ას-751-1118-06 13 მარტი, 2007 წ.
ქ. თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)
ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), მარიამ ცისკაძესხდომის მდივანი – გ.სუპატაშვილი
კასატორი – შპს “.. .. ..” (მოპასუხე)
წარმომადგენელი _ რ. ნ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. რ-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. რ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ .. ..ს“ მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ შემდეგი საფუძვლით: 2004 წლის 28 ივნისს მოსარჩელემ ქ.თბილისში, ... ქ.¹2-ში მდებარე სასურსათო მაღაზიაში შეიძინა შპს „ .. ..“ გამომცხვარი პური, რომლის მიღების შედეგად მოიწამლა და დასჭირდა მკურნალობა. პურში აღმოჩენილ იქნა შავი ნაწილაკები, რომლებიც მოგვიანებით ვირთაგვის ექსკრემენტები აღმოჩნდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მატერიალური ზიანის _ 800 ლარის, ადვოკატის ჰონორარის _ 200 ლარის, სახელმწიფო ბაჟის სახით 125 ლარის, სულ _ 1125 ლარისა და მორალური ზიანის _ 5000 ლარის გადახდა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ მოტივით, რომ მოსარჩელის მოწამვლაში შპს “ .. ..” ბრალი არ მიუძღვის, შესაბამისად, არც ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს.
ქ.თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ნ. რ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ .. ..“ მის სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური ზიანის _ 1125 ლარის გადახდა, ხოლო მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში ეთქვა უარი სასარჩელო მოთხოვნის დაუსაბუთებლობის გამო.
აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს „ .. ..“ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით შპს „ .. ..“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2004 წლის 28 ივნისს ნ. რ-მა ქ.თბილისში, .... ქ.¹2-ში მდებარე მაღაზიაში შეიძინა შპს “ .. ..” გამომცხვარი პურის ბატონი, რაც დასტურდება სახელმწიფო სანიტარული ზედამხედველობის ინსპექციის უფროსის სახელზე 2004 წლის 19 ივლისს შეტანილი ნ. რ-ის განცხადებიდან. მითითებული განცხადების საფუძველზე შემოწმდა შპს “ .. ..” სანიტარულ-ჰიგიენური და ტექნიკური მდგომარეობა, რაც ცნობილ იქნა არადამაკმაყოფილებლად და საზოგადოებას დაუწესდა მუდმივი სანიტარული კონტროლი. პალატამ ასევე დაადგინა, რომ აღნიშნულ პურში აღმოჩნდა ვირთაგვის ექსკრემენტები, რამაც ნ. რ-ის მოწამვლა გამოიწვია, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო პრაქტიკული ცენტრის ამონაწერის თანახმად დასტურდება, რომ მოსარჩელე გადიოდა გარკვეული სახის მკურნალობას. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოება, რის გამოც შპს “ .. ..” სადავო ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტი, რომ ნ.რ-მა მაღაზიაში შეიძინა მრგვალი პური. აღნიშნული გარემოების დასადასტურებლად აპელანტი უთითებს ვ-ის სახელობის სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის პროფესორ გ-ის მიერ 2005 წლის 21 მარტს გაცემულ წერილს, რომლის თანახმად შემოწმდა მრგვალი თეთრი პურის ნაჭერი. პალატის მითითებით, აღნიშნული დოკუმენტი აპელანტის მოსაზრების დასამტკიცებლად არ გამოდგება, ვინაიდან ზემოხსენებულ წერილში მითითებული გარემოებანი თავად გ-მა უარყო და მიუთითა, რომ სასამართლოს 2004 წლის 30 ივლისის გაცემული ინფორმაცია გაეთვალისწინებინა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს „ .. ..“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლით: სააპელაციო სასამართლომ უკანონოდ არ დააკმაყოფილა კასატორის შუამდგომლობა საქმეში შპს “ .. ..” ნაცვლად, სათანადო მოპასუხედ ქ.თბილისში, ... ქ.¹2-ში მდებარე მაღაზიის ჩართვის შესახებ. პალატამ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო პურში ვირთაგვის ექსკრემენტები შპს “ .. ..” ბრალით მოხვდა და არ გამოუკვლევია ნივთის დაბინძურება მაღაზიაში შექმნილი მდგომარეობით ხომ არ იყო გამოწვეული. სასამართლომ ასევე არ გამოიკვლია, თუ რა სახის პური მიუტანა ნ. რ-მა პროფესორ გ-ს შესამოწმობლად, ვინაიდან გ-ის პირველი ცნობის თანახმად, მან შეამოწმა თეთრი მრგვალი პურის რბილი ნაჭერი, შემდგომ კი გასცა ნ. რ-ის მიერ სასამართლოში წარდგენილი ცნობა. პალატას უნდა დაეკმაყოფილებინა კასატორის მოთხოვნა აღნიშნული პროფესორისა და მაღაზიის დირექტორის სხდომაზე დაკითხვის თაობაზე. შპს “ .. ..” ნ. რ-ის მიერ მოთხოვნილი ზიანის ოდენობა სადავოდ არ გაუხდია, რადგან სადავო ხარჯები და ზიანი შპს “ .. ..” პროდუქციას არ უკავშირდება. სააპელაციო სასამართლოს უნდა დაენიშნა ექსპერტიზა, რომელიც გაარკვევდა შესაძლებელი იყო თუ არა ვირთაგვის 2-3 ექსკრემენტს პათოლოგიური მოწამვლა გამოეწვია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კასატორის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2004 წლის 28 ივნისს ნ. რ-მა ქ.თბილისში, ... ქ.¹2-ში მდებარე მაღაზიაში შეიძინა შპს “ .. ..” გამომცხვარი პურის ბატონი. აღნიშნულ პურში აღმოჩნდა ვირთაგვის ექსკრემენტები, რამაც გამოიწვია ნ. რ-ის მოწამვლა და მას დასჭირდა მკურნალობა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
საკასაციო პალატა დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად ვერ მიიჩნევს კასატორის მითითებას, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი არ არის, ნ.რ-ის მოწამვლა ნამდვილად გამოიწვია თუ არა მათ მიერ წარმოებულმა პროდუქციამ. სააპელაციო სასამართლოს მითითებული დასკვნა ეყრდნობა 2004 წლის 19 ივლისს ნ.რ-ის მიერ სახელმწიფო სანიტარული ზედამხედველობის ინსპექციაში შეტანილ განცხადებას, რომელშიც განმცხადებელი უთითებს, რომ მის მიერ შეძენილი იყო შპს “ .. ..” გამომცხვარი პურის ბატონი. მითითებული განცხადების საფუძველზე შემოწმდა შპს “ .. ..” სანიტარულ-ჰიგიენური და ტექნიკური მდგომარეობა, რაც ცნობილ იქნა არადამაკმაყოფილებლად, ობიექტს დაედო ადმინისტრაციული სახდელი და დაწესდა სისტემატური სანიტარული კონტროლი.
უსაფუძვლოა კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა მათ არასათანადო მოპასუხეობაზე და საქმეში სათანადო მოპასუხედ უნდა ჩაერთო ... ქ.¹2-ში მდებარე სასურსათო მაღაზია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. აღნიშნული ნორმით სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილია იმსჯელოს სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში. მოცემულ შემთხვევაში შპს “ .. ..” სააპელაციო საჩივრით სადავოდ არ გაუხდია მისი საპროცესო სტატუსი. შესაბამისად, სასამართლო ამ საკითხზე ვერ იმსჯელებდა. ამასთან, საკასაციო პალატა მხარეთა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ არასათანადო მხარის შეცვლასთან დაკავშირებული საკითხი უნდა გადაწყდეს პირველი ინსტანციის სასამართლოში.
უსაფუძვლოა კასატორის მოსაზრება, რომ სასამართლოს ფაქტობრივი გარემოებების სწორად დადგენის მიზნით უნდა დაეკმაყოფილებინა მისი შუამდგომლობა სასურსათო მაღაზიის დირექტორისა და პროფესორ გ-საგან განმარტების მისაღებად მოწმედ დაკითხვის თაობაზე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, მხარე, რომელიც შუამდგომლობს სასამართლოს წინაშე ამა თუ იმ პირის მოწმედ დაშვებისა და დაკითხვის, აგრეთვე მისი სასამართლოს მეშვეობით გამოძახების შესახებ, ვალდებულია მიუთითოს, თუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე რა გარემოების დადასტურება შეუძლია მოწმეს. მოცემულ შემთხვევაში ასეთ გარემოებაზე კასატორი ვერ უთითებს. ასევე საგულისხმოა ის გარემოება, რომ საქმეზე თვით კასატორის მიერ წარმოდგენილია ზემოხსენებულ პირთა წერილობითი განმარტებები, ხოლო საქმის რაიონულ და სააპელაციო სასამართლოში არსებითად განხილვის დროს კასატორს შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე არ წარუდგენია.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მხარეთა შორის დავა, ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 1009-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უხარისხო პროდუქტის მწარმოებელი პასუხს აგებს ამ პროდუქტით გამოწვეული ზიანისათვის, მიუხედავად იმისა, იმყოფებოდა თუ არა იგი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში დაზარალებულთან, ხოლო ამავე კოდექსის 1010-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პროდუქტი ითვლება უხარისხოდ, თუ იგი არ უზრუნველყოფს იმ საიმედოობას, რომელიც ყველა გარემოების გათვალისწინებით მოსალოდნელი იყო ამ პროდუქტისაგან. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია რა პროდუქტის უხარისხობა, მისი მწარმოებელი და ამავე პროდუქტით გამოწვეული ზიანი, ვალდებულმა პირმა დამდგარი ზიანი უნდა აანაზღაუროს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება მიღებულია კანონის მოთხოვნათა დაცვით, რის გამოც იგი უნდა დარჩეს უცვლელი, ხოლო შპს “ .. ..” საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
შპს “ .. ..” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინება დარჩეს უცვლელი.
სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.