¹ას-812-1027-08 22 იანვარი, 2009 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

თ. თოდრია (მომხსენებელი), რ. ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ სს “ს.-ის” ლიკვიდატორი ბ. პ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ც. ჯ-ძეE (მოპასუხე)

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლო გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 14 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

სს „ს.-მ“ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მიუთითა, რომ ც. ჯ-ძე მუშაობდა მოსარჩელესთან მოლარედ. მხარეთა შორის დაიდო ხელშეკრულება სრული მატერიალური პასუხისმგებლობის შესახებ. 2001 წლის 21 ივნისს ც. ჯ-ძის ბრალით ორი ყალბი გასავლის სავალუტო ორდერის საფუძველზე გაცემულ იქნა 6755 აშშ დოლარი. მოპასუხის ბრალი იმაში გამოიხატა, რომ ც. ჯ-ძემ მისთვის წარდგენილ ორდერებზე ვერ შეამჩნია მთელი რიგი სიყალბის ნიშნები. დაშვებული უზუსტობანი დარღვევათა ისეთ კატეგორიას მიეკუთვნება, რაც მოლარეს აუცილებლად უნდა შეემჩნია. მოპასუხემ დაარღვია ხელშეკრულების პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი. ფასეულობათა ოპერაციის დადგენილი წესების მკაცრად დაცვის შესახებ და იმავე პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ვალდებულია, აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი.

მოსარჩელემ მოითხოვა მიყენებული ზიანის - 6755 აშშ დოლარის ანაზღაურება.

მოპასუხე ც. ჯ-ძემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ ის აღიარებს გაყალბებული ორდერების საფუძველზე 6755 აშშ დოლარის გაცემას, მაგრამ გამორიცხავს თავის ბრალს, მართალია, რამდენიმე წელია მუშაობს ბანკში მოლარედ, მაგრამ უცხოურ ვალუტაზე ადრე არასდროს უმუშავია. აღნიშნულ ფაქტამდე 3 დღით ადრე, წინააღმდეგობის მიუხედავად, ბანკის ადმინისტრაციამ გადაიყვანა უცხოური ვალუტის მოლარედ. ხელშეკრულების „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, არ შეუქმნეს მუშაობის ნორმალური პირობები, არ შეასწავლეს უცხოურ ვალუტაზე მუშაობის წესები და არ გააცნეს ახალი ნორმატიული აქტები ვალუტის მიღებასა და გაცემასთან დაკავშირებით.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2003 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ც. ჯ-ძეს ბანკის სასარგებლოდ დაეკისრა 6755 აშშ დოლარის გადახდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ც. ჯ-ძემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ც. ჯ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა მოცემულ საქმეზე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2003 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება, სს “ს.-ის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ც. ჯ-ძეს სს “ს.-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა 3375,5 აშშ დოლარი.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა სს “ს.-ის” ლიკვიდატორმა ბ. პ-ძემ. მან მიუთითა, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოქმედი ნორმებიდან გამომდინარე, ზიანის წარმოშობას ნაწილობრივ ხელი შეუწყო დაზარალებულის ქმედებამაც, რაც გამოხატულია მის უმოქმედობაში, თავიდან აეცილებინა ან შეემცირებინა ზიანი.

სასამართლოს აზრით, სავალუტო გასავლის ორდერები თავდაპირველად დამუშავდა ბუღალტერიაში, რის გამოც პასუხისმგებლობა მხოლოდ მოლარეს არ უნდა დაეკისროს. აღნიშნულს ვერ დაეთანხმებიან იმის გამო, რომ ზიანის წარმოშობაში დაზარალებულის ბრალეული ქმედება (უმოქმედობა) საქმის მასალებით არ არის დადგენილი.

მოლარესთან წარდგენილი სავალუტო გასავლის ორდერების სიყალბეზე მხარეს არ უდავია. საუბარი იმაზე, რომ სავალუტრო ორდერები თავდაპირველად დამუშავდა ბუღალტერიაში, არასწორია, რადგან, გარდა სალარო განყოფილებისა, წარმოდგენილ ორდერებზე საერთოდ არ არის ოპერატორის ხელმოწერა, რომელიც სავალდებულოა და რომლის შემდეგაც შეუძლია მოლარემ შეამოწმოს ორდერზე დანარჩენი რეკვიზიტების ნამდვილობა. აქედან გამომდინარე, გაუგებარია როგორ შეიძლებოდა თანხა გაეცა მოლარეს ოპერატორის მიერ ხელმოწერის არარსებობის გარეშე.

2001 წლის 11 ივნისის ხელშეკრულების პირველი მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მოლარემ აიღო სრული ვალდებულება, დაეცვა ფასეულობათა შენახვისა და ოპერაციით დადგენილი წესები, ხოლო ამავე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით აენაზღაურებინა მისი მიზეზით დაშვებული ყოველი დანაკლისის და მისგან აღმოუჩენელი გადახდისუუნარო და ყალბი ფულადი თანხა.

როგორც ცნობილია, უზუსტობათა არსებობა ამ ორდერებზე არც მოპასუხეს უარყვია პირველი ინსტანციის სასამართლოში. მოწინააღმდეგის ბრალეულობა და ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობა სადავო არაა, მაშინ, როცა დაზარალებულის ვალდებულება, შეემჩნია მოლარესთან წარდგენილი ყალბი ორდერები არ დადასტურებულა. დაზარალებულს არ შეიძლება ნაწილობრივი პასუხისმგებლობა დაეკისროს მუშაკის ბრალეული ქმედების შედეგად, ვინაიდან ამ ორდერების სიყალბის შესახებ მისთვის ცნობილი არ ყოფილა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით სს “ს.-ის” ლიკვიდატორ ბ. პ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 10 - დღიანი ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარემ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე საკასაციო სასამართლოში წარმოადგინა მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სს “ს.-ის” ლიკვიდატორ ბ. პ-ძის საკასაციო საჩივარი დაუშვებალია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს “ს.-ის” ლიკვიდატორ ბ. პ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას სს “ს.-ის” ლიკვიდატორ ბ. პ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს “ს.-ის” ლიკვიდატორ ბ. პ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;

3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.