¹ას-787-1074-09 9 ნოემბერი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ტ. და უ. ი-ძეები (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. მ. პ. და ი. ი-ძეები (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ საზიარო უფლების გაუქმება, უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. პ. მ. და ი. ი-ძეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში უ. და ტ. ი-ძეების მიმართ ქ.თბილისში, ... ქ¹60-ში მდებარე უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმების, რეალური წილის გამოყოფის, მესაკუთრედ ცნობისა და აღნიშნული ქონებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: ქ.თბილისში, ... ქ.¹60-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი წარმოადგენს მ. პ. მ. ი. ი-ძეებისა და ე. ი-ძის თანასაკუთრებას. სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილებით ქონება მათ შორის იმდაგვარად განაწილდა, რომ ე. ი-ძეს გამოეყო 6/10, ხოლო მოსარჩელეებს _ 4/10 იდეალური წილი. 1999 წელს ე. ი-ძე გარდაიცვალა, რის შემდეგ მის ქონებას ფლობენ მისი შვილები _ უ. და ტ. ი-ძეები. მათ დაიკავეს ასევე მოსარჩელეთა კუთვნილი წილიც, რის გამოც ისინი სადავო ქონებით ვერ სარგებლობენ. მოსარჩელეები შეეცადნენ ტექბიუროში რეგისტრირებული სახლის მათი წილი საჯარო რეესტრში აღერიცხათ, თუმცა მოპასუხეებმა შესაძლებლობა არ მისცეს საჯარო რეესტრის ამხაზველს შესაბამისი ნახაზი შეესრულებინა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს შემდეგი დასაბუთებით: თბილისის ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს მიერ 1989 წლის 9 მარტს გამოტანილი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს მიეკუთვნათ სადავო უძრავი ნივთის 4/10 იდეალური წილი, თუმცა მითითებული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში არ შესულა და მოგვიანებით გაუქმდა. ფაქტობრივად, მოსარჩელეებს ეკუთვნით სადავო სახლთმფლობელობის მხოლოდ 1/10. შესაბამისად, მათ დანარჩენი ქონებით სარგებლობაში ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის უფლება არ გააჩნიათ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. პ. მ. და ს. ი-ძეების სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე უ. და ტ. ი-ძეებს დაევალათ, არ შეუშალონ მოსარჩელეებს ქ.თბილისში, ... ქ¹60-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 4/10 იდეალური წილით სარგებლობაში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში უ. და ტ. ი-ძეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 მაისის განჩინებით ტ. და უ. ი-ძეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1514-ე მუხლი განსაზღვრავს რა გარდამავალ პერიოდში უძრავი ნივთების რეგისტრაციისა და საჯარო რეესტრის სამსახურის ჩამოყალიბებამდე მიწის ნაკვეთების გასხვისების წესს, პირველი ინსტანციის სასამართლომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის არქივის 2008 წლის 29 აპრილის ცნობის თანახმად სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹60-ში მდებარე სახლთმფლობელობის 6/10-ის მესაკუთრე იყო ე. ი-ძე, ხოლო 4/10 ეკუთვნით მ. მ. პ. და ს. ი-ძეებს. საქმის სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას მოწინააღმდეგე მხარემ წარადგინა 2009 წლის 18 თებერვლის ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლის მიხედვით ქ.თბილისში, ... ქუჩა ¹60-ში მდებარე უძრავი ქონების 4/10 ნაწილის მესაკუთრეები არიან ი. მ. მ. და პ. ი-ძეები. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები წარმოადგენენ სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეებს. სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლისა და 312-ე მუხლის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სარეგისტრაციო სამსახურში მონაცემები შეტანილია არასწორად, თბილისის ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილების საფუძველზე, რადგან მითითებული გადაწყვეტილება ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს პრეზიდიუმის 1989 წლის 8 სექტემბრის ¹211 დადგენილებით. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად ჩათვალა აპელანტის არგუმენტი, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და მიიჩნია, რომ სასამართლომ განსახილველ შემთხვევაში დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა. სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ მოსარჩელეები არ შეიძლება ჩაითვალონ ამავე კოდექსის 158-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებულ მესაკუთრეებად, რადგან საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარადაა დადგენილი, რომ ქ.თბილისში, ... ქ.¹60-ში მდებარე უძრავი ქონების 4/10 ნაწილის მესაკუთრეს წარმოადგენენ მოსარჩელეები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ტ. და უ. ი-ძეების წარმომადგენელმა ბ. ჩ-იანმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ სარეგისტრაციო სამსახურში მონაცემები შეტანილია არასწორად, ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილების საფუძველზე, რადგან აღნიშნული გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს პრეზიდიუმის 1989 წლის 8 სექტემბრის ¹211 დადგენილებით ძალადაკარგულად იქნა გამოცხადებული. თბილისის ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 9 მარტის ¹2/401 გადაწყვეტილებით მ. ი-ძის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, მაგრამ შემდგომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს თავმჯდომარის 1989 წლის 31 ივლისის ¹04-306 წერილის საფუძველზე გადაწყვეტილების აღსრულება შეჩერდა. თბილისის ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 4 დეკემბრის ¹2/1105 გადაწყვეტილებით კი სადავო საცხოვრებელი სახლის 6/10 მიაკუთვნა ე. ი-ძეს, 1/10 – ტ. ი-ძეს, 1/10 _ ლ. ი-ძეს, 1/10 _ უ. ი-ძეს და 1/10 – გ. ი-ძის მეუღლეს _ მ. ი-ძეს. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა სასამართლო კოლეგიის 1990 წლის 29 იანვრის ¹46 განჩინებით მითითებული გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა იძლეოდეს მისი რეალურად აღსრულების სამართლებრივ შესაძლებლობას. მოცემულ შემთხვევაში მოწინააღმდეგე მხარეს სადავო საცხოვრებელი სახლიდან რეალური წილები გამოყოფილი არა აქვთ და ის გაუქმებული გადაწყვეტილება, რომელიც საჯარო რეესტრში მათი 4/10 წილის დარეგისტრირებას დაედო საფუძვლად რეალური წილების გამოყოფასთან დაკავშირებით ხანდაზმულია. მოწინააღმდეგე მხარემ თავის დროზე არ განახორციელა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნები წილის რეალურად გამოყოფის შესახებ, რაც დღეის მდგომარეობით სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც კი საკუთრებით სარგებლოში ხელშეშლის აღკვეთის თვალსაზრისით გადაწყვეტილების აღსურლებას შეუძლებელს გახდის. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა კასატორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულება _ თბილისის ლენინის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 4 დეკემბრის ¹2/1105 გადაწყვეტილება, რომელიც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა სასამართლო კოლეგიის 1990 წლის 29 იანვრის ¹46 განჩინებით შესულია კანონიერ ძალაში. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე¹“ პუნქტებით გათვალისწინებული გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით ტ. და უ. ი-ძეების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ტ. და უ. ი-ძეების საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია საზიარო უფლების გაუქმებისა და საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 158-ე, 170-ე და 172 მუხლებს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ტ. და უ. ი-ძეებს უნდა დაუბრუნდეს 2009 წლის 6 აგვისტოსა და 2009 წლის 25 სექტემბერს ბარათ ჩ-იანის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ტ. და უ. ი-ძეების საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

ტ. და უ. ი-ძეებს დაუბრუნდეთ ბარათ ჩ-იანის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.