¹ას-819-1136-07 4 იანვარი, 2008 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ ა. კ-ი (მოპასუხე)

წარმომადგენელი _ ლ. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ხ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი _ ძირითად სარჩელში – თანხის გადახდის სანაცვლოდ უძრავი ნივთის მფლობელობიდან გამოთხოვა; შეგებებულ სარჩელში – სადავო სადგომის გამოთავისუფლების სანაცვლოდ 9000 აშშ დოლარის გადახდა ან იმავე დასახლებულ პუნქტში 33 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

დ. ხ-მ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე ა. კ-ის მიმართ, რომელშიც მიუთია, რომ 2005 წლის 28 ოქტომბერს ს. ა-საგან შეიძინა საცხოვრებელი სახლი მდებარე ქ. თბილისში, კ-ის ქ. ¹23-ში, რაც საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მის სახელზე. მოპასუხეს უკანონოდ აქვს დაკავებული მისი სახლის სარდაფი და სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის საფუძველზე სარჩელით ითხოვს გამოათავისუფლოს იგი და აღიკვეთოს მისი მხრიდან სარდაფით სარგებლობაში უკანონო ხელშეშლა.

წერილობით შესაგებელში მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა: 1956 წელს მან და მისმა აწ გარდაცვლილმა მეუღლემ, რომელიც გარდაიცვალა 1958 წელს, ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე ქ. თბილისში, კ-ის ქ. ¹23-ში მდებარე სახლის მესაკუთრე გ. ა-საგან 1000 მანეთად შეიძინეს 18 კვ.მ ფართის ერთი ოთახი, სადაც ჩაეწერნენ 1957 წელს და დაიწყეს ცხოვრება. სახლის მესაკუთრის ნებართვით გააკეთეს რემონტი, ოთახს მიაშენეს შემინული აივანი დაახლოებით 14 კვ.მ ფართის და იხდიდნენ ყოველგვარ კომუნალურ გადასახადს.

მოპასუხემ შესაგებელში განმარტა, რომ ბინის მესაკუთრესთან დადებული აქვს გარიგება სარგებლობის უფლების დათმობაზე და მისი ნებართვით ჩატარებული აქვს სარემონტო სამუშაოები აივნის მიშენების ჩათვლით, რის გამოც „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 ქვეპუნქტზე მითითებით, აღნიშნავს, რომ თანახმაა გამოათავისუფლოს მის მიერ დაკავებული ფართი, თუ მოსარჩელე აუნაზღაურებს დაკავებული ფართის საბაზრო ღირებულების 75%-ის, რემონტისა და მიშენების ხარჯებს ან უყიდის შესაბამისი ფასის ფართს. საქმის მომზადების პერიოდში მოსარჩელემ დააზუსტა თავისი მოთხოვნა და ა. კირაკოსიანთან ერთად მოპასუხედ მიუთითა მისი შვილი სუსანა აბდალიანი.

მოპასუხე ა. კ-მა სარჩელისაგან თავის დასაცავად აღძრა შეგებებული სარჩელი და მოითხოვა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის, მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის და მე-6 მუხლის საფუძველზე სადაო საცხოვრებელი სადგომის გამოთავისუფლების სანაცვლოდ მისი საბაზრო ღირებულების 12 000 აშშ დოლარის 75%-ის 9 000 აშშ დოლარის გადახდა ან ამავე კანონის მე-5 მუხლის საფუძველზე მისთვის იმავე დასახელებულ პუნქტში 33 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი სადგომის შეძენა და საკუთრებაში გადაცემა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა შეგებებული სარჩელი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ხ-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით დ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილების პირველი პუნქტი და ამ ნაწილში მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება. დ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ა. კ-ის და ს. ა-ის მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა თბილისში კ-ის ქ. ¹23-ში მდებარე დ. ხ-ის კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე 31.23 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი (საძინებელი ოთახი 18.4 კვ.მ და შუშაბანდი-12.83 კვ.მ) და აღნიშნული ფართი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა მესაკუთრე დ. ხ-ს, მის მიერ ა. კ-ის და ს. ა-ის სასარგებლოდ 10.500 ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისში კ-ის ქ. ¹23-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი საკუთრების უფლებით ირიცხება მოსარჩელე დ. ხ-ის სახელზე. საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრეს დ. ხ-მდე წარმოადგენდა ს. ა-ი.

მოპასუხეების ა. კ-ის და ს. ა-ის მფლობელობაში იმყოფება აღნიშნული სახლის პირველ სართულზე მდებარე 31.23 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, სახლის წინანდელ მესაკუთრესთან საცხოვრებელი სადგომის უფლების დათმობის შესახებ დადებული გარიგების საფუძველზე.

საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციით და კომუნალური გადასახადების გადახდით.

პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ ა. კ-ი სადავო ფართში რეგისტრირებული იყო 1957 წლიდან, იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს, დღეის მდგომარეობით სადავო ფართი იმყოფება მისი და მისი შვილის მფლობელობაში, მოპასუხეები არიან სადაო ფართის კეთილსინდისიერი მართლზომიერი მფლობელები და წარმოადგენენ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ სუბიექტებს – „მოსარგებლეებს“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. კ-ის წარმომადგენელმა ლ. გ-მ.

კასატორის აზრით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, მაგრამ არასწორად განმარტა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტი ვინაიდან კანონი ამბობს თუ მხარეებს შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, მესაკუთრეს უფლება აქვს მოსთხოვოს მოსარგებლეს საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის შეწყვეტა, მხოლოდ მოსარგებლისათვის დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის შემთხვევაში. შესაბამისად კანონმდებელმა მიუთითა მოსარგებლის უფლებაზე მიიღოს საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ი რაც საშუალებას მისცემს აღნიშნულ თანხაზე 25%-ის დამატების შემთხვევაში შეიძინოს უძრავი ქონება. აღნიშნული გადაწყვეტილებით მოსამართლემ კანონი არასწორად განმარტა კანონმდებლის მიერ “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონში ჩადებული ზემოაღნიშნული სამართლებრივი გარანტიები უგულველყო.

ასევე კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება გამოიტანა საქმეზე როდესაც არ გაურკვევია თუ რას შეადგენს საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება, როდესაც „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონი პირდაპირ უთითებს, რომ უნდა გაირკვეს საბაზრო ღირებულება საცხოვრებელი სადგომის და იქიდან უნდა მოხდეს მოსარგებლის გასტუმრება 75%-ის ან 90%-ის შესაბამისად. სააპელაციო სასამართლომ ზემოაღნიშნული კანონის შესაბამისად არასწორად თქვა უარი შუამდგომლობაზე დანიშნულიყო ექსპერტიზა რათა დადგენილიყო საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება და იხელმძღვანელა ერთი წლის წინ შედგენილი ექსპერტის დასკვნით როდესაც ქ. თბილისში უძრავი ქონების ფასი არსებითად გაიზარდა. ასევე ქ. თბილისის მერიამ დაადგინა ფასები რომელიც ბევრად აღემატება 2006 წელს ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულ ფასს.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ კანონის დარღვევით გამოიტანა გადაწყვეტილება რადგან არ დანიშნა ექსპერტიზა შესაბამისად გადაწყვეტილებაში მითითებული თანხა არ შეადგენს ზემოაღნიშნული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორმა და მისმა წარმომადგენელმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. კ-ის და მისი წარმომადგენლის ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის დავის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. კ-ის და მისი წარმომადგენლის ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ა. კ-ის და მისი წარმომადგენლის ლ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.