¹ას-797-1012-08 30 იანვარი, 2009 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

თ. თოდრია (მომხსენებელი), რ. ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ინდმეწარმე ზ. კ-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს “ფ.-ო”, შპს “ჯ.-ი” (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – საიჯარო ფართიდან გამოსახლება და თანხის დაკისრება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 16 ივნისს, სს „ზ.-მ“ სარჩელით მიმართა სასამართლოს ინდმეწარმე „ზ. კ-ძის“ მიმართ და მოითხოვა ინდმეწარმე „ზ. კ-ძის“ დავალდებულება, დააბრუნოს მისთვის იჯარით გადაცემული ქონება, გამოსახლდეს უკანონოდ დაკავებული ფართიდან და დაეკისროს სს „ფ.-ს“ სასარგებლოდ მოხმარებული წყლის საფასური - 1600 ლარი.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ 1990 წლის 5 ივნისს ¹8-63 ხელშეკრულების საფუძველზე, სს „ზ.-ის“ მიერ, კოოპერატივ „კ.-ისათვის“ იჯარით გადაცემულ იქნა სს „ფ.-ს“ ტექნიკური წყლის გამწმენდი ნაგებობის ტერიტორია. აღნიშნული საიჯარო ხელშეკრულება დადებულ იქნა 5 წლის ვადით და ითვალისწინებდა მოქმედების ამავე ვადით გაგრძელებას. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში კოოპერატივმა „კ.-მ“ შეიცვალა სამართლებრივი ფორმა და, შესაბამისად, სს „ფ.-მ“ საიჯარო ურთიერთობები გააგრძელა „კ.-ის“ სამართალმემკვიდრე ინდმეწარმე „ზ. კ-ძესთან“.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ სს „ზ.-სა“ და ინდივიდუალურ მეწარმე „ზ. კ-ძეს“ შორის 1995 წლის იანვარში გაფორმდა ¹2 ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ინდმეწარმე „ზ. კ-ძე“ ვალდებული იყო, სს „ფ.-სთვის“ გადაეხადა მოხმარებული წყლის ღირებულება. ორივე ხელშეკრულების მოქმედების მანძილზე მოპასუხე ინდმეწარმე „ზ. კ-ძე“ ვალდებულებებს არაჯეროვნად ასრულებდა და დაგვიანებით იხდიდა როგორც საიჯარო ქირას, ასევე დახარჯული წყლის ღირებულებას.

მოსარჩელის განმარტებით, 2002 წლის 15 თებერვალს მოპასუხესთან დაიდო ¹18 მორიგება, რომლის მიხედვითაც ინდმეწარმე „ზ. კ-ძემ“ იკისრა ვალდებულება, გადაეხადა სს „ფ.-სთან“ არსებული დავალიანება 2700 ლარის ოდენობით, აქედან 1100 ლარი – გადაუხდელ საიჯარო თანხაა, ხოლო 1600 ლარი დახარჯული წყლის ღირებულება. ინდმეწარმე „ზ. კ-ძის“ მიერ მორიგებით ნაკისრი ვალდებულება 1600 ლარის გადახდის ნაწილში არ შესრულებულა.

მოსარჩელემ ასევე განმარტა, რომ 2003 წლის 31 ივლისის ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს დადგენილებით სს „ფ.-ს“ მიერ დაკავებული არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწა სს “ფ.-ს” გადაეცა საკუთრებაში, ინდმეწარმე „ზ. კ-ძე“ კი სრულიად უკანონოდ, ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლისა და ურთიერთობების გარეშე სარგებლობს სს „ფ.-ს“ კუთვნილი წყლის გამწმენდი უბნის ტერიტორიით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა ინდმეწარმე „ზ. კ-ძის“ დავალდებულება, დააბრუნოს მისთვის იჯარით გადაცემული ქონება, გამოსახლდეს უკანონოდ დაკავებული ფართიდან და სს „ფ.-ს“ სასარგებლოდ დაეკისროს წყლის საფასურის - 1600 ლარის გადახდა.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 7 თებერვლის განჩინებით მოცემულ საქმეზე სათანადო მოსარჩელედ იჯარით დაკავებული ფართიდან გამოსახლების ნაწილში ნაცვლად სს „ფ.-ი“, შპს „ჯ.-ი“ ჩაერთო.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით სს „ფ.-სა“ და შპს „ჯ.-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, ინდმეწარმე „ზ. კ-ძეს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მიწოდებული წყლის გადასახადის - 1600 ლარის გადახდა, ასევე იგი გამოსახლდა შპს „ჯ.-ის“ კუთვნილი საიჯარო არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ფართიდან და მასზე არსებული ორი სათავსის ჩათვლით.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ინდმეწარმე “ზ. კ-ძემ”.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით ინდმეწარმე “ზ. კ-ძის” სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება ინდმეწარმე “ზ. კ-ძისათვის” სს “ფ.-ს” სასარგებლოდ 1600 ლარის გადახდევინების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, არ დაკმაყოფილდა სს “ფ.-ს” სარჩელი ინდმეწარმე “ზ. კ-ძისათვის” 1600 ლარის დაკისრების თაობაზე, დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1990 წლის 5 ივნისს ზ.-სა და კოოპერატივ „კ.-ს“ შორის შედგა ხელშეკრულება. წარმოდგენილი ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის თანახმად, კოოპერატივ „კ.-ს“ იჯარით გადაეცა 2000 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული ორი სათავსის ჩათვლით. ამავე ხელშეკრულების 2.2 პუნქტით, მოიჯარეს გააჩნდა ვალდებულება, გადაეხადა საიჯარო გადასახადი ყოველთვიურად, არა უგვიანეს მომდევნო კვარტლის 5 რიცხვისა. ხელშეკრულების ვადად განისაზღვრა 5 წელი, 1990 წლის 5 ივნისიდან 1995 წლის 5 ივნისამდე. აქვე დადგინდა, რომ მხარეთა შეთანხმებით, ვადის გასვლის შემდგომ ხელშეკრულება გაგრძელდეს ამავე ვადით.

სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის ურთიერთობა გრძელდებოდა 2005 წლის ივნისამდე, ანუ ხელშეკრულება მომდევნო ხუთი წლის ვადით, მხარეთა ნების გათვალისწინებით, სამჯერ იქნა გაგრძელებული.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ, რადგან ხელშეკრულების მესამედ გაგრძელებული ვადა მხარეთა შორის 2005 წლის 5 ივნისს ამოიწურა, მხარემ, რომელსაც აღარ სურდა ამ ხელშეკრულების კვლავ გაგრძელება, სასამართლოს მიმართა სარჩელით ხელშეკრულების შეწყვეტისა და საიჯარო ფართიდან მოიჯარის გამოსახლების თაობაზე. სამართლებრივ საფუძვლად სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 605-ე მუხლზე.

სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად ცნო, რომ 1995 წლის იანვარში, მხარეთა შორის დაიდო ხელშეკრულება მოხმარებული წყლის ღირებულების გადახდის თაობაზე. 2002 წლის 15 თებერვალს სს „ფ.-სა“ და ინდმეწარმე „ზ. კ-ძეს“ შორის შედგა მორიგების აქტი, რომლის თანახმადაც ინდმეწარმე „ზ. კ-ძემ“ იკისრა ვალდებულება, დაეფარა 1994-95 წლებში მოხმარებული წყლის ღირებულება 1600 ლარის ოდენობით.

პალატამ მიუთითა, რომ 2002 წლის 15 თებერვალს მხარეთა შორის ახალი შეთანხმება შედგა, რომელშიც, სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე, ახალი ვალდებულებები იკისრეს მხარეებმა. სს “ფ.-მ” სარჩელი სასამართლოში წარადგინა 2005 წლის 16 ივნისს ანუ მორიგების აქტის შედგენიდან სამი წლისა და 4 თვის შემდეგ. აქედან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელი ამ ნაწილში ხანდაზმულია.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ინდმეწარმე ზ. კ-ძემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორმა მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასაწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას, კერძოდ, არ გაითვალისწინა, რომ 1990 წლის 5 ივნისს გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება სს “ფ.-სა” და სამშენებლო სამონტაჟო კოოპერატივ “კ.-ს” შორის. ხელშეკრულების თანახმად, იჯარით გაიცა ქარხნის სარგებლობაში არსებული 2000 კვ. მ მიწა შესაბამისი საიჯარო ქირის გათვალისწინებით, ამასთან არ იქნა გათვალისწინებული ისიც, რომ იჯარით გამოყოფილ ტერიტორიაზე ინდმეწარმე “ზ. კ-ძის” მიერ აშენდა და ექსპლოატაციაში გაშვებულ იქნა სხვადასხვა ობიექტები, რომლებიც 2007 წლიდან საჯარო რეესტრში თავის საკუთრებაში დაარეგისტრირა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 493-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ა”, “ბ”, “გ” ქვეპუნქტები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით ინდმეწარმე ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 10 - დღიანი ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე შპს “ჯ.-მ” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე საკასაციო სასამართლოში წარმოადგინა მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ინდმეწარმე ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას ინდმეწარმე ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ინდმეწარმე ზ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ზ. კ-ძეს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - (480 ლარის) 70% _ 336 ლარი;

3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.