ას-777-1064-09 12 ოქტომბერი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ დ. ს-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. კ-შვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. ღ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეების _ ს. დ. ბ. ს. და თ. ს-ძეების მიმართ, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, უძრავი ნივთის მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლიდან 202,70 კვ.მ ეკუთვნის ლ. ღ-ძეს, ხოლო 61,2 კვ.მ _ ც. მ-შვილს. მოსარჩელის კუთვნილ ნაწილში ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ცხოვრობენ მოპასუხეები და ნებაყოფლობით არ ათავისუფლებენ მას.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს შემდეგი დასაბუთებით: მოპასუხეები სადავო საცხოვრებელ ფართს ფლობენ მართლზომიერად, 2006 წელს საცხოვრებელი სახლის იმდროინდელ მესაკუთრე ქ. ბ-იანსა და დ. ს-ძეს შორის დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 22 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, რაც დ. ს-ძემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით ლ. ღ-ძის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება ა. კ-შვილი, ამავე სასამართლოს 2009 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილებით კი სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა დ.ს-ძის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ა.კ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ქ.თბილისში, ... ქ¹24-ში მდებარე უძრავი ქონება _ ¹3 ნაგებობა გამოთხოვილ იქნა დ.ს-ძის უკანონო მფლობელობიდან და თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცა ა.კ-შვილს შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე 263,92 კვ.მ უძრავი ქონების შენობა-ნაგებობების საერთო ფართიდან 40,47 კვ.მ ეკუთვნის ა. კ-შვილს, 61,20 კვ.მ _ დ. ყ-შვილს, 45 კვ.მ _ მ. ს-ურს, 75,80 კვ.მ _ ე. და თ. ქ-შვილებს, ხოლო 41,45 კვ.მ _ ზ. ყ-იანს. სადავო არ გამხდარა ის გარემოება, რომ დ. ს-ძე ფაქტობრივად ფლობს ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან ¹3 ნაგებობას. ამასთან, სადავო უძრავი ქონების თანამესაკუთრეთა კუთვნილი ფართის გამიჯვნა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული არ არის. მოწმის სახით დაკითხული ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრეების _ ზ. ყ-იანის, თ. ქ-შვილის, მ. ს-ურის ჩვენებების მიხედვით, უძრავი ქონების თანამესაკუთრეებს შორის არსებობს ფაქტობრივი შეთანხმება ქონების ფლობის და სარგებლობის წესის განსაზღვრის შესახებ. რეგისტრირებულ მესაკუთრეებს შორის ფაქტობრივი გამიჯვნის საკითხი სადავო არ არის. მოწმეთა ჩვენებების მიხედვით, ქონების მესაკუთრეთა შეთანხმების საფუძველზე ¹3 ნაგებობის ფლობისა და სარგებლობის უფლება გააჩნია ლ. ღ-ძის უფლებამონაცვლე ა. კ-შვილს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დ. ს-ძის მიერ ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან ¹3 ნაგებობის ან სხვა უძრავი ქონების ფლობის სამართლებრივი საფუძვლის არსებობა სათანდო მტკიცებულებით არ დადასტურებულა. პალატის მითითებით, საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას მოპასუხემ თავის შესაგებელი დააფუძნა იმ გარემოებასაც, რომ მას ¹3 ნაგებობის ფლობის უფლება მინიჭებული ჰქონდა 2006 წლის 6 იანვარს ქ. ბ-იანთან დადებული ქირავნობის ხელშეკრულებით, რაც სააპელაციო საჩივრის ერთ-ერთ საფუძველსაც წარმოადგენდა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოში აპელანტის წარმომადგენელმა უარი თქვა შუამდგომლობაზე აღნიშნული ხელშეკრულების მტკიცებულების სახით დართვის შესახებ. პალატის მოსაზრებით, საქმის მასალებით არ მტკიცდება, რომ 2006 წლის 6 იანვრისათვის, მითითებული ქირავნობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის, ქ.თბილისში, ... ქ.¹24-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე ან მის ნაწილზე ქ. ბ-იანს საკუთრების უფლება გააჩნდა. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მის მიერ დაკავებული ფართის მესაკუთრე ქ. ბ-იანია, ვინაიდან საჯარო რეესტრში სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრეებად რეგისტრირებული არიან მხოლოდ ა. კ-შვილი, დ. ყ-შვილი, მ. ს-ური, ზ. ყ-იანი, ე. და თ. ქ-შვილები, ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სადავო ფართის მოსარჩელის სახელზე რეგისტრაცია არ გაუქმებულა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესი მოქმედებს მაშინ, როცა მოსარჩელე ნივთის მესაკუთრე, მოპასუხე კი ნივთის მფლობელია, რომელსაც ამ ნივთის ფლობის უფლება არ აქვს. პალატის მოსაზრებით, სარჩელი საფუძვლიანია იმ შემთხვევაში, თუ დადგინდება სამივე გარემოების არსებობა, რაც მოცემულ შემთხვევაში შესრულებულია. სამოქალაქო კოდექსის 168-ე მუხლის შესაბამისად სასამართლომ ჩათვალა, რომ სადავო ფართის ფლობის სამართლებრივი საფუძვლის არსებობა აპელანტმა ვერ დაამტკიცა, რის გამოც მოსარჩელის მოთხოვნა, ამავე კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლების თანახმად, საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის მსჯელობას, რომ საქალაქო სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე ვალდებული იყო, შეეჩერებინა საქმეზე წარმოება, ვინაიდან აპელანტმა ვერ დაასაბუთა, თუ რატომ არის შეუძლებელი წინამდებარე სამოქალაქო საქმის განხილვა მის მიერ მითითებული სისხლის სამართლის საქმის განხილვამდე.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში დ. ს-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მითითებულ ნაწილში მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლის, მე-9 მუხლის მეოთხე ნაწილისა და საქართველოს კონსტიტუციის მე-8 მუხლის მოთხოვნები, როდესაც მთავარ სხდომაზე მიიღო და საქმეს მტკიცებულების სახით დაურთო მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილი რუსულ ენაზე შევსებული დოკუმენტის _ 1987 წელს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმის ქსეროასლი. აღნიშნული დოკუმენტით დგინდება, რომ სადავო ბინა ეკუთვნოდა ლ. გ. ქ. და რ. ბ-იანებს. სააპელაციო პალატას არ მოუთხოვია მტკიცებულების დედნისა და ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანის წარმოდგენა და არ გაურკვევია, თუ რა საპატიო მიზეზით ვერ მოახერხა მხარემ აღნიშნული მტკიცებულების კანონით განსაზღვრულ დროში წარდგენა. სასამართლოს 2009 წლის 19 მაისის სხდომაზე მოწმეებს მოეთხოვათ, მიეთითებინათ, ფაქტობრივად რომელი ოთახები ჰქონდათ დაკავებული, თუმცა მათ განმარტეს, რომ ნახაზს ვერ წაიკითხავდნენ და დანამდვილებით მხოლოდ ადგილზე შეეძლოთ ეჩვენებინათ. ნიშანდობლივია, რომ დოკუმენტით, რომლითაც თანამესაკუთრეებს შორის ფართი ფაქტობრივად გაიმიჯნა და ¹3 შენობა ა.კ-შვილის საკუთრებად იქნა მიჩნეული, ხსენებული ¹3 შენობა საერთოდ არ არის აღნიშნული, შესაბამისად, ამ გეგმიდან შეუძლებელია სადავო ფართის ა.კ-შვილისათვის კუთვნილების ფაქტის დადგენა და, რაც მთავარია, არ დასტურდება, რომ მის ფართს ფლობდა კასატორი. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლები, ვინაიდან სადავო ფართის მოსარჩელისათვის კუთვნილების დადგენის შეუძლებლობისას საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკა ზემოხსენებული ნორმების გამოყენებას დაუშვებლად მიიჩნევს. (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 25 ივლისის ¹ას-236-679-07 განჩინება).

დ.ს-ძემ წარმოადგინა დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი, რომელსაც დაურთო წერილობითი მტკიცებულებები 2 ფურცლად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით დ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. ს-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ემყარება სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ დ. ს-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით დ. ა-ავასა და დ. ს-ძის მიერ 2009 წლის 22 სექტემბერს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

კასატორ დ. ს-ძეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 ფურცლად, ვინაიდან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

დ. ს-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

დ. ს-ძეს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით დ. ა-ავასა და დ. ს-ძის მიერ გადახდილი 210 ლარი და დაზუსტებულ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 ფურცლად.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.