს. მართალია, მასში აღნიშნულია, რომ ჯ. ი-შვილმა იკისრა ვალდებულება ლ. ბ-შვუილს გადაუხდოს 450 აშშ დოლარი ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში მდებარე 64 კვ.მ ფართობის შესასყიდი ფასის ანგარიშში, რაც მის მიერ დღემდე არ იყო გადახდილი, მაგრამ აღნიშნული განჩინება არ წარმოადგენს მტკიცებულებას, რომელიც არსებობდა კასპის რაიონული სასამართლოს მიერ 2002 წლის 9 აგვისტოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე, მაგრამ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს მიეთითებინა მასზე. სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით ლ. ბ-შვილსა და ჯ. ი-შვილს შორის დამტკიცებული მორიგებით ჯ. ი-შვილის მიერ თანხის გადახდის სანაცვლოდ ლ. ბ-შვილმა იკისრა ვალდებულება, ხელი არ შეუშალოს ჯ. ი-შვილს ქ.კ-ში, ს-ის ქ. ¹..-ში მდებარე მისი კუთვნილი 64 კვ.მ ფართის გამოყოფასა და სარგებლობაში. ამდენად, განჩინების დამტკიცების მომენტში აღნიშნული პირობა ორივე მხარის ნებას შეესაბამებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 2 ივლისის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ლ. ბ-შვილმა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი განცხადების დაკმაყოფილება. კასატორის მოსაზრებით, კასპის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება და სააპელაციო პალატის 2006 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება მხარეთა მორიგების შესახებ წარმოადგენს ახლად აღმოჩენილ გარემოებას, რაც იწვევს 2002 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის წარმოების განახლებას. ლ. ბ-შვილი მიუთითებს, ახლად აღმოჩენილი გარემოება გულისხმობს იმას, რომ ეს გარემოება ფაქტიურად არსებობდა, მაგრამ მისი დადასტურება ვერ შეძლო მტკიცებულებათა უკმარისობის გამო. კასატორმა არასწორად მიიჩნია სასამართლოს მიერ მისი განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოტივად მხარეთა მორიგების იმ პირობაზე მითითება, რომ ლ. ბ-შვილმა იკისრა ვალდებულება ხელი არ შეეშალა ჯ. ი-შვილისათვის მისი კუთვნილი წილის გამოყოფასა და სარგებლობაში. სასამართლომ არასწორად ჩათვალა, რომ მხარეთა მორიგების გამო ლ. ბ-შვილს არ შეუძლია დაიცვას თავისი უფლებები. კასატორმა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ე” პუნქტზე მითითებით განმარტა, რომ კასპის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება მართალია არ არის იმავე სარჩელზე გამოტანილი, მაგრამ გამოტანილია დავის იმავე საგანზე და ამ მოცემულ დავაზე საბოლოო გადაწყვეტილებას წარმოადგენს. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-7 მუხლის თანახმად ახლად აღმოჩენილ გარემოებად უნდა იქნეს მიჩნეული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით ლ. ბ-შვილის წარმომადგენელი ვ. ვ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 10 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ჯ. ი-შვილმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მოსაზრებაში მიუთითა, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით დადგენილ დასაშვებობის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ლ. ბ-შილის წარმომადგენელი ვ. ვ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. ბ-შვილის წარმომადგენელი ვ. ვ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ლ. ბ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 (სამასი) ლარის 70%, რაც 210 (ორას ათ) ლარს შეადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული ლ. ბ-შვილის წარმომადგენელი ვ. ვ-შვილის საკასაციო საჩივარი.

კასატორს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 (ორას ათი) ლარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.