ას-778-1145-06 19 მარტი, 2007 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ, გ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. ფ-ა, მ. კ-ა (მოსარჩელეები)

დავის საგანი – უკანონო ხელშეშლის აკრძალვა

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მ. ფ-მ და მ. კ-მ 2006 წლის თებერვალში სასარჩელო განცხადებით მიმართეს სასამართლოს მოპასუხე მ. გ-ის მიმართ და მოითხოვეს ქ.თბილისში, ... ¹78-ში ... ¹15-ის ტერიტორიაზე მდებარე ¹1 სახლმართველობის შენობის სამი ოთახის ფლობის და სარგებლობის უფლებაში ხელშეშლის აღკვეთა. მოსარჩელეებმა თავიანთი მოთხოვნა იმით დაასაბუთეს, რომ 1994 წელს დაიკავეს ქ.თბილისში, ... ¹78-ში ... ¹15 ტერიტორიაზე მდებარე ¹1 სახლმართველობის შენობის სამი ოთახი, სარგებლობენ საპირფარეშოთი და ე.წ. სველი წერტილებით. 2003 წელს მოხდა აღნიშნული ობიექტის პრივატიზება საქართველოს ეკონომიკისა და ვაჭრობის სამინისტროს მიერ. 2006 წლის 9 იანვარს მ. გ-მა ჩაკეტა საცხოვრებელი ფართის შესასვლელი კარები, რის გამოც მათი ოჯახები აღმოჩნდნენ საცხოვრებელის გარეშე, ასევე ისინი ვერ სარგებლობენ ე.წ. სველი წერტილებით. მოსარჩელეებმა თავიანთი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითეს სამოქალაქო კოდექსის 159-162-ე მუხლები.

სოხუმის რაიონული და საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით მ. ფ-ს და მ. კ-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოპასუხე მ. გ-ს აეკრძალა მოსარჩელეებისათვის ქ.თბილისის, ... ¹78 (... ¹2^ა) ... ¹15-ის ტერიტორიაზე მდებარე ¹1 სახლმართველობის შენობით ფლობისა და სარგებლობაში ხელშემშლელი მოქმედებების განხორციელება. მოპასუხე გ-ს დაევალა მოსარჩელეებისათვის _ მ. ფ-სა და მ. კ-სთვის სველი წერტილებით სარგებლობის უფლების მიცემა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-მა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით მ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა სოხუმის რაიონული და საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ... ¹78-ში (... ¹2^ა) მდებარე ... ¹15-ის ტერიტორიაზე ¹1 სახლმართველობის შენობის სამი ოთახი დაკავებულ იქნა მ. ფ-სა და მ. კ-ს მიერ. ისინი რეგისტრირებულნი არიან აღნიშნულ მისამართზე, რაც დადასტურებულია საქმეში წარმოდგენილი რეგისტრაციის ცნობებით. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები წარმოადგენენ ზემოთმითითებულ მისამართზე მდებარე ფართის მართლზომიერ მფლობელებს. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული ფართის პრივატიზაციისას კონკურსის ერთ-ერთ პირობად გათვალისწინებული იყო ის, რომ ფართში მცხოვრები აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირების გამოსახლება მოხდებოდა მხოლოდ კონფლიქტების მოწესრიგების ან შენობაში მცხოვრები ოჯახებისათვის სხვა საცხოვრებელი ფართების გამოყოფის შემთხვევაში. აღნიშნული პირობით კონკურსის ჩატარებით სახელმწიფომ დაადასტურა მოსარჩელეთა მიერ სადავო ქონებით სარგებლობის მართლზომიერება. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 161-ე მუხლზე მითითებით ჩათვალა, რომ მართლზომიერ მფლობელებს მ. ფ-ს და მ. კ-ს უფლება აქვთ მოითხოვონ ფართით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას სწორად გამოიყენა ზემოთმითითებული მუხლი და გამოიტანა სწორი გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 21 სექტემბრის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა მ. გ-მა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. კასატორის მითითებით, დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ... ¹78-ში, ... ¹15 ტერიტორიაზე მდებარე ¹1 ყოფილი სახლმართველობის შენობა წარმოადგენს მის საკუთრებას. აღნიშნული დასტურდება როგორც საჯარო რეესტრის ამონაწერით, ასევე საკუთრების დამადასტურებელი ¹23\138-კ მოწმობით. ამდენად, სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლება შეძენილი აქვს კანონის დაცვით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის შესაბამისად. კასატორმა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლზე მითითებით განმარტა, რომ მოსარჩელეების ქმედება ლახავს ზემოაღნიშნული მუხლით დაცულ მის უფლებას და ასევე ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას. ზემოაღნიშნული დასტურდება საქმეში არსებული მასალებით, კერძოდ, მხარეები აღიარებენ, რომ სადავო ფართი მათ მიერ თვითნებურად იქნა დაკავებული, რის შედეგადაც მოხდა მათი აღრიცხვა ლტოლვილთა სამინისტროს მიერ. რაც შეეხება რეგისტრაციას, მხარეები ცდილობენ შეიყვანონ სასამართლო შეცდომაში, ვინაიდან საქმეში არსებული საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს მიერ გაცემული ¹6\1-17\1877 ცნობით დგინდება, რომ მხარეები არ არიან რეგისტრირებული სადავო ფართის მიხედვით, აღნიშნულთან დაკავშირებით მან მიმართა სასამართლოს შუამდგომლობით, რათა წარედგინა საბუთები, რომლითაც დგინდება, რომ მხარეები რეგისტრირებულნი არიან სხვა მისამართზე, სადავო სახლის ფოტოსურათები, რითაც დგინდება, რომ სახლი არის ავარიულ მდგომარეობაში და სხვა საბუთები, მაგრამ სასამართლომ უარი განუცხადა შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე, რითაც დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 327-ე და 380-ე მუხლების მოთხოვნები. კასატორის მითითებით, მ. და მ. ფ-ები პრაქტიკულად არ ცხოვრობენ სადავო ფართში და ოთახი არის დაკეტილ მდგომარეობაში. კასატორმა „იძულებითი გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის მეოთხე ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტზე მითითებით განმარტა, რომ სადავო ფართი წარმოადგენდა პირადი საკუთრების საგანს იმ დროისათვის, როცა მხარეები შეიჭრნენ ¹1 სახლმმართველობაში, ეს დაწესებულება ფუნქციონირებდა და ამიტომ მხარეების შეჭრა კანონსაწინააღმდეგო იყო. კასატორმა ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მხარეები არ არიან კეთილსინდისიერი და მართლზომიერი მფლობელები. კასატორმა სამოქალაქო კოდექსის 155-ე მუხლზე მითითებით განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეები არ არიან უფლებამოსილების მიმნიჭებელი პირები და მესაკუთრისგან არა აქვს მიღებული უფლება სარგებლობის შესახებ. ისინი უკანონოდ, თვითნებურად არიან შეჭრილები სადავო ფართში. ამავე კოდექსის 163-ე, 164-ე და 168-ე მუხლების შესაბამისად მფლობელი რომელსაც თავიდანვე არ ჰქონია ნივთის ფლობის უფლება ვალდებულია დაუბრუნოს ნივთი უფლებამოსილ პირს. ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა პრივატიზაციის კონკურსის პირობები, ვინაიდან განაცხადი ¹63 კონკურსში მონაწილეობის შესახებ შედგენილია მ. გ-ის მიერ, ამ განაცხადში გ-ი თავისი კეთილი ნების გამო შესაძლებელს ხდის თავის მხრიდან შესთავაზოს მხარეებს სხვა ფართი. მან მხარეებს შესთავაზა სხვა ფართები, მაგრამ მათგან მიიღო უარი. აღნიშნული დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებით. მ. გ-ი იძულებულია დაარღვიოს საკონკურსო პირობები, ვინაიდან მხარეების უკანონო ქმედებით, იგი ვერ ატარებს რემონტს და ვერც ზრუნავს ტერიტორიის კეთილმოწყობაზე. ასევე აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ სადავო ფართი არის ავარიულ მდგომარეობაში და ესაჭიროება კაპიტალური შეკეთება, რაც სამოქალაქო კოდექსის 231-ე მუხლის თანახმად მას, როგორც მესაკუთრეს, ევალება. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა მის მოთხოვნაზე მხოლოდ მ. ფ-ს და მ. კ-ს მიმართ, ის კი თავის სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა სხვა პირების თაობაზე, რომლებიც არიან შეჭრილი ამ ფართში, მაგრამ სააპელაციო სასამართლომ მის ამ მოთხოვნაზე არ იმსჯელა. ყოველივე ზემოაღნიშნული, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 22 დეკემბრის განჩინებით მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 20 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად;

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე მ. ფ-მ და მ. კ-მ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით წარმოდგენილ მოსაზრებაში მიუთითეს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. გ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 (სამასი) ლარის 70%, რაც 210 (ორას ათ) ლარს შეადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული მ. გ-ს საკასაციო საჩივარი.

კასატორს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 (ორას ათი) ლარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.