ას-799-1014-08 12 იანვარი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. ლ-ძე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ვ. ლ-ძე (მოსარჩელე, შეგებებულ სარჩელში _ მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ უძრავი ნივთის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა, გარიგების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ლ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. და გ. ლ-ძეების მიმართ მხარეთა მამის _ ე. ლ-ძის სამკვიდროდან ქ. ქობულეთში, . . . ქ.¹282-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 1\2-ის გამოყოფის, მის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობის, ასევე სადავო უძრავი ნივთის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: სადავო საცხოვრებელი სახლი და მიმდებარე მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა მხარეთა მამას, ე. ლ-ძეს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ნ. ლ-ძემ და მისმა შვილმა გ. ლ-ძემ საჯარო რეესტრში თავიანთ სახელზე დაარეგისტრირეს მთელი საცხოვრებელი სახლი, რითაც დაარღვიეს მოსარჩელის, როგორც ე. ლ-ძის მემკვიდრის, კანონისმიერი უფლება. რაც შეეხება მიწის ნაკვეთს, ვ. ლ-ძეს მამის სამკვიდრო მიწის ნაკვეთიდან წილი მიღებული აქვს.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

ნ. ლ-ძემ შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს 2003 წლის 26 ნოემბერს დამოწმებული სანოტარო აქტის ბათილად ცნობის თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით: სადავო გარიგებით გ. და ნ. ლ-ძეებმა ე. ლ-ძის სამკვიდროში ვ. ლ-ძის წილის სახით გადასცეს მას ქ.ქობულეთში, . . . ქ.¹282-ში მდებარე 780 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ვ. ლ-ძემ ისარგებლა რა მოპასუხეთა იურიდიულ საკითხებში გაუთვითცნობიერებლობით, მოატყუა ისინი და დაარწმუნა, რომ მამის ქონებიდან როგორც მემკვიდრეს მასაც ეკუთვნოდა წილი. მხოლოდ იურიდიული კონსულტაციის შემდეგ გ. და ნ. ლ-ძეებისათვის ცნობილი გახდა, რომ, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. ქობულეთში, . . . ქ.¹282-ში მდებარე სახლის ნაწილი და 1500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი 1988 წლის 28 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ეკუთვნოდა ნ. ლ-ძეს, ხოლო 1993 წელს დამოწმებული ჩუქების ხელშეკრულების შესაბამისად, დანარჩენი სახლის ნაწილი _ გ. ლ-ძეს. ამდენად, ე. ლ-ძის გარდაცვალებისას სადავო ქონება მამკვიდრებლის სახელზე არ ირიცხებოდა და არც სამკვიდრო მასაში არ შედიოდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გარიგება დაიდო მოტყუებით.

ქობულეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილებით როგორც ძირითადი, ისე შეგებებულ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მხარეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 მარტის განჩინებით ვალრიან ლ-ძის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი. ამავე პალატის 2008 წლის 17 ივნისის განჩინებით კი ნ. ლ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი: ქ.ქობულეთში, . . . ქ.¹282-ში მდებარე სახლი ეკუთვნოდა ნ. და ვ. ლ-ძეების მამას – ე. ლ-ძეს. 1988 წელს ე. ლ-ძემ საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის 1\2 აჩუქა ნ. ლ-ძეს, ხოლო 1993 წელს სახლის დარჩენილი 1\2 _ შვილიშვილს, ნ. ლ-ძის შვილს, გ. ლ-ძეს. 1994 წელს ე. ლ-ძე გარდაიცვალა. 2003 წლის 26 ნოემბრის სანოტარო აქტით ნ. ლ-ძემ და გ. ლ-ძემ ვ. ლ-ძეს წილის სახით აჩუქეს 780 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 81-ე მუხლით, 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის მეორე წინადადებით და არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სადავო გარიგების, როგორც მოტყუებით დადებულის, ბათილად ცნობის თაობაზე, ვინაიდან მხარეს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი წესით, არ დაუდასტურებია მოტყუების ფაქტის არსებობა და ის გარემოება, რომ მოტყუების გარეშე სადავო გარიგება არ დაიდებოდა. ამავე კოდექსის მე-3 მუხლის შესაბამისად, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის არგუმენტი კანონები არცოდნის გამო მისი მოტყუების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ნ. ლ-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მტკიცებულების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს მხარის ახსნა-განმარტება, ამდენად, სადავო გარიგების მოტყუებით დადების თაობაზე ნ. ლ-ძის განმარტება სასამართლოს უნდა მიეჩნია სადავო გარიგების ბათილად ცნობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად. სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 81-ე მუხლი, ვინაიდან დასახელებული ნორმის პირველი ნაწილის მეორე წინადადებიდან გამომდინარე, სასამართლოს ყურადღება უნდა გაემახვილებინა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო გარიგებით ნ. და გ. ლ-ძეებმა დაუთმეს თავისი წილი ქონებიდან ვ. ლ-ძეს. მოტყუების გარეშე, აღნიშნული გარიგება დაიდებოდა ჩუქების ხელშეკრულების ფორმით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 განჩინებით ნ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. ლ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია კანონის არცოდნის მოტივით მხარის მიერ ნების მოტყუების საფუძველზე გამოვლენისას გარიგების ნამდვილობის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ემყარება სამოქალაქო კოდექსის 81-82-ე მუხლებს და მე-3 მუხლის მეორე ნაწილს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. ლ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2008 წლის 10 ნოემბერს ნ. ლ-ძისა და 2008 წლის 22 ნოემბერს ს. მ.-ის მიერ გადახდილი სულ 650 ლარის 70% _ 455 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. ლ-ძეს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

ნ. ლ-ძეს დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2008 წლის 10 ნოემბერს ნ. ლ-ძისა და 2008 წლის 22 ნოემბერს ს. მ.-ის მიერ გადახდილი სულ 650 ლარის 70% _ 455 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.