¹ას-828-1143-07 14 მაისი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

თ. თოდრია (მომხსენებელი), რ. ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები _ ა. ნ-ე, ბ. ჭ-ი, მ. ყ-ი, ა. მ-ის, ლ. გ-ე, ნ. გ-ი, ტ. კ-ა, ე. მ-ე, ზ. ვ-ა, ო. კ-ე, ი. ბ-ი, მ. ბ-ე, ლ. გ-ი, ნ. ლ-ა, ბ. ყ-ა, ც. ქ-ა, მ. შ-ე, ფ. პ-ა, ქ. ა-ი, მ. კ-ი, ა. მ-ი, ლ. ჯ-ე, თ. ბ-ი, ქ. ლ-ე, ქ. ს-ი, ე. დ-ი, ლ. კ-ე, ი. ბ-ი, თ. ა-ი, ფ. ბ-ე, თ. მ-ი, ნ. კ-ი, გ. ხ-ი, ი. ჭ-ე, ლ. ჭ-ე, ე. ა-ა, დ. ჩ-ე, მ. ღ-ე, გ. მ-ის უფლებამონაცვლე ე. მ-ი, ვ. მ-ე, ვ. ა-ე, ვ. ქ-ი, რ. ჩ-ა, ე. ი-ა, ნ. მ-ი, ა. კ-ა, ც. ხ-ა, ნ. ს-ე, ნ. კ-ა, ჟ. უ-ი, მ. პ-ი, რ. ა-ი, მ. დ-ა, ს. ნ-ე, გ. კ-ი, ლ. ა-ა, მ. ა-ი, ნ. ხ-ი, გ. ხ-ი, ე. ც-ე, ნ. ვ-ი, ნ. კ-ე, ც. შ-ი, თ. ო-ე, რ. ო-ი, ა. ჩ-ე, ვ. დ-ა, ე. დ-ა, გ. ლ-ი, გ. ჯ-ი, ე. ბ-ი, ვ. ს-ა, ც. გ-ი, ნ. ც-ე, ვ. ხ-ა, ლ. გ-ი, ნ. მ-ა, მ. ვ-ა, ფ. ს-ო, ქ. შ-ა, გ. ძ-ი, ლ. მ-ი, ლ. ს-ე, ნ. წ-ი, ე. შ-ი, ვ. ბ-ა, ვ. შ-ა, დ. ჯ-ა, ნ. თ-ე, მ. თ-ე, ვ. ლ-ი, ბ. ლ-ი, ნ. თ-ი, მ. შ-ე, ნ. ბ-ა, ო. მ-ი, ტ. ხ-ა, ე. ბ-ი, ვ. ს-ე, ვ. კ-ა, ც. ბ-ი, ჟ. ბ-ი, ზ. ბ-ი, შ. კ-ე, თ. ო-ე, თ. ბ-ი, გ. ე-ე, ე. ა-ი, კ. მ-ა, თ. ა-ი, ა. მ-ე, ა. ც-ე, ვ. დ-ა, თ. მ-ი, თ. ქ-ი, ა. მ-ი, მ. კ-ი, ნ. კ-ე, ც. გ-ე, დ. ჯ-ი, ი. გ-ი, მ. მ-ე, გ. პ-ა, გ. გ-ე, გ. მ-ი, თ. კ-ე, შ. კ-ე, ლ. ვ-ა, ვ. ჩ-ი, ს. გ-ი, ა. უ-ა, მ. ფ-ი, ა. მ-ა, ო. ე-ი, ა. ა-ო, დ. კ-ე, ლ. ბ-ი, პ. ი-ი, ვ. ხ-ე, ე. ხ-ე, უ. ფ-ე, გ. ბ-ი და გ. ჩ-ე (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს “ვ-ა” , შპს კ-ომერციული ბანკი “ე-ო” (მოპასუხეები)

დავის საგანი – საპენსიო დავალიანების გადახდა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ა. ნ-ემ, ლ. გ-ემ, ვ. ა-ემ, ბ. ჭ-მა და სხვებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში მოპასუხე სს „გ-ის“ მიმართ და მოითხოვეს საპენსიო დავალიანების ანაზღაურება იმ საფუძვლით, რომ წლების განმავლობაში მათი პენსიები ირიცხებოდა ნაძალადევის რაიონის შემნახველ ბანკში, 1995 წელს სახელმწიფო მეთაურის ¹71 ბრძანებულების საფუძველზე გაერთიანდნენ ბანკები და შეიქმნა სს “გ-ი“, რის შემდეგაც პენსიების გაცემა დაიწყო ამ ბანკმა, კერძოდ კი, ნაძალადევის რაიონის ¹4 ფილიალმა. მოსარჩელეთა განმარტებით, 1996 წელს მათთან შეთანხმების გარეშე, სამოქალაქო კოდექსის 204-ე მუხლის დარღვევით, მოხდა ნაძალადევის რაიონის ¹4 ფილიალის გასხვისება შპს კომერციულ ბანკ „ე-ზე“.

მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ 1996 წლიდან 1999 წლამდე თავიანთ კუთვნილ პენსიებს იღებდნენ შპს კ\ბ „ე-დან“, ხოლო საქართველოს ეროვნული ბანკის 1999 წლის 14 აპრილის ¹24 განკარგულების საფუძველზე აღნიშნულ ბანკს გაუუქმდა საბანკო ლიცენზია და მათ შეუწყდათ პენსიების გაცემა, რამაც გამოიწვია მათი სარჩელის აღძვრა.

მოსარჩელეების განმარტებით, 1995 წლის 21 მარტიდან საქართველოს შემნახველი ბანკის სამართალმემკვიდრედ ითვლება სს „გ-ი“, ამიტომ მას წარმოეშვა ვალდებულება, აანაზღაუროს მათი საპენსიო დავალიანება, რაც შეადგენს 47.774 ლარს და 107.000 რუსულ რუბლს.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ სს „გ-ი“ არის არასათანადო მოპასუხე, ვინაიდან სს „გ-სა“ და შპს კომერციულ ბანკ „ე-ოს“ შორის 1996 წლის 24 ოქტომბერს დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე შპს კბ „ე-ომ“ იკისრა სს „გ-ის“ ყველანაირი ვალდებულება და მოთხოვნის უფლება კლიენტებთან მიმართებაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ – სს „გ-ს“ დაეკისრა მ. ყ-ის სასარგებლოდ 364,43 ლარის, ე. ა-ის _ 287,08 ლარის, ე. ც-ის 70,78 ლარის, ლ. ბ-ის 354,31 ლარის, ა. ც-ის 344,25 ლარის, მ. დ-ის 349,49 ლარის, მ. შ-ის 182,21 ლარისა და ქ. ლ-ის სასარგებლოდ 297 ლარის გადახდა. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006 წლის 29 ივნისის განჩინებით ამ საქმეზე გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამრთლოს 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოოს 2004 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება.

ა. ნ-ის, ბ. ჭ-ის, მ. ყ-ის, ა. მ-ის, ლ. გ-ის, ნ. გ-ის, ტ. კ-ას, ე. მ-ის, ზ. ვ-ას, ო. კ-ის, ი. ბ-ის, მ. ბ-ის, ლ. გ-ის, ნ. ლ-ას, ბ. ყ-ას, ც. ქ-ას, მ. შ-ის, ფ. პ-ას, ს. ა-ის, მ. კ-ის, ა. მ-ის, ლ. ჯ-ის, თ. ბ-ის, ქ. ლ-ის, ქ. ს-ის, ე. დ-ის, ლ. კ-ის, ი. ბ-ის, თ. ა-ის, ფ. ბ-ის, თ. მ-ის, ნ. კ-ის, გ. ხ-ის, ი. ჭ-ის, ლ. ჭ-ის, ე. ა-ას, დ. ჩ-ის, მ. ღ-ის, გ. მ-ის უფლებამონაცვლე ე. მ-ის, ვ. მ-ის, ვ. ა-ის, ვ. ქ-ის, რ. ჩ-ას, ე. ი-ას, ნ. მ-ის, ა. კ-ას, ც. ხ-ის, ნ. ს-ის, ნ. კ-ას, ჟ. უ-ის, მ. პ-ის, რ. ა-ის, მ. დ-ას, ს. ნ-ის, გ. კ-ის, ლ. ა-ას, მ. ა-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ე. ც-ის, ნ. ვ-ის, ნ. კ-ის, ც. შ-ის, თ. ო-ის, რ. ო-ის, ა. ჩ-ის, ვ. დ-ას, ე. დ-ის, გ. ლ-ის, გ. ჯ-ის, ე. ბ-ის, ვ. ს-ას, ც. გ-ის, ნ. ც-ის, ვ. ხ-ას, ლ. გ-ის, ნ. მ-ას, მ. ვ-ას, ფ. ს-ოს, ქ. შ-ას, გ. ძ-ის, ლ. მ-ის, ლ. ს-ის, ნ. წ-ის, ე. შ-ის, ვ. ბ-ას, ვ. შ-ას, დ. ჯ-ას, ნ. თ-ის, მ. თ-ის, ვ. ლ-ის, ბ. ლ-ის, ნ. თ-ის, მ. შ-ის, ნ. ბ-ას, ო. მ-ის, ტ. ხ-ას, ე. ბ-ის, ვ. ს-ის, ვ. კ-ას, ც. ბ-ის, ჟ. ბ-ის, ზ. ბ-ის, შ. კ-ის, თ. ო-ის, თ. ბ-ის, გ. ე-ის, ე. ა-ის, კ. მ-ას, თ. ა-ის, ა. მ-ის, ა. ც-ის, ვ. დ-ას, თ. მ-ის, თ. ქ-ის, ა. მ-ის, მ. კ-ის, ნ. კ-ის, ც. გ-ის, დ. ჯ-ის, ი. გ-ის, მ. მ-ის, გ. პ-ას, გ. გ-ის, გ. მ-ის, თ. კ-ის, შ. კ-ის, ლ. ვ-ას, ვ. ჩ-ის, ს. გ-ის, ა. უ-ას, მ. ფ-ის, ა. მ-ას, ო. ე-ის, ა. ა-ოს, დ. კ-ის, ლ. ბ-ის, პ. ი-ის, ვ. ხ-ის, ე. ხ-ის, უ. ფ-ის, გ. ბ-ის და გ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომდაარღვია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-3 და 178-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ, სასამართლომ ისე, რომ საქმის განხილვისას არ დაადგინა იყო თუ არა არასათანადო მოპასუხე სს “გ-ი”, შპს კბ “ე-ოს” სალიკვიდაციოკომისია საქმეში ჩააბა თანამოპასუხედ, მაშინ, როცა მოსარჩელეებს სასარჩელო მოთხოვნა ამ უკანასკნელის მიუმართ არ წარმოუდგენიათ.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ სს “გ-ის” სამეთვალყურეო საბჭოს 1996 წლის 15 ოქტომბრის ¹2 დადგენილების საფუძველზე აღნიშნული ბანკის ნაძალადევის ¹4 ფილიალის გადაეცა შპს კომერციულ ბანკ “ე-ოს”, ხოლო სს “გ-სა” და შპს კბ “ე-ოს” შორის 1996 წლის 24 ოქტომბერს დადებული დამატებითი ხელშეკრულების 3.2 პუნქტის თანახმად, შპს კომერციულ ბანკ “ე-ოს” სრულად გადაეცა სს “გ-ის” ნაძალადევის ¹4 ფილიალის ყველა ვალდებულება და მოთხოვნის უფლება კლიენტებთან მიმართებაში ხელშეკრულების დადების მეორე დღიდან _ 25 ოქტომბრიდან.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო ისიც, რომ შპს კბ “ე-ოს” საქართველოს ეროვნული ბანკის 1999 წლის 14 აპრილის ¹24 განკარგულებით გააუქმდა საბანკო ლიცენზია და მის მიმართ დაიწყო ლიკვიდაციის პროცესი, რომელიც დღესაც გრძელდება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო ისიც, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 7 დეკემბრის ¹100 ბრძანებით სამეწამრეო რეესტრში შეტანილი ცვლილების თანახმად, სს “გ-ის” საფირმო სახელწოდება შეიცვალა და იგი ჩამოყალიბდა სს “ვ-ად”.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოსარჩელეები, როგორც სს “გ-ის” ნაძალადევის ¹4 ფილიალის მეანაბრეები და ამავე ფილიალში გახსნილ ანაბრებზე შეტანილი თანხები მოთხოვნის მფლობელები, დაეთანხმნენ სს “გ-სა” და შპს კბ “ე-ოს” შორის 1996 წლის 24 ოქტომბვერს დადებულ დამატებით ხელშეკრულებას, რომლის თანახმად შპს კბ “ე-ომ” სრულად გადაიკისრა სს “გ-ის” ნაძალადევის ¹4 ფილიალის ყველა ვალდებულება და მოთხოვნის უფლება კლიენტებთან მიმართებაში ხელშეკრულების დადების მეორე დღიდან _ 25 ოქტომბრიდან. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა შემდგომ თანხმობას (მოწონებას) აქვს უკუქცევითი ძალა ხსენებული გარიგების დადების მომენტიდა, ვინაიდან სხვა რამ დადგენილი არ არის.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სს “გ-სა” და შპს კბ “ე-ოს” შორის 1996 წლის 24 ოქტომბერს დადებული დამატებითი ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეთა მოთხოვნების მიმართ ვალდებული პირი და სათანადო მოპასუხე შპს კბ “ე-ო”, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, მაგრამ, ვინაიდან მოსარჩელეებს შპს კბ “ე-ო” მიმართ სასარჩელო მოთხოვნა არ გააჩნიათ სასამართლო მასზე ვერ იმსჯელებს.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანეს მოსარჩელეებმა და მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა _ კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ა. ნ-ის, ბ. ჭ-ის, მ. ყ-ის, ა. მ-ის, ლ. გ-ის, ნ. გ-ის, ტ. კ-ას, ე. მ-ის, ზ. ვ-ას, ო. კ-ის, ი. ბ-ის, მ. ბ-ის, ლ. გ-ის, ნ. ლ-ას, ბ. ყ-ას, ც. ქ-ას, მ. შ-ის, ფ. პ-ას, ქ. ა-ის, მ. კ-ის, ა. მ-ის, ლ. ჯ-ის, თ. ბ-ის, ქ. ლ-ის, ქ. ს-ის, ე. დ-ის, ლ. კ-ის, ი. ბ-ის, თ. ა-ის, ფ. ბ-ის, თ. მ-ის, ნ. კ-ის, გ. ხ-ის, ი. ჭ-ის, ლ. ჭ-ის, ე. ა-ას, დ. ჩ-ის, მ. ღ-ის, გ. მ-ის უფლებამონაცვლე ე. მ-ის, ვ. მ-ის, ვ. ა-ის, ვ. ქ-ის, რ. ჩ-ას, ე. ი-ას, ნ. მ-ის, ა. კ-ას, ც. ხ-ის, ნ. ს-ის, ნ. კ-ას, ჟ. უ-ის, მ. პ-ის, რ. ა-ის, მ. დ-ას, ს. ნ-ის, გ. კ-ის, ლ. ა-ას, მ. ა-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ე. ც-ის, ნ. ვ-ის, ნ. კ-ის, ც. შ-ის, თ. ო-ის, რ. ო-ის, ა. ჩ-ის, ვ. დ-ას, ე. დ-ის, გ. ლ-ის, გ. ჯ-ის, ე. ბ-ის, ვ. ს-ას, ც. გ-ის, ნ. ც-ის, ვ. ხ-ას, ლ. გ-ის, ნ. მ-ას, მ. ვ-ას, ფ. ს-ოს, ქ. შ-ას, გ. ძ-ის, ლ. მ-ის, ლ. ს-ის, ნ. წ-ის, ე. შ-ის, ვ. ბ-ას, ვ. შ-ას, დ. ჯ-ას, ნ. თ-ის, მ. თ-ის, ვ. ლ-ის, ბ. ლ-ის, ნ. თ-ის, მ. შ-ის, ნ. ბ-ას, ო. მ-ის, ტ. ხ-ას, ე. ბ-ის, ვ. ს-ის, ვ. კ-ას, ც. ბ-ის, ჟ. ბ-ის, ზ. ბ-ის, შ. კ-ის, თ. ო-ის, თ. ბ-ის, გ. ე-ის, ე. ა-ის, კ. მ-ას, თ. ა-ის, ა. მ-ის, ა. ც-ის, ვ. დ-ას, თ. მ-ის, თ. ქ-ის, ა. მ-ის, მ. კ-ის, ნ. კ-ის, ც. გ-ის, დ. ჯ-ის, ი. გ-ის, მ. მ-ის, გ. პ-ას, გ. გ-ის, გ. მ-ის, თ. კ-ის, შ. კ-ის, ლ. ვ-ას, ვ. ჩ-ის, ს. გ-ის, ა. უ-ას, მ. ფ-ის, ა. მ-ას, ო. ე-ის, ა. ა-ოს, დ. კ-ის, ლ. ბ-ის, პ. ი-ის, ვ. ხ-ის, ე. ხ-ის, უ. ფ-ის, გ. ბ-ის და გ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად, ძალაში უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელეებმა სარჩელი აღძრეს სს “გ-ის” წინააღმდეგ და მოითხოვეს ანაბარზე რიცხული საპენსიო დავალიანების ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ სსრკ-ის შემნახველი ბანკის საქართველოს რესპუბლიკური ბანკის, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო კომერციული შემნახველი ბანკისა და საქართველოს რესპუბლიკის საპაიო კომერციული ბანკის _ “ა-ის” სამართალმემკვიდრედ 1995 წლის 21 მარტიდან ითვლება სს “გ-ი”. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ასევე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 07 დეკემბრის ¹100 ბრძანებით სამეწარმეო რეესტრში შეტანილი ცვლილებების თანახმად, ს/ს “გ-ის” საფირმო სახელწოდება შეიცვალა და იგი ჩამოყალიბდა სს “ვ-ად”.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ სს “გ-ის” სამეთვალყურეო საბჭოს 1996 წლის 15 ოქტომბრის ¹2 დადგენილების საფუძველზე აღნიშნული ბანკის ნაძალადევის ¹4 ფილიალის გადაეცა შპს კომერციულ ბანკ “ე-ოს”, ხოლო სს “გ-სა” და შპს კბ “ე-ოს” შორის 1996 წლის 24 ოქტომბერს დადებული დამატებითი ხელშეკრულების 3.2 პუნქტის თანახმად, შპს კომერციულ ბანკ “ე-ოს” სრულად გადაეცა სს “გ-ის” ნაძალადევის ¹4 ფილიალის ყველა ვალდებულება და მოთხოვნის უფლება კლიენტებთან მიმართებაში ხელშეკრულების დადების მეორე დღიდან _ 25 ოქტომბრიდან.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაადგინა, რომ მოსარჩელეთა ერთმა ნაწილმა კერძოდ, ა. ნ-ემ, ბ. ჭ-მა, ა. მ-ემ, ლ. გ-ემ, ვ. ა-ემ, ნ. გ-მა, რ. ჩ-ას, ე. ი-ამ, ო. კ-ემ, ნ. მ-მა, ა. კ-ამ, ც. ხ-მა, ნ. ს-ემ, ბ. ყ-ამ, ჟ. უ-მა, მ. პ-მა, ც. ქ-ამ, დ. ჩ-ემ, ს. ნ-ემ, მ. მ-ემ, გ. ხ-მა, დ. ჯ-მა, ე. ც-ემ, ფ. ბ-ემ, თ. მ-მა, პ. ი-იმ, ტ. კ-ამ, ნ. კ-ემ, ი. ბ-მა, ც. შ-მა, თ. ო-ემ, მ. კ-მა, ი. ჭ-ემ, ფ. პ-ამ, ე. დ-მა, თ. კ-ემ, ი. ბ-მა, ე. ხ-ემ, ე. ვ-ამ, გ. ძ-მა, ლ. მ-მა, ლ. ს-ემ, ვ. ბ-ამ, ვ. შ-ამ, დ. ჯ-ამ, ს. ა-მა, გ. ჩ-ემ, ა. მ-ემ, ნ. თ-ის, ა. მ-ს, დ. კ-ემ და ზ. ბ-მა 1996 წლიდან შპს კბ “ე-ში” გახსნეს შემნახველი სალაროს წიგნაკები და გააგრძელეს პენსიების ჩარიცხვა და მიღება ამ ბანკიდან. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ დანარჩენმა მოსარჩელეებმა 1996 წლიდან გააგრძელეს შპს კომერციულ ბანკ “ე-ში” თანხების ჩარიცხვა და მიღება, რაც დადასტურებულად მიიჩნია შემნახველ წიგნაკებში 1996-1999 წლებში თანხების ჩარიცხვისა და მიღების შესახებ ჩანაწერებით. აღნიშნული გარემოებება სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია შპს კბ “ე-ოს” მეანაბრეებზე ბანკის ლიკვიდაციის პერიოდში თანხების გაცემის ქვითრებით (გასავლის ორდერებით).

საკასაციო საჩივარში კასატორები არ უთითებენ აღნიშნული ფაქტების გამომრიცხავ გარემოებებზე, კერძოდ კასატორები საკასაციო საჩივარში არ უარყოფენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მათ 1996 წლიდან გააგრძელეს შპს კომერციულ ბანკ “ე-ში” თანხების ჩარიცხვა და მიღება.

ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეებს (კასატორების) აღძრული აქვთ პირველადი მოთხოვნები, ანუ კონკრეტულ შემთხვევაში ისინი ითხოვენ ანაბრებზე შეტანილი ფულადი სახსრების დაბრუნებას, რაც წესრიგდება უპირველეს ყოვლისა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 874-ე და 875-ე მუხლებით. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელეებს არა აქვთ აღძრული მეორადი მოთხოვნები, ანუ სს “გ-სა” და შპს კბ “ე-ოს” შორის 1996 წლის 24 ოქტომბერს ვალდებულებების გადაცემის შესახებ ხელშეკრულების ბათილად ცნობასა და ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას.

მოსარჩელეები (კასატორები) უთითებენ, მხოლოდ იმაზე, რომ აღნიშნული გარიგება არის უკანონო, რადგან საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 204-ე მუხლის თანახმად ვალის გადაკისრების აუცილებელი იყო მათი თანხმობა. კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად “თუ ვალის გადაკისრების შესახებ შეთანხმდნენ მესამე პირი და მოვალე, მაშინ გადაკისრების ნამდვილობა დამოკიდებულია მოთხოვნის მფლობელის თანხმობაზე.”

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველი ნორმის დანაწესის დაუცველობამ შეიძლება გამოიწვიოს გარიგების ბათილობა, მაგრამ აღნიშნული კატეგორიის გარიგებები არ წარმოადგენენ უცილოდ ბათილ გარიგებებს. მისი ბათილად ცნობის ერთერთ სამართლებრივ წინაპირობას წარმოადგენს კრედიტორის შეცილება, რისთვისაც უნდა არსებობდეს შეცილების საფუძველი. კიდევ ერთხელ დავძენთ, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია (რომლის საწინააღმდეგო არ არის წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარში), რომ მოსარჩელეები (კასატორები) 1996 წლიდან აგრძელებდნენ შპს კომერციულ ბანკ “ე-ში” თანხების ჩარიცხვასა და მიღებას. აღნიშნული მოქმედებები შეიძლება ჩაითვალოს კონკლუდენტურ მოქმედებად, რადგანაც მოსარჩელეებმა (კასატორებმა) თავისი მოქმედებებით დაადასტურეს შპს კომერციულ ბანკ “ე-თან” არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორები არ უთითეებენ შპს კომერციულ ბანკ “ე-ში” თანხების ჩარიცხვასა და მიღებასთან დაკავშირებული თავიანთი ნების მართებულობაზე. ამდენად, კასატორების ამგვარი მოქმედებები ადასტურებენ შპს კომერციულ ბანკ “ე-თან” არსებულ გარიგების ნამდვილობას.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად თუ გარიგებას ადასტურებს შეცილების უფლების მქონე პირი, მაშინ იგი ამით კარგავს შეცილების უფლებას.

ამასთან ერთად საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სარჩელის აღძვრის დროისათვის სს “გ-ი” (სს “ვ-ა”) აღარ წარმოადგენდა სადავო მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეს, ანუ სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის ამ უკანასკნელს არ გააჩნდა მოსარჩელეებთან გათვალისწინებული მატერიალურ-სამართლებრივი უფლება-ვალდებულებები. ხოლო სადავო მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის იყო შპს კომერციული ბანკი “ე-ო”.

აღნიშნულის გათვალისწინებით საკასაციო პალატის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლის თანახმად სათანადო მოპასუხეს წარმოადგენს არა სს “გ-ი” (სს “ვ-ა”), არამედ შპს კომერციულ ბანკ “ე-ო”. ამასთან ერთად საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად უთხრა უარი მოსარჩელეებს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, რადგან მათ არ განაცხადეს თანხმობა თავდაპირველი მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლაზე.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლის თანახმად თუ საქმის განხილვისას სასამართლო დაადგენს, რომ სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, მას შეუძლია მოსარჩელის თანხმობით შეცვალოს თავდაპირველი მოპასუხე სათანადო მოპასუხით. თუ მოსარჩელე არ არის თანახმა თავდაპირველი მოპასუხის სათანადო მოპასუხით შეცვლაზე, სასამართლო თავისი გადაწყვეტილებით უარს ეტყვის მოსარჩელეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ არ არის წარმოდგენილი დასაბუთებული პრეტენზია. კონკრეტულ შემთხვევაში დასაშვებ და დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს, რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება და სამართლებრივ-მატერიალური ნორმის არასწორად გამოყენება ან განმარტება.

ამდენად, საქმეში არ მოიპოვება ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც საქართველოს საქმოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, გამორიცხავდა სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატას მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი, რადგან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ მითითებული კანონი არ დარღვეულა. სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ნ-ის, ბ. ჭ-ის, მ. ყ-ის, ა. მ-ის, ლ. გ-ის, ნ. გ-ის, ტ. კ-ას, ე. მ-ის, ზ. ვ-ას, ო. კ-ის, ი. ბ-ის, მ. ბ-ის, ლ. გ-ის, ნ. ლ-ას, ბ. ყ-ას, ც. ქ-ას, მ. შ-ის, ფ. პ-ას, ს. ა-ის, მ. კ-ის, ა. მ-ის, ლ. ჯ-ის, თ. ბ-ის, ქ. ლ-ის, ქ. ს-ის, ე. დ-ის, ლ. კ-ის, ი. ბ-ის, თ. ა-ის, ფ. ბ-ის, თ. მ-ის, ნ. კ-ის, გ. ხ-ის, ი. ჭ-ის, ლ. ჭ-ის, ე. ა-ას, დ. ჩ-ის, მ. ღ-ის, გ. მ-ის უფლებამონაცვლე ე. მ-ის, ვ. მ-ის, ვ. ა-ის, ვ. ქ-ის, რ. ჩ-ას, ე. ი-ას, ნ. მ-ის, ა. კ-ას, ც. ხ-ის, ნ. ს-ის, ნ. კ-ას, ჟ. უ-ის, მ. პ-ის, რ. ა-ის, მ. დ-ას, ს. ნ-ის, გ. კ-ის, ლ. ა-ას, მ. ა-ის, ნ. ხ-ის, გ. ხ-ის, ე. ც-ის, ნ. ვ-ის, ნ. კ-ის, ც. შ-ის, თ. ო-ის, რ. ო-ის, ა. ჩ-ის, ვ. დ-ას, ე. დ-ის, გ. ლ-ის, გ. ჯ-ის, ე. ბ-ის, ვ. ს-ას, ც. გ-ის, ნ. ც-ის, ვ. ხ-ას, ლ. გ-ის, ნ. მ-ას, მ. ვ-ას, ფ. ს-ოს, ქ. შ-ას, გ. ძ-ის, ლ. მ-ის, ლ. ს-ის, ნ. წ-ის, ე. შ-ის, ვ. ბ-ას, ვ. შ-ას, დ. ჯ-ას, ნ. თ-ის, მ. თ-ის, ვ. ლ-ის, ბ. ლ-ის, ნ. თ-ის, მ. შ-ის, ნ. ბ-ას, ო. მ-ის, ტ. ხ-ას, ე. ბ-ის, ვ. ს-ის, ვ. კ-ას, ც. ბ-ის, ჟ. ბ-ის, ზ. ბ-ის, შ. კ-ის, თ. ო-ის, თ. ბ-ის, გ. ე-ის, ე. ა-ის, კ. მ-ას, თ. ა-ის, ა. მ-ის, ა. ც-ის, ვ. დ-ას, თ. მ-ის, თ. ქ-ის, ა. მ-ის, მ. კ-ის, ნ. კ-ის, ც. გ-ის, დ. ჯ-ის, ი. გ-ის, მ. მ-ის, გ. პ-ას, გ. გ-ის, გ. მ-ის, თ. კ-ის, შ. კ-ის, ლ. ვ-ას, ვ. ჩ-ის, ს. გ-ის, ა. უ-ას, მ. ფ-ის, ა. მ-ას, ო. ე-ის, ა. ა-ოს, დ. კ-ის, ლ. ბ-ის, პ. ი-ის, ვ. ხ-ის, ე. ხ-ის, უ. ფ-ის, გ. ბ-ის და გ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.