ას-746-1113-06 29 იანვარი, 2007 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე,)

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს “ .. .. ..” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ხ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ხ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ .. .. ..“ ფილიალის ... და სს „თ-ის“ მიმართ ბუნებრივი აირის აფეთქების შედეგად მიყენებული ზიანის სარჩოს სახით ანაზღაურებისა და მოპასუხეთათვის სოლიდარულად დაკისრების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: თ. ხ-ი მუშაობდა შპს „ .. .. ..“ ... მორიგედ. 2002 წლის 15 დეკემბერს, მორიგეობის დროს, მან ბუნებრივი აირის გაჟონვის, აფეთქებისა და ხანძრის შედეგად მიიღო სხეულის დაზიანება. მოსარჩელემ მოითხოვა ყოველთვიური სარჩოს, მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება, თუმცა მოგვიანებით მორალური და მატერიალური ზიანის ნაწილში მოთხოვნა მოხსნა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

ქ.თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 3 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. ხ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ .. .. ..“ ფილიალის ....ს მის სასარგებლოდ 2002 წლის დეკემბრიდან დაეკისრა ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ყოველთვიური სარჩოს – 233,30 ლარის ანაზღაურება. აღნიშნული თანხის მოპასუხეთათვის სოლიდარულად დაკისრების ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს „ .. .. ..“ ფილიალმა „...“ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა, თ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და შპს “ .. .. ..” მის სასარგებლოდ დაეკისრა ყოველთვიურად სარჩოს სახით 233,20 ლარის გადახდა შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ თ. ხ-ი მუშაობდა შპს „.. .. ..“ ფილიალში ... მორიგედ. 2002 წლის 15 დეკემბერს მან მორიგეობის პერიოდში სადგურის მორიგის ოთახის გვერდით მდებარე სათავსში ჭიდან ლითონის მილებით შეღწეული აირის აფეთქების შედეგად მიიღო სხეულის დაზიანება. აღნიშნულის თაობაზე წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ შედგა “თ-1” აქტი. სააპელაციო სასამართლო მიიჩნია, რომ შპს “.. .. ..” მიერ დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის 142-ე მუხლის მოთხოვნები შრომის დაცვის წესების შესახებ. სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ თ. ხ-მა აფეთქების შედეგად შრომის უნარი 80%-ით დაკარგა. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შრომის კანონთა კოდექსის 155-ე მუხლისა და საქართველოს პრეზიდენტის ¹48-ე ბრძანებულების შესაბამისად, შპს “.. .. ..” უნდა დაეკისროს ყოველთვიური სარჩოს გადახდა, რომლის გამოანგარიშება მოხდა მითითებული ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის მე-11 მუხლის შესაბამისად, ბოლო სამი თვის მანძილზე თ. ხ-ის საშუალო ხელფასის 80%-ის ოდენობით, რაც შეადგენს 233,20 ლარს. პალატამ ჩათვალა, რომ მითითებული თანხის გადახდა უნდა მომხდარიყო მხარის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის დღიდან _ 2004 წლის 17 მარტიდან.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს “ .. .. ..” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო შემდეგი საფუძვლით: თ. ხ-ის მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს სხეულის დაზიანების მიღება თავისთავად შპს “ .. .. ..” მხრიდან ზიანის ანაზღაურების საკმარისი საფუძველი ვერ გახდება, ვინაიდან მხოლოდ “თ-1” აქტის არსებობა მუშაკის დასახიჩრებაში საწარმოს ბრალეულობას არ ადასტურებს, არამედ საჭიროა ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში გაირკვეს ბრალეულობის საკითხი, ვინაიდან ბრძანებულებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს ყოველთვიური სარჩოს გადახდით ზიანი უნდა აუნაზღაუროს იმ დამქირავებელმა, რომელთანაც მუშაკი იმყოფებოდა მხოლოდ ამ უკანასკნელის ბრალის არსებობის შემთხვევაში. 2002 წლის 22 დეკემბერს წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის შესახებ აქტის 11.2 მუხლის მიხედვით, საწარმოო ტრავმის მიზეზი იყო აირის აფეთქება, ამდენად, თ. ხ-ის დასახიჩრებაში წარმოებას არავითარი ბრალი არ მიუძღვოდა. ყურადსაღებია ის გარემოებაც, რომ შრომის კანონთა კოდექსის 154-ე მუხლის საფუძველზე თ. ხ-ს უფლება ჰქონდა, არ დათანხმებოდა აქტში უბედური შემთხვევის გარემოებათა აღწერას და აღნიშნულის შესახებ საჩივრით მიემართა ორგანიზაციის პროფკავშირის კომიტეტისათვის, რაც მას არ გაუკეთებია. სააპელაციო პალატამ თავის გადაწყვეტილებაში აღნიშნა, რომ შპს „ .. .. ..“ არ შეასრულა შრომის კანონთა კოდექსის 142-ე მუხლის მოთხოვნები შრომის დაცვის წესების შესახებ, რის გამოც ვერ იქნა აცილებული უბედური შემთხვევა, თუმცა გადაწყვეტილებაში მასზე კონკრეტულად არ არის ნათქვამი, თუ კასატორის მიერ შრომის კანონმდებლობის ან სხვა ნორმატიული აქტების რა მოთხოვნები იქნა უგულებელყოფილი. ქ.თბილისის .... საგამოძიებო სამსახურის წარმოებაშია სისხლის სამართლის საქმე 2002 წლის 15 დეკემბერს ქ.თბილისში, ... გამზირ ¹2-ში მომხდარი აფეთქების შედეგად თ. ხ-სათვის გაუფრთხილებლობით ჯანმრთელობისათვის ნაკლებად მძიმე დაზიანების ფაქტზე, რაზედაც სისხლის სამართლის საქმის სამართალწარმოება შეჩერებულია ბრალდებულად სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მისაცემი პირის დადგენამდე. მიუხედავად გამოძიების მიერ ჩატარებული მთელი რიგი საგამოძიებო მოქმედებებისა, თ. ხ-ის სხეულის დაზიანებაში შპს „ .. .. ..“ ბრალეულობა არ იკვეთება. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მოყვანილი სასამართლო სამედიცინო და ფსიქიატრიული ექსპერტიზის დასკვნები შპს „ .. .. ..“ მიერ თ. ხ-სათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლად ვერ გამოდგება. მომხდარ უბედურ შემთხვევასა და თ. ხ-ის დასახიჩრებაში შპს „ .. .. ..“ არავითარი ბრალი არ მიუძღვის და თ. ხ-სათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება არასწორად დაეკისრა. სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა 992-ე მუხლი. პალატამ არასწორად განმარტა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 18 დეკემბერის განჩინებით შპს “ .. .. ..” საკასაციო საჩივარი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შემდეგ თვლის, რომ შპს “ .. .. ..” საკასაციო საჩივარი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს არ აკმაყოფილებს, რის გამოც იგი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე, ხოლო საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა ეფუძნებოდეს.

წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ დასახელებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია ამ ტიპის საქმეებზე არსებული სასამართლო პრაქტიკისაგან გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთების განსხვავების, ასევე ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, ვინაიდან მუშაკის მიერ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ვნების გამო ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე სასამართლო პრაქტიკა ემყარება სწორედ იმ ნორმებს, რომელიც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2006 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილების გამოტანისას იხელმძღვანელა. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად განმარტა და გამოიყენა საქართველოს პრეზიდენტის ¹48 ბრძანებულება და სამოქალაქო კოდექსის 142-ე და 155-ე მუხლების დანაწესები.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს “ .. .. ..” საკასაციო საჩივარი დასაშვები არ არის და უნდა დარჩეს განუხილველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. კასატორ შპს “ .. .. ..” უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 419,76 ლარის 70% _ 293,83 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ .. .. ..” საკასაციო საჩივარი, დაუშვებლობის გამო, დარჩეს განუხილველი.

კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 419,76 ლარის 70% _ 293,83 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.