ას-742-1040-09 16 ოქტომბერი, 2009წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ე. ნ-ოვი

მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. ბ-ოვი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – ქონების დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2006 წლის 19 აპრილს რ. ბ-ოვმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების - ე. ნ-ოვისა და ა. ხ-ევას მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეების უკანონო მფლობელობიდან ცხვრების (ნამატთან ერთად) _ სულ 985 სულისა და 12 ძროხის გამოთხოვა.

საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილებით რ. ბ-ოვის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რ. ბ-ოვს დაუბრუნდა ე. ნ-ოვის უკანონო მფლობელობაში არსებული 3 ძროხა, 190 ცხვარი და 95 ბატკანი 2006-2007 წლის ნამატთან _ 133 ბატკანთან ერთად.

ამავე სასამართლოს 2007 წლის 28 დეკმებრის განჩინებით შეწყდა საქმის წარმოება რ. ბ-ოვის სარჩელის გამო ა. ხ-ევას მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვის თაობაზე.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

გ. ბ-ოვმა, მისმა ფაქტობრივმა მეუღლე ა. ხ-ევამ და ე. ნ-ოვმა შექმნეს ერთობლივი ფერმა. საქონლის მოვლა-პატრონობა დაევალა ე. ნ-ოვს მიღებული ნამატის შუაზე გაყოფის პირობით;

2006 წლის თებერვალში გარდაიცვალა გ. ბ-ოვი, რომელმაც თავის შვილს _ რ. ბ-ოვს უანდერძა 708 სული ცხვარი და 32 სული ძროხა. რ. ბ-ოვმა სამკვიდრო მიიღო კანონით დადგენილი წესით;

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 29 მარტის განჩინებით ყადაღა დაედო 708 სულ ცხვარს, 32 სულ ძროხას და 425 სულ ბატკანს. 2006 წლის 12 აპრილის სააღსრულებო მოქმედების ოქმის თანახმად, რეალურად ე. ნ-ოვთან აღმოჩნდა 26 სული ძროხა, 412 სული ცხვარი და 211 სული ბატკანი, საიდანაც რ. ბ-ოვს შესანახად ჩაჰბარდა 20 სული ძროხა და 201 სული მშრალი ცხვარი, ხოლო ე. ნ-ოვს _ 6 სული ძროხა, 211 სული დედა ცხვარი და 211 ბატკანი. ე. ნ-ოვის ოქმზე გაკეთებული შენიშვნის თანახმად, 211 ბატკნიდან მის საკუთრებას წარმოადგენდა 105 სული ბატკანი, ამასთან რ. ბ-ოვს პრეტენზია არ გამოუთქვამს რეალურად აღმოჩენილი საქონლის რაოდენობის მიმართ;

სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა 982 სული ცხვრისა და 32 სული ძროხის დაბრუნების თაობაზე, ვინაიდნ მან ვერ წარმოადგინა აღნიშნულის დამადატურებელი რაიმე მტკიცებულება;

სასამართლომ სარჩელი სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 154-ე მუხლების საფუძველზე, ნაწილობრივ დაუსაბუთებლად მიიჩნია.

საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

ე. ნ-ოვმა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და განმარტა, რომ თანახმაა რ. ბ-ოვს დაუბრუნოს 161 ცხვარი, 67 ბატკანი და 2006-2007 წლების ნამატი _ 35 ბატკანი _ სულ 263 სული.

რ. ბ-ოვმა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოპასუხისათვის 2006-2007 წლების ნამატის _ 174 ბატკნისა და 16 ძროხის დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 22 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ე. ნ-ოვისა და რ. ბ-ოვის სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 28 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რ. ბ-ოვის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ე. ნ-ოვს რ. ბ-ოვის სასარგებლოდ დაეკისრა 6 ძროხის, 190 ცხვრისა და 172 ბატკნის დაბრუნება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, დადგენილად მიიჩნია, რომ 2006 წლის 12 აპრილის სააღსრულებო მოქმედების ოქმში აღწერილი ქონება წარმოადგენდა აწ გარდაცვლილი გ. ბ-ოვის სამკვიდრო ქონებას, ამასთან, ოქმის თანახმად, 211 ბატკნიდან 105 ბატკანი წარმოადგენდა ე. ნ-ოვის საკუთრებას, ხოლო 106 _ რ. ბ-ოვის საკუთრებას. ცხვრის ნამატი 2006 წლისათვის შეადგენდა 67 ბატკანს, ხოლო 2007 წლისათვის _ 66 ბატკანს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ განსახილველი ურთიერთობების მიმართ უნდა გამოყენებულიყო მიბარების ხელშეკრულების წესები. შესაბამისად, უდავოა, რომ გ. ბ-ოვსა და ე. ნ-ოვს შორის დაიდო სასყიდლიანი მიბარების ხელშეკრულება. ხოლო აღნიშნული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობები გ. ბ-ოვის გარდაცვალების შემდეგ, სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე, 1307-ე, 1319-ე, 1328-ე და 1344-ე მუხლების შესაბამისად, გადავიდა რ. ბ-ოვზე;

სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 770-ე მუხლის თანახმად, ჩათვალა, რომ ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში შენახვის ვადა არ განსაზღვრულა, რ. ბ-ოვს უფლება ჰქონდა მოეთხოვა ხელშეკრულების შეწყვეტა და მიბარებული ნივთის უკან დაბრუნება, რაც მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია, მათ შორის სადავო გახდა დასაბრუნებელი ქონების ოდენობა.

სასამართლომ იმის გათვალისწინებით, რომ რ. ნასობოვი ვერ ასაბუთებდა მამამისის გ. ბ-ოვის მიერ მოპასუხისათვის 32 ძროხის გადაცემის ფაქტს, ხოლო 26 სული საქონელი წარმოადგენდა აწ გარდაცვლილი გ. ბ-ოვის სამკვიდრო ქონებას, შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ე. ნ-ოვს რ. ბ-ოვისათვის უნდა დაებრუნებინა 6 ძროხა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რ. ბ-ოვის მოთხოვნა 2006-2007 წლებში ნამატის სახით მითვის 174 ბატკნის დაბრუნების თაობაზე, ვინაიდან ე. ნ-ოვმა უარყო მითითებულ წლებში ნამატის არსებობა 174 ბატკნის ოდენობით, ხოლო რ. ბ-ოვს აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ე. ნ-ოვმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის მე-18 თავი და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ სამოქალაქო კოდექსის 25-ე თავი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 11 სექტემბრის განჩინებით ე. ნ-ოვის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 5 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

ე. ნ-ოვის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე, საკასაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე მხარეს მოსაზრება არ წარმოუდგენია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. ნ-ოვის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ე. ნ-ოვის საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ნ-ოვის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 305 ლარის 70% _ 213.5 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.