ას-74-420-07 23 აპრილი, 2007 წ.
ქ.თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)
ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ა. ხ-ა (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს „ .. .. ..“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – სამუშაოზე აღდგენა, განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. ხ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ .. .. ..“ მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელე წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხე საზოგადოებაში დამლაგებლად. აღნიშნულის მიუხედავად, შპს „ .. .. ..“ მას უკანონოდ გაუფორმა შრომის კონტრაქტი 2 თვის ვადით, ვინაიდან შრომის კანონთა კოდექსი ითვალისწინებს მუშაკისათვის საგამოცდო ვადის დადგენას 6 თვემდე.
მოსარჩელემ არ ცნო სარჩელი და მიუთითა, რომ შრომითი კონტრაქტი მხარეებს შორის დაიდო შრომის კანონმდებლობის სრული დაცვით და მოსარჩელე კანონიერად იქნა განთავისუფლებული სამსახურიდან.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებით ა. ხ-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ა. ხ-მ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით ა. ხ-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ა. ხ-ა 1993 წლიდან მუშაობდა მოპასუხე საწარმოში დამლაგებლად. 2005 წლის 1 ნოემბერს მხარეებს შორის გაფორმდა შრომის ხელშეკრულება 2 თვის ვადით, ამავე წლის 30 დეკემბრამდე. შპს “ .. .. ..” გენერალური დირექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2005 წლის 30 დეკემბრის ¹3098/კ ბრძანებით მოსარჩელე სამსახურიდან გათავისუფლდა შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ შრომის კანონთა კოდექსის შესაბამისად, შრომითი კონტრაქტის მინიმალურ ვადაა 6 თვე, ვინაიდან ამავე კოდექსის მე-18 მუხლის „ბ“ პუნქტით, შრომითი ხელშეკრულება შეიძლება დაიდოს განსაზღვრული ვადით და შრომითი კონტრაქტის მინიმალური დრო დადგენილი არ არის. სასამართლომ მიუთითა, რომ საზოგადოებასა და ... მუშაკთა თავისუფალი პროფკავშირის აღმასრულებელ საბჭოს შორის 2001 წლის 27 ივლისს გაფორმდა კოლექტიური შეთანხმება, რომლის სამოქმედო ვადა განისაზღვრა 2001-2003 წლებით. მითითებული შეთანხმების მოქმედების პერიოდში დადგინდა მუშაკთა მოკლევადიან საკონტრაქტო სისტემაზე გადაყვანა. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული კოლექტიური შეთანხმების წესი სადავო შემთხვევაზე ვერ გავრცელდება, რადგან ა.ხ-ა სამუშაოდან გათავისულდა შეთანხმების მოქმედების ვადის გასვლის შემდეგ.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ა. ხ-მ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა “კოლექტიური ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების შესახებ” კანონის მე-12 მუხლის მესამე ნაწილი, რომლითაც, ფაქტობრივად, დადგენილია შრომითი ხელშეკრულების დადების მინიმალური ვადა. სასამართლომ ასევე არასწორად განმარტა შრომის კანონთა კოდექსი, კერძოდ: მითითებული კანონის მე-18 მუხლის “ბ” ქვეპუნქტი განსაზღვრავს შრომითი კონტრაქტის მაქსიმალურ ვადას, ხოლო 22-ე მუხლის მესამე ნაწილით დგინდება სამუშაოზე მიღებისას მუშაკისათვის 6 თვემდე საგამოცდო ვადის მიცემა. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხესთან და მასთან, როგორც კვალიფიცირებულ მუშაკთან, ვადიანი ხელშეკრულება უნდა დადებულიყო ზემოხსენებულ საგამოცდო ვადაზე მეტი დროით. სააპელაციო სასამართლომ ვერ შეძლო შრომითი კონტრაქტის მინიმალური ვადის არარსებობის დამაჯერებლად დასაბუთება და სათანადოდ არ შეაფასა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ვადიანი შრომითი კონტრაქტის დადებისას მოპასუხემ მოატყუა მოსარჩელე და ისარგებლა დამქირავებელზე მისი დამოკიდებული მდგომარეობით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 15 მარტის განჩინებით ა. ხ-ს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შემდეგ მიიჩნევს, რომ ა. ხ-ს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა ეფუძნებოდეს.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია ამ ტიპის საქმეებზე არსებული სასამართლო პრაქტიკისაგან გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთების განსხვავების, ასევე ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. ხ-ს საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ა. ხ-ს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.